Την Κυριακή ο Τραμπ μίλησε με Κούρδους ηγέτες στο Ιράν και συνεχίζει να συζητά με άλλους τοπικούς ηγέτες που ενδέχεται να αξιοποιήσουν την αδυναμία της Τεχεράνης για να αποκομίσουν κέρδη, αναφέρουν οι ίδιες πηγές. Οι Κούρδοι αποτελούν μια σημαντική δύναμη κατά μήκους των συνόρων Ιράν- Ιράκ. Το Ισραήλ έχει βομβαρδίσει θέσεις στο δυτικό Ιράν, προκαλώντας εικασίες ότι ανοίγει τον δρόμο για μια κουρδική προέλαση.

«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει μιλήσει με πολλούς περιφερειακούς εταίρους», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, χωρίς να επιβεβαιώσει ρητά τους στόχους του Αμερικανού προέδρου.

Οι αξιωματούχοι που μίλησαν στη WSJ ανέφεραν ότι ο Τραμπ δεν έχει πάρει ακόμα μια τελική απόφαση σε αυτό το ζήτημα, μεταξύ άλλων για το αν θα παράσχει όπλα, εκπαίδευση, ή υποστήριξη των μυστικών υπηρεσιών σε αντικαθεστωτικές ομάδες.

Ο Segal, πολιτικός σχολιαστής στο ισραηλινό Channel 12, μιλά για «προβολή» — έναν ψυχολογικό μηχανισμό όπου κάποιος αποδίδει στους άλλους τις δικές του επιθυμίες και πράξεις.

Όταν ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιδιώκει ένα «Μεγάλο Ισραήλ», στην ουσία καθρεφτίζει τη φιλοδοξία του να αναβιώσει μια νεοοθωμανική αυτοκρατορία — τις ίδιες περιοχές που κάποτε κυβερνούσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Όπως αναφέρει ο αρθογράφος, όταν ο Ερντογάν ισχυρίζεται ότι το Ισραήλ «έχει βάλει στο στόχαστρο» την Τουρκία, παραβλέπει τις δημόσιες προσευχές του για την καταστροφή του «σιωνιστικού Ισραήλ». Όταν κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία των Παλαιστινίων, αρνείται τη γενοκτονία των Αρμενίων. Και όταν μιλά για απειλή κατά του τεμένους Αλ Άκσα, αγνοεί ότι ο ίδιος μετέτρεψε την Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί, παρά τις διεθνείς αντιδράσεις.

Από τον «Μεγάλο Ασθενή της Ευρώπης», η Τουρκία —κατά τον Segal— έχει μετατραπεί σε έναν επικίνδυνο παίκτη της Μέσης Ανατολής, στο πλευρό κρατών όπως το Κατάρ. Στηρίζει ακραίους δρώντες, τροφοδοτεί την αποσταθεροποίηση και, σύμφωνα με αναφορές, φιλοξενεί και προστατεύει στελέχη της Χαμάς. Όταν το Ισραήλ σκότωσε πέρυσι τον ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια, η τουρκική πρεσβεία στο Τελ Αβίβ κατέβασε τη σημαία μεσίστια.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Άγκυρα προκαλεί έντονη ανησυχία. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία έκανε λόγο για «παραγωγικές συζητήσεις», ενώ Ισραηλινός αξιωματούχος εκτίμησε στα μέσα Δεκεμβρίου ότι οι πιθανότητες έγκρισης της πώλησης φτάνουν το 40% — πολύ υψηλότερα απ’ ό,τι πριν λίγες εβδομάδες.

Γιατί χρειάζεται τα F-35;

Γιατί όμως μια ήδη ισχυρή στρατιωτικά Τουρκία χρειάζεται ένα τόσο προηγμένο μαχητικό; Οι ΗΠΑ έχουν εξετάσει πωλήσεις F-35 σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή η Σαουδική Αραβία — κράτη που, σημειώνει ο Segal, θα τα χρησιμοποιούσαν κυρίως ως ανάχωμα απέναντι στο Ιράν. Αντίθετα, ο Ερντογάν κηρύσσει ανοιχτά την καταστροφή του Ισραήλ, ενώ δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Άγκυρα έχει εντάξει το Ισραήλ στο τουρκικό «Κόκκινο Βιβλίο» εθνικής ασφάλειας ως υπαρξιακή απειλή.

Η Τουρκία μοιάζει με… Ιράν

Περισσότερο από το ένα τρίτο των Τούρκων θεωρεί το Ισραήλ τη μεγαλύτερη απειλή για τη χώρα τους — με τις ΗΠΑ να ακολουθούν. Η πώληση F-35, υποστηρίζει ο αρθρογράφος της WSJ, θα απέφερε στις ΗΠΑ βραχυπρόθεσμο οικονομικό όφελος, αλλά με σοβαρό κόστος για τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή και για το «ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα» του Ισραήλ, το οποίο η Ουάσιγκτον έχει δεσμευτεί θεσμικά να διατηρεί.

Ο Segal επικαλείται τον ιστορικό Μπέρναρντ Λιούις, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι κάποτε το Ιράν θα μοιάζει με την Τουρκία και η Τουρκία με το Ιράν. «Θα ήταν λάθος», καταλήγει, «να εξοπλίσουμε μια ολοένα πιο επιθετική και ισλαμιστική Τουρκία με τα πιο προηγμένα αμερικανικά όπλα — ιδίως αν αυτά μπορεί αύριο να στραφούν εναντίον ενός συμμάχου».

Όπως σημειώνει η Wall Street Journal, το έγγραφο, το οποίο συντάχθηκε με τη συμβολή της Ρωσίας, περιλάμβανε σημεία που το Κίεβο δεν θα δεχόταν ποτέ χωρίς περαιτέρω εγγυήσεις ασφάλειας – από την παραχώρηση εδαφών και τη διεξαγωγή άμεσων εκλογών έως τη συνταγματική δέσμευση να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Οι αναλυτές θεώρησαν ότι η πρόταση συνάδει με τον τελικό στόχο της Ρωσίας να κυριαρχήσει σε ολόκληρη την Ουκρανία.

Από τότε, το Κίεβο έχει διαπραγματευτεί μερικές από αυτές τις παγίδες κατά τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με το ΣΚΑΪ, δήλωσε ότι όλα τα «αντι-ουκρανικά» σημεία έχουν αφαιρεθεί από το τελευταίο σχέδιο του τροποποιημένου σχεδίου των 20 σημείων, αλλά αυτό απέχει πολύ από το να είναι οριστικό. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να κοινοποιήσουν την τελευταία εκδοχή των εγγράφων στη ρωσική πλευρά αυτή την εβδομάδα.

Ακολουθούν μερικά από τα κύρια σημεία διαφωνίας:

Εδάφη

Η Ρωσία θέλει η Ουκρανία να αποσυρθεί από τα εδάφη της περιοχής του Ντόνετσκ. Το Κίεβο δηλώνει ότι δεν έχει ηθικό ή νομικό δικαίωμα να τα παραχωρήσει, αλλά οι ΗΠΑ έχουν ασκήσει πίεση στην Ουκρανία να συμμορφωθεί με το αίτημα της Ρωσίας, με στόχο τον γρήγορο τερματισμό του πολέμου.

Το εδαφικό αδιέξοδο δείχνει πώς η Ρωσία χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις για να προωθήσει τους στόχους της, πιέζοντας για διπλωματικές παραχωρήσεις σε θέματα εδαφικής επικράτειας με την απειλή στρατιωτικής δράσης. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν το είπε ξεκάθαρα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. «Θα προτιμούσαμε να εξαλείψουμε τις βαθιές αιτίες της σύγκρουσης μέσω της διπλωματίας, αλλά αν η αντίπαλη πλευρά και οι δυτικοί υποστηρικτές της αρνηθούν να συζητήσουν μαζί μας, η Ρωσία θα επιτύχει την απελευθέρωση των ιστορικών εδαφών της με στρατιωτικά μέσα», δήλωσε συγκεκριμένα την Τετάρτη.

Ο ορισμός του Πούτιν για τις «ιστορικές περιοχές» της Ρωσίας ποικίλλει, εκτείνοντας από τη νότια και ανατολική Ουκρανία έως μεγαλύτερες εκτάσεις της χώρας. Ο Ζελένσκι δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ρωσία θα μπορούσε να προχωρήσει περαιτέρω αν η Ουκρανία αποσυρθεί από τις οχυρωμένες περιοχές του Ντονέτσκ που ελέγχει, και προειδοποίησε για ρωσική διείσδυση στην περιοχή από στρατεύματα μεταμφιεσμένα σε πολίτες. Είπε επίσης ότι ο ορισμός της Μόσχας για τις ρωσικές περιοχές θα μπορούσε να διευρυνθεί. «Υπάρχουν και άλλες χώρες στην Ευρώπη που κάποιος στη Ρωσία μπορεί μια μέρα να αποκαλέσει «ιστορικές περιοχές»», είπε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι.

Μια δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα έδειξε ότι τα τρία τέταρτα των Ουκρανών είναι αντίθετοι σε οποιοδήποτε σχέδιο που προβλέπει την απόσυρση των στρατευμάτων από την περιοχή του Ντονμπάς, η οποία περιλαμβάνει το Ντονέτσκ, ή περιορισμούς στον ουκρανικό στρατό χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας.

«Η Ρωσία συνεχίζει να επιμένει σε μη ρεαλιστικές απαιτήσεις, οι οποίες, κατά τη γνώμη μου, ακυρώνουν καταστροφικά το διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Μιχαήλ Ποντολιάκ, σύμβουλος του Ζελένσκι.

Επίσης, αν ο Ζελένσκι συμφωνήσει σε παραχωρήσεις που αντιβαίνουν στο ουκρανικό σύνταγμα, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει συνέπειες που θα κυμαίνονται από κατηγορίες για προδοσία έως κοινωνικές αναταραχές, σύμφωνα με τον Ουκρανό πολιτικό επιστήμονα Ολέξι Χάραν. «Αν κάποιος το υπογράψει ή κάνει κάποιες ταπεινωτικές παραχωρήσεις, αυτό θα προκαλέσει διαδηλώσεις στην Ουκρανία. Θα αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία. Θα προκαλέσει συγκρούσεις στην Ουκρανία. Ο Πούτιν θα εκμεταλλευτεί αυτό το γεγονός», είπε.

ΝΑΤΟ

Αυτό που ο Πούτιν αποκαλεί «βασικές αιτίες» της σύγκρουσης δεν έχει αλλάξει καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, δηλαδή η στροφή της Ουκρανίας προς τη Δύση και η διεύρυνση του ΝΑΤΟ.

Ενώ το Κίεβο αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ δεν βλέπουν την ένταξη της Ουκρανίας στη στρατιωτική συμμαχία, ο Ζελένσκι απέρριψε τις απαιτήσεις να αποσυρθεί η χώρα από την επίσημη επιδίωξή της να ενταχθεί στον αμυντικό συνασπισμό. Περιέγραψε την ιδέα ως περιορισμό της Ουκρανίας να χαράξει το δικό της μέλλον.

«Αυτό είναι το ουκρανικό σύνταγμα, οπότε ο ουκρανικός λαός πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με το σύνταγμά μας, όχι κάποιος άλλος», δήλωσε ο Ζελένσκι στους δημοσιογράφους την Πέμπτη.

Για να τροποποιήσει το σύνταγμα σε αυτό και σε άλλα θέματα, το ουκρανικό κοινοβούλιο θα πρέπει να ψηφίσει με πλειοψηφία δύο τρίτων.

«Κανείς δεν έχει αυτόν τον αριθμό και κανείς δεν θα τον έχει ποτέ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτείται επίσης δημοψήφισμα», είπε ο Χάραν. «Με άλλα λόγια, είναι απλά αδύνατο».

Μέγεθος στρατού

Η αρχική πρόταση των ΗΠΑ προέβλεπε επίσης τον περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε 600.000 άτομα. Ο αριθμός αυτός έχει αλλάξει σε 800.000, ώστε να ανταποκρίνεται στο τρέχον μέγεθος του ουκρανικού στρατού, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Ο Valeriy Chaly, ο οποίος υπηρέτησε ως πρέσβης της Ουκρανίας στις ΗΠΑ τα χρόνια μετά την αρχική επιθετικότητα της Ρωσίας το 2014, δήλωσε ότι το ζήτημα του αριθμού των στρατευμάτων που πρέπει να διαθέτει το Κίεβο δεν αφορά τόσο τις στρατιωτικές λεπτομέρειες όσο τα όρια της λήψης αποφάσεων της Ουκρανίας.

«Πρέπει να καταλάβουμε… πώς να αντισταθούμε στις προσπάθειες περιορισμού της κυριαρχίας μας. Εμείς θα αποφασίσουμε πόσους χρειαζόμαστε και ποιο μοντέλο θα έχουμε», δήλωσε σε μια επιτροπή τον Δεκέμβριο. 

Αναλογιζόμενος τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το Μνημόνιο της Βουδαπέστης του 1994, στο οποίο οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ρωσία δεσμεύτηκαν να σεβαστούν την κυριαρχία της Ουκρανίας, τόνισε τη σημασία της προστασίας της ουκρανικής κυριαρχίας για τις μελλοντικές προοπτικές της χώρας.

«Η Ουκρανία πρέπει να βγει ξεκάθαρα από αυτή την πολύ δύσκολη ιστορική περίοδο, όχι μόνο ως κυρίαρχη και ανεξάρτητη χώρα, αλλά και χωρίς σκελετούς στην ντουλάπα ή βάρη στα πόδια της», δήλωσε ο Chaly.

Πολιτισμός

Ένα άλλο ευαίσθητο ζήτημα στις συζητήσεις είναι η πίεση της Ρωσίας να επαναφέρει τα ρωσόφωνα μέσα ενημέρωσης και τη ρωσόφωνη εκπαίδευση στην Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ρωσόφωνων ήταν ένα από τα προσχήματα για τη ρωσική εισβολή να προσαρτήσει την Κριμαία και να στείλει κρυφά παραστρατιωτικές δυνάμεις σε περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ το 2014.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου (KIIS) που δημοσιεύθηκε την άνοιξη, περίπου το 32% των Ουκρανών δηλώνουν ότι μιλούν ρωσικά ή ρωσικά και ουκρανικά στο σπίτι.

Το Κίεβο επέβαλε περιορισμούς στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, σε μια προσπάθεια, όπως δηλώνει, να περιορίσει την παραπληροφόρηση από μέσα ενημέρωσης που έχουν επανειλημμένα αμφισβητήσει την ουκρανική κυριαρχία και προωθήσει τη βία εναντίον των Ουκρανών από την αρχή της ρωσικής εισβολής το 2022.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του KIIS, περίπου το 58% των Ουκρανών πιστεύει ότι η ρωσική γλώσσα δεν πρέπει πλέον να διδάσκεται στα ουκρανικά σχολεία, σε σύγκριση με το 8% το 2019. Στην πραγματικότητα, λίγα είναι τα μαθήματα που διδάσκονται στα ρωσικά.

«Πρώτον, θέλουν να πάρουν ό,τι μπορούν από την Ουκρανία. Δεύτερον, θέλουν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα. Τρίτον, θέλουν να αποκαταστήσουν τα μέσα ρωσικής επιρροής. Τέταρτον, είναι απλά ρωσική προπαγάνδα», είπε ο Χάραν, αναφέροντας τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ως ένα από τα κύρια μέσα επιρροής.

Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια

Το ποιος θα ελέγχει τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια αποτελεί ένα ακόμη εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις. Το Κίεβο θεωρεί άδικη την πρόταση των ΗΠΑ να μοιραστεί ο έλεγχος του μεγαλύτερου πυρηνικού σταθμού της Ευρώπης. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το σχέδιο παραβλέπει λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο αποστρατιωτικοποίησης του σταθμού, τη χρηματοδότηση της επισκευής του, τη διασφάλιση της παροχής νερού και ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και τη δυνατότητα διαβίωσης των εργαζομένων στην περιοχή μετά την κατάληψη του σταθμού από τη Ρωσία.

Όπως αναφέρει η WSJ, Ρωσία, Κίνα, Κούβα, Ιράν και άλλες χώρες που είναι απέναντι τις ΗΠΑ προσφέρουν απλά λόγια υποστήριξης στον ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, καθώς αντιμετωπίζει μια στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ, την οποία ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι στοχεύει στην αναγκαστική απομάκρυνσή του, Όπως το Ιράν όταν δέχτηκε στρατιωτική επίθεση από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, η Βενεζουέλα βρίσκει τους συμμάχους της να στέκονται στο περιθώριο.

«Ο λεγόμενος άξονας του αυταρχισμού φαίνεται πολύ ισχυρότερος σε καιρό ειρήνης», δήλωσε ο Ράιαν Σ. Μπεργκ, διευθυντής του Προγράμματος Αμερικής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσινγκτον. «Έχει αποδειχθεί λίγο κούφιος σε περιόδους ανάγκης».

Τις τελευταίες ημέρες, με έναν στολίσκο αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων παραταγμένο στο κατώφλι της Βενεζουέλας, οι σύμμαχοι του Καράκας έχουν ευχηθεί μόνο για τα γενέθλιά του στον Μαδούρο, ο οποίος έγινε 63 ετών στις 23 Νοεμβρίου.

«Σε δύσκολους καιρούς, στα δύσκολα μονοπάτια, στα απαιτητικά σταυροδρόμια, λάμπει το πνευματικό φως του πολεμιστή που ξέρει πώς να πολεμά και να κερδίζει», ανέφερε σε επιστολή του ο Ντανιέλ Ορτέγκα της Νικαράγουας.

Ο Τραμπ δεν έχει ακόμη δηλώσει εάν θα κλιμακώσει την στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ για χερσαίες επιθέσεις στη Βενεζουέλα μετά από τρεις μήνες επιθέσεων σε σκάφη στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Σε αυτές τις επιθέσεις έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 80 άνθρωποι.

Οι ΗΠΑ λένε ότι τα σκάφη, μερικά από τα οποία ο στρατός λέει ότι προέρχονταν από τη Βενεζουέλα, μετέφεραν ναρκωτικά για καρτέλ και συμμορίες που έχουν χαρακτηρίσει ως τρομοκρατικές οργανώσεις.

• Οι αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα λένε ότι οι εταίροι της είναι ουσιαστικά ανίσχυροι απέναντι στις ΗΠΑ. Στενοί εταίροι όπως η Κούβα, το Ιράν και η Νικαράγουα είναι οικονομικά αδύναμοι και έχουν μικρή δυνατότητα να παρέμβουν.

Οι δύο πιο ισχυροί σύμμαχοι του Μαδούρο, η Κίνα και η Ρωσία, έχουν προηγουμένως παράσχει στρατιωτικό εξοπλισμό, συντήρηση και εκπαίδευση, λένε οι αναλυτές, μαζί με οικονομική βοήθεια. Καθώς ο Μαδούρο προετοιμάζει αμυντική δράση, οι Ρώσοι βοηθούν στη συντήρηση αεροσκαφών και σε συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, δύο πετρελαιοφόρα που αναγνωρίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι μετέφεραν απαγορευμένο ρωσικό πετρέλαιο έφτασαν στη Βενεζουέλα με ελαφρύ αργό πετρέλαιο και νάφθα. Η Βενεζουέλα χρειάζεται απεγνωσμένα αυτά τα προϊόντα για να παράγει καύσιμα και να αντλεί το δικό της βαρύτερο πετρέλαιο για εξαγωγή στην Κίνα.

Δεν είναι αρκετό, ανέφεραν οι αναλυτές.

«Αυτές είναι μικρές χειρονομίες που δεν θα είναι αρκετές εάν οι ΗΠΑ αναλάβουν δράση στη Βενεζουέλα», δήλωσε ο Βλαντιμίρ Ρουβίνσκι, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Icesi στην Κολομβία, ο οποίος παρακολουθεί την εμπλοκή της Μόσχας στη Λατινική Αμερική.

Τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα αντιμετωπίζουν προκλήσεις που μετριάζουν το ενδιαφέρον τους για τις ανησυχίες ασφαλείας της Βενεζουέλας. Για τη Μόσχα, είναι το κόστος του σκληρού πολέμου της με την Ουκρανία και για το Πεκίνο είναι μια αδύναμη οικονομία που περιορίζει τη γενναιοδωρία του. Οι οικονομικές κυρώσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στο Καράκας αποτελούν ένα ακόμη εμπόδιο.

Και οι δύο χώρες προσπαθούν να διαπραγματευτούν σημαντικές διπλωματικές και εμπορικές συμφωνίες με τον Τραμπ τώρα, γεγονός που τους δίνει ελάχιστα κίνητρα να σπαταλήσουν πολιτικό κεφάλαιο στη Βενεζουέλα.

«Η Ρωσία δεν πρόκειται να βοηθήσει τον Μαδούρο πέρα ​​από αυτά που έχουν ήδη κάνει», πρόσθεσε ο Ρουβίνσκι.

Η Ρωσία και η Κίνα παρείχαν παρόμοια διπλωματική υποστήριξη στο Ιράν κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του με το Ισραήλ φέτος, αλλά και οι δύο έμειναν στο περιθώριο στρατιωτικά, ακόμη και μετά τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τον αμερικανικό στρατό τον Ιούνιο.

Υπό τον προκάτοχο του Μαδούρο, τον αριστερό φανατικό Ούγκο Τσάβες, η Βενεζουέλα χρησιμοποίησε τους τεράστιους πετρελαϊκούς και ορυκτούς πόρους της για να οικοδομήσει εμπορικές και πολιτικές σχέσεις με τους αντιπάλους των ΗΠΑ. Οι κινεζικές τράπεζες δάνεισαν στη Βενεζουέλα δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα αποπληρωθούν σε πετρέλαιο, για τη χρηματοδότηση κατοικιών, τηλεπικοινωνιών και άλλων υποδομών.

Αφού ο Μαδούρο ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2013, η πτώση της παραγωγής πετρελαίου και οι πολιτικές αναταραχές οδήγησαν την οικονομία σε ύφεση, εγείροντας ερωτήματα σε ορισμένες φιλικές πρωτεύουσες σχετικά με το εάν τα δάνεια σπαταλούνταν στο Καράκας.

Ωστόσο, οι συμμαχίες εξακολουθούν να έχουν ειδικό βάρος για το καθεστώς του Μαδούρο μετά τις κυρώσεις στη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας το 2019 από τις ΗΠΑ αν και ο οικονομικός μήνας του μέλιτος με την Κίνα ήταν βραχύβιος αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2013.

«Οι άνθρωποι μιλάνε για παγίδες χρέους», δήλωσε η Μάργκαρετ Μάγιερς, η οποία μελετά τους δεσμούς Ασίας-Λατινικής Αμερικής στον Διααμερικανικό Διάλογο, μια ομάδα πολιτικής της Ουάσινγκτον. «Αυτή είναι μια κατάσταση παγίδας πιστωτών».

Ο Εβανάν Ρομέρο, πρώην αναπληρωτής υπουργός ενέργειας της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, ο οποίος τώρα συμβουλεύει την αντιπολίτευση για ένα σχέδιο ανάκαμψης του πετρελαϊκού τομέα, δήλωσε ότι η Κίνα θα μπορούσε να χάσει εάν ο Μαδούρο έπεφτε, καθώς μια διάδοχη κυβέρνηση θα μπορούσε να δώσει προτεραιότητα στους δεσμούς με τις ΗΠΑ.

«Το πετρέλαιο δεν θα πήγαινε στην Κίνα εάν οι οι σχέχεις με τις ΗΠΑ βελτιώνονταν», δήλωσε ο Ρομέρο. «Δεν έχει κανένα νόημα να στείλουμε στην Κίνα. Αυτό ήταν ιδεολογική, όχι οικονομική απόφαση».

Σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, ο Τραμπ έβαλε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου μετά από συνάντηση στον Λευκό Οίκο, να ζητήσει από τον πρωθυπουργό του Κατάρ συγγνώμη για την ισραηλινή αεροπορική επίθεση στη Ντόχα, που στόχευε στελέχη της Χαμάς, μεταξύ αυτών και τον διαπραγματευτή Χαλίλ αλ-Χάγια.

Η διαχείριση της κρίσης αυτής —και το γεγονός ότι ο Τραμπ απαίτησε δημόσια να μη συμβούν ξανά παρόμοιες επιθέσεις— ενίσχυσε την εμπιστοσύνη της Χαμάς ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι διατεθειμένος να «σταθεί απέναντι» στο Ισραήλ και να προωθήσει μια εκεχειρία που θα αντέξει.

Η ριψοκίνδυνη απόφαση

Με τη νέα εκεχειρία που συνήφθη την Τετάρτη υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, η Χαμάς συμφώνησε να απελευθερώσει τους ομήρους της χωρίς αντάλλαγμα την πλήρη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού. Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι πρόκειται για ένα επικίνδυνο στοίχημα, το οποίο βασίζεται στην υπόθεση ότι ο Τραμπ έχει επενδύσει πολιτικά τόσο πολύ στη συμφωνία, ώστε δεν θα επιτρέψει την αποτυχία της.

Οι ηγέτες της Χαμάς γνωρίζουν, ωστόσο, ότι το ρίσκο είναι τεράστιο: αν το Ισραήλ επαναλάβει τις επιχειρήσεις του μετά την απελευθέρωση των ομήρων, όπως συνέβη μετά την εκεχειρία του Ιανουαρίου, η απόφαση θα αποδειχθεί ολέθρια.

Παρά τις ανησυχίες, η παρουσία ανώτερων συμβούλων του Τραμπ, όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και περιφερειακών δυνάμεων όπως το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία, στις διαπραγματεύσεις του Σαρμ ελ-Σέιχ καθησύχασε την οργάνωση. Ο Τραμπ τηλεφώνησε τρεις φορές κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, επιδεικνύοντας προσωπικό ενδιαφέρον.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε το τέλος ενός πολέμου που δεν είχε τελειώσει

Σε αντίθεση με το κλασικό διπλωματικό εγχειρίδιο -όπου οι τεχνοκράτες εργάζονται αθόρυβα στα παρασκήνια και οι ηγέτες εμφανίζονται μόνο στο τέλος για τη φωτογραφία της συμφωνίας -ο Τραμπ έκανε την διαδικασία …ανάποδα.

Όταν οι μεσολαβητές στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου εξακολουθούσαν να παζαρεύουν χάρτες, λίστες κρατουμένων και γραμμές αποχώρησης στρατευμάτων, εκείνος δήλωνε ήδη από τον Λευκό Οίκο ότι ο πόλεμος είχε τελειώσει, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν ίσχυε απόλυτα, αναφέρει το αμερικανικό ΜΜΕ.

Trump’s announcement that he ended the two-year war in Gaza rested on an unorthodox strategy of declaring victory first and forcing others to fill in the details and make it a reality https://t.co/XFdigdjnfb

— The Wall Street Journal (@WSJ) October 10, 2025

Το «τέχνασμα» του Τραμπ βασίστηκε στην αρχή ότι κανείς δεν θα τολμούσε να διαψεύσει δημόσια τον Αμερικανό πρόεδρο και να πάει κόντρα. Ούτε η Χαμάς, ούτε το Ισραήλ, ούτε οι Άραβες μεσολαβητές. Ο ίδιος στοιχημάτισε ότι η αναπόφευκτη πίεση της δημοσιότητας θα ανάγκαζε όλους να κινηθούν προς τη συμφωνία, ώστε να μη φανεί κανείς ως ο παράγοντας της συνέχισης του πολέμου.

Καμία γραπτή εγγύηση

Η συμφωνία, που τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή, δεν περιλαμβάνει γραπτές εγγυήσεις ή ρήτρες επιβολής. Η Χαμάς αποδέχθηκε προφορικές διαβεβαιώσεις από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία ότι ο Τραμπ θα επιβλέψει την εφαρμογή της και δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ να ξαναρχίσει τις επιχειρήσεις μετά την απελευθέρωση των ομήρων.

«Για εμάς, αυτή η συμφωνία σημαίνει το τέλος του πολέμου», δήλωσε ανώτατο στέλεχος της Χαμάς. Ωστόσο, πολλοί μέσα στην οργάνωση φοβούνται ότι η κίνηση μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, καθώς το Ισραήλ θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την αδυναμία της Χαμάς μετά την απελευθέρωση των κρατουμένων.

Η δυσπιστία της Χαμάς πηγάζει από το προηγούμενο του Ιανουαρίου, όταν, κατά τη διάρκεια μιας φάσης ανταλλαγής ομήρων, ο Τραμπ απαίτησε αιφνιδίως την άμεση απελευθέρωση όλων, απειλώντας να «αφήσει την κόλαση να ξεσπάσει» αν η Χαμάς δεν συμμορφωνόταν. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση της συμφωνίας και η αναζωπύρωση των συγκρούσεων, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 16.000 Παλαιστίνιους, σύμφωνα με τις αρχές της Γάζας.

Παρά το παρελθόν αυτό, οι φετινές συνθήκες μοιάζουν διαφορετικές. Όπως σημειώνει Παλαιστίνιος αξιωματούχος, «οι Ισραηλινοί ήρθαν με διάθεση να βρεθεί λύση, ενώ η πίεση από τις ΗΠΑ, το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία φαίνεται να αποδίδει».

Ο ρόλος του Κατάρ και της Τουρκίας

Οι διαπραγματεύσεις είχαν βαλτώσει μέχρι την Τρίτη, καθώς Ισραήλ και Χαμάς δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν στον ρυθμό και την έκταση της αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων. Η κατάσταση ξεμπλόκαρε όταν ο Πρωθυπουργός του Κατάρ Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι ταξίδεψε προσωπικά στο Σαρμ ελ-Σέιχ, ενώ ο Τούρκος επικεφαλής της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν συμμετείχε ενεργά, αξιοποιώντας τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς.

Ο Καλίν είχε προηγουμένως συναντηθεί με τον Τραμπ, μετά από αίτημα του Αμερικανού προέδρου προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να συμβάλει στην πίεση προς τη Χαμάς, ώστε να δεχθεί το σχέδιο.

Το αμερικανικό σχέδιο 20 σημείων, που ο Τραμπ παρουσίασε στις 29 Σεπτεμβρίου, προβλέπει σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και ανταλλαγή ομήρων με Παλαιστίνιους κρατουμένους, αλλά δεν θέτει ακόμη ζήτημα παλαιστινιακού κράτους. Το αίτημα να αφοπλιστεί η Χαμάς παραπέμφθηκε για μεταγενέστερη φάση.

Pro-Palestine protests take place in London after the ceasefire between Hamas and Israel in Gaza went into effect.

LIVE updates: https://t.co/hngcyGzWxC pic.twitter.com/FOHfdJdHuL

— Al Jazeera English (@AJEnglish) October 11, 2025

Η συμφωνία αφήνει έτσι και τις δύο πλευρές χωρίς πλήρη ικανοποίηση: το Ισραήλ διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη μισή Γάζα, ενώ η Χαμάς εξακολουθεί να υπάρχει ως οργάνωση. Αυτή η «ισορροπία ατελειών», σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, ενδέχεται να διευκολύνει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

”Θεατρικός αλλά αποτελεσματικός”

Αναλυτές εκτιμούν ότι η προσωπική εμπλοκή του Τραμπ έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Ο Παλαιστίνιος αξιωματούχος στη Γάζα υπενθυμίζει την εντολή του Προέδρου των ΗΠΑ προς το Ισραήλ και το Ιράν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες τον Ιούνιο, κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου, όταν ο Τραμπ έγραψε δημόσια στο Truth Social:«Τα ισραηλινά αεροσκάφη να κάνουν στροφή και να επιστρέψουν».

«Μπορεί να είναι θεατρικός, αλλά κάνει αυτό που λέει», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι αυτή η στάση έπεισε τη Χαμάς πως ο Τραμπ μπορεί να επιβάλει την τήρηση της εκεχειρίας.

Αν και τίποτα δεν είναι βέβαιο για τις επόμενες φάσεις του σχεδίου, η τρέχουσα εκεχειρία φαίνεται να έχει ισχυρή διεθνή στήριξη. Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φατάχ αλ-Σίσι έχει προσκαλέσει τον Τραμπ στο Κάιρο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να αναμένεται να ταξιδέψει στην περιοχή τις επόμενες ημέρες για να επισημοποιήσει τη συμφωνία — μια κίνηση που, σύμφωνα με διπλωμάτες, θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη σταθερότητά της.

Όπως παραδέχθηκε ένας ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς: «Είναι ένα στοίχημα. Ίσως αποτύχει. Αλλά αυτή τη στιγμή, πιστεύουμε ότι ο Τραμπ είναι ο μόνος που μπορεί να το κρατήσει ζωντανό».

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

«Αν ο Τραμπ περίμενε να λυθούν όλες οι λεπτομέρειες, θα μιλούσαμε για εβδομάδες ή και μήνες χωρίς αποτέλεσμα», σημειώνει ο πρώην Ισραηλινός πρέσβης Ντάνιελ Σεκ. «Αντί γι’ αυτό, ανακοίνωσε το αποτέλεσμα και άφησε τους άλλους να βρουν τρόπο να το κάνουν να ισχύσει», επισημαίνει στην Wall Street Journal.

Η μέθοδος αυτή απέδωσε, τουλάχιστον στην πρώτη φάση. Οι ΗΠΑ πέτυχαν την έγκριση μιας αρχικής κατάπαυσης του πυρός, με ανταλλαγή ομήρων και σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων.

Ωστόσο, τα δυσκολότερα ζητήματα, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς και η εισαγωγή διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στη Γάζα, παραμένουν ανοιχτά και εξαιρετικά ευαίσθητα, καθώς αφορούν την μεταπολεμική πορεία του παλαιστινιακού θύλακα και εκεί οι «κόκκινες γραμμές» αποτελούν πραγματικό διπλωματικό στοίχημα για όποιον επιδιώξει να τις υπερκεράσει.

Η συμφωνία, που έχει τη στήριξη του προέδρου Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εφόσον ολοκληρωθεί θα αποτελέσει ορόσημο στη σχέση ασφάλειας μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου.

Εδώ και χρόνια, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις λαμβάνουν αμερικανικά όπλα, πιο πρόσφατα μέσω μιας συμφωνίας βάσει της οποίας η κυβέρνηση Τραμπ πουλάει όπλα σε ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες τα δωρίζουν στο Κίεβο.

Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας, η Ουκρανία θα αξιοποιήσει την εκτεταμένη εμπειρία της στην παραγωγή και χρήση drones κατά του ρωσικού στρατού. Μια ουκρανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον υφυπουργό Άμυνας Σεργκίι Μπόγεφ, ξεκίνησε την Τρίτη πολυήμερες συνομιλίες στην Ουάσιγκτον με αξιωματούχους του Πενταγώνου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η ολοκλήρωση της λεπτομερούς συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να αξίζει δισεκατομμύρια δολάρια, πιθανότατα θα χρειαστεί μήνες, σύμφωνα με Αμερικανό κυβερνητικό αξιωματούχο.

Παρότι οι αμερικανικές εταιρείες κατασκευάζουν ορισμένα προηγμένα drones, οι Ουκρανοί έχουν σαφές προβάδισμα στη μαζική παραγωγή φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs), τα οποία έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στο πεδίο της μάχης.

«Χρειαζόμαστε την ουκρανική τεχνολογία drones στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ουίλιαμ ΜακΝάλτι, εταίρος στο αμερικανικό επενδυτικό ταμείο UA1, που έχει επενδύσει σε οκτώ ουκρανικές αμυντικές εταιρείες.

Η πιθανή συμφωνία έχει και πολιτική σημασία, καθώς το Κίεβο επιδιώκει να εδραιώσει τους δεσμούς του με τον Ντόναλντ Τραμπ, η στήριξη του οποίου στην Ουκρανία ήταν κατά καιρούς ασταθής. Ο Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο εκνευρισμένος με την απόφαση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να εντείνει τις επιθέσεις στην Ουκρανία, ενώ απορρίπτει τις εκκλήσεις του Λευκού Οίκου για διαπραγματεύσεις, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για μεγαλύτερη συνεργασία ΗΠΑ-Ουκρανίας.

Η συμφωνία για τα drones διαμορφώνεται ως μέρος ενός ευρύτερου πακέτου, που περιλαμβάνει και μια ξεχωριστή «μεγάλη συμφωνία», στο πλαίσιο της οποίας η Ουκρανία ελπίζει να αγοράσει όπλα αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ, όπως δήλωσε το Σάββατο ο πρόεδρος Ζελένσκι. Το Κίεβο ελπίζει ότι το πακέτο αυτό θα περιλαμβάνει και πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, ώστε να επεκτείνει την ικανότητά του να πλήττει τη Ρωσία.

Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία υπογραμμίζει επίσης πόσο μπορεί να ωφεληθεί η αμερικανική αμυντική βιομηχανία από την Ουκρανία, η οποία έχει πρωτοπορήσει σε νέες τεχνολογίες και τακτικές, αλλά και στην ταχεία ενσωμάτωση καινοτομιών στο μεταβαλλόμενο πεδίο της μάχης. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία ξαναγράφει τους κανόνες του σύγχρονου πολέμου, κυβερνήσεις, επενδυτές και εταιρείες στην Ευρώπη σπεύδουν ήδη να αξιοποιήσουν την ουκρανική τεχνολογία drones.

Αμερικανός κυβερνητικός αξιωματούχος ανέφερε ότι η συμφωνία για τα drones σχεδιάζεται ώστε να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις να αξιοποιήσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ουκρανίας στα UAVs. Με τη σειρά του, το Κίεβο επιδιώκει να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά όπλα, όπως το αντιαεροπορικό σύστημα Patriot, τους εκτοξευτές Himars για ρουκέτες GMLRS και πυραύλους ATACMS, καθώς και τα μαχητικά πολλαπλών ρόλων της αμερικανικής αεροπορίας.

Η χρήση από την Ουκρανία πυραύλων Atacms εναντίον στόχων στο εσωτερικό της Ρωσίας τελεί υπό τον έλεγχο του Πενταγώνου και, από τότε που ανέλαβε την προεδρία ο Ντόναλντ Τραμπ, κανένας δεν έχει εκτοξευθεί εναντίον ρωσικών εδαφών. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ανέφεραν ότι εξετάζουν τώρα το αίτημα του Κιέβου για αμερικανικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς και έχουν ήδη εγκρίνει την παροχή πληροφοριών για ουκρανικά πλήγματα σε ενεργειακούς στόχους εντός Ρωσίας, τα οποία πραγματοποιούνται κυρίως με drones.

Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, οι ΗΠΑ και η Ουκρανία εξετάζουν διάφορους μηχανισμούς για να διευκολυνθεί η μεταφορά τεχνολογίας drones από το Κίεβο στην Ουάσιγκτον. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συμφωνίες βάσει των οποίων ουκρανικές εταιρείες θα παρέχουν τεχνολογία και πρωτότυπα drones σε αμερικανικές εταιρείες με αντάλλαγμα δικαιώματα χρήσης ή την ίδρυση μιας ουκρανικής θυγατρικής στις ΗΠΑ για παραγωγή drones. Μια ακόμη επιλογή είναι η απευθείας αγορά drones από την Ουκρανία για λογαριασμό του αμερικανικού στρατού.

Τον Απρίλιο, η κυβέρνηση Τραμπ και το Κίεβο κατέληξαν σε συμφωνία που έδινε στις ΗΠΑ πρόσβαση σε ορυκτούς πόρους της Ουκρανίας. Ωστόσο, καθώς τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των ορυκτών πόρων βρίσκονται κυρίως υπό κρατικό έλεγχο, η διαπραγμάτευση αποδείχθηκε ευκολότερη.

Αντίθετα, οποιαδήποτε συμφωνία για την τεχνολογία των drones θα πρέπει να διασφαλίζει την πρόσβαση σε τεχνολογίες και συστήματα από ιδιωτικές ουκρανικές εταιρείες drones. Στην Ουκρανία δραστηριοποιούνται περισσότερες από 300 εταιρείες drones, σύμφωνα με το Εμπορικό Επιμελητήριο Οπλοποιών.

Ένα βασικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η εκτεταμένη χρήση κινεζικών εξαρτημάτων στα ουκρανικά drones. Οι αμερικανικές εταιρείες που θα αποκτήσουν ουκρανικά drones ή τεχνολογίες δεν μπορούν να χρησιμοποιούν κινεζικά εξαρτήματα, λόγω της ανάγκης για ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Από την αρχή της εισβολής της Μόσχας, η Ουκρανία στράφηκε στα drones για να προκαλέσει πλήγματα στις μεγαλύτερες και καλύτερα εξοπλισμένες ρωσικές δυνάμεις. Έκτοτε, η χώρα έχει πρωτοπορήσει στη χρήση φθηνών drones First Person View (FPV), ναυτικών drones και τεχνητής νοημοσύνης στον συγκεκριμένο τομέα, μεταξύ άλλων καινοτομιών.

Μόνο το περασμένο έτος, η Ουκρανία παρήγαγε περισσότερα από δύο εκατομμύρια drones.

Η Ουκρανία μπορεί να κατασκευάζει τα drones της με 20% έως 30% του κόστους των δυτικών κατασκευαστών, δήλωσε ο Ουίλιαμ ΜακΝάλτι του ταμείου UA1. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η τεχνογνωσία στη μαζική παραγωγή φθηνών drones είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται περισσότερο η Δύση.

Στην προσπάθεια επίτευξης της συμφωνίας, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα αποκομίσουν επίσης τα οφέλη μιας ουκρανικής βιομηχανίας drones, την οποία η Ουάσιγκτον υποστηρίζει αθόρυβα εδώ και χρόνια. Μετά την αποτυχημένη ουκρανική αντεπίθεση του 2023, ο τότε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν, ανέθεσε τη σύνταξη σειράς αναλύσεων πληροφοριών, που κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη drones μικρού και μεγάλου βεληνεκούς θα ενίσχυε σημαντικά τον ουκρανικό στρατό.

Η κυβέρνηση Μπάιντεν ενέκρινε επιπλέον 1,5 δισ. δολάρια για τα προγράμματα UAV και πυραύλων της Ουκρανίας, συμπεριλαμβάνοντας την παροχή κρίσιμων εξαρτημάτων που δεν κατασκευάζονταν εγχώρια. Ο τότε πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ενημέρωσε τον Ζελένσκι για την έκταση της προσπάθειας σε συνάντηση στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο του 2024.

«Πιστεύαμε ότι θα είχε στρατηγικό αντίκτυπο για την Ουκρανία να διαθέτει μια βιώσιμη και μαζική παραγωγή αποτελεσματικών drones εγχώριας παραγωγής», δήλωσε ο Ντέιβιντ Σίμερ, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής πολιτικής για την Ουκρανία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν. «Τώρα έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε οι ίδιοι από τις καινοτομίες της Ουκρανίας».

Στην Ευρώπη, κυβερνήσεις και επενδυτές έχουν ήδη καταλήξει σε παρόμοιο συμπέρασμα. Τον Σεπτέμβριο, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Κίεβο ανακοίνωσαν συμφωνία για κοινή παραγωγή ουκρανικών drones στη Βρετανία. Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν ήδη τη μαζική παραγωγή ενός μη επανδρωμένου συστήματος με το όνομα Octopus, το οποίο αναχαιτίζει άλλα drones στον αέρα.

Νωρίτερα φέτος, η δανική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνία με το Κίεβο για να βοηθήσει τις ουκρανικές αμυντικές εταιρείες να κατασκευάζουν drones και άλλα όπλα στη Δανία.

Παράλληλα, ευρωπαϊκές εταιρείες και επενδυτές επενδύουν σε ουκρανικές εταιρείες drones. Η γερμανική Quantum Systems απέκτησε μερίδιο 10% στη Frontline, ουκρανική εταιρεία που ειδικεύεται στην κατασκευή αυτόνομων επίγειων και εναέριων συστημάτων, με δικαίωμα να το αυξήσει στο 25%. Η Frontline αναζητά ευρωπαϊκή τοποθεσία για την παραγωγή μέρους των προϊόντων της. «Πρόκειται για την κλιμάκωση της παραγωγής σε ένα ασφαλές περιβάλλον», δήλωσε ο Νικίτα Ροζκόφ, στέλεχος της εταιρείας.

Άλλες ουκρανικές εταιρείες επίσης εξετάζουν το ενδεχόμενο εγκατάστασης μονάδων στο εξωτερικό. Η Skyeton, που κατασκευάζει το Raybird, ένα drone επιτήρησης το οποίο, όπως υποστηρίζει, μπορεί να επιχειρεί για περισσότερες από 28 ώρες, ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις για να ανοίξει εργοστάσιο στη νότια Αγγλία.

Οι δυτικές κυβερνήσεις και εταιρείες δεν επιζητούν μόνο την ουκρανική τεχνολογία, αλλά και τα δεδομένα και την εμπειρία που αποκτήθηκαν στο πεδίο της μάχης.

«Οποιαδήποτε εταιρεία δεν διαθέτει ομάδα στην Ουκρανία δεν κατανοεί τις σημερινές συνθήκες στο πεδίο μάχης για τα drones και τα ρομποτικά συστήματα», δήλωσε ο Σαμ Βάι, διευθύνων σύμβουλος της Syos Aerospace, κατασκευάστριας drones ξηράς και θαλάσσης με έδρα τη Νέα Ζηλανδία.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως η απόφαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης των ουκρανικών δυνατοτήτων.

Παράλληλα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει στο Κίεβο ακόμη πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα, με στόχο να επιτραπεί στις ουκρανικές δυνάμεις να επεκτείνουν το βεληνεκές των επιχειρήσεών τους και να πλήξουν στόχους σε μεγαλύτερο βάθος εντός της ρωσικής επικράτειας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, σε ανάρτησή του στο Truth Social την περασμένη Τρίτη, τόνισε ότι «η Ουκρανία μπορεί να ανακαταλάβει όλα τα εδάφη της με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Η τοποθέτηση αυτή ήρθε λίγο μετά τη συνάντησή του με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ερμηνεύεται από διπλωματικούς κύκλους ως μία από τις πιο ξεκάθαρες εκφράσεις αμερικανικής στήριξης προς το Κίεβο.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η Ουάσινγκτον καλεί και άλλα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση, παρέχοντας ανάλογη υποστήριξη στην Ουκρανία.

Στόχος είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής δυνατότητας της χώρας σε έναν πόλεμο που έχει πλέον μετατοπιστεί πέρα από τα ουκρανικά σύνορα.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό θα υλοποιηθούν τα σχέδια αυτά, καθώς δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής ανεξάρτητη επιβεβαίωση των πληροφοριών που δημοσιοποιήθηκαν, παρατηρεί το Reuters.

Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια στροφή στην πολιτική των ΗΠΑ, που πλέον ενισχύουν με κάθε τρόπο την Ουκρανία στο μέτωπο του πολέμου, εν όψει ενός ακόμα δύσκολου χειμώνα…

Οι δηλώσεις του είχαν άμεσο αντίκτυπο: διαφημιστές και συνεργάτες της εταιρείας εξέφρασαν ανησυχίες, ενώ οι όμιλοι Σίνκλερ και Νέξσταρ, που ελέγχουν περισσότερους από 60 τοπικούς σταθμούς του δικτύου, προειδοποίησαν ότι θα «αναστείλουν επ’ αόριστον» την προβολή του «Jimmy Kimmel Live!».

Την ίδια στιγμή, ο Κίμελ ετοιμαζόταν να απαντήσει στον αέρα, υποστηρίζοντας ότι τα σχόλιά του διαστρεβλώθηκαν από μέλη του κινήματος MAGA.

Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, η Ντέινα Γουόλντεν, συμπρόεδρος της Disney Entertainment, συναντήθηκε μαζί του πριν από την εκπομπή.

Αργότερα, σε συνεργασία με τον διευθύνοντα σύμβουλο Μπομπ Αϊγκερ, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια νέα δημόσια τοποθέτηση θα επιδείνωνε την κρίση.

Στη στάθμιση βάρυνε και η ασφάλεια του προσωπικού: εργαζόμενοι της εκπομπής είχαν δεχθεί απειλητικά μηνύματα και ορισμένα προσωπικά τους στοιχεία είχαν δημοσιευθεί στο διαδίκτυο.

Ο Κίμελ είχε ήδη προκαλέσει αντιδράσεις με τη δήλωσή του ότι «φτάσαμε σε νέα χαμηλά με τη συμμορία του MAGA να προσπαθεί απεγνωσμένα να παρουσιάσει τον δολοφόνο του Κερκ ως κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι» και με την κριτική του προς τον πρόεδρο Τραμπ για τον τρόπο που θρήνησε, τον οποίο χαρακτήρισε αντίστοιχο με το «πώς ένα τετράχρονο παιδί θρηνεί για το χρυσόψαρό του».

Η απόφαση να «κατέβει» η εκπομπή πάρθηκε το βράδυ της Τετάρτης.

Ο Καρ επαίνεσε αμέσως τους σταθμούς που επέλεξαν να προχωρήσουν σε αναστολή προβολής, λέγοντας ότι «οι τοπικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς έχουν υποχρέωση να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον».

Η υπόθεση πήρε νέα διάσταση όταν ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη, μιλώντας σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One, ότι τηλεοπτικά δίκτυα «που είναι εναντίον του» μπορεί να δουν τις άδειές τους να ανακαλούνται.

«Μου δίνουν μόνο κακή δημοσιότητα, αλλά εξακολουθούν να έχουν άδεια», είπε.

Η Νέξσταρ, με έδρα στα προάστια του Ντάλας και ιδιοκτήτρια περισσότερων από 200 τοπικών τηλεοπτικών σταθμών, βρίσκεται στο μέσο διαδικασίας εξαγοράς της Tegna έναντι 6,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κίνηση που απαιτεί την έγκριση της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (FCC).

Παράλληλα, πιέζει για χαλάρωση των κανόνων που περιορίζουν το ποσοστό νοικοκυριών που μπορεί να καλύπτει ένας τηλεοπτικός όμιλος στο 39% του συνόλου της χώρας.

«Η απόφαση να διακοπεί η προβολή του “Jimmy Kimmel Live!” ελήφθη μονομερώς από την ανώτερη εκτελεστική ομάδα της Νέξσταρ, χωρίς καμία επικοινωνία με την FCC ή οποιαδήποτε κυβερνητική υπηρεσία πριν από την υλοποίησή της», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας.

Το ABC, η οποία βρισκόταν στη διαδικασία προγραμματισμού ζωντανής εκπομπής με τον Κίμελ στη Νέα Υόρκη εντός του μήνα, αναγκάστηκε να κινηθεί γρήγορα για να καθησυχάσει τους διαφημιστές που είχαν αγοράσει διαφημιστικό χρόνο σε επεισόδια τα οποία τελικά ακυρώθηκαν.

Αγοραστές διαφημίσεων τόνιζαν ότι πιθανότατα θα μεταφέρουν τα κονδύλιά τους σε άλλα προγράμματα, ενώ ορισμένοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων.

«Ζούμε σε πολύ ανησυχητικές και σουρεαλιστικές εποχές, αυτό είναι το μόνο που έχω να πω προς το παρόν για το θέμα», έγραψε σε ανάρτησή του στο Facebook ο Τζον Γουόλκ, μέλος της ομάδας ελέγχου περιεχομένου που εργάζεται στο βραδινό σόου του Κίμελ.

• Η απόφαση της Ντίσνεϊ να αποσύρει από τον αέρα την εκπομπή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο δημιουργικό κομμάτι του Χόλιγουντ. Σωματεία ηθοποιών και παραγωγών καταδίκασαν την κίνηση, ενώ γνωστά πρόσωπα της βιομηχανίας πήραν δημόσια θέση.

Ο Ντέιμον Λίντελοφ, συνδημιουργός της κλασικής σειράς «Lost» του ABC, δήλωσε στο Instagram ότι δεν θα ήθελε να εργαστεί για μια εταιρεία που «κατεβάζει» τον παρουσιαστή από τον αέρα.

Ο Ντέιβιντ Λέτερμαν, πρώην παρουσιαστής βραδινού talk show, τόνισε σε εκδήλωση του περιοδικού Atlantic: «Ολοι βλέπουμε πού οδηγείται αυτό, σωστά; Είναι ελεγχόμενα μέσα. Και αυτό δεν είναι καλό».

Στο πολιτικό πεδίο, ο Μπαράκ Ομπάμα είπε ότι ο Λευκός Οίκος έχει υιοθετήσει τη δική του εκδοχή της κουλτούρας της ακύρωσης.

Κριτικοί των μέσων εκφράζουν φόβους ότι η απομάκρυνση Κίμελ, σε συνδυασμό με την πρόσφατη απόφαση του CBS να τερματίσει την εκπομπή του Στίβεν Κολμπέρ την άνοιξη του 2026, θα ενθαρρύνει την αυτολογοκρισία και θα έχει καταλυτικό αποτέλεσμα στον χώρο της ψυχαγωγίας.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, χειροκρότησε την κίνηση μέσω Truth Social και άφησε να εννοηθεί ότι και το NBC θα έπρεπε να ακυρώσει τις εκπομπές των Τζίμι Φάλον και Σεθ Μάγιερς.

Εκπρόσωπος του NBCUniversal αρνήθηκε να σχολιάσει.

«Το μέγεθος της υποχώρησης στο εξής θα εξαρτηθεί σε κάποιο βαθμό από το τι είδους οικονομικό “ρόπαλο” θα έχει στη διάθεσή της η διοίκηση», είπε ο Λι Λεβίν, συνταξιούχος νομικός με ειδίκευση στα μέσα ενημέρωσης.

«Οποτε αυτό το ρόπαλο ήταν ιδιαίτερα βαρύ, αργά ή γρήγορα το δίκτυο υποχωρούσε στο πρόσφατο παρελθόν».

Η υπόθεση Κίμελ έρχεται σε συνέχεια νομικών συμβιβασμών μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων με τον Τραμπ.

Στα τέλη του περασμένου έτους το ABC κατέβαλε 15 εκατομμύρια δολάρια για να διευθετήσει αγωγή δυσφήμισης που είχε καταθέσει ο πρόεδρος εναντίον του δικτύου και του δημοσιογράφου Τζορτζ Στεφανόπουλος.

Νωρίτερα φέτος, η Paramount πλήρωσε 16 εκατομμύρια δολάρια για να κλείσει δικαστική διαμάχη με τον Τραμπ σχετικά με τη μονταρισμένη συνέντευξη του «60 Minutes» με την Κάμαλα Χάρις.

Την ίδια περίοδο, η FCC εξέταζε τη συγχώνευση της Paramount με τη Skydance Media, την οποία τελικά ενέκρινε αφού ο Καρ εξασφάλισε παραχωρήσεις, όπως τον διορισμό ανεξάρτητου μεσολαβητή στα CBS News. Ο ίδιος έχει υποστηρίξει ότι η έγκριση δεν συνδέεται με τον συμβιβασμό.

Πηγή: WSJ

Ο Πούτιν μετέφερε την πρότασή του στον Γουίτκοφ, κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχαν στη Μόσχα την Τετάρτη. Συγκεκριμένα, η ρωσική πρόταση προβλέπει πλήρη κατάπαυση του πυρός εφόσον η Ουκρανία αποσύρει τις στρατιωτικές της δυνάμεις από ολόκληρη την ανατολική επαρχία του Ντονέτσκ. Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία ελέγχει την πλειονότητα της περιοχής, το Κίεβο εξακολουθεί να κατέχει σημαντικά τμήματά της.

Σύμφωνα με το σχέδιο, η Ρωσία θα διατηρήσει υπό τον έλεγχό της τις περιοχές Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, καθώς και την Κριμαία, την οποία έχει προσαρτήσει από το 2014. Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες που επικαλείται το μέσο, ο Ρώσος πρόεδρος δείχνει μια ελαστικότητα στις διαπραγματεύσεις, αφήνοντας τα εδάφη που είχαν καταλάβει τα ρωσικά στρατεύματα σε Χερσώνα και Ζαπορίζια.

Η πρόταση – αν υπάρξει συμφωνία – θα εφαρμοστεί σε δύο φάσεις: αρχικά, η Ουκρανία θα αποσυρθεί από το Ντονέτσκ και οι γραμμές του μετώπου θα «παγώσουν». Σε δεύτερο στάδιο, ο Πούτιν και ο Τραμπ θα συμφωνήσουν σε ένα οριστικό ειρηνευτικό σχέδιο (πιθανόν τον Δεκαπενταύγουστο στην Αλάσκα), το οποίο θα συζητηθεί στη συνέχεια και με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Ορισμένοι Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις, εκτιμώντας ότι η κίνηση του Κρεμλίνου αποσκοπεί στην αποφυγή των κυρώσεων και των δασμών που ο Τραμπ είχε προαναγγείλει πως θα επιβάλει αν μέχρι την Παρασκευή δεν επιτευχθεί συμφωνία.

Ο Ζελένσκι έδειξε διατεθειμένος να συζητήσει το ζήτημα των εδαφών μόνο εφόσον η Ρωσία αποδεχθεί πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός. Αξιωματούχος του Κιέβου που συμμετείχε στην τηλεφωνική επικοινωνία της Τετάρτης ανάμεσα στον Ουκρανό πρόεδρο και τον Τραμπ, φέρεται να ανέφερε πως η κυβέρνηση της χώρας δεν απορρίπτει την πρόταση επί της αρχής, αλλά θέτει ως απόλυτη προϋπόθεση την άμεση παύση των εχθροπραξιών.

Οι αξιωματούχοι λένε ότι ένα χτύπημα ήταν μία από τις πολλές επιλογές που συζητήθηκαν σε συνάντηση μεταξύ του Τραμπ και της ομάδας εθνικής ασφαλείας του. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να ελπίζει ότι η απειλή στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ θα οδηγήσει το Ιράν να συμφωνήσει με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ στις πυρηνικές συνομιλίες. Αναφέρει επίσης ότι υπήρξε διχογνωμία στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ για τις περαιτέρω ενέργειες.

Νωρίτερα,σε εμπρηστικές δηλώσεις προχώρησε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ μέσω της πλατφόρμας X, απευθύνοντας ευθείες απειλές προς το Ισραήλ, το οποίο αποκαλεί «σιωνιστικό καθεστώς» και το προειδοποιεί ότι «η μάχη ξεκινά».

Με ανάρτηση στην επίσημη σελίδα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, απαντάει η Τεχεράνη και στις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ. «Κύριε Ντόναλντ Τζ. Τραμπ! Ακόμα δεν έχετε γνωρίσει το σπουδαίο έθνος του Ιράν…», αναφέρει.

Σε δεύτερη ανάρτηση σχολιάζει: «Η επίσημη εμπλοκή των ΗΠΑ σημαίνει ότι το σιωνιστικό καθεστώς είναι απελπισμένο και έχει ξεμείνει από όπλα».

Αναφέρει: «Μια απειλή προς το Ιράν από τις ΗΠΑ σημαίνει «ΑΝΤΙΟ» σε όλα τα αμερικανικά συμφέροντα στα ΗΑΕ, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Κουβέιτ».

Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε την Τεχεράνη «σε παράδοση άνευ όρων», οξύνοντας την ήδη σκληρή ρητορική των τελευταίων ημερών, ενώ οι ΗΠΑ ενισχύουν με περισσότερα πολεμικά αεροσκάφη τη δύναμη πυρός, στο πλευρό του Ισραήλ.

CNN: Οι ΗΠΑ έχουν ανατρέψει μία ιρανική κυβέρνηση στο παρελθόν

Από τότε που το Ισραήλ ξεκίνησε τη συντονισμένη επίθεσή του στο Ιράν, οι εκκλήσεις για αλλαγή καθεστώτος έχουν γίνει πιο έντονες, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου να θέτουν ενδεχόμενο στοχοποίησης του παντοδύναμου ηγέτη της Τεχεράνης, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Οι Ιρανοί έχουν βιώσει αλλαγή καθεστώτος στη χώρα τους με παρέμβαση των ΗΠΑ, κατά το παρελθόν. Ακολουθεί σχετικό χρονικό, όπως το κατέγραψε το CNN.

Πετρελαιοπηγές: Το 1953, οι ΗΠΑ βοήθησαν στην πραγματοποίηση πραξικοπήματος για την ανατροπή του δημοκρατικά εκλεγμένου πρωθυπουργού του Ιράν, Μοχάμεντ Μοσαντέκ. Είχε δεσμευτεί να εθνικοποιήσει τις πετρελαιοπηγές της χώρας – μια κίνηση που οι ΗΠΑ και η Βρετανία θεώρησαν σοβαρό πλήγμα, δεδομένης της εξάρτησής τους από το πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή.

Απόγειο του Ψυχρού Πολέμου: Η κίνηση για εθνικοποίηση θεωρήθηκε δημοφιλής στο Ιράν και νίκη για την τότε ΕΣΣΔ.

Ενίσχυση της κυριαρχίας του Σάχη: Στόχος του πραξικοπήματος ήταν να υποστηριχθεί ο μονάρχης του Ιράν, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί, να κυβερνήσει ως Σάχης του Ιράν, και να διοριστεί νέος πρωθυπουργός – ο στρατηγός Φαζλολάχ Ζαχεντί.

Το πραξικόπημα: Πριν από το πραξικόπημα, η CIA, μαζί με τη βρετανική Μυστική Υπηρεσία Πληροφοριών, βοήθησαν στην υποκίνηση του αντι-Μοσαντέκ μετώπου μέσω προπαγάνδας. Το 1953, η CIA βοήθησε στη σύγκλιση δυνάμεων που οργάνωσαν μεγάλες διαμαρτυρίες κατά του Μοσαντέκ, στις οποίες σύντομα προσχώρησε και ο στρατός.

Μετρητά από τις ΗΠΑ: Για να διασφαλίσει για λογαριασμό του Ζαχεντί, νέου τότε πρωθυπουργού της χώρας, κάποια σταθερότητα, η CIA διέθεσε κρυφά 5 εκατ. δολάρια εντός δύο ημερών από την ανάληψη της εξουσίας, σύμφωνα με έγγραφα.

Αναγνώριση από τις ΗΠΑ: Το 2013, δημοσιεύθηκαν αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA, επιβεβαιώνοντας για πρώτη φορά την εμπλοκή της υπηρεσίας. Αλλά ο ρόλος των ΗΠΑ ήταν ήδη γνωστός: Ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε παραδεχθεί την εμπλοκή στο πραξικόπημα του 2009. Μετά την ανατροπή του Μοσαντέκ, οι ΗΠΑ ενίσχυσαν την υποστήριξή τους προς τον Παχλεβί για να κυβερνήσει ως Σάχης. Οι Ιρανοί δυσανασχετούσαν με την ξένη παρέμβαση, τροφοδοτώντας το αντιαμερικανικό αίσθημα στη χώρα για δεκαετίες.

Ισλαμική Επανάσταση: Ο Σάχης έγινε στενός σύμμαχος των ΗΠΑ. Αλλά στα τέλη της δεκαετίας του 1970, εκατομμύρια Ιρανοί βγήκαν στους δρόμους ενάντια στο καθεστώς του, το οποίο θεωρούσαν διεφθαρμένο και παράνομο. Οι κοσμικοί διαδηλωτές αντιτάχθηκαν στον αυταρχισμό του, ενώ οι ισλαμιστές διαδηλωτές αντιτάχθηκαν στην ατζέντα εκσυγχρονισμού του. Ο Σάχης ηττήθηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η οποία τερμάτισε την υποστηριζόμενη από τη Δύση μοναρχία και σηματοδότησε την έναρξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας και της κληρικής διακυβέρνησης.