Οι ΗΠΑ εκτοξεύουν πυραύλους αναχαίτισης αεράμυνας με ρυθμό που θα μπορούσε να οδηγήσει το αμερικανικό στρατό «σε λίγες μέρες» να πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε ποιες εισερχόμενες απειλές θα αναχαιτίσει, σύμφωνα με τρεις πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα.

Ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγός Νταν Κέιν, αρνήθηκε τις ισχυρισμούς σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο την Τετάρτη, λέγοντας: «Διαθέτουμε επαρκή πυρομαχικά ακριβείας για την αποστολή που έχουμε αναλάβει, τόσο για την επίθεση όσο και για την άμυνα».

«Σάρωμα» στους ξένους ανταποκριτές

Το πλήγμα είναι ιδιαίτερα βαρύ για τη διεθνή ειδησεογραφία. Σύμφωνα με πηγές από το Γαλλικό Πρακτορείο, οι περικοπές διαλύουν ουσιαστικά το δίκτυο ξένων ανταποκριτών της εφημερίδας. Χαρακτηριστικό είναι ότι απομακρύνεται «ολόκληρη η ομάδα» που κάλυπτε τη φλεγόμενη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ενώ σημαντικές απώλειες καταγράφονται στο αθλητικό τμήμα και στην κάλυψη τοπικών ειδήσεων. Η στρατηγική αυτή αναδιάρθρωση, την οποία ανακοίνωσε ο εκτελεστικός διευθυντής Ματ Μάρεϊ, αφήνει την Post «γυμνή» από τη φυσική παρουσία των δημοσιογράφων της στα διεθνή μέτωπα.

Θεσμική παρακμή και αξιοπιστία

Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική απόφαση, αλλά μια σοβαρή θεσμική υποχώρηση. Όπως προειδοποίησε το συνδικάτο Post Guild, δεν μπορείς να διαλύεις ένα γραφείο σύνταξης χωρίς να πλήττεται η αξιοπιστία και η επιρροή του μέσου. Η συρρίκνωση του προσωπικού κατά 400 άτομα τα τελευταία τρία χρόνια δείχνει μια εφημερίδα σε διαρκή άμυνα, την ώρα που η ανάγκη για έγκυρη και επιτόπια ενημέρωση είναι πιο κρίσιμη από ποτέ. Η κυβερνητική και οικονομική ελίτ των ΗΠΑ βλέπει ένα από τα βασικά της «αντίβαρα» να αποδυναμώνεται, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για το μέλλον του ελεγκτικού ρόλου του Τύπου.

Τεχνητή Νοημοσύνη αντί για Δημοσιογράφους

Η κρίση στην Post επιδεινώθηκε από τη μείωση του κοινού και την πτώση των συνδρομών, παρά τις προσπάθειες του εκδότη Γουίλ Λιούις να αναστρέψει το κλίμα. Η επιλογή του Λιούις να επενδύσει στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) για τη δημιουργία σχολίων, podcast και τη συγκέντρωση ειδήσεων, φαίνεται πως δεν απέδωσε τα αναμενόμενα κέρδη, ενώ ταυτόχρονα υποβάθμισε το πρωτογενές περιεχόμενο. Η αντικατάσταση της ανθρώπινης κρίσης και της έρευνας πεδίου από αλγορίθμους φαίνεται πως είναι η «εύκολη» λύση για τον Μπέζος, η οποία όμως απειλεί να μετατρέψει μια ιστορική εφημερίδα σε μια απλή πλατφόρμα ανακύκλωσης πληροφοριών.

Το αδιέξοδο των New York Times και η σύγκριση

Οι New York Times, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, υπογραμμίζουν ότι ο Μπέζος δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια βιώσιμη ψηφιακή έκδοση. Η Post, που κάποτε αποτελούσε το «χρυσό πρότυπο» της ερευνητικής δημοσιογραφίας, φαίνεται να εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο περικοπών που απομακρύνουν τους αναγνώστες, οδηγώντας σε περαιτέρω οικονομική αιμορραγία. Η κρίση αυτή αντανακλά τη γενικότερη αστάθεια στον χώρο των ΜΜΕ, όπου η κερδοφορία τίθεται συστηματικά πάνω από το δημόσιο λειτούργημα.

«Αυτή η μέρα κατατάσσεται στις πιο σκοτεινές μέρες στην ιστορία ενός από τους μεγαλύτερους ειδησεογραφικούς οργανισμούς στον κόσμο», δήλωσε ο Μπάρον.

«Το κοινό θα στερηθεί την ρεαλιστική, βασισμένη σε γεγονότα δημοσιογραφία στις κοινότητές μας και σε όλο τον κόσμο, η οποία είναι απαραίτητη περισσότερο από ποτέ», ανέφερε ο πρώην αρχισυντάκτης της εμβληματικής εφημερίδας.

Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι λίγες εβδομάδες πριν ο Έλον Μασκ αποχωρήσει από την εποπτεία της κυβέρνησης Τραμπ, εργαζόμενοι στην ομάδα ανθρώπινων δεδομένων της xAI κλήθηκαν να υπογράψουν υπεύθυνη δήλωση αποδοχής έκθεσης σε υβριστικό και σεξουαλικό υλικό, στο πλαίσιο της εκπαίδευσης του Grok. Η πρακτική αυτή προκάλεσε ερωτήματα για τη νομική και ηθική διάσταση της στρατηγικής της εταιρείας.

Η εκπαίδευση του Grok, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περιλάμβανε:

• Άσεμνες συνομιλίες χρηστών
• Σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις
• Περιγραφές σεξουαλικής βίας

Παράλληλα, η xAI φέρεται να χαλάρωσε φίλτρα περιεχομένου και να ανέπτυξε ερωτικά φορτισμένους AI χαρακτήρες, όπως το «Ani», με στόχο την αύξηση του χρόνου αλληλεπίδρασης και της συναισθηματικής εμπλοκής των χρηστών.

Μετά την αποχώρησή του από τη διοίκηση της Υπηρεσίας DOGE, ο Μασκ φέρεται να προωθούσε νέες μετρήσεις απόδοσης, όπως τα «δευτερόλεπτα ενεργού χρήστη», δίνοντας έμφαση στη διάρκεια χρήσης της εφαρμογής.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η περιορισμένη ομάδα ασφάλειας της εταιρείας –σε σύγκριση με άλλους μεγάλους παίκτες της αγοράς– δεν κατάφερε να αποτρέψει τη διάδοση:

• Σεξουαλικοποιημένων εικόνων πραγματικών προσώπων χωρίς συναίνεση
• Γυμνών εικόνων ενηλίκων

Οι καταγγελίες οδήγησαν στην έναρξη ερευνών από:

• Την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
• Τη ρυθμιστική αρχή του Ηνωμένου Βασιλείου
• Εισαγγελικές αρχές στις ΗΠΑ

Η xAI, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι το σύστημα αρνείται να δημιουργήσει παράνομο περιεχόμενο και απέδωσε τυχόν προβλήματα σε «εχθρικό hacking».

Παρά το κύμα επικρίσεων, η στρατηγική φαίνεται να οδήγησε σε αύξηση 72% στις λήψεις της εφαρμογής στις αρχές Ιανουαρίου. Ωστόσο, η απόφαση να περιοριστούν τα εργαλεία δημιουργίας εικόνων σε πληρωμένους λογαριασμούς χαρακτηρίστηκε από επικριτές ως εμπορευματοποίηση αμφιλεγόμενης πρακτικής.

Η xAI, που ιδρύθηκε το 2023 με στόχο να ανταγωνιστεί κορυφαία εργαστήρια AI, φέρεται να άλλαξε εσωτερικά πρωτόκολλα, ζητώντας από εργαζόμενους να επισημαίνουν γυμνές εικόνες και να εκπαιδεύουν το μοντέλο σε σεξουαλικές συνομιλίες.

Την παραμονή των Χριστουγέννων, ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, δεύτερος στην ιεραρχία του Βατικανού και έμπειρος διπλωμάτης, κάλεσε επειγόντως τον Μπράιαν Μπερτς, πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγία Έδρα, ζητώντας λεπτομέρειες για τα αμερικανικά σχέδια στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με κυβερνητικά έγγραφα που αποκαλύπτει η Washington Post.

Ο Παρολίν ρώτησε αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα στοχεύσουν μόνο τους διακινητές ναρκωτικών ή αν η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος. Ο ίδιος παραδέχθηκε πως ο Νικολάς Μαδούρο έπρεπε να φύγει, αλλά προέτρεψε τις ΗΠΑ να του προσφέρουν διέξοδο.

Για μέρες, ο Ιταλός καρδινάλιος αναζητούσε επαφή με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, προσπαθώντας να αποτρέψει αιματοχυσία και αστάθεια στη Βενεζουέλα. Στη συνομιλία του με τον Μπερτς, ο Παρολίν ανέφερε πως η Ρωσία ήταν έτοιμη να χορηγήσει άσυλο στον Μαδούρο και ζήτησε από τους Αμερικανούς υπομονή για να τον πείσουν να αποδεχτεί την πρόταση.

«Αυτό που προτάθηκε στον Μαδούρο ήταν να φύγει και να απολαύσει τα χρήματά του», ανέφερε γνώστης της ρωσικής προσφοράς. «Ο Πούτιν θα εγγυόταν την ασφάλειά του».

Όμως τα σχέδια δεν ευοδώθηκαν. Μια εβδομάδα αργότερα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις σε επιχείρηση που στοίχισε τη ζωή σε περίπου 75 ανθρώπους, πριν μεταφερθούν στη Νέα Υόρκη για κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών.

Αποτυχημένες προσπάθειες διαμεσολάβησης πριν την επέμβαση

Η συνάντηση στο Βατικανό, που αποκαλύπτεται τώρα, ήταν μία από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες – από ΗΠΑ, Ρωσία, Κατάρ, Τουρκία, την Καθολική Εκκλησία και άλλους – για εξεύρεση ασφαλούς εξόδου για τον Μαδούρο πριν τη σαββατιάτικη αμερικανική επιχείρηση σύλληψής του.

«Είναι απογοητευτικό που μέρη μιας εμπιστευτικής συζήτησης διέρρευσαν χωρίς να αντικατοπτρίζουν το πραγματικό της περιεχόμενο», ανέφερε το γραφείο Τύπου του Βατικανού στην Post. Εκπρόσωπος του Μπερτς παρέπεμψε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα.

Το ρεπορτάζ βασίζεται σε συνεντεύξεις με σχεδόν 20 πηγές, πολλές ανώνυμες λόγω ευαίσθητων πληροφοριών. Αποκαλύπτονται νέες λεπτομέρειες για τις διεθνείς προσπάθειες εξορίας του Μαδούρο και την επιλογή των ΗΠΑ να συνεργαστούν με τη νυν αντιπρόεδρο αντί της επί χρόνια στηριζόμενης αντιπολίτευσης.

Τις εβδομάδες πριν την επιχείρηση, ο Μαδούρο – πρώην οδηγός λεωφορείου και ένας από τους τελευταίους λατινοαμερικάνους «καουντίγιο» – φαινόταν να αγνοεί τον κίνδυνο. Παρά τα χτυπήματα αμερικανικών πολεμικών πλοίων κατά ύποπτων σκαφών στα παράλια της Βενεζουέλας και τη σκλήρυνση της αμερικανικής ρητορικής, απέρριψε διαδοχικές προτάσεις διαφυγής.

Οι προσπάθειες εξασφάλισης εξόδου συνεχίστηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή. Ο δικτάτορας έλαβε τελική προειδοποίηση λίγες μέρες πριν τη σύλληψη, αλλά αρνήθηκε κάθε συμβιβασμό.

«Δεν δεχόταν τη συμφωνία», είπε γνώστης των διαπραγματεύσεων. «Απλώς παρακολουθούσε την κρίση να κλιμακώνεται».

Η επιλογή Ροντρίγκες ως διάδοχος

Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ προσανατολίζονταν στην αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες. Ήταν εντυπωσιακή μεταστροφή για τον Τραμπ που στην πρώτη θητεία είχε επιβάλει κυρώσεις στη Ροντρίγκες και τον αδελφό της Χόρχε Ροντρίγκες.

Η στροφή αυτή ενισχύθηκε από πρόσφατη απόρρητη έκθεση της CIA που συμπέρανε πως οι πιστοί του Μαδούρο είχαν περισσότερες πιθανότητες να ελέγξουν τη χώρα μετά την ανατροπή του παρά η αντιπολιτευόμενη Μαρία Κορίνα Ματσάδο. Το περιεχόμενο της έκθεσης μεταφέρθηκε στον Τραμπ από τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ.

Σύντομα ο Τραμπ κατέληξε στην επιλογή Ροντρίγκες ως διάδοχο κατόπιν εισήγησης των επικεφαλής πληροφοριών και ασφάλειας.

Παρά το δημόσιο προφίλ της ως φλογερής τσαβίστα, σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις εμφανιζόταν διαφορετική – ακόμα και φιλική προς τις ΗΠΑ. «Δεν ήταν αντι-αμερικανίστρια· είχε ζήσει στη Σάντα Μόνικα ως φοιτήτρια», σημείωσε συνομιλητής της.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ροντρίγκες γνώριζε το σχέδιο απομάκρυνσης Μαδούρο ή ότι ενημερώθηκε εκ των προτέρων πως θα γινόταν διάδοχος. «Θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο να της κοινοποιηθεί οτιδήποτε πριν την επιχείρηση», τόνισε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

Η παρανόηση των μηνυμάτων από Ουάσιγκτον

Ο ίδιος ο Μαδούρο παρεξήγησε τα σήματα από τις ΗΠΑ. Θεώρησε ότι η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ το Νοέμβριο πήγε καλά, ενώ στην πραγματικότητα είχε λάβει τελεσίγραφο: «Μπορείς να φύγεις εύκολα ή δύσκολα», όπως είπε ανώτατος αξιωματούχος.

Ο Τραμπ προσκάλεσε ακόμη τον Μαδούρο στην Ουάσιγκτον προσφέροντας ασφαλή δίοδο για συνομιλίες. Ο Μαδούρο αρνήθηκε, υπολογίζοντας ότι οι Δημοκρατικοί θα κέρδιζαν τις ενδιάμεσες εκλογές κι έτσι θα διατηρούσε την εξουσία του.

«Χόρευε», σχολίασε γνώστης των εξελίξεων. «Όχι πια».

Bατικανό και Ρωσία στον διπλωματικό μαραθώνιο

Το Βατικανό έχει μακρά ιστορία διαμεσολάβησης με τη διεθνώς απομονωμένη κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Πριν μια δεκαετία απέτυχε σε συμφωνία μεταξύ Μαδούρο και αντιπολίτευσης. Πρόσφατα επεδίωξε διάλογο μέσω ανώτατων κληρικών ενώ ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ είχε προειδοποιήσει κατά της χρήσης βίας από τις ΗΠΑ.

«Πιστεύω πως η βία δεν φέρνει ποτέ νίκη», δήλωσε ο Λέων το Νοέμβριο αναφερόμενος στις κινήσεις αμερικανικών πλοίων προς τη Βενεζουέλα. «Το κλειδί είναι ο διάλογος».

Ο Παρολίν είχε υπηρετήσει ως παπικός νουντσιος στο Καράκας και είχε εμπλακεί ως μεσολαβητής μεταξύ Τραμπ-Ουκρανίας-Ρωσίας. Για τη Μόσχα, η Βενεζουέλα αποτελεί σημαντικό στρατηγικό σημείο στη Λατινική Αμερική – ήδη από το 1999 όταν ο Τσάβες προχώρησε σε μεγάλες αγορές ρωσικών όπλων και έλαβε σημαντικά δάνεια.

Στη συνάντηση της 24ης Δεκεμβρίου, σύμφωνα με τα έγγραφα, ο Παρολίν είπε στον Μπερτς ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να δεχθεί τον Μαδούρο αλλά κυκλοφορούσε επίσης φήμη πως η Βενεζουέλα αποτελούσε διαπραγματευτικό χαρτί στις συνομιλίες για την Ουκρανία: «Η Μόσχα θα εγκατέλειπε τη Βενεζουέλα αν ικανοποιούνταν στο ουκρανικό».

Aναλυτές εκτιμούν ότι η ρωσική υποστήριξη προς τη Βενεζουέλα έχει μειωθεί καθώς το ενδιαφέρον στράφηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία. Τα δάνεια σταμάτησαν το 2018 ενώ η σχέση θεωρείται πλέον περισσότερο ιδεολογική παρά ουσιαστική.

Kρίσιμες αποφάσεις λίγο πριν την επέμβαση

Η προσφορά ασύλου προς τον Μαδούρο ήρθε σε μια περίοδο που η Μόσχα επιδίωκε επαναπροσέγγιση με τις ΗΠΑ και ευνοϊκή συμφωνία για την Ουκρανία.

Σύμφωνα με τα έγγραφα, ο Παρολίν εκτίμησε ότι ο Μαδούρο ίσως ήταν διατεθειμένος να παραιτηθεί μετά τις εκλογές του Ιουλίου 2024 – οι οποίες θεωρήθηκαν ευρέως νοθευμένες – αλλά μεταπείστηκε υπό τον φόβο για τη ζωή του από τον εσωτερικών υποθέσεων υπουργό Ντιοσδάδο Καμπέγιο.

Γνώστης της ρωσικής πρότασης ανέφερε ότι η Μόσχα ήταν διατεθειμένη να προσφέρει άσυλο και στους στενούς συνεργάτες του Μαδούρο· ωστόσο εκείνος επέμεινε πιστεύοντας πως οι ΗΠΑ δεν θα τολμούσαν στρατιωτική επέμβαση.

Επιπλέον παράγοντας ήταν ότι πολλοί στην Ουάσιγκτον πίστευαν πως ο Μαδούρο δεν θα δεχόταν άσυλο στη Ρωσία επειδή δεν θα είχε πρόσβαση στα κεφάλαια που είχε φυγαδεύσει στο εξωτερικό μέσω εμπορίου χρυσού.

Ο Παρολίν πρότεινε οι ΗΠΑ να θέσουν προθεσμία για έξοδο του Μαδούρο με εγγυήσεις για την οικογένειά του· εξέφρασε πάντως μεγάλη απορία για τη στρατηγική των Αμερικανών στη χώρα ζητώντας υπομονή και αυτοσυγκράτηση.

Ωστόσο ο Λευκός Οίκος αποφάσισε πως η αναμονή τελείωσε.

Nέα εποχή με Ροντρίγκες στην εξουσία

Η Ροντρίγκες, κόρη αριστερού που πέθανε υπό κράτηση των μυστικών υπηρεσιών της Βενεζουέλας, ανέβηκε στα υψηλά κλιμάκια επί Μαδούρο κι έγινε βασικό στέλεχος στον στενό πυρήνα εξουσίας.

Ως υπουργός πετρελαίου υπήρξε βασική απεσταλμένη σε ευαίσθητες αποστολές προς Τουρκία και Κατάρ· παράλληλα έγινε αξιόπιστη συνεργάτιδα ξένων επενδυτών αλλά συνέβαλε επίσης στην παγίωση αυταρχικού μοντέλου διακυβέρνησης υπό τον Μαδούρο.

Τα τελευταία χρόνια κέρδιζε εμπιστοσύνη επιχειρηματιών επαναδιαρθρώνοντας την οικονομία με νέα ομάδα συνεργατών – ανάμεσά τους οικονομολόγοι από το πρώην κυβερνητικό επιτελείο Κορέα στο Εκουαδόρ.

Δέχθηκε εσωτερικές αντιστάσεις από τη σύζυγο του Μαδούρο Σίλια Φλόρες αλλά και σκληρούς τσαβίστες που είχαν ωφεληθεί από το υπάρχον σύστημα εξουσίας.

Στελέχη της Chevron – μοναδικής αμερικανικής εταιρείας που λειτουργεί νόμιμα λόγω κυρώσεων – είχαν μηνιαίες συναντήσεις μαζί της μεταφέροντας θετικές εντυπώσεις προς τις ΗΠΑ ακόμη και επί διοίκησης Μπάιντεν· όπως ανέφερε πρώην διπλωμάτης «το μοντέλο Chevron λειτουργεί γιατί η Ροντρίγκες εκπληρώνει τις απαιτήσεις τους».

Επιχειρηματίες στη Βενεζουέλα άρχισαν να πιέζουν υπέρ της ώστε να οδηγήσει πολιτική μετάβαση – μια συναίνεση που φαίνεται πως έγινε δεκτή στην Ουάσιγκτον σύμφωνα με γνώστη των εξελίξεων εντός κυβέρνησης Μαδούρο.

Kρίσιμος ρόλος Κατάρ & ανεπίσημοι διαμεσολαβητές

Η αντιπρόεδρος αναδύθηκε ως αποτελεσματική διαχειρίστρια στις συνομιλίες με το Κατάρ – σημαντικό μέλος του OPEC και βασικό ενδιάμεσο τα τελευταία χρόνια για τη Βενεζουέλα.

Κατά Αμερικανού αξιωματούχου επί Μπάιντεν, το Κατάρ είχε εκφράσει «έντονη απογοήτευση» καθώς ο Μαδούρο ακύρωνε όσα συμφωνούνταν στις διαβουλεύσεις· κατά τους Καταριανούς αν συμφωνήσει κάτι η Ροντρίγκες «το υλοποιεί πάντα» κι έτσι θεώρησαν πρώτοι αυτήν καταλληλότερη διάδοχο σε περίπτωση αποχώρησης Μαδούρο.

Στις αρχές 2025 ειδικός απεσταλμένος Τραμπ, ο Ρίτσαρντ Γκρένελ, ανέλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαβουλεύσεις – άλλοτε με βοήθεια Κατάρ κι άλλοτε μέσω απευθείας επαφών με τον Χόρχε Ροντρίγκες. Οι προτάσεις των ΗΠΑ για έξοδο του Μαδούρο απορρίφθηκαν επανειλημμένα από τους Βενεζουελάνους συνομιλητές τους.

Σε κάποια φάση προτάθηκε ο Μαδούρο να παραιτηθεί αλλά να παραμείνει στη χώρα υπό πρωθυπουργία Ροντρίγκες – όμως δεν τέθηκε ποτέ επίσημα ως σοβαρή λύση. Ως τα τέλη καλοκαιριού έγινε σαφές πως ο Ρούμπιο – γνωστός υπέρμαχος σκληρών μέτρων έναντι Βενεζουέλας – αναλάμβανε πλέον τον φάκελο εγκαταλείποντας τη διπλωματική προσέγγιση Γκρένελ.

Aπόπειρες ανεπίσημων αποστολών & τελεσίγραφα στον Μαδούρο

Σε συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο στις 2 Οκτωβρίου συζητήθηκαν περαιτέρω πιέσεις κατά Μαδούρο πέραν των στρατιωτικών χτυπημάτων που είχαν ήδη κοστίσει πάνω από 100 ζωές στην Καραϊβική και Ανατολικό Ειρηνικό.

Παράλληλα ανεπίσημοι ενδιάμεσοι κάλυψαν το διπλωματικό κενό – ανάμεσά τους ο βραζιλιάνος μεγιστάνας Joesley Batista που ταξίδεψε στο Καράκας στα τέλη Νοεμβρίου επιχειρώντας προσωπικά να πείσει τον Μαδούρο να εγκαταλείψει την εξουσία έναντι ασύλου σε Τουρκία ή άλλη χώρα (μια πρόταση σε ισχύ ήδη από τον Νοέμβριο).

Ωστόσο τόσο ο ίδιος όσο κι η σύζυγός του απέρριψαν αγανακτισμένοι κάθε τέτοια πρόταση σύμφωνα με τρεις γνώστες των συζητήσεων· όπως δήλωσε δημόσια ο Ρούμπιο μαζί με τον Τραμπ στο Mar-a-Lago «ο Νικολάς Μαδούρο είχε πολλές ευκαιρίες αλλά προτίμησε να παίξει παιχνίδια».

Aμφιβολίες για την αντιπολίτευση & η στάση των στρατιωτικών

O Batista λειτούργησε ως ανεπίσημος ενδιάμεσος μεταφέροντας στις ΗΠΑ τα συμπεράσματά του μετά το ταξίδι χωρίς όμως επίσημη εντολή· μεταξύ άλλων ζητήθηκε πρόσβαση σε σπάνια μέταλλα κι ενεργειακά κοιτάσματα καθώς κι απομάκρυνση κάθε δεσμού με την Κούβα ως όρος εξορίας του Μαδούρο σύμφωνα με πρόσωπο παρόν στη συνάντηση.

Η ίδια η Ροντρίγκες γνώριζε βάσει Συντάγματος ότι θα αναλάμβανε προσωρινή πρόεδρος σε περίπτωση ξαφνικής αποχώρησης ή σύλληψης του Μαδούρο αλλά κάθε φορά που άνοιγε τέτοια συζήτηση γινόταν φανερά αμήχανη σύμφωνα με πηγές κοντά στην κυβέρνηση· τελικά όμως δεν είχε λόγο στις εξελίξεις.

Mειούμενη εμπιστοσύνη στην αντιπολίτευση & οι νέοι συσχετισμοί ισχύος

Καθώς ενισχυόταν το σενάριο συνεργασίας με τη Ροντρίγκες, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχασαν σταδιακά την εμπιστοσύνη τους στην προοπτική κυβέρνησης υπό τη νικήτρια Νόμπελ Ειρήνης 2025 κ.Ματσάδο (την πλέον προβεβλημένη φιγούρα της αντιπολίτευσης).

Στελέχη επιχειρήσεων κι ακόμη και μέλη της ίδιας της αντιπολίτευσης είχαν ενημερώσει τις ΗΠΑ πως η ομάδα της δεν είχε καταφέρει ουσιαστική διείσδυση στις ένοπλες δυνάμεις — καθοριστικός παράγοντας σταθερότητας — ενώ ταυτόχρονα εξέφρασαν ανησυχίες ότι μια κυβέρνηση υπό τη δική της καθοδήγηση θα δυσκολευόταν σοβαρά στη διαχείριση κρίσεων αν έφευγε ξαφνικά ο Μαδούρο χωρίς συναίνεση στρατιωτικών/παλιών τσαβίστας αξιωματούχων (σύμφωνα με νέα κυβερνητικά έγγραφα).

Οι σύμβουλοι της ομάδας αυτής καθησύχαζαν τους Αμερικανούς λέγοντας ότι δεν σχεδιάζουν μαζικές εκκαθαρίσεις στις τάξεις των ενόπλων δυνάμεων ή γενικότερα στο καθεστώς — ωστόσο ξεκαθάριζαν πως κορυφαίοι αξιωματούχοι δεν θα είχαν θέση σε νέα κυβέρνηση.

Άλλοι συνομιλητές εξέφρασαν σκεπτικισμό ακόμη και γι’ αυτές τις επαφές λέγοντας πως δεν υπήρχαν ουσιαστικές συνομιλίες ούτε επηρεασμός στρατηγικών παικτών.

Στα ίδια έγγραφα καταγράφεται πρόβλεψη πως αν ξαφνικά φεύγει μόνο ο αρχηγός (Μαδούρο) ενώ παραμένουν άλλοι τσαβίστας αξιωματούχοι τότε πιθανότερη είναι συνέχιση αυταρχικού μοντέλου ώστε οι ίδιοι να προστατεύσουν τα συμφέροντα/περιουσίες τους.

Η ίδια η ομάδα της κ.Ματσάδο αρνήθηκε σχόλιο μετά τα γεγονότα ενώ εκείνη προσπάθησε συμβολικά να καθησυχάσει τον Τραμπ προσφέροντάς του ακόμη και το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης — κάτι που εκείνος χαρακτήρισε μεγάλη τιμή δηλώνοντας δημόσια ότι περιμένει συνάντηση μαζί της στην Ουάσιγκτον.

Πηγές κοντά στον Λευκό Οίκο υποστηρίζουν μάλιστα πως αυτή η επιλογή βάρυνε αρνητικά υπέρ της στροφής προς τη Ροντρίγκες.

Μετά τη σύλληψη/ανατροπή του πρώην προέδρου σημειώθηκαν συλλήψεις δημοσιογράφων κι απλών πολιτών καθώς κι αυξημένα σημεία ελέγχου παραστρατιωτικών — ένδειξη ισχύος Καμπέγιο που ελέγχει υπηρεσίες πληροφοριών/αστυνομίας.

Παρόλα αυτά οι Αμερικανοί δηλώνουν αισιοδοξία επικαλούμενοι πρόσφατες απελευθερώσεις πολιτικών κρατουμένων κι έναρξη εξαγωγής πετρελαίου προς τις ΗΠΑ — ενώ σημειώνεται στενή συνεργασία μεταξύ νέας αρχής (Ροντρίγκες) και κύριων συνομιλητών (Ρούμπιο).</br />

«Το μάθημα», σχολιάζει άνθρωπος κοντά στην κυβέρνηση πρώην προεδρίας, «είναι ότι δεν μπορεί κανείς να κυβερνήσει τη Βενεζουέλα χωρίς τους τσαβίστας».

Από το Βατικανό πάντως, την Παρασκευή ο Λέων εξέφρασε ανησυχία μήπως «μια διπλωματία διαλόγου αντικαθίσταται από μια διπλωματία βίας».

«Ο πόλεμος επέστρεψε στη μόδα» προειδοποίησε — «και ένα πάθος για πόλεμο εξαπλώνεται».

Κι όμως, τα ρωσικά άρματα μάχης που επιχείρησαν να ανατρέψουν τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Ουκρανίας, είτε καταστράφηκαν, είτε αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Μέχρι τον Απρίλιο, όχι μόνο είχε αποτύχει ο Πούτιν να εγκαταστήσει μια φιλική προς τη Μόσχα κυβέρνηση στο Κίεβο, αλλά ο ρωσικός στρατός δεν μπορούσε καν να εξασφαλίσει ένα προγεφύρωμα κοντά στην ουκρανική πρωτεύουσα. Αντίθετα, η Ουκρανία κατάφερε να περιορίσει τα ρωσικά στρατεύματα στα ανατολικά της χώρας, όπου η Ρωσία επιχειρεί να αποσπάσει εδάφη από το 2015.

Ύστερα από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου, η Ρωσία έχει χάσει περίπου το ένα τρίτο των στρατηγικών της βομβαρδιστικών και συνεχίζει να χάνει εξοπλισμό με ρυθμούς σημαντικά υψηλότερους από εκείνους της Ουκρανίας. Είναι η Ρωσία που έχει υποστεί περισσότερες από ένα εκατομμύριο απώλειες, νεκρούς και τραυματίες, σε εξαντλητικές μάχες που η ίδια προκάλεσε. Όσοι προέβλεπαν μια γρήγορη ουκρανική ήττα το 2022 έκαναν λάθος και κάνουν λάθος και σήμερα.

Καθ’ όλη αυτή τη διαδρομή, Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί άσκησαν κριτική στην υπερβολική επιφυλακτικότητα της κυβέρνησης Μπάιντεν, η οποία αρνήθηκε να παράσχει στην Ουκρανία τα όπλα που χρειαζόταν τη στιγμή που θα μπορούσαν να κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά. Είναι απολύτως πιθανό ότι οι Ουκρανοί θα μπορούσαν να είχαν πετύχει μια αποφασιστική νίκη και μια διαρκή ειρήνη, αν τους είχαν δοθεί εγκαίρως τα μαχητικά αεροσκάφη, τα συστήματα αεράμυνας και τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς που ζήτησαν εξαρχής από τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Αντ’ αυτού, η αμερικανική βοήθεια ήταν συχνά πολύ λίγη και πολύ αργοπορημένη.

Αυτή η διστακτικότητα, παρατείνοντας την επιθετικότητα του Πούτιν, έδωσε επίσης στην Κίνα, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα και άλλες χώρες που συνεργάζονται για να υπονομεύσουν τα αμερικανικά συμφέροντα νέους λόγους να αμφισβητούν την αξιοπιστία και τη δύναμή μας.

Ευτυχώς, η ευκαιρία για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει αυτή τη σύγκρουση με όρους ευνοϊκούς για την Ουκρανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση δεν έχει χαθεί. Όμως δεν πρέπει να επαναλάβει τον ίδιο λανθασμένο υπολογισμό που έκανε ο προκάτοχός του το 2022.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι η «πτώση» της ανατολικής ουκρανικής πόλης Ποκρόβσκ αποτελεί προάγγελο των εξελίξεων για την Ουκρανία. Ωστόσο, το Ποκρόβσκ, του οποίου ο πληθυσμός δεν ξεπερνούσε τους 60.000 κατοίκους ακόμη και πριν από τον πόλεμο, δεν έχει πέσει. Και σε ολόκληρο τον ενάμιση χρόνο που οι Ρώσοι προσπαθούν να καταλάβουν αυτή τη σχετικά μικρή πόλη, τα ελάχιστα κέρδη τους έχουν επιτευχθεί με τρομακτικό υλικό και ανθρώπινο κόστος.

Οι Ρώσοι πληρώνουν ένα εξαιρετικά βαρύ οικονομικό τίμημα για την επιδίωξη της δίψας του Πούτιν για δόξα και αίμα. Τα έσοδα της Ρωσίας από πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 30% λόγω επιθέσεων στις ενεργειακές της υποδομές. Το Κρεμλίνο πουλά χρυσό για να σταθεροποιήσει τα δημόσια οικονομικά και να προστατεύσει τις ελίτ από το πραγματικό κόστος του πολέμου του Πούτιν. Περίπου το ένα τέταρτο των ρωσικών επιχειρήσεων είναι πλέον χρεοκοπημένες ή βρίσκονται σε κίνδυνο χρεοκοπίας. Η Ρωσία δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά τον πόλεμο που διεξάγει, αλλά μπορεί να τον παρατείνει.

Ο Πούτιν ίσως παίζει με τον χρόνο, όμως δεν παρατείνει αυτή τη σύγκρουση επειδή είναι η προτιμώμενη τακτική του. Την παρατείνει επειδή δεν μπορεί να πετύχει μια αποφασιστική νίκη. Ελπίζει ότι η αργή, εξαντλητική φθορά θα διχάσει τη Δύση.

Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να σταθούν στο πλευρό των Ευρωπαίων συμμάχων, οι οποίοι επενδύουν μαζικά στην άμυνά τους και υπερβαίνουν κατά πολύ την αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία. Αν υπάρχουν οικονομικά οφέλη από την ειρήνη, αυτά βρίσκονται στη συνεργασία με μια καινοτόμο, δυτικόστροφη Ουκρανία και μια αναγεννημένη Ευρώπη, όχι σε μια χρεοκοπημένη και οπισθοδρομική Ρωσία.

Ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ έχει επισκεφθεί τη Μόσχα έξι φορές από τότε που ανέλαβε καθήκοντα η κυβέρνηση και εργάστηκε για να εξασφαλίσει στον Πούτιν πρόσκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, όπως ακριβώς οι Ρώσοι έχουν σημειώσει ελάχιστη πρόοδο στη χερσαία τους επίθεση κατά της Ουκρανίας, έτσι δεν έχουν κάνει ούτε βήμα στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.

Ποιος θα πρέπει να είναι ο τελικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών;

Οι πόλεμοι τελειώνουν όταν αλλάζει ο συσχετισμός ισχύος. Αν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους επιδιώκουν μια λύση έπειτα από διαπραγμάτευση, η μόνη αποδεδειγμένα βιώσιμη οδός είναι η ενίσχυση της θέσης της Ουκρανίας και όχι η αποδυνάμωσή της. Η εγκατάλειψη της Ουκρανίας, ή η παραχώρηση στη Ρωσία όσων δεν μπορεί να κερδίσει στο πεδίο της μάχης δεν θα φέρουν διαρκή ειρήνη. Ο Πούτιν θέλει περισσότερα από το Ντονμπάς: αρνείται ευθέως την ουκρανική κυριαρχία. Και οι φιλοδοξίες του εκτείνονται στα κράτη της Βαλτικής και σε άλλες χώρες που υπήρξαν κάποτε αιχμάλωτες της σοβιετικής αυτοκρατορίας.

Το Κογκρέσο διαθέτει μια σειρά από διακομματικά εργαλεία για να αυξήσει την πίεση προς τον Πούτιν. Τον Οκτώβριο, η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας προώθησε μέτρα για την αυστηροποίηση της εφαρμογής των κυρώσεων, τον περιορισμό της κινεζικής στήριξης στη ρωσική πολεμική μηχανή και την εξουσιοδότηση μεταφοράς παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων προς στήριξη της Ουκρανίας. Οι πρόσφατες κυρώσεις της κυβέρνησης Τραμπ κατά των Lukoil και Rosneft είχαν σημαντικό αντίκτυπο, ωστόσο απαιτούνται πολύ περισσότερα.

Η πρόσθετη χρηματοδότηση της Πρωτοβουλίας Ασφάλειας για την Ουκρανία (Ukraine Security Assistance Initiative) η οποία έτυχε συντριπτικής διακομματικής στήριξης τόσο στον Νόμο για την Εθνική Άμυνα όσο και στις αμυντικές πιστώσεις της Γερουσίας και η οποία δαπανάται εντός των ΗΠΑ για την ανασυγκρότηση της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανικής βάσης, θα ενίσχυε τις ευρωπαϊκές συνεισφορές και θα διασφάλιζε ότι η Ουκρανία διαθέτει την αεράμυνα, τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς και τη βιομηχανική υποστήριξη που απαιτούνται για να διατηρήσει μια θέση ισχύος.

Ο Πούτιν ποντάρει στο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πείσουν τον εαυτό τους πως η Ουκρανία δεν μπορεί να πετύχει. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια αποδεικνύουν το αντίθετο. Η Ουκρανία έχει διαψεύσει κάθε προσδοκία. Το Κίεβο δεν χάνει και η Μόσχα δεν κερδίζει. Εναπόκειται στην Ουάσινγκτον να ανταποκριθεί στην αποφασιστικότητα της Ουκρανίας με τη διαύγεια που απαιτεί αυτή η στιγμή.
 

Υπό την ηγεσία της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) και του αντιστρατήγου Πάτρικ Φρανκ, το Κέντρο Πολιτικοστρατιωτικού Συντονισμού (CMCC) στελεχώνεται από περίπου 200 Αμερικανούς στρατιώτες και εδρεύει σε ένα τριώροφο κτίριο στην πόλη Κιριάτ Γκατ, περίπου 65 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Ιερουσαλήμ και 30 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Γάζας. Επικεφαλής του πολιτικού σκέλους έχει οριστεί ο Στίβεν Φέιγκιν, έμπειρος διπλωμάτης και πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Υεμένη.

Οι Αμερικανοί επιχειρούν σε έναν όροφο του κτιρίου, εξοπλισμένο με τεχνολογίες παρακολούθησης υψηλής ακρίβειας, ενώ σε άλλο όροφο βρίσκονται ισραηλινοί στρατιωτικοί, υπηρεσίες πληροφοριών και πολιτικοί αξιωματούχοι. Ενας τρίτος όροφος φιλοξενεί αντιπροσώπους δεκάδων “εταίρων” χωρών, ΜΚΟ, διεθνών οργανισμών και φορέων του ιδιωτικού τομέα, όπως ανέφερε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, διοικητής της CENTCOM. Μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν επίσημα είναι η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Σύμφωνα με άτομα που παρακολουθούν τη διαδικασία, η αλλαγή υποβιβάζει το Ισραήλ σε δευτερεύοντα ρόλο στη λήψη αποφάσεων για το πώς και ποιου είδους ανθρωπιστική βοήθεια θα εισέρχεται στη Γάζα, καθώς το CMCC αναλαμβάνει την πρωτοβουλία. Από την έναρξη της εκεχειρίας τον περασμένο μήνα, η ροή βοήθειας έχει βελτιωθεί, αλλά παραμένει σημαντικά περιορισμένη λόγω των ισραηλινών ελέγχων.

Φορτηγά που μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια κινούνται μέσα από την πόλη Χαν Γιουνίς, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, την Κυριακή

Περισσότερες από 40 χώρες και οργανισμοί συμμετέχουν στο αμερικανικό κέντρο. «Ενα από τα οφέλη να τους φέρνεις όλους μαζί είναι ότι μπορείς να ξεχωρίσεις την πραγματικότητα από την παραπληροφόρηση και να έχεις μια πιο καθαρή εικόνα τι συμβαίνει στο έδαφος, πού υπάρχουν ανάγκες», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, πλοίαρχος Τιμ Χόκινς.

Μέχρι σήμερα, οι ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις έχουν ανοίξει μόλις δύο σημεία εισόδου για βοήθεια προς τη Γάζα, με τη συντριπτική πλειονότητα των φορτίων να περνά από το Κέρεμ Σαλόμ στα νότια. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί απευθείας αποστολές στη βόρεια Γάζα από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Εθνη, πολλά από τα φορτηγά που επιτρέπεται να εισέλθουν μεταφέρουν εμπορεύματα προς πώληση στα παζάρια της Γάζας, τα οποία όμως ελάχιστοι έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν.

Το σημείο διέλευσης μεταξύ Ιορδανίας και Ισραήλ, στη γέφυρα Αλενμπι, όπου βρίσκονται σε αναμονή μεγάλες ποσότητες ανθρωπιστικής βοήθειας, έχει παραμείνει κλειστό το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Παράλληλα, οι περισσότερες διεθνείς οργανώσεις έχουν αποκλειστεί για μήνες από την αποστολή τροφίμων στη Γάζα, καθώς το Ισραήλ επέβαλε νέους, επαχθείς όρους εγγραφής, τους οποίους οι οργανώσεις αρνήθηκαν να υπογράψουν.

Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις καταγγέλλουν εδώ και χρόνια ότι το Ισραήλ επιβάλλει υπερβολικούς περιορισμούς σε είδη που θεωρεί ότι θα μπορούσαν να μετατραπούν σε όπλα, όπως στύλοι για τέντες, ιατρικά νυστέρια ή ακόμη και αλοιφές για δερματικές λοιμώξεις.

«Το Ισραήλ μπλοκάρει τους ανθρωπιστικούς όρους του σχεδίου Τραμπ», δήλωσε ο Γιαν Εγκελαντ, γενικός γραμματέας του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η ανάληψη του ελέγχου από το CMCC θα αλλάξει την κατάσταση. «Για εμάς, το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετέχουν ενεργά είναι θετική εξέλιξη», πρόσθεσε.

Αν και το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ προβλέπει τεράστια αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας, η Ουάσιγκτον δεν έχει διευκρινίσει ακόμη ποιοι από τους ισραηλινούς περιορισμούς θα αρθούν, πώς σκοπεύει το CMCC να διαχειριστεί ένα τόσο μαζικό πρόγραμμα, ούτε αν οι νέοι κανόνες θα είναι αποδεκτοί από τις οργανώσεις που φοβούνται οποιαδήποτε μορφή στρατιωτικού ελέγχου. «Απευθύνουμε έκκληση το σχέδιο να γίνει πραγματικότητα», τόνισε ο Εγκελαντ.

• Ο Τραμπ έχει παραδεχθεί ότι άσκησε πίεση στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου για να αποδεχθεί την ειρηνευτική συμφωνία, αλλά παραμένει αβέβαιο πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει για να διασφαλίσει ότι το Ισραήλ θα συμμορφωθεί με όλα τα σημεία του σχεδίου του.

Στο πλαίσιο της εφαρμογής, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει ενισχύσει την επιτήρηση της Γάζας, χρησιμοποιώντας drones για να παρακολουθεί τόσο τη διανομή βοήθειας όσο και την τήρηση της εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.

Την περασμένη εβδομάδα, η CENTCOM δημοσίευσε βίντεο που καταγράφηκε από drone, το οποίο, όπως υποστήριξε, έδειχνε μέλη της Χαμάς να λεηλατούν φορτηγό με ανθρωπιστική βοήθεια στη Χαν Γιουνίς, στη νότια Γάζα. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η δημοσιοποίηση του βίντεο εντάσσεται σε μια προσπάθεια άσκησης πίεσης στη Χαμάς, που έχει επανεμφανιστεί σε περιοχές από τις οποίες αποχώρησε ο ισραηλινός στρατός. Ο ίδιος είναι ένας από τους τουλάχιστον δώδεκα ανθρώπους που μίλησαν, υπό καθεστώς ανωνυμίας, για τη λειτουργία του CMCC, περιγράφοντας μια κατάσταση γεμάτη προκλήσεις και ασάφειες.

Παρά την εκεχειρία, το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να αντιδρά σε ό,τι θεωρεί απειλή για την ασφάλειά του, πραγματοποιώντας ανά διαστήματα βομβαρδισμούς στη Γάζα και εξαπολύοντας πυρά κατά πολιτών που πλησιάζουν ελεγχόμενες ζώνες.

«Οσο η CENTCOM παραμένει ενεργή εκεί, θα βλέπουμε όλο και περισσότερα αμερικανικά μέσα και επιχειρήσεις υπό στρατιωτική διοίκηση των ΗΠΑ», τόνισε εργαζόμενος ανθρωπιστικής οργάνωσης. Η ανακοίνωση περί πτήσεων drones, πρόσθεσε, «ήταν ένα μήνυμα ότι δεν βασιζόμαστε στις πληροφορίες ή τα drones του IDF, καθώς έχουμε δικά μας μέσα επιτήρησης».

Παράλληλα με την παρακολούθηση της Χαμάς, η συνεχής αμερικανική πίεση στο Ισραήλ θεωρείται κρίσιμη για την πρόοδο του ειρηνευτικού σχεδίου και τη διατήρηση της υποστήριξης από ευρωπαϊκές, μεσανατολικές κυβερνήσεις και ανθρωπιστικούς οργανισμούς, των οποίων η συμμετοχή κρίνεται απολύτως απαραίτητη.

«Η παρουσία των Αμερικανών που δραστηριοποιούνται στη Γάζα είναι κάτι καινούργιο», δήλωσε ο Γιόσι Κούπερβάσερ, πρώην υποστράτηγος των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων και γενικός διευθυντής του υπουργείου Στρατηγικών Υποθέσεων. «Αλλά, κατά τη γνώμη μου, οι κανόνες για την ανταλλαγή πληροφοριών παραμένουν ίδιοι. Ο,τι έχει αξία για το Ισραήλ, διαμοιράζεται», πρόσθεσε.

• Ο Ντόναλντ Τραμπ, που υποστηρίζει ότι η Γάζα «βαδίζει πλέον προς ένα ειρηνικό και ευημερούν μέλλον», θεωρεί πως η «μία και μοναδική στρατηγική αποστολή» των ΗΠΑ είναι να “επιτηρούν” τον Νετανιάχου, ώστε «να μην επιστρέψει η περιοχή στη βία», όπως ανέφερε πηγή προσκείμενη στον Λευκό Οίκο.

Στις εβδομάδες μετά την εκεχειρία, η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποστείλει σειρά υψηλόβαθμων αξιωματούχων για επισκέψεις τόσο στο Κέντρο Συντονισμού όσο και στο γραφείο του Νετανιάχου: τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγό Νταν Κέιν και, το περασμένο Σαββατοκύριακο, τη διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Τάλσι Γκάμπαρντ.

Ωστόσο, αρκετοί περιφερειακοί ηγέτες, ανάμεσά τους ο διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος αναμένεται να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο στα μέσα Νοεμβρίου, ζητούν σαφείς εγγυήσεις ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει και ότι το Ισραήλ θα παραχωρήσει τον έλεγχο της Γάζας.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ θα υποδεχθεί επίσης στον Λευκό Οίκο τον πρόεδρο της Συρίας Αχμέντ αλ-Σαράα, ελπίζοντας να διευρύνει τις αμερικανοσυριακές σχέσεις ασφαλείας στο πλαίσιο της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας που επιδιώκει να χτίσει στη Μέση Ανατολή.

Η επανεμφάνιση της Χαμάς και άλλων ενόπλων οργανώσεων σε περιοχές της Γάζας από τις οποίες έχει αποσυρθεί ο ισραηλινός στρατός καθιστά τον αφοπλισμό της, κεντρικό στόχο της συμφωνίας, όλο και πιο δύσκολο. Η Χαμάς έχει δηλώσει ότι θα παραδώσει τα όπλα της μονάχα σε Παλαιστινίους, όχι σε διεθνή δύναμη.

Η συμφωνία του Τραμπ προβλέπει τη δημιουργία μιας Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF) με τη συμμετοχή στρατευμάτων από αραβικά και άλλα κράτη, η οποία θα εκπαιδεύσει και θα επιβλέπει μια νέα, ελεγμένη παλαιστινιακή αστυνομία.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washingtonpost, ο διευθύνων σύμβουλος της Paramount Skydance, Ντέιβιντ Έλισον, έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την εξαγορά. Μια συμφωνία που, εφόσον ολοκληρωθεί, θα έφερνε κάτω από την ίδια «ομπρέλα» δύο ιστορικά κανάλια της αμερικανικής ενημέρωσης: το CNN και το CBS.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ολόκληρη η βιομηχανία των μέσων ενημέρωσης βρίσκεται σε φάση αναδιάρθρωσης, καθώς οι μεγάλες εταιρείες αναζητούν στρατηγικές για να παραμείνουν βιώσιμες στον ανταγωνισμό της ψηφιακής εποχής.

Η Warner Bros. Discovery δεν έχει επιβεβαιώσει αν έχουν ξεκινήσει επίσημες διαπραγματεύσεις, ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι μια πιθανή πώληση του CNN θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει το τοπίο των αμερικανικών ειδησεογραφικών δικτύων.

Το τηλεφώνημα φάνηκε τόσο θετικό από την πλευρά της Ουκρανίας που αιφνιδίασε το επιτελείο του Ζελένσκι. «Το ηθικό μας αναπτερώθηκε, αλλά είναι πολύ νωρίς ακόμα για να πανηγυρίσουμε», δήλωσε αξιωματούχος του Κιέβου, ο οποίος επιθυμεί να κρατήσει την ανωνυμία του. 

Οι Ουκρανοί γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα, πόσο εύκολα μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα όταν έχεις να κάνεις με τον πρόεδρο Τραμπ.

Ποιος ξεχνάει άλλωστε τον καυγά Ζελένσκι και Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο που είχε ως αποτέλεσμα την αποπομπή του Ουκρανού προέδρου από τον Λευκό Οίκο.

Το τηλεφώνημα της 4ης Ιουλίου σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη μεταστροφή, η οποία οδήγησε στην απόφαση του Τραμπ να προσφέρει οπλισμό αξίας περίπου 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ευρώπη, ώστε να τον αγοράσει για λογαριασμό της Ουκρανίας.

Ο ρόλος των συμμάχων της Ουκρανίας

Η στροφή του Τραμπ οφείλεται εν πολλοίς σε Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά και Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές. Όλοι αυτοί, έδωσαν στον Ζελένσκι στρατηγικές συμβουλές για το πώς θα κάνουν τον Αμερικανό πρόεδρο να τον συμπαθήσει. Μεταξύ άλλων, τον συμβούλευσαν να τον κολακεύει.

Ο Ζελένσκι στάθηκε τυχερός και από την αυξανόμενη απογοήτευση του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Το ποτήρι για τον Τραμπ ξεχείλισε στις 3 Ιουλίου. Μετά το τηλεφώνημα Τραμπ -Πούτιν την ίδια ημέρα, η Ρωσία εξαπέλυσε την πιο μεγάλη επίθεση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε δημοσίως τον Πούτιν ότι του έλεγε «βλακείες» κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής τους επικοινωνίας. 

Η μετατόπιση Τραμπ αφήνει ανοιχτή την κάνουλα των ΗΠΑ για την Ουκρανία, σε μια πολύ κρίσιμη φάση του πολέμου, καθώς η Ρωσία εντατικοποιεί τις επιθέσεις της.

Οι σύμμαχοι του Αμερικανού προέδρου υποστηρίζουν ότι δεν έχει εγκαταλείψει τον πρωταρχικό του στόχο, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον τερματισμό του πολέμου το ταχύτερο δυνατό.

Η στάση του Τραμπ, του επιτρέπει να κρατήσει μια απόσταση από την υποστήριξη της Ουκρανίας, διατηρώντας την παράλληλα αρκετά ισχυρή ώστε να πιέσει τη Ρωσία προς μια ειρηνευτική συμφωνία.

«Ο πρόεδρος Τραμπ συνειδητοποιεί ότι ο Πούτιν του λέει ψέματα», δήλωσε ο Ζελένσκι στο Newsmax αυτή την εβδομάδα.

Αλλά αυτή η καινούρια σχέση Ζελένσκι – Τραμπ πέρασε από χίλια κύματα.

Μια συντονισμένη προσπάθεια για την αποκατάσταση της σχέσης Ζελένσκι – Τραμπ, ξεκίνησε από πλευράς Ευρωπαίων, πριν ακόμη ο Ουκρανός πρόεδρος αναχωρήσει από την Ουάσιγκτον το βράδυ του Φλεβάρη.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες βοήθησαν τον Ζελένσκι, ώστε να ζητήσει συγγνώμη από τον Τραμπ. Ταυτόχρονα στις συνομιλίες τους με τον Αμερικανό πρόεδρο, του εξηγούσαν ότι ο Πούτιν βλάπτει τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Ο ρόλος Μακρόν

Αυτός όμως που έπαιξε ίσως το σημαντικότερο ρόλο στην αλλαγή στάσης του Τραμπ ήταν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Μακρόν και Τραμπ εξάλλου, μιλούν σχεδόν καθημερινά στο τηλέφωνο.

Ένα ακόμα πρόσωπο που έπαιξε σημαντικό ρόλο, ήταν ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ.

Άλλα πολιτικά πρόσωπα, περιλαμβάνουν τον Γερμανό καγκελάριο Μερτς, τον Φινλανδό πρόεδρο Στουμπ και τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Κατόπιν προτροπής του Μακρόν και του Στάρμερ, Ζελένσκι και Τραμπ μίλησαν στο Βατικανό τον Απρίλιο, στην κηδεία του Πάπα Φραγκίσκου. Αυτή η συζήτηση, αποτέλεσε το πρώτο δείγμα γραφής ότι κάτι είχε αρχίσει να αλλάζει.

Η κομβική συνάντηση

Η επόμενη συνάντησή τους έλαβε χώρα στα τέλη Ιουνίου στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ολλανδία, όπου ο Ζελένσκι έπαιξε το τελευταίο του χαρτί. Να προτείνει τη συνέχιση του εφοδιασμού με όπλα από τις ΗΠΑ αν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πλήρωναν τον λογαριασμό, σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν στη Washington Post.

Ένας αξιωματούχος χαρακτήρισε τη συνάντηση στη Χάγη ως «καθοριστική». Ένας άλλος, ανέφερε ότι ο Ζελένσκι φορούσε σακάκι και πουκάμισο που προσομοίαζε με κοστούμι – ο Ζελένσκι έχει πει ότι θα φορέσει κοστούμι μόλις τελειώσει ο πόλεμος.

Οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ κατέβαλαν συντονισμένη προσπάθεια να προσφέρουν στον Τραμπ μια διπλωματική νίκη, υποσχόμενοι μια γιγαντιαία αύξηση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δαπανών, έναν διακαή πόθο του Αμερικανού προέδρου.

Το στοίχημα απέδωσε. Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ζελένσκι έφυγαν από τη συνάντησή τους στη Χάγη με το αίσθημα της ικανοποίησης.

Η αλλαγή τόνου του Τραμπ φάνηκε σε μια ερώτηση Ουκρανής δημοσιογράφου του BBC κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου στη σύνοδο του ΝΑΤΟ. Όταν τον ρώτησε αν θα πουλούσε συστήματα αεράμυνας Patriot στην Ουκρανία, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε τη συμπάθειά του για το γεγονός ότι ζούσε στην Πολωνία με τα παιδιά της, ενώ ο σύζυγός της πολεμούσε στο μέτωπο της Ουκρανίας.

Στο τηλεφώνημα της 4ης Ιουλίου με τον Ζελένσκι, ο Τραμπ του είπε ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο μόνο με άμυνα και πρέπει να περάσει στην επίθεση, σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο. Στην ερώτηση του Τραμπ αν θα μπορούσε να βομβαρδίσει τη Μόσχα ή την Αγία Πετρούπολη, ο Ζελένσκι απάντησε ότι «αν έχουμε τα κατάλληλα όπλα, μπορούμε να το κάνουμε».

Σημειώνεται ότι οι Financial Times μετέδωσαν πρώτοι στοιχεία από την τηλεφωνική συνομιλία.

Αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε για τον πιθανό βομβαρδισμό της Μόσχας, ότι «δεν θα προμήθευε στην Ουκρανία όπλα μεγαλύτερου βεληνεκούς που θα της επέτρεπαν να πλήξει τη ρωσική πρωτεύουσα».

Πλέον, ο Τραμπ έχει θέσει διορία 50 ημερών στη Ρωσία για μια ειρηνευτική συμφωνία, πριν επιβάλει δασμούς 100% στις ρωσικές εξαγωγές.

Τα αμερικανικά όπλα, θα μπορούσαν να φτάσουν στην Ουκρανία πολύ πιο γρήγορα από τις 50 ημέρες, σύμφωνα με όσα δήλωσε ένας δεύτερος Ουκρανός αξιωματούχος. 

Παρόλα αυτά, ο Τραμπ έχει αλλάξει τόσες πολλές φορές αποφάσεις, ώστε να πει κανείς με σιγουριά ότι πρόκειται για αλλαγή στάσης.

Ήταν ο πρώτος Λατινοαμερικανός και ο πρώτος Ιησουίτης που ηγήθηκε της Καθολικής Εκκλησίας

Ο Φραγκίσκος υπήρξε πρωτοπόρος: ο πρώτος Ιησουίτης και ο πρώτος Λατινοαμερικανός Πάπας, καθώς και ο πρώτος μη Ευρωπαίος ποντίφικας εδώ και περισσότερα από 1.200 χρόνια. Γεννήθηκε ως Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο στις 17 Δεκεμβρίου 1936 στο Μπουένος Άιρες, πρωτότοκος από πέντε παιδιά Ιταλών γονέων. Μιλούσε ισπανικά, ιταλικά και λατινικά, λίγα γαλλικά και γερμανικά και, σύμφωνα με πληροφορίες, λίγα αγγλικά, τα οποία έμαθε σε ηλικία 43 ετών. Όταν έγινε Πάπας, επέλεξε το όνομα Φραγκίσκος προς τιμήν του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, μοναχού του 13ου αιώνα γνωστού για τη φιλανθρωπία του και την καλοσύνη του προς τα ζώα.

Ήταν ο μόνος Πάπας που υπηρέτησε ενώ ο προκάτοχός του ήταν ακόμα εν ζωή

Ο Φραγκίσκος, τότε γνωστός ως Καρδινάλιος Μπεργκόλιο, εξελέγη στις 13 Μαρτίου 2013, μετά την παραίτηση του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ στις 28 Φεβρουαρίου 2013, την πρώτη παραίτηση Πάπα εδώ και 600 χρόνια. Ο Βενέδικτος, τότε 85 ετών, δήλωσε πως ο σύγχρονος κόσμος άλλαζε τόσο γρήγορα και βαθιά, ώστε κάποιος της ηλικίας και της φυσικής του κατάστασης «δεν ήταν πλέον κατάλληλος» για Πάπας. Ο Φραγκίσκος, που πιστεύεται ότι ήταν ο δεύτερος με τις περισσότερες ψήφους στην παπική εκλογή του 2005, εξελέγη ύστερα από δύο ημέρες διαβουλεύσεων το 2013. Όταν πέθανε ο Βενέδικτος, ο Φραγκίσκος τέλεσε την κηδεία του, τον Ιανουάριο του 2023.

Ζούσε μια αυστηρά λιτή προσωπική ζωή

Σε σύγκριση με τους προκατόχους του, ο Φραγκίσκος ήταν αφοσιωμένος σε έναν ταπεινό τρόπο ζωής: μαγείρευε μόνος του και προτίμησε να ζει σε ένα πρώην οικοτροφείο αντί για το παπικό διαμέρισμα στο Αποστολικό Παλάτι του Βατικανού. Φορούσε ορθοπεδικά παπούτσια και λέγεται ότι δεν χρησιμοποίησε ποτέ το θερινό παπικό καταφύγιο στο Καστέλ Γκαντόλφο, νοτιοανατολικά της Ρώμης. Ενώ οι προηγούμενοι Πάπες μετακινούνταν με ποικιλία οχημάτων – από άμαξες μέχρι Mercedes – ο Φραγκίσκος προτιμούσε ανοικτά οχήματα για να χαιρετά το πλήθος. Κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ το 2015, χρησιμοποίησε ένα Jeep Wrangler αντί για το παραδοσιακό όχημα, το οποίο αποκάλεσε «γυάλινο κουτί σαρδέλας», παρά τις ανησυχίες για την ασφάλεια. Στο Βατικανό, κυκλοφορούσε με μίνι λεωφορείο ή οδηγούσε ο ίδιος ένα Renault του 1984.

Ως Αρχιεπίσκοπος Αργεντινής, ζούσε σε ένα λιτό δωμάτιο στο κέντρο του Μπουένος Άιρες, το οποίο θερμαινόταν με μια μικρή σόμπα τις παγωμένες ημέρες. Για ψυχαγωγία άκουγε όπερα, αλλά είχε αποκηρύξει την τηλεόραση από τον Ιούλιο του 1990, όταν εμφανίστηκε ένα πρόγραμμα με «ακατάλληλο» περιεχόμενο. «Ορκίστηκα να μην ξαναδώ τηλεόραση ποτέ», έγραψε στην αυτοβιογραφία του που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2024. «Μόνο πολύ σπάνια κάνω εξαιρέσεις».

Πριν ενταχθεί στην Εκκλησία, χόρευε τανγκό και δούλευε πορτιέρης σε μπαρ

Ο Φραγκίσκος μεγάλωσε στη λαϊκή συνοικία Φλόρες του Μπουένος Άιρες και οι καλόγριες που τον δίδασκαν στο νηπιαγωγείο τον αποκαλούσαν «μικρό δαίμονα». Έπαιζε μπιλιάρδο, χόρευε μιλόνγκα (είδος τανγκό) και δούλευε τα Σαββατοκύριακα ως πορτιέρης σε μπαρ. Στο λύκειο σπούδασε χημεία και εργάστηκε ως μαθητευόμενος σε εργαστήριο. Συνειδητοποίησε ότι ήθελε να γίνει ιερέας λίγο πριν τα 17 του, περνώντας έξω από τη Βασιλική του Σαν Χοσέ ντε Φλόρες. Αρχικά έκρυβε τα θεολογικά του βιβλία από τη μητέρα του, η οποία ήθελε να τον δει γιατρό. Η αγάπη του για το τανγκό παρέμεινε, και το 2014 τιμήθηκε με ένα μαζικό τανγκό στη Via della Conciliazione για τα 78α γενέθλιά του.

Ήταν φανατικός φίλαθλος ποδοσφαίρου

Ο Φραγκίσκος ήταν διαχρονικός οπαδός της Σαν Λορένσο του Μπουένος Άιρες, η οποία ονόμασε ένα γήπεδο προς τιμήν του το 2014. Δεν παρακολουθούσε αγώνες στην τηλεόραση, αλλά έγραψε για τον Ντιέγκο Μαραντόνα και το «χέρι του Θεού» στο Μουντιάλ του 1986, λέγοντας πως η ομάδα της Αργεντινής ήταν «ενθουσιώδης, αλλά μετά, λόγω έλλειψης επιμονής, δυσκολευόταν να φτάσει ως το τέλος». Για τη νίκη της Αργεντινής το 2022, έγραψε: «Εμείς οι Αργεντινοί είμαστε έτσι: νομίζουμε ότι έχουμε ήδη κερδίσει, και μετά στο δεύτερο ημίχρονο κινδυνεύουμε να χάσουμε… Ευτυχώς, στο τέλος τα καταφέρνουμε».

Εργαζόταν ακατάπαυστα, ξυπνούσε νωρίς και κοιμόταν το μεσημέρι

Ο Φραγκίσκος είχε εξοντωτικό πρόγραμμα εργασίας, χωρίς σαββατοκύριακα, και οι διεθνείς περιοδείες του ήταν γεμάτες συναντήσεις που εξουθένωναν το επιτελείο του. Σύμφωνα με το EWTN Vatican, κοιμόταν στις 9 μ.μ. και ξυπνούσε στις 4 π.μ. Έπαιρνε και έναν 45λεπτο μεσημεριανό ύπνο. «Πηγαίνω στο δωμάτιό μου, βγάζω τα παπούτσια μου και ξαπλώνω ντυμένος», είπε. «Ξυπνάω φρέσκος, με καθαρό μυαλό, σαν να είναι ξανά πρωί». Το 2017 παραδέχθηκε στην τηλεόραση TV2000 ότι μερικές φορές αποκοιμιόταν κατά τη διάρκεια της προσευχής, προσθέτοντας πως το έκανε και η Αγία Θηρεσία.

Είχε αφαιρεθεί μέρος του πνεύμονά του

Το 1957, στα είκοσί του, του αφαιρέθηκε μέρος του ενός πνεύμονα λόγω σοβαρής λοίμωξης. Τα τελευταία χρόνια είχε προβλήματα υγείας: το 2021 έμεινε 10 ημέρες στο νοσοκομείο μετά την αφαίρεση 33 εκατοστών παχέος εντέρου, υπέφερε από ισχιαλγία, πόνους στο γόνατο και χρησιμοποιούσε μπαστούνι και κατόπιν αναπηρικό αμαξίδιο από το 2022. Τον Μάρτιο 2023 εισήχθη με βρογχίτιδα, και τον Ιούνιο του ίδιου έτους υποβλήθηκε σε επέμβαση για αφαίρεση ουλώδους ιστού και κήλης. Τον Φεβρουάριο 2025 εισήχθη ξανά, με διπλή πνευμονία. Ο θάνατός του στις 21 Απριλίου προήλθε από εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιοκυκλοφορική ανεπάρκεια, όπως ανακοίνωσε το Βατικανό.

Είχε δηλώσει πως δεν θα παραιτηθεί ποτέ

Στην αυτοβιογραφία του, ο Φραγκίσκος έγραψε ότι έμεινε άφωνος με την απόφαση του Βενέδικτου να παραιτηθεί και τον είχε προτρέψει να παραμείνει και να «ζει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας». Ο ίδιος έγραψε: «Πιστεύω πως η διακονία του Πάπα είναι ad vitam, για μια ζωή. Δεν βλέπω καμία δικαιολογία για να την εγκαταλείψει κανείς». Παρέμεινε δραστήριος μέχρι την τελευταία του ημέρα, χαιρετώντας πλήθη το Πάσχα, κάνοντας βόλτα στην πλατεία του Αγίου Πέτρου και συναντώντας τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς.

Αγκάλιασε τα social media και προειδοποίησε για την τεχνητή νοημοσύνη

Αν και δήλωνε ότι δεν ήξερε να χρησιμοποιεί υπολογιστή, μιλούσε συχνά για τα οφέλη και τους κινδύνους της τεχνολογίας. Ως Πάπας, εκσυγχρόνισε το επικοινωνιακό σύστημα του Βατικανού, υιοθέτησε τα social media και χαρακτήρισε το διαδίκτυο «δώρο Θεού». Αλλά προειδοποιούσε και ότι «η υπερβολική χρήση υπολογιστή βλάπτει την ψυχή». Το 2019 κάλεσε τον τότε πρόεδρο της Microsoft, Μπραντ Σμιθ, να «κρατήσει την ανθρωπιά του» κατά τη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη. Το 2024 έγινε ο πρώτος Πάπας που απευθύνθηκε σε σύνοδο της G7, στηρίζοντας την ανάγκη για κανονιστικό πλαίσιο: «Καμία μηχανή δεν πρέπει ποτέ να αποφασίζει να αφαιρέσει ανθρώπινη ζωή», είπε.

Μιλούσε ανοιχτά για τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Γάζα

Ο Φραγκίσκος καταδίκαζε συχνά τους πολέμους, χαρακτηρίζοντας το παγκόσμιο φαινόμενο των συγκρούσεων ως έναν «Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο σε κομμάτια», στο βιβλίο του το 2024. «Σταματήστε τα όπλα! Σταματήστε τις βόμβες! Σταματήστε τη δίψα για εξουσία! Σταματήστε, στο όνομα του Θεού! Φτάνει, σας παρακαλώ!». Τον Νοέμβριο ζήτησε έρευνα για το αν οι ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα πληρούν τον νομικό ορισμό της γενοκτονίας. Το 2022 είχε χαρακτηρίσει την κατάσταση «πέρα από πόλεμο, τρομοκρατία». Καταδίκασε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως «σκληρό και παράλογο» και φίλησε την ουκρανική σημαία, αλλά επικρίθηκε επειδή υπαινίχθηκε ότι η Ρωσία προκλήθηκε από το ΝΑΤΟ και απέφυγε να κατονομάσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν ως επιτιθέμενο.

Στήριξε τα LGBTQ+ άτομα σε παγκόσμιο επίπεδο

Το 2023, ο Φραγκίσκος εξέδωσε επίσημες οδηγίες που επιτρέπουν στους καθολικούς ιερείς να ευλογούν ομόφυλα ζευγάρια, εφόσον αυτές οι ευλογίες δεν ταυτίζονται με το μυστήριο του γάμου. Επίσης, τάχθηκε υπέρ των νομικών δικαιωμάτων των ομόφυλων ζευγαριών, λέγοντας ότι «είναι ώρα να εγκαταλείψουμε την ακαμψία του παρελθόντος». Την ίδια χρονιά δήλωσε ότι «το να είναι κάποιος ομοφυλόφιλος δεν είναι έγκλημα», αν και πρόσθεσε ότι θεωρεί την πράξη αμαρτία. Επί των ημερών του, το Βατικανό εξέδωσε κατευθύνσεις που επιτρέπουν σε τρανς άτομα να βαφτίζονται και να γίνονται νονοί. Ωστόσο, το 2024, φέρεται να χρησιμοποίησε υβριστικό χαρακτηρισμό για γκέι άνδρες σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση επισκόπων, με το Βατικανό να ζητά συγγνώμη δημόσια.

Ζήτησε συγγνώμη για τα σκάνδαλα κακοποίησης της Καθολικής Εκκλησίας

Ο Φραγκίσκος κάλεσε σε «αλλαγή νοοτροπίας» για την αντιμετώπιση ιστορικών περιστατικών κακοποίησης και δεσμεύτηκε για διαφάνεια και στήριξη των θυμάτων. Το 2018, έγραψε ανοιχτή επιστολή ζητώντας συγγνώμη για τη συγκάλυψη και τη σιωπή: «Δεν δείξαμε καμία φροντίδα για τα παιδιά. Τα εγκαταλείψαμε». Όμως ακτιβιστές κατά της κακοποίησης επέκριναν το Βατικανό για συγκάλυψη και έλλειψη διαφάνειας. Το 2015, ζήτησε συγγνώμη στη Βολιβία για «βαριά αμαρτήματα» κατά των αυτοχθόνων, ενώ το 2022 ζήτησε συγγνώμη στους Ιθαγενείς του Καναδά για τη συμμετοχή της Εκκλησίας στην απομάκρυνση από τις οικογένειές τους 150.000 τα οποία στη συνέχεια επέβαλλε την αφομοίωσή τους μέσω πείνας, βιασμών και θρησκευτικού καταναγκασμού.

Μίλησε για την κλιματική αλλαγή και χαρακτήρισε τις ΗΠΑ «ανεύθυνες»

Ο Φραγκίσκος χρησιμοποίησε το βήμα του για να αγκαλιάσει την επιστήμη και να σχολιάσει ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή και η δημιουργία. Το 2023 προειδοποίησε πως «ο κόσμος στον οποίο ζούμε καταρρέει και ίσως πλησιάζει σε οριακό σημείο». Στόχευσε ιδιαίτερα τις ΗΠΑ για τις «ανεύθυνες» υπερβολές της Δύσης και κατηγόρησε τους ηγέτες για «αδυναμία» αντιμετώπισης της κρίσης. Μίλησε επίσης για το Big Bang και τη θεωρία της εξέλιξης και το 2014 δήλωσε πως «ο Θεός δεν είναι μάγος με μαγικό ραβδί».