Όπως αναφέρεται, η εν λόγω, εις βάθος, ανάλυση φιλοδοξεί να αναδείξει τα καίρια σημεία της ανθεκτικότητας των ελληνικών συστημικών τραπεζών υπό ακραίες συνθήκες που διενήργησε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις εθνικές εποπτικές αρχές.

Η άσκηση προσομοίωσης βασίστηκε σε στατική προσέγγιση των ισολογισμών των τραπεζών, λαμβάνοντας υπόψη τη χρηματοοικονομική και κεφαλαιακή θέση τους κατά τις 31.12.2022, με προβολή ακραίων συνθηκών σε χρονικό ορίζοντα τριετίας (2023-25) βάσει ενός βασικού και ενός δυσμενούς σεναρίου.

Βάσει της ανάλυσης του ΤΧΣ, οι ελληνικές τράπεζες πέτυχαν να βγουν ισχυρότερες από την πιο αυστηρή, μέχρι στιγμής, άσκηση ανθεκτικότητας καταγράφοντας θεαματικά καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με τις αντίστοιχες ασκήσεις του 2021 και του 2018, δεδομένης της αποτελεσματικής μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ) αλλά και της αύξησης της κερδοφορίας τους κατά τα τελευταία έτη. Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, εκπροσωπούμενο από τις 4 συστημικές τράπεζες, κατατάχτηκε στην 4η θέση μεταξύ 16 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έναντι της 11ης και 15ης θέσης το 2021 και 2018 αντίστοιχα. Επίσης, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα κατατάχτηκε στη 1η θέση μεταξύ των τραπεζικών συστημάτων των χωρών του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συνεπώς, η απόδοση των ελληνικών τραπεζών τροφοδοτεί εύλογες προσδοκίες για μείωση των εποπτικών τους κεφαλαιακών απαιτήσεων (P2G και P2R) παρέχοντας τη δυνατότητα για την ανταμοιβή των μετόχων τους με τη μορφή μερισμάτων σε μετρητά ή/και επαναγοράς μετοχών στο άμεσο μέλλον.

Επιπροσθέτως, οι ελληνικές συστημικές τράπεζες αν και έχουν βελτιώσει σημαντικά τις κεφαλαιακές τους θέσεις και την ποιότητα του ενεργητικού τους, θα πρέπει – μεταξύ άλλων:

• να επικεντρωθούν στην επέκταση του χαρτοφυλακίου δανείων λαμβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο που προέρχεται τόσο από μεμονωμένους δανειολήπτες, όσο και από τη συγκέντρωση κινδύνου σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας,
• να ενισχύσουν περαιτέρω τη διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από τη χορήγηση δανείων αλλά και γενικότερα από τις δραστηριότητές τους,
• να ενισχύσουν περαιτέρω το εισόδημα (χωρίς πιστωτικό κίνδυνο) από προμήθειες μέσω περαιτέρω ανάπτυξης εργασιών αλλά και αξιοποίησης καινοτόμων εργαλείων (π.χ. συνθετική τιτλοποίηση),
• να ενσωματώσουν τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές για το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση (ESG), με έμφαση στη διαχείριση των επιπτώσεων του κινδύνου της κλιματικής αλλαγής, στο επιχειρηματικό μοντέλο και τις λειτουργίες τους.

Καθώς η επόμενη Πανευρωπαϊκή ‘Ασκηση Προσομοίωσης Ακραίων Συνθηκών έχει προγραμματιστεί για το 2025, οι ελληνικές τράπεζες έχοντας ανεβάσει τον πήχη των προσδοκιών θα πρέπει να προετοιμάζονται εντατικά για την άσκηση Κλιματικών Κινδύνων της ΕΑΤ, καθώς και για την άσκηση της ΕΚΤ για την ανθεκτικότητα των δραστηριοτήτων τους στο κυβερνοχώρο, οι οποίες είναι προγραμματισμένες για το 2024.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, η ΕΚΤ ζήτησε από τις τράπεζες που ευνοήθηκαν από την αύξηση των επιτοκίων να προειτοιμαστούν για αλλαγές, οι οποίες στοχεύουν στην επίτευξη πιο αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Βέβαια, πολλοί τραπεζίτες διαφωνούν, υποστηρίζοντας πως οι εποπτικές αρχές αποζητούν χειρότερα αποτελέσματα, προκειμένου να ασκήσουν πίεση στον τραπεζικό κλάδο.

Υπενθυμίζεται πως τα stress tests είναι σημαντική διαδικασία για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, διότι σχηματίζουν μια εικόνα σχετικά με την ετοιμότητά τους σε περίπτωση αναστάτωσης στον κλάδο. Επίσης, εάν οι ισολογισμοί των τραπεζών είναι υγιείς, τότε δίνεται η δυνατότητα διανομής μερισμάτων ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ στους μετόχους, ακόμη και εν μέσω διάχυτης αβεβαιότητας.

Τα σενάρια

Το σενάριο στα φετινά stress tests θεωρείται το δυσμενέστερο που έχει εξεταστεί ποτέ. Ωστόσο, οι τράπεζες αντεπεξέρχονται χωρίς δυσκολία χάρη στην αύξηση της κερδοφορίας τους μετά την αύξηση των επιτοκίων και των χαμηλών προβλέψεων για κόκκινα δάνεια. Έτσι, ορισμένοι αξιωματούχοι διερωτώνται εάν τα test διενεργούνται σε κατάλληλη περίοδο και εάν είναι αξιόπιστα.

Από την πλευρά τους οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα αντανακλούν τα μέτρα που ελήφθησαν για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, καθώς και ότι θα πρέπει να απολαύσουν τους καρπούς των κόπων τους. Ωστόσο, οι ρυθμιστικές αρχές διατηρούν επιφυλακτική στάση, θεωρώντας ότι με επιεική τεστ, οι τράπεζες θα κόψουν μεγάλα μερίσματα, μειώνοντας τα κεφαλαιακά τους «μαξιλάρια», και τελικά θα είναι ευάλωτες στο μέλλον.

Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Bloomberg, οι εποπτικές αρχές κατά πάσα πιθανότητα θα υποχρεώσουν τις τράπεζες με αρκετά αποκλίνουσες προβλέψεις να προσεγγίσουν περισσότερο τους κανόνες επάρκειας. Πρόκειται για συνήθη πρακτική, η οποία όμως αυτή τη φορά αναμένεται να επιβληθεί με αυστηρότερο τρόπο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Από την πλευρά των εποπτικών αρχών, η αυστηροποίηση των διαδικασιών έχει στόχο την εξαγωγή πιο αξιόπιστων αποτελεσμάτων, ενώ σημειώνουν ότι η μεθοδολογία και τα βασικά σενάρια είναι ίδια με τα προηγούμενα έτη. Οι τράπεζες και οι εμπορικές ενώσεις στην Ευρώπη, όμως, θεωρούν ότι η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) και η ΕΚΤ απλώς ψάχνουν να δουν χειρότερα αποτελέσματα.

Περίοδος αναστάτωσης

Στην αρχή του έτους επικρατούσαν ανησυχίες σχετικά με τα αποτελέσματα των stress tests, αντανακλώντας τις πιέσεις που δέχεται ο τραπεζικός κλάδος στην Ευρώπη και διεθνώς. Γενικά, η αύξηση των επιτοκίων δανεισμού είναι θετική για την τραπεζική βιομηχανία, αλλά ο ταχύς ρυθμός των αυξήσεων επιβάρυνε δυσανάλογα κάποιες μικρότερες αμερικανικές τράπεζες, οδηγώντας σε αλυσιδωτές χρεοκοπίες. Στην Ευρώπη, οι τράπεζες θέλουν να επιβραβεύσουν τους μετόχους έπειτα από χρόνια χαμηλών μερισμάτων, ενώ οι εποπτικές αρχές φοβούνται για υπερβολική «χαλάρωση».

Ο Andrea Enria, επικεφαλής του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης (Single Resolution Board – SRB), δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η εποπτική αρχή εστιάζει στο πώς θα διαμορφωθεί η κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, εάν ανατραπούν τα σχέδιά τους για διανομή μερισμάτων.

«Θέλουμε μία σταθερή κεφαλαιακή πορεία στις προβλέψεις της τράπεζας», δήλωσε σε εκδήλωση της Goldman Sachs στο Παρίσι. «Εάν η τράπεζα μπορεί να μας πείσει ότι ακόμη και σε ένα αρκετά συντηρητικό δυσμενές σενάριο, θα μπορέσει να σεβαστεί όλα τα εποπτικά μέτρα, τότε δεν θα υπάρχουν περιορισμοί από την πλευρά μας σε ό,τι αφορά τη διανομή μερίσματος», συμπλήρωσε.

Πηγή: Bloomberg, kathimerini.gr

Σύμφωνα με τον Χρήστο Σταϊκούρα, «η ευρωπαϊκή οικονομία βαδίζει σε σημαντική ύφεση, με τη χώρα μας, λόγω της δυναμικής που είχε αναπτυχθεί το προηγούμενο διάστημα, να κινείται σε οριακό θετικό έδαφος».

Πάντως, συνεχίζει, «ως πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών, έχουμε τρέξει και ακραία σενάρια (stress tests). Γιατί πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα, ειδικά όταν δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε την έκταση και την ένταση της υγειονομικής κρίσης».

Γι’ αυτό και «εργαζόμαστε μεθοδικά, σοβαρά και υπεύθυνα ώστε, αν επιβεβαιωθεί το βασικό σενάριο που αναφέρατε, τότε η οικονομία να πιάσει το νήμα και να συνεχίσει την επιτυχή πορεία που είχε ξεκινήσει πριν από αυτή την κρίση», σημειώνει ο επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου.

Ν. Παπ.