Η ανάρτηση έχει ως εξής: «Με άμεση ισχύ, έδωσα εντολή στην Αμερικανική Εταιρεία Χρηματοδότησης της Ανάπτυξης (DFC) να παρέχει, σε πολύ λογική τιμή, ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και εγγυήσεις για την οικονομική ασφάλεια ΟΛΩΝ των θαλάσσιων εμπορικών συναλλαγών, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, που διέρχονται από τον Κόλπο.

Αυτό θα είναι διαθέσιμο σε όλες τις ναυτιλιακές εταιρείες. Εάν χρειαστεί, το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών θα αρχίσει να συνοδεύει τα δεξαμενόπλοια μέσω των Στενών ου Ορμούζ, το συντομότερο δυνατόν.

Ό,τι και να συμβεί, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διασφαλίσουν την ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΡΟΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ προς τον ΚΟΣΜΟ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ και ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ των Ηνωμένων Πολιτειών είναι η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΗ ΓΗ — Θα ακολουθήσουν περισσότερες ενέργειες. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ».

«Οποιοδήποτε πλοίο επιδιώξει να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ θα του βάλουμε φωτιά», δήλωσε ο στρατηγός Εμπραχίμ Τζαμπάρι. Οι δηλώσεις του μεταδόθηκαν από τα ιρανικά Μέσα Ενημέρωσης τη Δευτέρα.

«Θα επιτεθούμε επίσης σε αγωγούς πετρελαίου και δεν θα επιτρέψουμε ούτε μια σταγόνα πετρελαίου να φύγει από την περιοχή» πρόσθεσε. Τόνιθσε ακόμα πως «οι τιμές του πετρελαίου θα φτάσουν τα 200 δολάρια τις επόμενες ημέρες».

Στην ανακοίνωση των Φρουρών, που μεταδόθηκε από ιρανικά πρακτορείο, αναφέρεται ότι πρόκειται για το πλοίο “Athe Nova”, ωστόσο το πρακτορείο Reuters επισημαίνει ότι προφανώς πρόκειται για το τάνκερ μεταφοράς ασφάλτου “Athe Nova”, με σημαία Ονδούρας.

Επίσης, οι Φρουροί δεν δηλώνουν ρητά ότι το πλοίο χτυπήθηκε από ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αν και στο συμβάν αυτό γίνεται αναφορά, σε μια γραμμή, στην έκθεση για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους στην περιοχή.

«Το δεξαμενόπλοιο Athe Nova, ένα (πλοίο) των συμμάχων των Αμερικανών στα Στενά του Ορμούζ, φλέγεται ακόμη αφού επλήγη από δύο δρόνους», ενέφερε ο ιδεολογικός στρατός της Τεχεράνης.

Το πλοίο τελεί υπό διαχείριση εταιρείας με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες δεν συνδέεται με ισραηλινά ή αμερικανικά συμφέροντα.

Σύμφωνα με την “Ναυτεμπορική” συνολικά 20 άτομα, εκ των οποίων 15 Ινδοί και 5 Ιρανοί υπήκοοι ναυτικοί, απομακρύνθηκαν από το πλοίο.

Από την επίθεση τραυματίστηκαν τέσσερα μέλη του πληρώματος, που μεταφέρθηκαν σε ιατρικές εγκαταστάσεις για την παροχή των απαραίτητων πρώτων βοηθειών.

Δεύτερο πλοίο χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα» κοντά στα Στενά του Ορμούζ

Ένα πλοίο κοντά στα Στενά του Ορμούζ χτυπήθηκε από ένα «άγνωστο βλήμα», σύμφωνα με την Βρετανική Οργάνωση Θαλάσσιου Εμπορίου (UKMTO).

Ένα πλοίο βόρεια του Ομάν και ανατολικά του στενού χτυπήθηκε από ένα άγνωστο βλήμα πάνω από την ίσαλο γραμμή, ανέφερε η οργάνωση την οποία επικαλείται το AL JAZEERA.
«Αν και αρχικά αναφέρθηκε ότι το μηχανοστάσιο είχε πάρει φωτιά, τώρα έχει αναφερθεί ότι η φωτιά είναι υπό έλεγχο», αναφέρεται στη δήλωση που δημοσιεύθηκε στο X, προσθέτοντας ότι οι αρχές διεξάγουν έρευνα.

Είναι το δεύτερο περιστατικό που αναφέρει σήμερα ο οργανισμός, μετά την αναφορά ενός περιστατικού ανοικτά του Κουμζάρ του Ομάν στα Στενά του Ορμούζ.

Δεκάδες πλοία ακινητοποιημένα στον Περσικό, δεν περνούν το Στενό του Ορμούζ

Τουλάχιστον 150 δεξαμενόπλοια, συμπεριλαμβανομένων πλοίων μεταφοράς αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), έριξαν άγκυρα σε ύδατα ανοιχτά του Περσικού Κόλπου, πέρα από το Στενό του Ορμούζ, ενώ δεκάδες ακόμη παρέμεναν ακινητοποιημένα στην άλλη πλευρά του στρατηγικού περάσματος, σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν την Κυριακή, μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν που βύθισαν την περιοχή σε έναν νέο πόλεμο.

Τα δεξαμενόπλοια είχαν συγκεντρωθεί σε ύδατα ανοικτά των ακτών μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου, όπως το Ιράκ και η Σαουδική Αραβία, καθώς και του Κατάρ, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters που βασίζονται σε δεδομένα παρακολούθησης πλοίων από την πλατφόρμα MarineTraffic.

Οι εξελίξεις έχουν δημιουργήσει μεγάλη αναταραχή στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς μέσω του Στενού του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες LNG. Στην αγορά εκφράζονται φόβοι για αύξηση των τιμών, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει τους καταναλωτές.

Χθες, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι κανείς δεν θα περνά από το Στενό του Ορμούζ, κλείνοντας ουσιαστικά μία από τις πιο σημαντικές πλωτές οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Οι τιμές του αργού είχαν ήδη φτάσει σε υψηλό επτά μηνών τον Φεβρουάριο, εν μέσω αυξανόμενων εικασιών ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να διατάξει στρατιωτικές επιθέσεις.

Ποια είναι η σημασία του Στενού του Ορμούζ

Με το Ιράν στα βόρεια και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν στα νότια, το Στενό του Ορμούζ συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό. Είναι ένα ουσιαστικό πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Οι περισσότεροι προμηθευτές γύρω από τον Περσικό Κόλπο δεν έχουν άλλη θαλάσσια οδό για τις εξαγωγές τους. 

Το 2025, διακινούνται περίπου 16,7 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων την ημέρα μέσω του στενού, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg.  Η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τα ΗΑΕ και το Ιράν μεταφέρουν πετρέλαιο μέσω του Ορμούζ και η πλειονότητα των φορτίων τους προορίζεται για την Ασία. Η πλωτή οδός είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Σχεδόν το 1/5 της παγκόσμιας προμήθειας LNG -κυρίως από το Κατάρ- πέρασε μέσω αυτού του καναλιού πέρυσι. Το Στενό του Ορμούζ έχει μήκος σχεδόν 161 χιλιόμετρα και πλάτος 21 μίλια στο στενότερο σημείο του. Οι ναυτιλιακές λωρίδες προς κάθε κατεύθυνση έχουν πλάτος μόλις δύο μίλια.  Το μικρό βάθος της πλωτής οδού καθιστά τα πλοία ευάλωτα σε νάρκες, ενώ η εγγύτητα του στενού με την ξηρά -ιδίως το Ιράν- αφήνει τα πλοία εκτεθειμένα σε επιθέσεις από πυραύλους από την ξηρά ή σε αναχαίτιση από περιπολικά σκάφη και ελικόπτερα.

Στην περιοχή παρατηρείται έντονη κινητικότητα ταχύπλοων στρατιωτικών λέμβων (skiffs), τα οποία επιτηρούν τη ναυτιλιακή κίνηση. Παράλληλα, το Υπουργείο Μεταφορών του Κατάρ καλεί τους πλοιοκτήτες να αναστείλουν προσωρινά τη ναυσιπλοΐα στην ευρύτερη περιοχή για λόγους ασφαλείας.

Το Κέντρο Επιχειρήσεων (ΚΕ.ΠΙΧ.) του Λιμενικού Σώματος απέστειλε νεότερη ενημέρωση προς τη ναυτιλιακή κοινότητα για τα παραπάνω, ενώ ο Θάλαμος Επιχειρήσεων παρακολουθεί συνεχώς την κατάσταση, προκειμένου να διασφαλίσει τη μέγιστη δυνατή προστασία της ελληνικής ναυτιλίας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, σε μια εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ — μιας βασικής οδού εξαγωγής πετρελαίου — για αρκετές ημέρες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις και τις αναφορές στο gulfnews.com στις 28 Φεβρουαρίου 2026, το Ιράν έχει προχωρήσει σε κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως αντίποινα σε κοινές στρατιωτικές επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον ιρανικών στόχων. Η Φρουρά της Επανάστασης (IRGC) έχει εκπέμψει προειδοποιήσεις μέσω VHF ραδιοφώνου ότι καμία πλοήγηση δεν επιτρέπεται, και πλοία έχουν αρχίσει να απομακρύνονται από την περιοχή. Αυτή η κίνηση δεν είναι πλέον υποθετική, αλλά πραγματική, και έρχεται μετά από μακροχρόνιες απειλές από το Ιράν, ιδιαίτερα μετά από στρατιωτικές ασκήσεις τον Φεβρουάριο. Το κλείσιμο αυτό έχει άμεσες και δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, την ενέργεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα.

Τα στενά βρίσκονται ανάμεσα στο Ομάν και το Ιράν και συνδέουν τον Περσικό Κόλπο στα βόρεια με τον Κόλπο του Ομάν στα νότια και, στη συνέχεια, με την Αραβική Θάλασσα. Έχουν πλάτος 21 μίλια (33 χλμ.) στο στενότερο σημείο τους, ενώ η ναυτιλιακή λωρίδα έχει πλάτος μόλις 2 μίλια (3 χλμ.) προς κάθε κατεύθυνση.

Γιατί είναι σημαντικά τα Στενά;

Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από τα στενά.
Περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, συμπυκνωμάτων και καυσίμων περνούσαν καθημερινά κατά μέσο όρο από τα στενά την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Vortexa.

Τα μέλη του OPEC — Σαουδική Αραβία, Ιράν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Ιράκ — εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου τους μέσω των στενών, κυρίως προς την Ασία.

Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, αποστέλλει σχεδόν όλο το LNG του μέσω των στενών.

Οι κορυφαίοι παραγωγοί του OPEC+, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αύξησαν τις εξαγωγές πετρελαίου τις τελευταίες ημέρες στο πλαίσιο σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

Τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία έχουν επιδιώξει την εξεύρεση εναλλακτικών διαδρομών ώστε να παρακάμπτουν τα στενά. Περίπου 2,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως αχρησιμοποίητης δυναμικότητας από υφιστάμενους αγωγούς των δύο χωρών θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράκαμψη του Ορμούζ, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ τον Ιούνιο του περασμένου έτους.

Ο Πέμπτος Στόλος των ΗΠΑ, με έδρα το Μπαχρέιν, έχει αναλάβει την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις

Τα διεθνή ΜΜΕ περιγράφουν τις πιθανές γεωπολιτικές επιπτώσεις εάν το Ιράν κατορθώσει να κλείσει τα Στενά:

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εντείνει δραματικά τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, μετατρέποντας μια τοπική σύγκρουση σε πιθανή περιφερειακή κρίση. Το Ιράν ελέγχει το βόρειο τμήμα των Στενών και διαθέτει ασύμμετρες δυνατότητες, όπως ταχύπλοα σκάφη, ναρκες, drones και αντιπλοϊκούς πυραύλους, που μπορούν να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους (όπως το Ισραήλ, τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία) έχουν ήδη αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις για προστασία πλοίων, αλλά μια παρατεταμένη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερη σύγκρουση, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε γειτονικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία ή τα ΗΑΕ.

Κίνδυνος Επέκτασης Σύγκρουσης: Το Ιράν μπορεί να αντεπιτεθεί σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις γειτόνων, όπως έγινε σε προηγούμενες εντάσεις. Οι ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει για “μεγάλες επιχειρήσεις” και καθεστωτική αλλαγή, ενώ το Ιράν έχει εκτοξεύσει πυραύλους σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.

Διεθνείς Αντιδράσεις: Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, που εξαρτώνται βαριά από τα Στενά, μπορεί να πιέσουν για διπλωματική λύση, ενώ η ΕΕ παρακολουθεί στενά λόγω επιπτώσεων στο φυσικό αέριο.

Ασφάλεια Ναυσιπλοΐας: Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν διπλασιάσει τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου, και ορισμένες εταιρείες έχουν αναστείλει αποστολές, οδηγώντας σε καθυστερήσεις και υψηλότερα κόστη μεταφορών

Οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις

Τα Στενά του Ορμούζ είναι το πιο κρίσιμο “chokepoint” για την παγκόσμια ενέργεια, με ετήσια αξία εμπορίου περίπου 500 δισ. δολαρίων. Το κλείσιμό τους διαταράσσει άμεσα το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και το 20-25% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Αυτό οδηγεί σε άμεση άνοδο τιμών, πληθωρισμό και οικονομική ύφεση, ιδιαίτερα σε εισαγωγικές οικονομίες.

Άνοδος των τιμών: Αναλυτές προβλέπουν τιμές πάνω από 100 δολάρια/βαρέλι ακόμα και για μερική διακοπή, ενώ μια ημέρα πλήρους κλεισίματος μπορεί να φτάσει τα 120-150 δολάρια. Στην Ευρώπη, η τιμή φυσικού αερίου (TTF) μπορεί να υπερβεί τα 90 ευρώ/MWh.

Επιπτώσεις σε Χώρες: Η Κίνα (50% εισαγωγών), η Ινδία (μισές εισαγωγές), η Ιαπωνία (75%) και η Νότια Κορέα (60%) θα αντιμετωπίσουν ελλείψεις και υψηλότερα κόστη. Το Ιράν χάνει τις δικές του εξαγωγές (1.7 εκατ. βαρέλια/ημέρα), πλήττοντας την οικονομία του.

Εναλλακτικές Διαδρομές: Περιορισμένες – αγωγοί Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ έχουν εφεδρική χωρητικότητα μόνο 2.6 εκατ. βαρελιών/ημέρα, ανεπαρκή για τα 20 εκατ. που διέρχονται καθημερινά

Η επόμενη ημέρα βρίσκει τα Στενά του Ορμούζ, τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και τη Βόρεια Αραβική Θάλασσα σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής. Η παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της πλατφόρμας παρακολούθησης πλοίων Marine Traffic, μεγάλος αριθμός δεξαμενόπλοιων έχει αγκυροβολήσει σε ασφαλείς αποστάσεις βορειοδυτικά και νότια των Στενών, ενώ περιορισμένα είναι πλέον τα πλοία που συνεχίζουν κανονικά τη διέλευση.

Σύσταση για αναβολή διελεύσεων

Σε διεθνή ναυτιλιακή ειδοποίηση (Advisory), που εκδόθηκε στις 07:30 UTC της 28ης Φεβρουαρίου 2026, προτείνεται η αναβολή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ για πλοία υπό αμερικανική σημαία ή για σκάφη που μεταφέρουν αμερικανικό φορτίο. Η οδηγία έχει προληπτικό χαρακτήρα, ενόψει ενδεχόμενης αντίδρασης της Τεχεράνης στα πλήγματα κατά στόχων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν ενδέχεται να επιλέξει μια ασύμμετρη απάντηση, αξιοποιώντας τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ ως μέσο άσκησης πίεσης. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου, γεγονός που καθιστά κάθε διαταραχή στην περιοχή κρίσιμη για τις διεθνείς αγορές ενέργειας και τη σταθερότητα των θαλάσσιων μεταφορών.

Η σκιά των Χούθι και η Ερυθρά Θάλασσα

Αν και δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής πληροφορίες που να υποδεικνύουν άμεση επανέναρξη επιθέσεων από το κίνημα των Χούθι, πλοία που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα καλούνται να αυξήσουν τα μέτρα επιφυλακής. Η ανησυχία εστιάζεται στο ενδεχόμενο γεωγραφικής επέκτασης της έντασης, με επιθέσεις χαμηλής έντασης ή στοχευμένες παρενοχλήσεις εμπορικών πλοίων.

Η επόμενη ημέρα

Για την ελληνική ναυτιλία, με ισχυρή παρουσία στην περιοχή. το διακύβευμα είναι τεράστιο. Η ασφάλεια των πληρωμάτων, η απρόσκοπτη ροή εμπορίου και η σταθερότητα της ενεργειακής αγοράς εξαρτώνται πλέον από λεπτές γεωπολιτικές ισορροπίες. 

Η κατάσταση χαρακτηρίζεται «ρευστή και δυναμικά εξελισσόμενη». Διπλωματικοί κύκλοι δεν αποκλείουν περιορισμένης κλίμακας αντίποινα, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια συμβολική ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινό μπλοκάρισμα ή εκτροπή ναυτιλιακών ροών.

Η περιοχή θεωρείται κρίσιμη για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Μια παρατεταμένη διακοπή στα Στενά θα μπορούσε να ανεβάσει την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αν και ένας πλήρης αποκλεισμός θεωρείται απίθανος λόγωτου ότι το Ιράν θα έπρεπε να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών μετά από ένα πλήγμα, τη στιγμή που οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη ισχυρή και ενισχυόμενη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή,  καθώς μια τέτοια κίνηση θα στερούσε από το ίδιο το Ιράν κρίσιμα έσοδα.

Αν και η οικονομία του είναι πιο διαφοροποιημένη απ’ όσο θα ανέμενε κανείς για μια χώρα υπό κυρώσεις – με το πετρέλαιο να αντιστοιχεί περίπου στο 10% έως 15% του ΑΕΠ – η κυβέρνηση αντλεί περίπου το ήμισυ των εσόδων της από τις εξαγωγές αργού. Τρίτον, η περιοχή έχει στο παρελθόν ανακάμψει γρήγορα από επιθέσεις.

Σύμφωνα με τον OPEC, το Ιράν παράγει κατά μέσο όρο περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ή περίπου το 4% της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που το καθιστά τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως, παρά τις διεθνείς κυρώσεις. Για να τις παρακάμψει, χρησιμοποιεί έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων που εξάγει πετρέλαιο με σημαντικές εκπτώσεις.

Η στενή αυτή θαλάσσια δίοδος, πλάτους μόλις 21 μιλίων, αποτελεί «σημείο συμφόρησης» για περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως – δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Τα Στενά αποτελούν τη μοναδική οδό εξαγωγής πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τον υπόλοιπο κόσμο.

Συναγερμός στη ναυτιλία: Η EOS Risk Group προειδοποιεί για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή – Στο στόχαστρο πλοία και ενεργειακές υποδομές

– Οι Χούθι ξαναρχίζουν επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα, αυξημένος κίνδυνος για ναυτιλία και ενεργειακές υποδομές.Aυξημένες ηλεκτρονικές παρεμβολές στη ναυσιπλοΐα στον Αραβικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ, τον Κόλπο του Ομάν, το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και τη νότια Ερυθρά Θάλασσα,

Η EOS Risk Group προειδοποιεί για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή

Σε κατάσταση γενικευμένης στρατιωτικής κλιμάκωσης εισέρχεται η Μέση Ανατολή  σύμφωνα με ανάλυση και περιφερειακή καθοδήγηση της εταιρείας ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου EOS Risk Group.

Οι επιθέσεις έπληξαν στρατιωτικές, πληροφοριακές, πυραυλικές και πυρηνικά συνδεδεμένες εγκαταστάσεις, τόσο στην Τεχεράνη όσο και σε επαρχιακές πόλεις. Επιβεβαιωμένες εκρήξεις σημειώθηκαν επίσης στα λιμάνια της Asaluyeh, του Kharg και του Chabahar, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή διαταραχή των ενεργειακών ροών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ανακοίνωση των υποστηριζόμενων από το Ιράν ανταρτών Χούθι στην Υεμένη για άμεση επανέναρξη επιθέσεων με πυραύλους και drones κατά εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και κατά χερσαίων στόχων στο Ισραήλ, «σε υποστήριξη της Τεχεράνης».

Ο Αλκέτας Δρόσος εκπρόσωπος της EOS Risk Group στην Ελλάδα εκτιμά ότι οποιοδήποτε πλοίο κινείται μεταξύ των ιρανικών ακτών και ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου στην περιοχή διατρέχει «ουσιαστικό κίνδυνο» παράπλευρης ή εσφαλμένης στοχοποίησης.

Κίνδυνος για τάνκερ, υποδομές και ναυσιπλοΐα

Σύμφωνα με την εταιρεία, η κλιμάκωση είναι πιθανό να περιλαμβάνει ευρεία χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs), αντιπλοϊκών βαλλιστικών και πτερυγικών πυραύλων, καθώς και μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας. Το Ιράν, αν και διακηρύσσει ότι οι κύριοι στόχοι του είναι στρατιωτικοί, ενδέχεται να επιδιώξει αύξηση του οικονομικού κόστους της σύγκρουσης, θέτοντας στο στόχαστρο πετρελαϊκές και ενεργειακές υποδομές, αλλά και δεξαμενόπλοια – είτε μέσω επιθέσεων είτε μέσω καταλήψεων.

Ιδιαίτερα αυξημένος θεωρείται ο κίνδυνος ναρκοθέτησης με πλωτές νάρκες στα Στενά του Ορμούζ και στις προσβάσεις τους, με την EOS να προειδοποιεί ότι, εφόσον υπάρξει πρόθεση, η αποτροπή τέτοιων ενεργειών θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Συνιστάται η άμεση τοποθέτηση παρατηρητών πλώρης (bow lookouts) σε όλα τα πλοία που διέρχονται από περιοχές υψηλού κινδύνου.

Πλοία που συνδέονται με το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ –ή μεταφέρουν φορτία σχετιζόμενα με τις χώρες αυτές– καλούνται να αναβάλουν τη διέλευση μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, του Κόλπου του Άντεν και των Στενών του Ορμούζ για τουλάχιστον 48 ώρες ή έως ότου εκδοθεί επικαιροποιημένη εκτίμηση απειλής.

Η απόφαση αυτή, εφόσον ληφθεί, θα αποτελέσει καίριο πλήγμα στην παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα, με σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές, οι οποίες ήδη καταγράφουν ισχυρές αναταράξεις. Η τιμή του Brent εκτινάχθηκε σε υψηλό πενταμήνου, ενώ οι ασφαλιστικοί οργανισμοί προχωρούν σε αύξηση των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου, προβλέποντας πιθανή διαταραχή των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Στο εσωτερικό του Ιράν, η πρόταση για το κλείσιμο του Στενού έχει τύχει πλειοψηφικής αποδοχής στο Κοινοβούλιο (Ματζλίς), όπως δήλωσε ο Εσμαΐλ Κοσαρί, ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης και μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφαλείας. Ωστόσο, η τελική απόφαση εναπόκειται στο Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ιράν, που είναι και το αρμόδιο θεσμικό όργανο για ζητήματα στρατηγικής εθνικής ασφάλειας.

Η έντονη διπλωματική κινητικότητα που έχει προκληθεί, φέρνει στο προσκήνιο τη συστημική εμπλοκή μεγάλων δυνάμεων, με τις ΗΠΑ να καλούν την Κίνα να παρέμβει ενεργά. Όπως δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, «παροτρύνουμε την κυβέρνηση της Κίνας να έρθει σε επαφή με την ιρανική ηγεσία. Το κλείσιμο του Στενού θα αποτελέσει οικονομική αυτοχειρία για το Ιράν, με απρόβλεπτες επιπτώσεις σε διεθνές επίπεδο».

Από την πλευρά της, η Κίνα, μέσω επίσημης τοποθέτησής της στις 23 Ιουνίου, χαρακτήρισε τις πρόσφατες επιθέσεις των ΗΠΑ «πλήγμα στην αξιοπιστία της Ουάσινγκτον» και κάλεσε σε άμεση αποκλιμάκωση και κατάπαυση πυρός.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν εδώ και δεκαετίες νευραλγικό γεωστρατηγικό σημείο, μέσω του οποίου μεταφέρεται τεράστιος όγκος πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου στις διεθνείς αγορές. Η απειλή αποκλεισμού τους εντείνει τις γεωπολιτικές εντάσεις, καθιστώντας το επόμενο διάστημα ιδιαίτερα κρίσιμο για την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή επάρκεια.

Υπερδεξαμενόπλοια κάνουν αναστροφή

Τουλάχιστον δύο υπερδεξαμενόπλοια έκαναν αναστροφή κοντά στα Στενά του Ορμούζ μετά τις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων, καθώς η βία που συνεχίζεται για πάνω από μια εβδομάδα στην περιοχή αναγκάζει τα πλοία να επιταχύνουν, να σταματήσουν ή να αλλάξουν την πορεία τους.

Αυτό αναφέρει το πρακτορείο Reuters, σημειώνοντας ότι η απόφαση της Ουάσιγκτον να συμμετάσχει στις επιθέσεις του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει πυροδοτήσει φόβους ότι το Ιράν θα μπορούσε να ανταποδώσει κλείνοντας τα Στενά μεταξύ Ιράν και Ομάν, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Βουλή της Τεχεράνης ψήφισε να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, εδώ, απόφαση που αν επικυρωθεί από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στη διεθνή ναυτιλία και τις αγορές ενέργειας, εφόσον από εκεί περνά το 20% του πετρελαίου που διακινείται παγκοσμίως

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές σε τρεις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, σηματοδοτώντας σοβαρή κλιμάκωση στη σύγκρουση που εκτυλίσσεται στη Μέση Ανατολή τον Ιούνιο του 2025. Η Τεχεράνη δήλωσε πως διατηρεί «όλες τις επιλογές» ανοιχτές για την άμυνά της.

Η ενέργεια αυτή των ΗΠΑ έχει εντείνει τις εικασίες πως η ιρανική ηγεσία μπορεί να καταφύγει σε ένα από τα πιο ισχυρά «όπλα» πίεσης που διαθέτει: το ενδεχόμενο να εμποδίσει ή να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα. Όπως αναφέρει το Bloomberg, το στενό αυτό πέρασμα, στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, διακινεί περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.

Εάν το Ιράν καταφέρει να μπλοκάρει την πρόσβαση στα τεράστια δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς την Κίνα, την Ευρώπη και άλλες μεγάλες καταναλώτριες περιοχές, οι τιμές του πετρελαίου θα εκτιναχθούν και η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να αποσταθεροποιηθεί.

Πριν από τις αμερικανικές επιθέσεις, οι μεταφορές πετρελαίου από την περιοχή και το Ορμούζ είχαν μείνει σχετικά αλώβητες από τη σύγκρουση. Οι μεταφορές από το ίδιο το Ιράν έχουν αυξηθεί κατακόρυφα και η δραστηριότητα των πετρελαιοφόρων μέσω του Στενού του Ορμούζ παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό σταθερή. Ωστόσο, το υπουργείο Ναυτιλίας της Ελλάδας ενημέρωσε την Κυριακή τους πλοιοκτήτες της χώρας να επανεξετάσουν τη χρήση του στενού.

Το στενό είναι απαραίτητο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Τα δεξαμενόπλοια μεταφέρουν περίπου 16,5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων την ημέρα από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν μέσω του στενού το 2024, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg. Το στενό είναι επίσης ζωτικής σημασίας για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς περισσότερο από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς – κυρίως από το Κατάρ – διέρχεται από αυτό κατά την ίδια περίοδο.

Όπως επισημαίνει το Bloomberg:

Το Ιράν δεν θα είχε νομική εξουσία να διατάξει την αναστολή της κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ, επομένως θα έπρεπε να το επιτύχει αυτό με τη βία ή με την απειλή χρήσης βίας.

Εάν το ναυτικό του προσπαθούσε να εμποδίσει την είσοδο στο στενό, πιθανότατα θα αντιμετώπιζε μια ισχυρή αντίδραση από τον Πέμπτο Στόλο των ΗΠΑ και άλλα δυτικά ναυτικά που περιπολούν την περιοχή.

Αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές χωρίς να αποπλεύσει ούτε ένα ιρανικό πολεμικό πλοίο. Μια επιλογή θα ήταν να επιβραδυνθεί η ναυτιλία με μικρά, γρήγορα περιπολικά σκάφη. Ή θα μπορούσε να εκτοξεύσει drones και να εκτοξεύσει πυραύλους προς πλοία από παράκτιες ή εσωτερικές περιοχές. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει πολύ επικίνδυνο για τα εμπορικά πλοία να το διασχίσουν.

Η Τεχεράνη παραμένει απομονωμένη, χωρίς ισχυρούς συμμάχους απέναντι στις κινήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Παρά τη στρατιωτική πίεση και τις επιθέσεις, το Ιράν διαμηνύει ότι διαθέτει τρόπους να προκαλέσει σημαντικό πλήγμα όχι μόνο στους αντιπάλους του αλλά και στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Οι πρόσφατες επιθέσεις περιλάμβαναν τη χρήση stealth βομβαρδιστικών-δολωμάτων και πυραύλων Tomahawk, σύμφωνα με πηγές ασφαλείας. Δορυφορικές εικόνες ωστόσο αμφισβητούν τον ισχυρισμό της κυβέρνησης Τραμπ ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις καταστράφηκαν ολοσχερώς.

Διεθνείς ανησυχίες για την ενέργεια και το εμπόριο

Τα δορυφορικά δεδομένα δείχνουν πως το Ιράν επιταχύνει τις εξαγωγές πετρελαίου, προσπαθώντας να προλάβει ενδεχόμενη απομόνωση από τη διεθνή αγορά. Οι κινήσεις αυτές αυξάνουν τους προβληματισμούς για το αν μια περαιτέρω σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστικό «μπλοκάρισμα» των Στενών του Ορμούζ.

Η κλιμάκωση φέρνει την Ουάσιγκτον αντιμέτωπη με δύο δρόμους: είτε να συνεχίσει τις πιέσεις προς το ιρανικό καθεστώς είτε να αναζητήσει διπλωματική αποκλιμάκωση. Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις των θρησκευτικών ηγετών της Τεχεράνης θα καθορίσουν όχι μόνο το μέλλον της περιοχής αλλά και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

B. Κορκίδης: Οι επιπτώσεις στη ναυτιλία και την ενέργεια- Τι σημαίνει για την Ελλάδα

«Οποιαδήποτε λοιπόν σοβαρή διατάραξη εκεί θα είχε άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία και την ενεργειακή ασφάλεια. Κατά μέσο όρο, πάνω από 3.000 δεξαμενόπλοια, διαπλέουν τα Στενά του Ορμούζ κάθε μήνα, με την πλειοψηφία αυτών να είναι ελληνόκτητα. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Lloyd’s List Intelligence / Seasearcher, το πρώτο τρίμηνο του 2025 περί τα 1.201 ελληνόκτητα πλοία πέρασαν τα Στενά του Ορμούζ, αναφέρει στην “Καθημερινή” ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Πειραιά Βασίλης Κορκίδης.

Συνολικά 271 πλοία βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην ευρύτερη περιοχή της «επικίνδυνης ζώνης». Από αυτά, 199 πλοία βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο και 72 στο Στενό του Ορμούζ, δηλαδή στο πιο ευαίσθητο και δυνητικά επικίνδυνο τμήμα της περιοχής. Συνολικά τα 50 πλοία από τα 271 είναι ελληνόκτητα γεγονός που επισημαίνεται από το ΥΝΑΝΠ, καθώς επηρεάζει άμεσα το νομικό καθεστώς, τις υποχρεώσεις προστασίας και τον βαθμό παρέμβασης του ελληνικού κράτους σε περίπτωση ενός πιθανού επεισοδίου. Ο επικεφαλής ασφαλείας της BIMCO, Jakob Larsen, δήλωσε ότι μια πλήρης σύρραξη μεταξύ Ισραήλ και Ιράν με εμπλοκή των ΗΠΑ θα είχε πιθανότατα ως αποτέλεσμα το ουσιαστικό κλείσιμο των στενών. Προς το παρόν όμως τα στενά παραμένουν ανοικτά και έτσι θέλουμε να μείνουν.

Η εμπορική κυκλοφορία συνεχίζεται τόσο προς τα ανατολικά όσο και προς τα δυτικά, αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει ξαφνικά πολύ γρήγορα. Ο McGarry, διευθυντής της εταιρείας Control Risks, δήλωσε ότι η εταιρεία του εκτίμησε τον κίνδυνο πλήρους κλεισίματος ως απίθανο. Αν το Ιράν το τολμούσε θα πυροδοτούσε μια ανεπιθύμητη μεγάλη αντίδραση από τα αραβικά κράτη του Κόλπου, το εμπόριο των οποίων θα επηρεαζόταν σοβαρά. Η διακοπή των ροών από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχονται περίπου 17-20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων την ημέρα, θα προκαλούσε παγκόσμια αναστάτωση, εκτόξευση τιμών και ασφυξία σε ασιατικές κυρίως οικονομίες. Ένα τέτοιο σενάριο, όσο ακραίο και αν φαίνεται δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως, ειδικά σε περίπτωση που το Ιράν αισθανθεί υπαρξιακή απειλή.

Σε επίπεδο ναυτιλιακής αγοράς, καταγράφονται αλλαγές συμπεριφοράς από ναυτιλιακές εταιρείες και ναυλωτές. Ήδη αρκετοί πλοιοκτήτες δηλώνουν ότι θα είναι πιο επιφυλακτικοί στη φόρτωση φορτίων από τη Μέση Ανατολή, ειδικά όσο η σύγκρουση βαθαίνει. Σύμφωνα με τους ναυλομεσίτες προβλέπεται τα ναύλα στην περιοχή να αυξηθούν περαιτέρω. Ήδη, μετά τις 13/6, οι ναύλοι VLCC από τον Περσικό προς την Ασία αυξήθηκαν ~25% σε $12.85/τόνο από $10.28. Η ημερήσια τιμή για ένα VLCC που ναυλώνεται από τον Κόλπο της Κίνας, έχει αυξηθεί από 20.000 $ την περασμένη Πέμπτη, σε πάνω από 50.000 $ μετά από μια εβδομάδα αντανακλώντας τον αυξημένο κίνδυνο.

Η αγορά πετρελαίου έχει καταγράψει σημαντική μεταβλητότητα μετά από τη στρατιωτική σύρραξη, με δυστυχώς εκατέρωθεν επιθέσεις σε άμαχο πληθυσμό που ξεκίνησαν την περασμένη εβδομάδα και συνεχίζουν. Το Brent σημείωσε άνοδο έως και 11% από την έναρξη των συναλλαγών τη Δευτέρα 16 Ιουνίου, πριν διαμορφωθεί σήμερα γύρω στα 78 δολάρια το βαρέλι, ενώ το West Texas Intermediate βρίσκεται κοντά στα 76 δολάρια το βαρέλι. Οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής μεταφέρουν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ημερήσιας παραγωγής μέσω των Στενών και οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω, εάν το Ιράν επιχειρήσει να τα μπλοκάρει, καθώς οι πελάτες σε όλο τον κόσμο θα προσπαθήσουν να καλύψουν τις δικές τους ενεργειακές ανάγκες. Η Clarksons Research καταγράφει αυξημένη κινητικότητα για δεξαμενόπλοια VLCC που δρομολογούνται προς ασφαλέστερες περιοχές φόρτωσης, ιδίως στη Δυτική Αφρική και τον Κόλπο του Μεξικού. Οι ναύλοι spot για δρομολόγια προς την Ασία έχουν ήδη ενισχυθεί, με ορισμένες μεταφορές να γίνονται μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.

Ο τομέας των εμπορευματοκιβωτίων σε σχέση με τον τομέα των δεξαμενόπλοιων φαίνεται να μην επηρεάζεται προς ώρας καθώς ήδη από την «εποχή» που οι Χούθι επέβαλαν το ιδιότυπο καθεστώς στην Ερυθρά Θάλασσα τα πλοία μεταφοράς κοντέινερ επέλεξαν ρότες γύρω από την Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, με αποτέλεσμα αυξημένους χρόνους παράδοσης και αυξημένα κόστη. Η ανασφάλεια στις θαλάσσιες διαδρομές έχει προκαλέσει ανησυχία για τη σταθερότητα των παγκόσμιων εμπορικών αλυσίδων. Αξίζει να σημειωθεί ότι όσο το Ορμούζ παραμένει ανοικτό οι τοπικές συνδέσεις «short sea» για τις γειτονικές χώρες στην περιοχή της κρίσης δεν θα έχουν πρόβλημα. Ωστόσο είναι προφανές ότι αν κλείσει το στενό και η τοπική αγορά των εμπορευματοκιβωτίων θα πληγεί. Περίπου 20-30 container ships περνούν καθημερινά από τον Στενό του Ορμούζ σε κανονικές συνθήκες.

Οι εξελίξεις πάντως αναμένεται να επηρεάσουν και την ναυτ-ασφαλιστική αγορά καθώς πλέον τα πλοία που πλέουν ή θα επιχειρήσουν να πλεύσουν στις θερμές ζώνες θα υποστούν την κατά περίπτωση 60% επιβάρυνση κατά «κινδύνων πολέμου» η οποία ως γνωστόν θα επιβαρύνει τα κόστη μεταφοράς τα οποία σε τελική ανάλυση θα κληθεί να τα πληρώσει ο τελικός καταναλωτής, είτε στην αντλία του πρατηρίου, είτε στο ράφι. Το πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μαζί με το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου που κινείται μέσω αυτού, παραμένει ένα ακραίο σενάριο για αρκετά προφανείς λόγους. Μια απόπειρα κλεισίματος θα προκαλούσε μια δυναμική απάντηση από τις ΗΠΑ, αλλά και από τα αραβικά κράτη του Κόλπου».

Η στρατιωτική αυτή ενέργεια έχει προκαλέσει έντονες διεθνείς ανησυχίες, με εικασίες να πληθαίνουν ότι η ιρανική ηγεσία ενδέχεται να προχωρήσει σε σκληρά αντίμετρα. Ανάμεσά τους, το πλέον πιθανό και δραστικό σενάριο φαίνεται να είναι ο αποκλεισμός ή το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα ναυτιλιακά περάσματα στον πλανήτη.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν η Τεχεράνη επιτύχει να παρεμποδίσει τη διέλευση των πετρελαιοφόρων που μεταφέρουν ενεργειακούς πόρους προς την Κίνα, την Ευρώπη και άλλες αγορές, τότε οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να εκτοξευθούν, προκαλώντας αναταραχή στην παγκόσμια οικονομία.

Το σενάριο αυτό, όπως αναφέρει το Bloomberg, εξετάζεται πλέον ως πραγματική πιθανότητα.

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί ζωτικής σημασίας αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg για το 2024, από εκεί διέρχονται περίπου 16,5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων ημερησίως, προερχόμενα από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το ίδιο το Ιράν.

Παράλληλα, ο πορθμός είναι εξίσου κομβικός για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς από εκεί μεταφέρεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού.

Πού βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ;

Τα Στενά του Ορμούζ είναι θαλάσσιος διάδρομος που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, με το Ιράν στα βόρεια και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν στα νότια.

Έχει μήκος πάνω από 150 χλμ. και πλάτος περίπου 35 χλμ. Στο στενότερο σημείο του, με τις ναυτιλιακές διαδρομές σε κάθε κατεύθυνση να έχουν πλάτος μόλις δύο μίλια.

Το μικρό βάθος του το καθιστά ευάλωτο σε νάρκες, ενώ η εγγύτητα με την ξηρά —ιδίως με το Ιράν— εκθέτει τα πλοία σε επιθέσεις από πυραύλους που εκτοξεύονται από την ακτή ή σε αναχαίτιση από περιπολικά σκάφη και ελικόπτερα.

Μπορεί πραγματικά το Ιράν να αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ;

Το Ιράν δεν θα έχει νομική εξουσία να διατάξει τη διακοπή της κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ, οπότε θα πρέπει να το επιτύχει με τη χρήση βίας ή την απειλή βίας.

Εάν ο ναυτικός του στόλος προσπαθούσε να εμποδίσει την είσοδο στο στενό, πιθανότατα θα αντιμετώπιζε την έντονη αντίδραση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ και άλλων δυτικών ναυτικών δυνάμεων που περιπολούν στην περιοχή.

Ωστόσο, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές χωρίς να αποπλεύσει ούτε ένα ιρανικό πολεμικό πλοίο. Μια επιλογή θα ήταν να παρενοχλήσει τα πλοία με μικρά, γρήγορα περιπολικά σκάφη.

Ή θα μπορούσε να εξαπολύσει drones και να πυροδοτήσει πυραύλους προς τα πλοία από παράκτιες ή εσωτερικές περιοχές. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει πολύ επικίνδυνη τη διέλευση των εμπορικών πλοίων.

Πότε έχει διαταράξει το Ιράν τη ναυτιλία;

Το Ιράν χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες την παρενόχληση πλοίων στον Κόλπο για να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τις κυρώσεις που του έχουν επιβληθεί ή ως μέσο πίεσης σε διαμάχες.

Μεταξύ άλλων, τον Μάιο του 2022, το Ιράν κατέσχεσε δύο ελληνικά δεξαμενόπλοια και τα κράτησε για έξι μήνες, πιθανώς ως αντίδραση στην κατάσχεση ιρανικού πετρελαίου από ελληνικές και αμερικανικές αρχές σε άλλο πλοίο. Το φορτίο τελικά αποδεσμεύθηκε και τα ελληνικά δεξαμενόπλοια απελευθερώθηκαν.

Έχει κλείσει ποτέ το Ιράν το Στενό του Ορμούζ;

Όχι, μέχρι στιγμής. Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ιράκ και Ιράν το 1980-88, οι ιρακινές δυνάμεις επιτέθηκαν σε τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου στο νησί Χαργκ, βορειοδυτικά του στενού, εν μέρει για να προκαλέσουν αντίποινα από το Ιράν που θα έμπλεκαν τις ΗΠΑ στη σύγκρουση.

Στη συνέχεια, οι δύο πλευρές επιτέθηκαν σε 451 πλοία. Αυτό αύξησε σημαντικά το κόστος ασφάλισης των δεξαμενόπλοιων και συνέβαλε στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Όταν επιβλήθηκαν κυρώσεις στο Ιράν το 2011, η χώρα απείλησε να κλείσει το στενό, αλλά τελικά έκανε πίσω.

Ποιος εξαρτάται περισσότερο από τα Στενά του Ορμούζ;

Η Σαουδική Αραβία εξάγει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της μέσω των Στενών του Ορμούζ, αν και μπορεί να εκτρέψει τα φορτία προς την Ευρώπη χρησιμοποιώντας έναν αγωγό που καταλήγει σε τερματικό σταθμό στην Ερυθρά Θάλασσα.

Τα ΗΑΕ μπορούν να στείλουν 1,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέσω αγωγού από τα πετρελαϊκά τους κοιτάσματα στο λιμάνι της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν, νότια του Ορμούζ.

Το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν δεν έχουν άλλη επιλογή από το να μεταφέρουν το πετρέλαιο τους μέσω της θαλάσσιας οδού.

Το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνεται προς την Ασία.

Το Ιράν εξαρτάται και αυτό από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ για τις εξαγωγές πετρελαίου του. Διαθέτει μεν τερματικό σταθμό εξαγωγής στο ανατολικό άκρο του στενού, αλλά από αυτή την οδό εξάγει ένα μικρό μέρος του πετρελαίου του.