Μάλιστα, κύκλοι του Διονύση Τεμπονέρα κάνουν λόγο για «fake news του υποκόσμου», χαρακτηρισμός που απευθύνεται σε όσους μετέφεραν στα μίντια την εν λόγω ψευδή είδηση και όχι στο documentonews.gr, το οποίο τη δημοσίευσε αρχικά, αλλά, μετά από επικοινωνία με τον κύριο Τεμπονέρα, τελικά απέσυρε.

Προς αποφυγή οποιαδήποτε παρερμηνείας, δε, ξεκαθαρίζεται ότι ο κύριος Τεμπονέρας την ώρα που υποτίθεται ότι έγινε ο καυγάς ήταν με άλλα μέλη της ΚΕ που είχαν αποχωρήσει από τη συνεδρίαση του οργάνου σε κοντινό Τσιπουράδικο της περιοχής.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, υποστήριξε ότι η τουρκική προκλητικότητα θα συνεχιστεί για μήνες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός «θερμού» επεισοδίου στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο.

«Είναι πια καιρός να αποδεχτούμε ότι την κανονικότητα στην ελληνοτουρκικές σχέσεις τη διαμορφώνει ο Ερντογάν» δήλωσε, υπενθυμίζοντας πως ο Ταγίπ Ερντογάν ακολουθεί την ίδια σκληρή γλώσσα και εις βάρος διαφόρων άλλων ηγετών. «Μετά από είκοσι χρόνια στην εξουσία ο κ. Ερντογάν έχει ταυτίσει το δικό του καλό και τη δική του ανάλυση με την τουρκική», είπε ο κ. Υφαντής.

Ο ίδιος εξέφρασε την άποψη πώς για ό,τι συμβαίνει στην Τουρκία υπεύθυνος είναι ο Ερντογάν και «δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε ένα θερμό επεισόδιο, δηλαδή μια σκόπιμη κλιμάκωση σε στρατιωτικό επίπεδο. Αυτό είναι στους τουρκικούς σχεδιασμούς».

Σύμφωνα με τον αναλυτή διεθνών σχέσεων «ο Ερντογάν παλεύοντας για την πολιτική του επιβίωση θέλει να εγκλωβίσει όλη τη δημόσια συζήτηση σε αυτό το πεδίο για να μη συζητάει άλλα ζητήματα».

Και όπως εκτίμησε, τις επόμενες εβδομάδες αλλά και μήνες αν δεν αλλάξει κάτι προς το καλύτερο: «Βλέπω να συνεχίζεται η ένταση. Να βγαίνουν πάλι ερευνητικά σε περιοχές που θα μας ενοχλήσουν πάρα πολύ και δεν θα μπορούμε να αντιδράσουμε στρατιωτικά». Εξήγησε μάλιστα, ότι η Τουρκία επειδή είναι επιτιθέμενη, είναι πάντοτε ένα βήμα μπροστά. «Είναι εκείνη που διαμορφώνει το σκηνικό. Έχει καταφέρει να μεταφέρει το αφόρητο δίλημμα της κλιμάκωσης σε εμάς», ανέφερε σχετικά.

Πού και πώς θα προκαλέσει «θερμό» επεισόδιο η Τουρκία
Στην Αθήνα επισημαίνουν πως αυτή τη στιγμή είναι δύσκολο να εκτιμήσει κανείς και να προβλέψει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η τουρκική προκλητικότητα, ωστόσο η υπομονή έχει και τα όριά της και δεν είναι δεδομένο πως η Ελλάδα θα ανέχεται για καιρό τις προκλήσεις του Ερντογάν και των υπουργών του.

Στο υπουργείο Άμυνας πάντως επικρατεί παροιμιώδης ψυχραιμία, σιγουριά για τις δυνάμεις μας και αποφασιστικότητα για αντίδραση σε κάθε ενδεχόμενο. Μάλιστα, όπως τονίζουν πηγές του ελληνικού «Πενταγώνου», τα Επιτελεία έχουν καταρτίσει εναλλακτικά σενάρια κλιμάκωσης της τουρκικής προκλητικότητας, διαθέτοντας για κάθε σενάριο τουλάχιστον πέντες διαφορετικούς τρόπους αντίδρασης.

Στην Τουρκία το γνωρίζουν καλά αυτό, πως σε περίπτωση επίθεσης στην Ελλάδα δεν θα βρουν απέναντί τους μια διαλυμένη χώρα ή έναν άτακτο στρατό, θα βρουν πανέτοιμες Ένοπλες Δυνάμεις με τρομακτική δύναμη πυρός. Επίσης, ξέρουν καλά πως σε όποιο σημείο κι αν επιχειρήσουν να προκαλέσουν, η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να γενικεύσει τη σύγκρουση, κάτι το οποίο έχει καταστήσει σαφές και η στρατιωτική ηγεσία.

Πάμε όμως να δούμε ποορισμένα από τα σενάρια που εξετάζουν στο ελληνικό «Πεντάγωνο», όπως καταγράφονται στην εφημερίδα «Τα Νέα Σαββατοκύριακο»:

1. Συνεχίζει την προκλητική ρητορική, την οποία συνοδεύει με μπαράζ υπερπτήσεων σε ελληνικά νησιά. Εξετάζεται επίσης το σενάριο η Τουρκία να προχωρήσει σε μια ακραία πρόκληση στον αέρα ανάλογη με αυτήν της 27ης Απριλίου, όταν τουρκικά μαχητικά είχαν πραγματοποιήσει 41 υπερπτήσεις ακόμα και σε μεγάλα ελληνικά νησιά από το Ανατολικό έως το Νότιο Αιγαίο. Τότε οι Τούρκοι είχαν ισχυριστεί – ανεπισήμως και αργότερα επισήμως – πως αυτό έγινε διότι είχε κάνει παραβιάσεις η Ελληνική Αεροπορία την προηγούμενη ημέρα.
2. Στέλνει ερευνητικό σκάφος για σεισμικές έρευνες στα νότια της Κρήτης, σε περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Είναι ένα σενάριο που έχει αναλυθεί από το 2020. Η Αθήνα θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης παράνομο και ανυπόστατο. Είναι ανοιχτό, ωστόσο, το ενδεχόμενο η Αγκυρα να επιχειρήσει να διεξαγάγει σεισμικές έρευνες με ερευνητικό σκάφος της στα νότια της Κρήτης, σε μια περιοχή στην οποία δεν έχει στείλει ερευνητικό έως τώρα και στην οποία έχει δυνητικά δικαιώματα για έρευνες η Ελλάδα. Σε μια παραλλαγή αυτού του σεναρίου, η Τουρκία στέλνει ερευνητικό στα νότια της Κρήτης αλλά για λογαριασμό της Λιβύης, στο πλαίσιο του τουρκολιβυκού μνημονίου. Και αυτό το ενδεχόμενο έχει αναλυθεί εκτενώς. Εδώ μάλιστα η κατάσταση περιπλέκεται, καθώς η αντίδραση της Αθήνας, η διπλωματική και η στρατιωτική, αν απαιτηθεί, θα πρέπει να είναι και απέναντι στη Λιβύη.
3. Στέλνει γεωτρύπανο στα νότια του Καστελλόριζου και ταυτόχρονα ερευνητικό στα νότια της Κρήτης. Προσφάτως η Τουρκία απέκτησε το τέταρτο δικό της γεωτρύπανο και προανήγγειλε ότι θα πραγματοποιήσει έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί η πιθανότητα η Αγκυρα να στείλει το γεωτρύπανο στα νότια του Καστελλόριζου – εκεί όπου το 2020 κατά τον ισχυρισμό της το «Ορούτς Ρέις» έκανε σεισμικές έρευνες. Αλλά υπάρχει και το ενδεχόμενο να στείλει ταυτόχρονα ερευνητικό της σκάφος στα νότια της Κρήτης με στόχο ίσως να προκαλέσει διάσπαση των ελληνικών δυνάμεων και να αποπροσανατολίσει την Αθήνα.
4. Στέλνει ερευνητικό σε σημείο της συμφωνίας της ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ. Η αντίδραση της Αγκυρας ήταν σφοδρή μετά τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Υπάρχει η πιθανότητα η Τουρκία να επιχειρήσει να στείλει ένα ερευνητικό της σκάφος για σεισμικές έρευνες σε σημείο της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας με στόχο να τη «σπάσει», να την ακυρώσει στην πράξη. Τα Επιτελεία έχουν αναλύσει και το ενδεχόμενο η Αγκυρα να επιχειρήσει να στείλει ταυτόχρονα δύο ερευνητικά σκάφη – έχει αυτή τη δυνατότητα – σε δύο διαφορετικές περιοχές. Για παράδειγμα, το ένα δυτικά της Ρόδου, δυτικά του 28ου μεσημβρινού, και το άλλο νότια της Κρήτης.
5. Στέλνει ερευνητικό σε περιοχή του Αιγαίου στην οποία έχει χρόνια να προκαλέσει. Από τις αναλύσεις των επιτελών δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί η πιθανότητα η Τουρκία να αποφασίσει να στείλει ερευνητικό σκάφος πέριξ της Λέσβου ή και στο Βόρειο Αιγαίο, δηλαδή σε μια περιοχή όπου δεν έχει προκαλέσει εδώ και δεκαετίες.
6. Επιλέγει διπλή πρόκληση με γεωτρύπανο στην κυπριακή ΑΟΖ και ταυτόχρονα ερευνητικό σε άλλη περιοχή. Πρόκειται για ακόμα ένα διπλό σενάριο που θα μπορούσε να θέσει σε εφαρμογή η Αγκυρα με στόχο να προκαλέσει και την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα.
7. Επιδιώκει νέα εργαλειοποίηση του Μεταναστευτικού σε νησιά και Εβρο. Η Ελλάδα από το 2020 έχει θωρακίσει τον Εβρο και λαμβάνει και νέα μέτρα, καθώς δεν αποκλείει μια νέα εργαλειοποίηση του Μεταναστευτικού από την Αγκυρα. Οπως δεν αποκλείεται και μια τέτοια προσπάθεια στα νησιά.
8. Επιχειρεί ναυτικό αποκλεισμό ή παρεμποδίζει δραστηριότητες σε νησιά που θεωρεί πως πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα. Μολονότι πρόκειται για ένα σενάριο ακραίο, καθώς αναβαθμίζει αυτόματα τα επίπεδα εμπλοκής στρατιωτικών δυνάμεων, τα Επιτελεία εκτιμάται ότι προετοιμάζονται και για αυτό.

Και ο συντάκτης διερωτάται: “Απειλείται στρατιωτική αντιπαράθεση στη Μεσόγειο; Ούτε οι Βρυξέλλες αλλά ούτε και το Βερολίνο θεωρούν πιθανό ότι Τουρκία και Ελλάδα θα κάνουν πόλεμο μεταξύ τους, θα είχαν να χάσουν πολλά και οι δύο σε μια τέτοια διένεξη.Αλλά ότι οι εντάσεις σύντομα θα μειωθούν, ούτε αυτό φαίνεται πιθανό. Και οι δύο χώρες βρίσκονται σε προεκλογικό ρυθμό. Βέβαια επίσημα οι εκλογές θα γίνουν το 2023, αλλά θα μπορούσαν να μεταφερθούν για φέτος. Κυρίως ο Ερντογάν θα πρέπει να φοβάται για την επανεκλογή του μετά από 20 χρόνια στην εξουσία λόγω της οικονομικής κρίσης. Οι εθνικιστές ψηφοφόροι και από τις δύο πλευρές θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν παίρνοντας σκληρή στάση απέναντι στον ορκισμένο εχθρό τους. Ελπίδα για αποκλιμάκωση έρχεται προς το παρόν μόνο από τον τουρισμό. Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία ελπίζουν ότι θα αγγίξουν επίπεδα ρεκόρ το φετινό καλοκαίρι. Πολεμικά στο Αιγαίο δεν θα ήταν η σωστή διαφήμιση” σχολιάζει ο αρθρογράφος.

“Εισβολή” πλούσιων Ρώσων στην Αττάλεια

Η Αττάλεια είναι ένας θελκτικός προορισμός για τουρίστες, αλλά όχι μόνο. Όπως γράφει η Frankfurter Allgemeine Zeitung πλούσιοι Ρώσοι αγοράζουν καλοκαιρινά θέρετρα, κάτι που ωθεί προς τα πάνω τις πληθωριστικές πιέσεις. “Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία η ρωσική ζήτηση για ακίνητα έχει εκτοξευτεί στα ύψη” γράφει ο Γερμανός αρθρογράφος.

“Για πρώτη φορά οι Ρώσοι βρίσκονται στην κορυφή των αγοραστών που παραδοσιακά μονοπωλούνταν από Ιρανούς και Ιρακινούς. Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Απρίλιο ολοκληρώθηκαν 2.687 πωλήσεις σε Ρώσους αγοραστές, πάνω από τις μισές σε σχέση με ολόκληρη την προηγούμενη χρονιά … Μεσίτες αναφέρουν ότι πλούσιοι Ρώσοι φέρνουν χρήματα για να τα ασφαλίσουν, ορισμένοι ακόμη έρχονται και οι ίδιοι με τις οικογένειές τους. Έτσι η Τουρκία, που θέλει να διατηρήσει καλές σχέσεις με την Ουκρανία και τη Ρωσία και δεν διακόπτει τα αεροπορικά ταξίδια με τη Μόσχα, προσφέρει και την τουρκική υπηκοότητα ως πρόσθετο κίνητρο, εάν η επένδυση σε ακίνητα υπερβαίνει τα 250.000 δολάρια. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ωστόσο, το όριο πρόκειται να αυξηθεί στα 400.000 δολάρια – ο πληθωρισμός δεν σταματά ούτε μπροστά στην υπηκοότητα. Η υποτίμηση της λίρας εξυπηρετεί τους ξένους, αφού πρέπει να υπολογίζουν λιγότερα δολάρια και ευρώ για τις επενδύσεις τους σε λίρες.

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Σε μία αποστροφή όσων είπε στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για “συντριπτική απάντηση”, εφόσον χρειαστεί, και άπαντες μπορούν να κατανοήσουν τι σημαίνει κάτι τέτοιο. Αξίζει, ίσως, να σημειωθεί πως το καλοκαίρι του 2020, όταν το Oruc Reis εισερχόταν επανειλημμένα στην ζώνη κυριαρχικών δικαιωμάτων μεταξύ έξι και δώδεκα μιλίων, και έφθανε μία ανάσα από το Καστελόριζο και την Ρόδο, δεν είχε ειπωθεί κάτι τέτοιο. Τουναντίον, κυβερνητικά στελέχη έθεταν την “κόκκινη γραμμή” στα έξι μίλια, ενώ είχε ακουστεί και το μνημειώδες περί του ανέμου που παρέσυρε το τουρκικό ερευνητικό σκάφος.

Οι μαζικές τελευταίες υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά, ακόμα και στα 2 μίλια από την Αλεξανδρούπολη, και η διακοπή με ευθύνη του Ερντογάν κάθε διαύλου επικοινωνίας με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ακόμα και σε θέματα χαμηλής πολιτικής (οικονομική συνεργασία, ακτοπλοϊκές συνδέσεις κ.ά) επενδύουν την κλιμάκωση της επιθετικότητας του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Η κυβέρνηση επενδύει στις διεθνείς συμμαχίες της, οι οποίες έδειξαν δείγματα αφύπνισης μετά τις πρώτες προτροπές του τύπου “βρείτε τα με διάλογο”, κάτι που δικαίως προκάλεσε την επισήμανση του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή (στην ομιλία του την περασμένη εβδομάδα) ότι οι ίσες αποστάσεις ευνοούν τον παρανομούντα και τον ταραξία. Σε αυτή την ομιλία, ο κ. Καραμανλής έστειλε και ένα μήνυμα στο εγχώριο “λόμπι του κατευνασμού” -όπως έχει χαρακτηρισθεί-, φαίνεται, μάλιστα, πως το γενικότερο κλίμα ανάγκασε ήδη κάποιους από τους εκπροσώπους του (όπως ο καθηγητής Χρ. Ροζάκης) να αλλάξουν γραμμή πλεύσης και να συνταχθούν με την ατμόσφαιρα “ετοιμότητας”.

Είναι χαρακτηριστικό πως αναλυτές με απήχηση εμφανίζονται προτρεπτικοί ακόμα και για δυναμικές απαντήσεις. Κι΄ αν, για παράδειγμα, για τον καθηγητή Γιάννη Μάζη και άλλους κάτι τέτοιο θεωρείται συμβατό με τις σκληρές απόψεις που έχουν εκφράσει κατά καιρούς, για τον φιλοατλαντιστή καθηγητή Κώστα Λάβδα αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι πρότεινε εμμέσως πλην σαφώς (το Σάββατο στην εκπομπή του υπογράφοντος και του Πάνου Αμυρά στον Realfm) ακόμα και την κατάρριψη τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους εφόσον συνεχιστούν οι υπερπτήσεις!

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει το “Βήμα της Κυριακής”, “στο Μέγαρο Μαξίμου αποφεύγονται οι εκτιμήσεις και οι προβλέψεις. Ωστόσο την ίδια στιγμή πολιτικοί παράγοντες με εμπειρία στον χειρισμό των ελληνοτουρκικών, όπως ο κ. Βενιζέλος, επισημαίνουν: «Το ερώτημα κατά βάθος είναι αν θα οργανωθεί ένας διάλογος, στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου πάντα και της διεθνούς έννομης τάξης και του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, πριν από ένα θερμό επεισόδιο ή μετά από ένα θερμό επεισόδιο». Κρατήστε το.

Ο Ταγίπ Ερντογάν εργαλειοποιεί την κλιμάκωση της ελληνοτουρκικής κρίσης (την οποία προκαλεί) στο εσωτερικό προεκλογικό τοπίο, καθώς δημοσκοπικά κινδυνεύει από την συνασπισμένη αντιπολίτευση.

Κάτι τέτοιο, όμως, δεν πρέπει να παραπλανεί την Αθήνα, για δύο βασικούς λόγους: πρώτον, επειδή η εκτόξευση της τουρκικής απειλής δεν είναι ένα συγκυριακό φαινόμενο προεκλογικής κατανάλωσης, αλλά αποτελεί αξιοποίηση της συγκυρίας (Ουκρανία, ένταξη Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, κ.ά) για την προώθηση τουρκικών στρατηγικών επιδιώξεων, και, δεύτερον, ακόμα και εάν βρισκόταν εκτός κεντρικής πολιτικής σκηνής στην Άγκυρα, οι υποψήφιοι “χαλίφες” πλειοδοτούν σε επιθετικότητα κατά της Ελλάδας. Θεωρητικά, μόνο ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου θα μπορούσε να εκπροσωπήσει μία πιο ήπια θεώρηση στην τουρκική εξωτερική πολιτική, είναι, όμως, σχεδόν απίθανο να παίξει σημαντικό ρόλο στα τουρκικά πολιτικά πράγματα στο εγγύς μέλλον.

Από την άλλη, όμως, και η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αξιοποιεί πολιτικά την κρίση που προκαλεί η Τουρκία. Πρόκειται για το γνωστό φαινόμενο “Rally ’round the flag effect”* (φαινόμενο “γύρω από τη σημαία”), το αποτέλεσμα, δηλαδή, της συσπείρωσης που επιτυγχάνει γύρω της μία κυβέρνηση σε καιρούς εθνικής απειλής ή ακόμα και πολεμικής κρίσης.

Δημοσκοπικά, αυτό το κλίμα, ιδιαίτερα μετά την πολύ επιτυχημένη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον, και ειδικότερα την υψηλών συμβολισμών και ενθουσιώδους αποδοχής ομιλία του στο Κογκρέσο, δημιουργεί συνθήκες μικρής ανάκαμψης μετά την συνεχή φθορά πολλών μηνών. Δεν είναι, όμως, αρκετό και αναμφίβολα δεν είναι αυτό για το οποίο θα κριθεί εκλογικά η κυβέρνηση.

Θα ήταν αφελές να πιστέψει το επικοινωνιακό επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου πως οι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες με τις σημαίες ανά χείρας, μάλλον με τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος θα προσέλθουν.

Όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγκαστεί να πάρει τις τελικές αποφάσεις του, περί τα τέλη Αυγούστου, για τον εκλογικό χρόνο (δύο σενάρια: 25 Σεπτεμβρίου, ή 2 Οκτωβρίου, από τη μία, και άνοιξη του 2023, από την άλλη), αυτά που θα μετρήσουν είναι η ακρίβεια, το εάν θα έχουν φτάσει στην τσέπη των ψηφοφόρων τα μέτρα στήριξης, και φυσικά το πόσο “σκληρό” θα είναι το καλοκαίρι στο μέτωπο των πυρκαγιών, όπως προέβλεψε ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης Χρήστος Στυλιανίδης. Το πρώτο δείγμα γραφής (Βούλα) μάλλον εντείνει τις ανησυχίες.

Το φαινόμενο “γύρω από τη σημαία” εγκυμονεί, άλλωστε, και κινδύνους.

Η πρωθυπουργική ρήση περί “συντριπτικής απάντησης” αποτελεί μία δέσμευση που δεν μπορεί εύκολα να υλοποιηθεί, στην περίπτωση που ο Ερντογάν αποφασίσει να προκαλέσει ένα σοβαρό “θερμό επεισόδιο” στο Αιγαίο, ή νοτίως της Κρήτης. Όχι γιατί δεν διαθέτουμε ικανές ένοπλες δυνάμεις -το αντίθετο-, αλλά διότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα και η κοινωνία θα πρέπει να διαβούν τον ρουβίκωνα του αποτρεπτικού δόγματος και τον εφησυχασμό δεκαετιών. Αλλά και επειδή δεν πρέπει να αποκλείεται -το αντίθετο, μάλλον- μία τέτοιο συμπλοκή να αποτελέσει την αφορμή παρεμβάσεων του διεθνούς παράγοντα για έναν διάλογο εφ’ όλης της ύλης για τον οποίο η Ελλάδα δεν είναι προετοιμασμένη και συνιστά ανατροπή της πάγιας εθνικής στρατηγικής. Έναν διάλογο με πολλές παγίδες.

Η κυβέρνηση μπορεί να απολαμβάνει, λοιπόν, πρόσκαιρα την θετική επίδραση του φαινομένου “γύρω από τη σημαία”, είναι, ωστόσο, αμφίβολο εάν διαθέτει πλήρες οπλοστάσιο στρατηγικής για τα επόμενα βήματα σε ένα ενδεχόμενο που δεν πρέπει σοβαρά να σκεπτόμαστε.

*Το φαινόμενο «γύρω από τη σημαία» (ή σύνδρομο ) είναι μια έννοια που χρησιμοποιείται στην πολιτική επιστήμη και τις διεθνείς σχέσεις για να εξηγήσει την αυξημένη βραχυπρόθεσμη λαϊκή υποστήριξη της κυβέρνησης ή των πολιτικών ηγετών μιας χώρας σε περιόδους διεθνούς κρίσης ή πολέμου .

Σε ανάρτησή του για την αποχώρησή του από το κυβερνητικό σχήμα ο κ. Στεφανής ανέφερε: «Το ταξίδι, οι στόχοι και τα όνειρα δεν τελειώνουν ποτέ! Μόνο αγάπη και υπερηφάνεια για την Πατρίδα, που με τιμή πάντα υπηρετώ».

Ο κ. Στεφανής διατηρούσε πολύ καλή σχέση με τον πρωθυπουργό και το γεγονός πως βρέθηκε εκτός κυβερνητικού σχήματος θεωρήθηκε πως είχε να κάνει με τις “καραμπόλες” και όχι με κάποια δυσαρέσκεια του Μαξίμου.

Τις τελευταίες ημέρες, ο πρώην αρχηγός έχει πυκνώσει τις δημόσιες εμφανίσεις του με αρθρογραφία και τηλεοπτικές συνεντεύξεις (Mega) σχετικά με τα ελληνοτουρκικά, τις ένοπλες δυνάμεις και την πιθανότητα εκδήλωσης κάποιου θερμού επεισοδίου.

Κάποιοι το σημείωσαν και το συνδυάζουν με τις πληροφορίες για δυσφορία του Μαξίμου σχετικά με τους χειρισμούς του υπουργού Άμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου. Πρόκειται για σήμα του πρωθυπουργού προς τον υπουργό, ή μήπως υπάρχουν, όντως, σκέψεις για μετάβαση του κ. Στεφανή στο Πεντάγωνο, ένα χώρο που γνωρίζει καλά;

Επειδή, προσώρας, έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο ανασχηματισμού, ιδιαίτερα εάν επιλεγεί να πάμε σε πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο, κάτι τέτοιο είναι δύσκολο. Οι φήμες, όμως, επιμένουν πως ο κ. Στεφανής θα αξιοποιηθεί, κάποιοι, μάλιστα, “καλοβλέπουν” την πιθανότητα ο Αλκιβιάδης Στεφανής να αναδειχθεί ως ο Έλληνας “Χουλουσί Ακάρ”, ιδιαίτερα επειδή η περίοδος που διανύουμε θα έχει πιθανότατα εντάσεις επιχειρησιακού τύπου με την Τουρκία.

Εκτός εάν πρόκειται για μήνυμα στον Νίκο Παναγιωτόπουλο να ανασκουμπωθεί και να προσέχει τις συχνές γκάφες…

Η Άγκυρα συνεχίζει να ανεβάζει το θερμόμετρο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αμφισβητώντας ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, στέλνοντας με παράνομη NAVTEX το υδρογραφικό «Τσεσμέ» στην «καρδιά» του Αιγαίου.

Στην εκπομπή MEGA Σαββατοκύριακο μίλησαν σχετικά οι κ.κ. Σωτήρης Σέρμπος, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου, και Γιάννης Μπαλτζώης, αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ.

Κλιμακώνει την ένταση ο Ερντογάν

Η Τουρκία, εκτός από τις παράνομες δεσμεύσεις περιοχών στο κεντρικό Αιγαίο, φαίνεται ότι το τελευταίο διάστημα προσπαθεί να ενεργοποιήσει τις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές προς τα ελληνικά νησιά, με τις ελληνικές δυνάμεις να βρίσκονται σε πλήρη επιφυλακή.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τις δύο τελευταίες εβδομάδες απασχολεί τους υπόλοιπους ηγέτες του κόσμου, το ΝΑΤΟ και τον διεθνή Τύπο τόσο με τη στάση του απέναντι σε Φινλανδία και Σουηδία για την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, όσο και για το ξέσπασμά του κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη μετά την ομιλία στο Κογκρέσο. Την ίδια ώρα, όπως σημειώνει το Associated Press, ο Τούρκος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι σχεδιάζεται μια νέα επιχείρηση στη Συρία.

«Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι θα αυξηθεί η πίεση στο Αιγαίο»

«Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι θα αυξηθεί η πίεση προς το Αιγαίο. Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία στην Τουρκία, καθώς διασταυρώνονται η εξωτερική με την εσωτερική πολιτική στην Τουρκία. Ο Ερντογάν, με τις πρόωρες εκλογές στην Τουρκία να είναι στο τραπέζι, και επειδή η οικονομία θα παραμείνει ο ελέφαντας στο δωμάτιο, προσπαθεί να αξιοποιήσει τον εθνικισμό», σημείωσε ο κ. Σέρμπος.

«Η Ελλάδα έχει κάνει μια σημαντική επένδυση στις ένοπλες δυνάμεις. Το θέμα είναι να έχουμε αξιόπιστη αποτροπή, αν και εφόσον προκληθούμε. Στην τρέχουσα συγκυρία η αξιοπιστία όλων μας τίθεται στο τραπέζι. Τόσο της Ελλάδας, όσο και των εταίρων και συμμάχων της», πρόσθεσε ο ίδιος.

«Οι Τούρκοι ξέρουν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια θερμού επεισοδίου θα είναι οδυνηρή για αυτούς»
«Οι Τούρκοι ξέρουν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια θερμού επεισοδίου θα είναι οδυνηρή για αυτούς. Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις μπορούν να επιφέρουν θανάσιμα χτυπήματα. Θα ήθελαν ένα ελεγχόμενο θερμό επεισόδιο, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει. Ξέρουμε πολύ καλά πώς να αντιμετωπίσουμε τέτοιες καταστάσεις. Θέλουμε αξιόπιστη αποτροπή. Πρέπει να τονίσουμε στους γείτονές μας έχουμε κόκκινες γραμμές, και αν τις παραβιάσουν θα υποστούν τις συνέπειες. Η αποτροπή δε σημαίνει πόλεμο. Δε θα μπορούσαμε να είχαμε καταρρίψει το πρώτο drone που πέρασε πάνω από τα ελληνικά νησιά; Θα είχαμε περάσει ένα μήνυμα», ανέφερε από την πλευρά του ο κ. Μπαλτζώης.

«Ο κ. Ερντογάν θα σκεφτεί πολύ σοβαρά αν θα προχωρήσει στο επόμενο στάδιο. Μας οδηγεί σε διακεκαυμένη ζώνη το καλοκαίρι, πιστεύω ότι θα έχουμε κάποια επεισόδια, ελπίζω πως δε θα υπάρξει θερμό επεισόδιο, αλλά οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις μπορούν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση», πρόσθεσε ο ίδιος κλείνοντας.

Ο Τούρκος προέδρος εκδηλώνει με σφοδρότητα την δυσαρέσκειά του για την αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και σε ένα επιθετικό κρεσέντο κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη επιχειρεί ουσιαστικά να αναγκάσει το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ να επιταχύνουν την άρση του περιορισμού της προμήθειας οπλικών συστημάτων προς την Τουρκία, με κύριο στόχο την αγορά νέων f16. Η Άγκυρα αξιοποιεί την συγκυρία της διαδικασίας ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας, ενώ ανεβάζει τους εθνικιστικούς τόνους έχοντας, αναμφίβολα, κατά νου και το εσωτερικό πολιτικό πεδίο με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να έχουν συνασπιστεί εναντίον του.

Από την άλλη, η ευθεία και προσωπική απειλή Ερντογάν κατά Μητσοτάκη μπορεί να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους μιας κλιμάκωσης μέσα στο καλοκαίρι -κάτι που θα προκαλούσε πρόβλημα στον ελληνικό αλλά και στον τουρκικό τουρισμό, σε μία, όπως όλα δείχνουν, εξαιρετική χρονιά-, από την άλλη, όμως, αποτελεί αφορμή για ενίσχυση του προφίλ της κυβέρνησης σε μία περίοδο που βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση λόγω της ακρίβειας και της οικονομίας.

Το χρονικό της έντασης

«Φωτιά» στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις έβαλε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
Μιλώντας αμέσως μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ο Τούρκος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να συναντηθεί ξανά με τον Έλληνα πρωθυπουργό.

«Για μένα δεν υπάρχει πια Μητσοτάκης» είπε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Ερντογάν, σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ, κατηγόρησε την Ελλάδα πως έχει χτίσει 10 βάσεις εναντίον της Τουρκίας ενώ ενοχλήθηκε και από την ομιλία του Έλληνα πρωθυπουργού στο Κογκρέσο.

«Είχαμε συμφωνήσει μαζί του για το συμβούλιο στρατηγικής συνεργασίας, στο οποίο δεν θα συμμετέχω. Δεν θα συναντηθώ με τον Μητσοτάκη» επέμεινε,

«Η Ελλάδα έχει κτίσει 10 βάσεις… Εναντίον ποιας χώρας;» διερωτήθηκε.

Κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για την ομιλία του στο Κογκρέσο. «Έκανε συστάσεις για τη μη πώληση F-16 στην Τουρκία» σημείωσε οργισμένος.

Η απάντηση της Αθήνας

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου, απάντησε στην Τουρκία και στην προκλητική δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ξεκαθαρίζοντας πως η πολιτική της Ελλάδας είναι πολιτική αρχών. «Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπερασπίζεται σθεναρά και αποτελεσματικά τόσο τα εθνικά μας δίκαια όσο και τη διεθνή νομιμότητα. Η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι ισχυρά βασισμένη στην ιστορία, το διεθνές δίκαιο και τις συμμαχίες μας, όσο κι αν αυτό ενοχλεί κάποιους.
Δεν θα μπούμε σε αντιπαράθεση δηλώσεων με την ηγεσία της Τουρκίας. Η πολιτική μας είναι πολιτική αρχών», αναφέρει ο κ. Οικονόμου μετά τις απίστευτες δηλώσεις Ερντογάν όπου ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε πως «δεν υπάρχει πια για μένα Μητσοτάκης».

Νωρίτερα σε μια πρωτοφανή επίθεση εναντίον του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη προχώρησε ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Για μένα δεν υπάρχει κανένας με το όνομα Μητσοτάκη, δήλωσε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, κατηγορώντας τον επειδή, όπως είπε, ζήτησε από τις ΗΠΑ να μην δώσουν στην Τουρκία F16.

Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Τούρκος Πρόεδρος είπε ότι «κατά την έξοδο της Ελλάδας και της Γαλλίας από το ΝΑΤΟ, η Τουρκία τους στήριξε τότε. Και τι έγινε; Πώς η Ελλάδα βρίσκεται σε αρμονία μαζί μας αυτή τη στιγμή; Το δρομολόγιο της FETO (γκιουλενιστές) προς την Ευρώπη αυτή τη στιγμή δεν είναι μέσω της Ελλάδας; Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 10 βάσεις στην Ελλάδα. Γιατί ιδρύονται αυτές οι βάσεις στην Ελλάδα; Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια Ελλάδα που χρωστάει 400 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκές χώρες».

«Μιλήσαμε μαζί τους. Στη συνάντηση συμφωνήσαμε ότι δεν πρέπει να βάλουμε τρίτες χώρες ανάμεσά μας. Από δω και μπρος ας σκεφτεί ο Μητσοτάκης. Εμείς είμαστε αυτάρκεις. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια Ελλάδα που προτείνει στις ΗΠΑ “να μην δώσουν τα F-16 στην Τουρκία”. Μετά από αυτό δεν υπάρχει κανένας με το όνομα Μητσοτάκης για μένα. Οι ΗΠΑ προφανώς δεν θα ενεργήσουν με βάση αυτά που λέει η Ελλάδα», υποστήριξε ο Τούρκος Πρόεδρος.

• Αποτέλεσμα πλέον να εκφράζονται φόβοι για ένα ακόμη θερμό καλοκαίρι στο Αιγαίο, όπως αυτό του 2020 μετά και το “πάγωμα” από την Αθήνα των συζητήσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης της Εμπιστοσύνης.

Η ελληνική πλευρά δεν θα επιτρέψει, όπως διαμηνύουν αρμόδιες πηγές, να παζαρέψει η Τουρκία τον ρόλο της στη Δυτική Συμμαχία σε βάρος των εθνικών συμφερόντων της Ελλάδας. Τα δύο διαβήματα διαμαρτυρίας του υπουργείου Εξωτερικών αποτελούν προειδοποίηση πως μια νέα επιθετικότητα από την Άγκυρα δεν θα γίνει ανεκτή και όπως δήλωσε ο Νίκος Δένδιας «αποτελεί κατάφορη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και με μονομερή ευθύνη της Τουρκίας, οι ενέργειες αυτές δημιουργούν κλίμα ιδιαίτερης έντασης».

Την ίδια ώρα, όμως, κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Αθήνα δεν θα χάσει την ψυχραιμία της πέφτοντας σε μια πιθανή παγίδα της άλλης πλευράς. Θα αναδείξει την παραβατική συμπεριφορά σε όλα τα διεθνή φόρα, χωρίς όμως να δώσει το δικαίωμα στην Άγκυρα να πατήσει σε κάποια αντίδραση της Ελλάδας για να κλιμακώσει περαιτέρω την κατάσταση. Συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη βλέπουν και μια προσπάθεια του Τούρκου προέδρου να εξάγει ένταση για να αντιμετωπίσει εσωτερικά προβλήματα, ειδικά όσο εισέρχεται σε μια εκλογική χρονιά.

Τι επιδιώκει η Άγκυρα

Μία από τις βασικές απαιτήσεις της Τουρκίας είναι η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου. Και λίγο πριν τη συνάντηση Μητσοτάκη- Μπάιντεν στο Λευκό Οίκο το ρεκόρ παραβιάσεων από την τουρκική αεροπορία φαίνεται πως έχει ως στόχο ακριβώς να επαναφέρει την απαίτηση αυτή. Το επιχείρημα της Άγκυρας άλλωστε είναι ότι προχωρά σε υπερπτήσεις πάνω από τα νησιά επειδή είναι στρατιωτικοποιημένα.

 Παράλληλα η Τουρκία αρνείται κατηγορηματικά τα 10 ναυτικά μίλια στον αέρα και επιμένει πως δεν θα καταθέτει σχέδια πτήσεως και ότι θα σέβεται μόνον τα 6 ν.μ. με το επιχείρημα ότι «τα στρατιωτικά αεροσκάφη δεν υπόκεινται στη Σύμβαση του Σικάγο, καθόσον η σύμβαση έχει εφαρμογή μόνο στα πολιτικά αεροσκάφη».

Ταυτόχρονα, η κλιμάκωση φαίνεται ότι έχει σχέση με το φυσικό αέριο από το Ισραήλ και κυρίως με την όδευσή του προς την Ευρώπη. Στην περίπτωση που το ισραηλινό φυσικό αέριο περάσει από το τουρκικό έδαφος αναγκαστικώς θα φτάσει σε Ελλάδα – Αλεξανδρούπολη, για να περάσει στην Ευρώπη. Στην περίπτωση που συμφωνηθεί το αέριο να οδεύσει προς την Ευρώπη με υποθαλάσσιο αγωγό, θα φτάσει στην Κρήτη και από εκεί θα περάσει σε ευρωπαϊκό έδαφος. Στην περίπτωση που εγκριθεί η υποθαλάσσια όδευση του αγωγού ισραηλινού φυσικού αερίου από την ανατολική Μεσόγειο προς την Κρήτη, τα πράγματα περιπλέκουν αρκετά διότι η χώρα μας θα πρέπει να αναγνωρίσει το κατάπτυστο τουρκολιβυκό μνημόνιο, να αποδεχθεί ότι κάποια νησιά ανήκουν όχι στο Αιγαίο αλλά στην Μεσόγειο και ακόμα χειρότερα να αποδεχθεί ότι κάποια ελληνικά νησιά έχουν μηδέν επήρεια και ΑΟΖ. Ούτε λίγο, ούτε πολύ η χώρα μας θα πρέπει να αποδεχθεί αυτομάτως την παράνομη τουρκική «Γαλάζια Πατρίδα» στη Μεσόγειο.

Και στις δύο περιπτώσεις, είτε ο αγωγός φτάσει στην Αλεξανδρούπολη μέσω Τουρκίας, είτε φτάσει στην Κρήτη μέσω τουρκικής ΑΟΖ, η Ευρώπη θα είναι εξαρτώμενη ενεργειακά από την Τουρκία, που θα κρατά τα κλειδιά της στρόφιγγας των αγωγών προς την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Σε ετοιμότητα οι ΕΔ

Την ίδια ώρα σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκονται οι ένοπλες δυνάμεις στα νησιά, μετά τις συνεχείς παραβιάσεις και υπερπτήσεις.

Ο κίνδυνος… ατυχήματος ή εσκεμμένου, συμβάντος είναι ορατός στην Αθήνα, με την Τουρκία να βάζει τορπίλες στην δήθεν διάθεση της για ένα ήρεμο καλοκαίρι και μια ήρεμη τουριστική σεζόν.

Η Ελλάδα απαντά με συντονισμένες κινήσεις στις τουρκικές προκλήσεις.

-Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενημέρωσε τον ΓΓ του ΝΑΤΟ για τις Τουρκικές προκλήσεις ζητώντας να σταματήσουν άμεσα.

-Το υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε έντονο διάβημα διαμαρτυρίας προς τον Τούρκο πρέσβη, το δεύτερο μέσα σε λίγες ώρες

“Η συνεχιζόμενη τουρκική προκλητική και παραβατική συμπεριφορά, η οποία παραβιάζει την ελληνική κυριαρχία, είναι απολύτως καταδικαστέα και απαράδεκτη…” επισημαίνεται.

-Η Αθήνα “πάγωσε” τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης τα οποία η Τουρκία χρησιμοποιεί προσχηματικά ως δήθεν κίνηση καλής θέλησης. “Οι ενέργειες αυτές συνιστούν απαράδεκτη πρόκληση που δεν μένει αναπάντητη, ούτε στο πεδίο, ούτε στο διπλωματικό επίπεδο. Είναι απολύτως σαφές ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, δεν είναι πρόσφορο το κλίμα, για να γίνουν οι συναντήσεις για τα ΜΟΕ” δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το κεντρικό δελτίο ειδήσεων, όταν το ελληνικό ερευνητικό «ΑΙΓΑΙΟ» που ανήκει στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών βγήκε έξω από τα 6 ν.μ, σε διεθνή ύδατα, το προσέγγισε τουρκικό πολεμικό πλοίο, ο κυβερνήτης του οποίου ζήτησε δύο φορές μέσω ασυρμάτου να ενημερωθεί για τα στοιχεία του πλοίου, αλλά και για την αποστολή του.

Ο πλοίαρχος του ελληνικού ερευνητικού δεν απάντησε και τελικά το τουρκικό πολεμικό απομακρύνθηκε..

Την ίδια ώρα στρατιωτικές πηγές αναφέρουν πώς οι προετοιμασίες για την αντιμετώπιση της επόμενης φάσης των τουρκικών προκλήσεων εντείνονται, χωρίς να αποκλείουν μια αιφνιδιαστική κλιμάκωση από πλευράς Άγκυρας.

Είναι ενδεικτικό ότι, για πρώτη φορά μετά από 11 χρόνια, αποφασίστηκε να γίνουν μεταθέσεις ναυτών σε πολεμικά πλοία του Στόλου!

Είτε υπάρξουν – χλιαρές – κυρώσεις κατά της Τουρκίας είτε όχι πάντως η εκτίμηση ότι σύντομα θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια έκτακτη κατάσταση.

Σε ότι αφορά τον Διεθνή παράγοντα στο ΝΑΤΟ και προσωπικά ο γενικός γραμματέας φέρονται να ανησυχούν έντονα για ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, ειδικά το διάστημα μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Αμερικανού Προέδρου.

Πώς αποδεικνύεται αυτό;

Κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της πρόσφατης τηλεδιάσκεψης των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ δήλωσε με νόημα:

«Έχουμε προχωρήσει στη δημιουργία μηχανισμού αποκλιμάκωσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, μία γραμμή επικοινωνίας μεταξύ των δύο συμμάχων και την ακύρωση συγκεκριμένων στρατιωτικών ασκήσεων. Δεσμεύομαι να ενδυναμώσω αυτόν τον μηχανισμό έτσι ώστε να υπάρξουν ολοκληρωμένα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης».

Παράλληλα σύμφωνα με πληροφορίες κατά τη διάρκεια της Συνόδου ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο καταδίκασε τις «προκλητικές» ενέργειες της Τουρκίας, τονίζοντας πως η Άγκυρα εναντιώνεται στις αρχές και τη λειτουργία της Συμμαχίας, υπονομεύοντας έτσι τη συνοχή της.

Μετά την αρχική του εισήγηση στη συνάντηση των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ, κατά την οποία μίλησε για μέλλον της Ατλαντικής Συμμαχίας και το Αφγανιστάν, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, εμφανίστηκε προφανώς ενοχλημένος από τις δηλώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ.

Επιπλέον, καταφέρθηκε εναντίον των ΗΠΑ, εκφράζοντας τη «λύπη» του για το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είναι «εναντίον της Τουρκίας», υποστηρίζουν τις «μαξιμαλιστικές θέσεις Ελλάδας και Κύπρου» και στηρίζουν «τρομοκρατικές οργανώσεις», ενώ είπε ότι η Γερμανία αποτελεί τον μόνο τίμιο διαμεσολαβητή.