Η κίνηση αυτή ενισχύει τη γεωπολιτική επιρροή του Μασκ στη Μέση Ανατολή και ανοίγει νέες δυνατότητες για τη διαστημική τεχνολογία στον τομέα των μεταφορών, όπως αναφέρει το Bloomberg.

Μπροστά σε κοινό γεμάτο επιχειρηματικούς «γίγαντες» όπως ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI και ο Άντι Τζέισι της Amazon, ο Μασκ δεν παρουσίασε μόνο τη Starlink. Έκλεψε τις εντυπώσεις με τα ανθρωποειδή ρομπότ Optimus της Tesla –τα οποία, όπως είπε χαριτολογώντας, «χόρεψαν τον χορό του Trump»– και πρότεινε επιπλέον τεχνολογίες αιχμής: ρομποταξί, υπόγειες σήραγγες ταχείας μεταφοράς και λύσεις για τη «συνδεδεμένη πόλη του μέλλοντος».

Η Starlink, που βασίζεται σε ένα δίκτυο δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά, προσφέρει ταχύτατο internet από το διάστημα, ιδανικό για απομακρυσμένες περιοχές και κινητές υποδομές. Ήδη αξιοποιείται σε χώρες του Κόλπου όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν και η Ιορδανία, ενώ πρόσφατα αδειοδοτήθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Στις ΗΠΑ, η SpaceX έχει εξασφαλίσει συμβόλαιο 5,9 δισ. δολαρίων με το Πεντάγωνο, ενισχύοντας την αξιοπιστία της υπηρεσίας και στον αμυντικό τομέα.

Παρότι η αρχική χρήση στη Σαουδική Αραβία θα αφορά τις μεταφορές, δεν αποκλείεται να επεκταθεί σύντομα και σε άλλους τομείς – συμπεριλαμβανομένης της οικιακής σύνδεσης. Οι διαπραγματεύσεις με την Ιταλία για σύστημα αξίας 1,5 δισ. ευρώ βρίσκονται επίσης σε εξέλιξη, καταδεικνύοντας τον ταχύτατο ρυθμό παγκόσμιας εξάπλωσης της Starlink.

Ο Έλον Μασκ συνεχίζει να «χτίζει γέφυρες» ανάμεσα σε τεχνολογία, επιχειρήσεις και γεωπολιτική, με τη Σαουδική Αραβία να προστίθεται στον συνεχώς διευρυνόμενο χάρτη της διαστημικής του επιρροής.

Το δίκτυο αυτό στοχεύει να αντικαταστήσει εν μέρει τις δυνατότητες των αμερικανικών συστημάτων, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να διακόψει την παροχή πληροφοριών προς την Ουκρανία.

«Λαμβάνοντας υπόψη τις γεωπολιτικές εξελίξεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την επέκταση του δικτύου δορυφόρων για την ασφάλεια», δήλωσε ο Επίτροπος Αμυνας και Διαστήματος, Αντριους Κουμπίλιους, στους Financial Times.

Το νέο δίκτυο δορυφόρων θα χρησιμοποιείται για την ανίχνευση απειλών, όπως η μετακίνηση στρατιωτικών δυνάμεων, και για τον συντονισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο ο Λιθουανός Επίτροπος τόνισε την ανάγκη δημιουργίας ενός δικτύου που θα συμπληρώνει τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά προγράμματα.

Το νέο σύστημα θα πρέπει να παρέχει ενημερωμένα δεδομένα σε μικρότερο χρονικό διάστημα από το σύστημα Κοπέρνικος, το οποίο συλλέγει στοιχεία για την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές, αλλά παράγει εικόνες μία φορά κάθε 24 ώρες.

Αν και αναγνώρισε ότι το έργο θα είναι δαπανηρό και θα απαιτηθεί χρόνος για την υλοποίησή του, ο Α. Κουμπίλιους δήλωσε ότι θα ζητήσει από τα κράτη-μέλη να τηρήσουν απέναντι στο ζήτημα μία «εμπορική προσέγγιση».

«Στοχεύουμε στη δημιουργία ενός συγκεκριμένου συστήματος ως κυβερνητική υπηρεσία παρατήρησης της Γης. Θα διαθέτει τεχνολογία αιχμής και μεγάλη διαθεσιμότητα δεδομένων», ανέφερε. Το σύστημα θα αποτελείται από δεκάδες δορυφόρους σε χαμηλή γήινη τροχιά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πιο προηγμένα εμπορικά συστήματα μπορούν να παρακολουθούν στόχους και στρατιωτικές μετακινήσεις και να παρέχουν ενημερώσεις κάθε 30 λεπτά.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στην ανάπτυξη του IRIS², ενός πολυτροχιακού συστήματος δορυφόρων, ενώ φέτος ολοκληρώνεται το πρόγραμμα Govsatcom, το οποίο θα αποτελεί τον κόμβο διαχείρισης και παροχής ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών για κρίσιμες υποδομές όλων των κρατών – μελών της ΕΕ.

Ο Α. Κουμπίλιους προέβη σε αυτές τις δηλώσεις ενόψει της παρουσίασης ενός νέου σχεδίου άμυνας την ερχόμενη εβδομάδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινητοποιήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για να χρηματοδοτήσει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.

Το σχέδιο θα δίνει επίσης τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να ζητούν από την Επιτροπή την από κοινού προμήθεια όπλων, ώστε να επιτυγχάνονται καλύτερες τιμές. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει δηλώσει ότι τα εν λόγω κεφάλαια θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αγορά συστημάτων κατασκευασμένων στην Ευρώπη.

Ο Α. Κουμπίλιους διευκρίνισε ότι στη σχετική κατηγορία χωρών θα περιλαμβάνονται η Νορβηγία και, όπως είπε, «ελπίζω και το Ηνωμένο Βασίλειο».

Οσον αφορά την Τουρκία, ανέφερε ότι βρίσκεται «ακόμα υπό συζήτηση». Ωστόσο, σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, η χώρα του οποίου ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της Ε.Ε., συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, στις 13 Μαρτίου, γεγονός που χαρακτήρισε ως «ξεκάθαρο σημάδι».

Επιπλέον, τα κονδύλια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και για την αγορά όπλων για την ενίσχυση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Το σχέδιο της Επιτροπής θα αναδεικνύει επίσης στρατηγικούς τομείς στους οποίους τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. εξαρτώνται υπερβολικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι δυνατότητες αερομεταφοράς, ο ανεφοδιασμός εν πτήσει και το σύστημα εναέριας έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου.

Ο Κουμπίλιους δήλωσε ότι θα δώσει προτεραιότητα και σε ένα σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας, το οποίο θα μπορούσε να φτάσει τα 500 δισ. ευρώ.

«Είμαστε απροστάτευτοι», τόνισε. «Θα αναπτύξουμε ένα αμυντικό σύστημα σε κάθε χώρα ή θα το κάνουμε συλλογικά; Προσωπικά πιστεύω ότι είναι προτιμότερο να έχουμε ένα κοινό σύστημα που να καλύπτει όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια. Αλλά αυτό δεν είναι δική μας απόφαση», κατέληξε.

Η Μελίντα Χάρινγκ, ανώτερη συνεργάτης του Ατλαντικού Συμβουλίου, δήλωσε ότι το Starlink είναι απαραίτητο για τη λειτουργία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Ουκρανίας, βασικό πυλώνα της στρατιωτικής στρατηγικής της.

«Η απώλεια του Starlink θα άλλαζε το παιχνίδι», δήλωσε η Χάρινγκ, σημειώνοντας ότι η Ουκρανία βρίσκεται πλέον σε ισοτιμία 1:1 με τη Ρωσία όσον αφορά τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και βλημάτων πυροβολικού.

Σύμφωνα με το Reuters, η Ουκρανία διαθέτει ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που κυμαίνονται από θαλάσσια μη επανδρωμένα αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης μέχρι μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς.

Τυχόν αποκλεισμός από το Starlink λοιπόν, θα άφηνε εκτεθειμένο το στρατό της σε μεγάλο βαθμό, καθώς δεν θα μπορούσε να συντονιστεί και να εξαπολύσει επιθέσεις στο ρωσικό.

• Νωρίτερα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι δεν υπογράψει ακόμα την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για ξεπούλημα του ορυκτού πλούτου της Ουκρανίας, ώστε ο Αμερικανός πρόεδρος να μεσολαβήσει στον Πούτιν για να σταματήσει η εισβολή.

Ο Ουκρανός πρόεδρος εξετάζει διάφορες εναλλακτικές και πιέζει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους για παροχή όπλων, ώστε η χώρα του να αντέξει λίγο περισσότερο, ευελπιστώντας ότι οι ΗΠΑ μπορεί να υποχωρήσουν.

Άγνωστη παραμένει όμως, η στάση της Ρωσίας το επόμενο χρονικό διάστημα. Θεωρητικά κερδίζει ήδη στα πεδία των μαχών, οπότε δεν χρειάζεται να αλλάξει στρατηγική. Αν όμως δεν δει να καροποφορούν οι διαπραγματεύσεις Ζελένσκι-Τραμπ ενδεχομένως άλλαζε στάση.

• Σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσε να εξαπολύσει περισσότερες ή και μεγαλύτερες επιθέσεις, με στόχο να πιέσει την Ουκρανία να δεχτεί την πρόταση του Τραμπ, με στόχο να τελειώσει τώρα ο πόλεμος.

Επίσης, όσο περνάει ο καιρός σε περίπτωση που πράγματι εγκαταληφθεί η Ουκρανία από τις ΗΠΑ και δεν λάβει περαιτέρω βοήθεια από αλλού, ο Ρώσος πρόεδρος θα μπορούσε να διεκδικήσει μόνο στο πεδίο της μάχης τις απαιτήσεις του και όχι μέσω της διπλωματικής οδού.

Η υπογραφή μιας συμφωνίας τέτοιας βαρύτητας με την Ιταλία, χώρα ιδρυτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ήταν στρατηγικής σημασίας και για τον Μασκ και τα σχέδια επέκτασής του στο διάστημα, όπου ήδη ελέγχει τα βασικά σημεία κόμβων. Εκτός από υπηρεσίες προς κυβερνήσεις, η Starlink προσφέρει σύνδεση και σε επιχειρήσεις και πολίτες, δημιουργώντας μια υποδομή που στο μέλλον θα ανταγωνιστεί άμεσα τα επίγεια δίκτυα και τους παρόχους τους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αυτή την προοπτική με τρόμο.

Ο γαλαξίας του Elon

Από τεχνολογική άποψη, λίγες οι αμφιβολίες. Ο αστερισμός δορυφόρων που έχει θέσει σε τροχιά ο Μασκ, εκμεταλλευόμενος τους επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους της δικής του SpaceX, δεν έχει αντίπαλο. Αρκεί να αναλογιστούμε πως υπάρχουν ήδη περισσότεροι από 6.000 δορυφόρους, δέκα φορές περισσότεροι από αυτούς της «ανταγωνίστριας» OneWeb (γαλλο-βρετανική εταιρεία). Αυτό σημαίνει παγκόσμια κάλυψη και μεγαλύτερες ταχύτητες, αν και παραμένουν χαμηλότερες από αυτές των επίγειων δικτύων. Υπηρεσία ιδανική για περιοχές όπου τα επίγεια δίκτυα δεν φτάνουν, ορεινές περιοχές ή θάλασσες, αλλά και για την εξασφάλιση εφεδρικής σύνδεσης που θα μπορεί να παραμένει ενεργή και σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή στρατιωτικών επιθέσεων, όπως αυτή που η Starlink προσφέρει στην Ουκρανία.

Οι αμφιβολίες για την ασφάλεια

Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που έχουν προσελκύσει την ιταλική κυβέρνηση και τον στρατό, αλλά συνοδεύονται από σαφείς ανησυχίες, συνδεδεμένες με το γεγονός ότι θα ανατεθεί μια στρατηγική υποδομή σε μια ιδιωτική εταιρεία, που ανήκει σε έναν επιχειρηματία οραματιστή όσο και ισχυρό, που μάλιστα αυτή την εξουσία την έχει διαθέσει σε μια συγκεκριμένη πολιτική πλευρά και που επιπλέον έχει ξένη υπηκοότητα, έστω συμμαχικής χώρας.

Η πρώτη τεχνική αβεβαιότητα αφορά το επίπεδο ασφάλειας που μπορεί να διασφαλίσει η Starlink, κατ’ αρχήν όσον αφορά στα δεδομένα που θα διακινούνται μέσω των δορυφόρων της. Η εταιρεία είναι έτοιμη να εγγυηθεί στην κυβέρνηση τη χρήση δικών της συστημάτων κρυπτογράφησης και επιπλέον να αναλάβει τη διαχείριση των επίγειων κεραιών που απαιτούνται για τη λήψη του σήματος. Θα είχε, έτσι, τη μορφή μιας καθαρής υποδομής. Ωστόσο, πέρα από το ενδεχόμενο ύπαρξης “κρυφών θυρών “, η υπηρεσία θα εξακολουθούσε να ελέγχεται από έναν ιδιώτη, ο οποίος, θεωρητικά, θα μπορούσε να τη διακόψει κατά βούληση (όπως έχει κάνει, σε ορισμένες περιπτώσεις). Δεν είναι τυχαίο ότι το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να έχει ζητήσει η συμφωνία να ενταχθεί σε ευρύτερο πλαίσιο με την αμερικανική κυβέρνηση, κάτι που θεωρείται πιθανό λόγω της πολιτικής ευθυγράμμισης μεταξύ Tραμπ και Μελόνι.

Η ευρωπαϊκή εναλλακτική

Είναι σαφές πως μια εθνική υποδομή θα προσέφερε μεγαλύτερες εγγυήσεις, αλλά η πραγματικότητα είναι πως οι δορυφόροι που η Ιταλία έχει τοποθετήσει σε γεωστατική τροχιά είναι πολύ πιο δαπανηροί -300 εκατομμύρια ευρώ έκαστος- και ξεπερασμένοι από την τεχνολογία χαμηλής τροχιάς του Μασκ. Μια πιο αξιόπιστη εναλλακτική είναι το Iris2, το δίκτυο 290 δορυφόρων που έχει σχεδιάσει η Ευρωπαϊκή Ένωση ως πυλώνα της στρατηγικής αυτονομίας της. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι το έργο παραμένει στα χαρτιά, η Κομισιόν μόλις υπέγραψε ένα συμβόλαιο 10 δισεκ. ευρώ με την κοινοπραξία που θα το υλοποιήσουν. Οι καθυστερήσεις έχουν ήδη προκαλέσει αναβολή της παράδοσης από το 2027 στο 2030, με αυξανόμενες αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του έργου.

Η Μελόνι θα μπορούσε να παρουσιάσει τη συμφωνία με τον Musk ως μια λύση «γέφυρα» εν αναμονή του ευρωπαϊκού αστερισμού (στον οποίο μετέχει και η ιταλική Telespazio, αν και σε μικρότερο ρόλο από τους Γάλλους και τους Γερμανούς). Θα ήταν δύσκολο όμως μια τέτοια απόφαση να μην φανεί ως επιλογή στρατοπέδου, αυτού ενός ηγέτη όπως είναι ο Τραμπ, που με την Ευρώπη είχε και θα έχει τεταμένες σχέσεις, και του kingmaker Μασκ, που μέσω Χ προσπαθεί να δώσει ώθηση στη δεξιά και σε αυτή την πλευρά του ωκεανού. Πρόκειται για δύο πρόσωπα που ευνοούνται από μια Ευρώπη διχασμένη,

Κυρίαρχοι του Δικτύου

Η τελευταία πτυχή, που δεν περιλαμβάνεται άμεσα στη συμφωνία αλλά συνδέεται αναπόφευκτα, είναι το “πολιτικό” άνοιγμα μιας εξίσου κερδοφόρας αγοράς. Πρόκειται για τη σύνδεση των Ιταλών και των περιοχών της Ιταλίας που σήμερα δεν έχουν γρήγορη πρόσβαση στο δίκτυο, έναν από τους πιο προβληματικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Pnrr). Η Starlink έχει προτείνει να παρέμβει σε περιοχές όπου οι Fibercop και, κυρίως, η Open Fiber δυσκολεύονται να εγκαταστήσουν οπτικές ίνες. Η ένταξη αυτού του έργου στα ευρωπαϊκά προγράμματα έχει αποκλειστεί, κυρίως λόγω των χαμηλότερων ταχυτήτων που προσφέρει το δορυφορικό ίντερνετ, αλλά εξετάζεται η πιθανότητα να εξαιρεθούν ορισμένες «γκρίζες ζώνες» από το Pnrr, ώστε να επαναπροκηρυχθούν με εθνική χρηματοδότηση και λιγότερο αυστηρούς όρους. Εν τω μεταξύ, μέσα στις επόμενες ημέρες θα ανοίξει ένας διαγωνισμός για τη δοκιμή δορυφορικής σύνδεσης σε ορεινές περιοχές της Λομβαρδίας, στον οποίο η Starlink είναι το μεγάλο φαβορί.

Ο Μασκ θέλει να ξεκινήσει από εκεί για να διεισδύσει στην αγορά των τηλεπικοινωνιών και οι παραδοσιακοί πάροχοι τον βλέπουν ως έναν επικίνδυνο ανταγωνιστή. Σήμερα, η Starlink έχει περίπου 40.000 συνδρομητές στην Ιταλία, με συνδέσεις πιο αργές και ασταθείς από την οπτική ίνα, αλλά η τεχνολογία της εξελίσσεται με αστρονομικούς ρυθμούς. Μια νέα γενιά δορυφόρων βρίσκεται ήδη σε τροχιά, ικανή να επικοινωνεί απευθείας με τα κινητά τηλέφωνα, χωρίς ανάγκη για κεραίες.

Πηγή: La Republicca/ απόδοση στα ελληνικά KREPORT

Γράφει σχετικά η εφημερίδα:

Την περασμένη εβδομάδα, το Νόμπελ Οικονομίας απονεμήθηκε επάξια στον Νταρόν Ατσέμογλου και τους συνεργάτες του, Σάιμον Τζόνσον και Τζέιμς Ρόμπινσον (ανθρωπολόγος, αυτός ο τελευταίος). Η βασική τους ιδέα είναι ότι οι λανθασμένοι θεσμοί, που αφοσιώνονται στην προστασία των ελίτ, που εκμεταλλεύονται και καταδυναστεύουν τις κοινότητές τους, δημιουργούν υπανάπτυξη. Αντίθετα, οι «συμπεριληπτικές» κοινωνίες -ελεύθερες δηλαδή από σκληρωτικές ελίτ που ελέγχουν και ιδιοποιούνται τον πλούτο- ενθαρρύνουν όλους να δημιουργήσουν μεγαλύτερη και πιο μοιρασμένη ευημερία. Στο επίκεντρο βρίσκονται επομένως οι θεσμοί: μπορούν να εγγυηθούν τα συμφέροντα των «ελίτ εκμετάλλευσης», φτωχαίνοντας ολόκληρα έθνη· ή μπορούν να επιτρέψουν την ανάπτυξη ενός ανοικτού συστήματος («συμπεριληπτικού»), στο οποίο η ανάπτυξη είναι μεγαλύτερη και τα οφέλη της κατανέμονται.

Ως εδώ μιλάμε θεωρητικά. Στην πραγματική ζωή, όμως, ο Έλον Μασκ δείχνει να αποτελεί την ζωντανή διάψευση των ιδεών των νέων Νομπελιστών. Αυτός είναι ο επιχειρηματίας-ιδιοφυΐα που έφερε την επανάσταση στις τεχνολογίες πληρωμών, τη βιομηχανία του αυτοκινήτου, τη αεροδιαστημική βιομηχανία και τη συνδεσιμότητα του Διαδικτύου. Πρακτικά, εφηύρε το ηλεκτρικό αυτοκίνητο ως προϊόν κατανάλωσης. Τα διαστημόπλοιά του, της SpaceX εκτοξεύουν επτά φορές μεγαλύτερο τονάζ από τον υπόλοιπο κόσμο -NASA, Ρωσία, Κίνα και Ευρώπη μαζί- με κλάσμα του κόστους. Οι δορυφόροι του, Starlink είναι οι μόνοι που μπορούν να παρέχουν σύνδεση στο διαδίκτυο από το διάστημα σε σχεδόν ολόκληρο τον κόσμο, επίσης με ασυναγώνιστες τιμές.

Πολιτικός προπαγανδιστής

Αλλά ο Μασκ είναι επίσης ο πολιτικός προπαγανδιστής που χρησιμοποιεί τοξικές και μαζικές δόσεις παραπληροφόρησης· είναι ο μεγιστάνας των μέσων που δεν διστάζει να καταχραστεί τον έλεγχό του επί της πλατφόρμας X (πρώην Twitter) για τους δικούς του πολιτικούς σκοπούς· και, κυρίως πρόσφατα, έχει γίνει ο μεγαλύτερος χρηματοδότης και υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ (τρεις εβδομάδες πριν από τις προεδρικές εκλογές). Ποιος είναι λοιπόν ο Έλον Μασκ;

Σύμφωνα με το Forbes, φυσικά, ο Μασκ ηγείται της λίστας των πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο, με περιουσία 247,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αλλά δεν μπορεί να βουτήξει μέσα σε αυτόν τον πλούτο, όπως ο Σκρουτζ Μακ Ντακ, καθώς μεγάλο μέρος του δεν είναι ρευστό ή μέρος χαρτοφυλακίου χρηματοοικονομικών επενδύσεων. Δεν μπορεί να το ξοδέψει με την παραδοσιακή έννοια. Ούτε απαραίτητα ο Μασκ μπορεί να βασιστεί σε μια υψηλή χρηματική αμοιβή από τις εταιρείες στις οποίες εργάζεται: το 2018, για παράδειγμα, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του ήταν τέτοιο που δεν πλήρωσε ούτε ένα δολάριο φόρου εισοδήματος, αν και ήδη ανέβαινε στις λίστες των πλουσιότερων με βάση την περιουσία.

Τι είδους σούπερ-πλούσιος είναι ο κ. Tesla;

Η περιουσία του προέρχεται κυρίως από τα μη ρευστοποιημένα μερίδιά του στις εταιρείες που ίδρυσε και διευθύνει ο ίδιος. Ο Μασκ κατέχει:

– Το 12% της Tesla (η οποία σήμερα αξίζει 691,5 δισ. δολάρια, περίπου όσο οι επόμενοι δέκα μεγαλύτεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων στον κόσμο μαζί).

– Το 42% της SpaceX, της διαστημικής εταιρείας που εκτοξεύει πυραύλους και διαστημόπλοια και διαχειρίζεται τους περίπου 6.400 δορυφόρους για σύνδεση στο Διαδίκτυο του Starlink (η SpaceX έχει εκτιμώμενη αξία 210 δισ. δολαρίων).

– Τον πλήρη έλεγχο της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης X (πρώην Twitter), την οποία απέκτησε για 44 δισ. δολάρια, αν και τώρα πιθανόν θα πουλιόταν για λιγότερο από δέκα.

– Το 60% της xAI, μιας νεοφυούς τεχνητής νοημοσύνης που αποτιμήθηκε στα μέσα του έτους στα 24 δισ. δολάρια.

Άρα, ο Μασκ είναι ο πιο πλούσιος άνθρωπος στον κόσμο, αλλά όχι αυτός με τη μεγαλύτερη ρευστότητα. Για να διαθέσει με συγκεκριμένο τρόπο τον πλούτο του και να τον μετατρέψει σε τρόπο ζωής ή επιρροής -για παράδειγμα, μέσω δωρεών στους πολιτικούς υποψηφίους που προτιμά- πρέπει με κάποιο τρόπο να κινητοποιήσει την περιουσία του που είναι σε μετοχές.

Ωστόσο, ακόμα και εδώ, ο Μασκ αντιμετωπίζει περιορισμούς. Πρώτον, εταιρείες όπως το Twitter, η xAI και κυρίως η εκπληκτική SpaceX δεν είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, και έτσι ο ιδρυτής τους δυσκολεύεται να δημιουργήσει ρευστότητα πουλώντας γρήγορα τα μερίδιά του. Επιπλέον, ούτε αυτές οι εταιρείες -από όσο γνωρίζουμε- ούτε η εισηγμένη Tesla έχουν ποτέ καταβάλει μερίσματα στις κοινές μετοχές: ο Μασκ δεν μπορεί να βασιστεί ιδιαίτερα στις ταμειακές ροές από τα κέρδη αυτών των επιχειρήσεων. Τέλος, ο Μασκ δεν έχει πρόθεση να πουλήσει τα μερίδιά του, κυρίως στην Tesla, καθώς θέλει να διατηρήσει τον στρατηγικό και λειτουργικό έλεγχο των εταιρειών του. Στο παρελθόν, για παράδειγμα, έχει δηλώσει ότι δεν θέλει να εισάγει τη SpaceX στο χρηματιστήριο, για να μην υποστεί πιέσεις από την αγορά πριν εξασφαλίσει την αποστολή της εταιρείας: να στείλει τον άνθρωπο στον Άρη, στόχος που στοχεύει γύρω στο 2030.

Το μέγιστο ενέχυρο

Παρ’ όλα αυτά, ο Μασκ δεν μπορεί να συμβιβαστεί με μια «παγωμένη» περιουσία, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι καυχιέται πως τώρα ζει σε ένα μικρό διαμέρισμα αξίας 50.000 ευρώ. Η ζωή του δείχνει ότι έχει μεγάλες δυνατότητες διαθέσιμων χρημάτων. Για παράδειγμα, καταθέτοντας πρόσφατα με μια κίνηση 75 εκατομμύρια δολάρια για να συστήσει την πολιτική επιτροπή “America Pac” (Political action committee) υπέρ του Τραμπ και υποσχόμενος 47 δολάρια στον καθένα, από ένα εκατομμύριο ανθρώπων, που θα ωθήσει έναν γνωστό του να υπογράψει μια αίτηση υποστήριξης του Τραμπ. Η Wall Street Journal ενημερώνει πως προσφέρει, μέσω κλήρωσης, ένα βραβείο ενός εκατομμυρίου δολαρίων την ημέρα για 17 ημέρες, στο οποίο μπορεί κανείς να συμμετάσχει υπογράφοντας την ίδια εκείνη αίτηση. Άρα, ο Μασκ έχει εξαιρετική ρευστότητα. Αλλά, από πού προέρχονται τα δολάρια της πιστωτικής του κάρτας; Παραδόξως, από δάνεια. Η ProPublica -που δεν έχει διαψευστεί- ενημερώνει πως στις 29 Μαΐου 2021, ο Μασκ είχε λάβει τραπεζικά δάνεια στο όνομά του με εγγύηση ενέχυρο τις μετοχές του στην Tesla, αξίας 57,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και το Forbes γράφει ότι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα, το 2024 είχε παρουσιάσει στις τράπεζες ως ενέχυρο μετοχές της Tesla αξίας 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για ένα «προσωπικό δάνειο».

Ουσιαστικά, ο Μασκ κάνει ό,τι κάνουν πολλοί δισεκατομμυριούχοι: μειώνει στο ελάχιστο τα προσωπικά φορολογήσιμα εισοδήματα και αντλεί ρευστότητα με δάνεια από τράπεζες, χρησιμοποιώντας ως εγγύηση την αξία των μετοχών του. Έτσι, πληρώνει πολύ λιγότερους φόρους στα εισοδήματά του και, από τα λίγα που του αναλογούν, μπορεί να αφαιρεί το κόστος των τραπεζικών τόκων. Ο ιδρυτής της Tesla είναι λοιπόν ένας εξαιρετικά πλούσιος αλλά και υπερχρεωμένος άνθρωπος, του οποίου η προσωπική οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται από την αγοραία αξία των μετοχών της Tesla κάθε δεδομένη στιγμή. Αν η μετοχή καταρρεύσει, θα αναγκαστεί να προσφέρει επιπλέον εγγυήσεις ή να αποπληρώσει βιαστικά τα χρέη του, ίσως πουλώντας μετοχές.

Σε λεπτό οικονομικό πάγο

Η αχίλλειος πτέρνα του Μασκ βρίσκεται ακριβώς εδώ. Όχι στην εξαιρετική ποιότητα των καινοτομιών και των εταιρειών του. Θα έχετε παρατηρήσει ότι το ενέχυρο του Μαΐου 2021 είναι ύψους 57 δισεκατομμυρίων, ενώ το πιο πρόσφατο φαίνεται να είναι πάνω από δέκα φορές μικρότερο. Επομένως, ο Μασκ έχει μειώσει την έκθεσή του και πιθανώς και τη διαθέσιμη ρευστότητά του, ίσως εν μέρει επειδή τώρα τα τραπεζικά δάνεια κοστίζουν περισσότερο σε τόκους. Αλλά, μια άλλη αιτία της προσοχής του μπορεί να είναι ότι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο ανησυχεί περισσότερο. Η Tesla αξίζει σήμερα περίπου όσο το 2021, αλλά από τότε η αγορά άρχισε να αμφιβάλλει για τη βιωσιμότητα των τωρινών τιμών της μετοχής.

Πριν από λίγα χρόνια, η αμερικανική εταιρεία ηλεκτρικών αυτοκινήτων ήταν ένας απόλυτος καινοτόμος, που είχε ανατρέψει έναν ολόκληρο βιομηχανικό τομέα και είχε γίνει εξαιρετικά δημοφιλής στους επενδυτές. Τώρα όμως, κινεζικές εταιρείες ηλεκτρικών αυτοκινήτων όπως οι Byd ή Xiaomi έχουν καλύψει την τεχνολογική υστέρηση, ίσως με χαμηλότερη ποιότητα, αλλά σε πολύ πιο ανταγωνιστικές τιμές. Και ξαφνικά η αγορά αντιλαμβάνεται ότι η μετοχή της Tesla εξακολουθεί να αποτιμάται ακόμη, 60 φορές πάνω από τα αναμενόμενα κέρδη ενός έτους, τιμή εντελώς εξωπραγματική ακόμη και για τις φουσκωμένες αποτιμήσεις των αμερικανικών Big Tech εταιρειών (ακόμη και η υπερτιμημένη Nvidia διαπραγματεύεται με πολλαπλάσια που είναι μόλις λίγο παραπάνω από τα μισά σε σχέση με αυτά της Tesla).

Με λίγα λόγια, όσο ιδιοφυής κι αν είναι, ο Μασκ βαδίζει οικονομικά πάνω σε λεπτό πάγο. Όταν πριν από περίπου δέκα ημέρες παρουσίασε το απογοητευτικό “Robotaxi” της Tesla, η αγορά αντέδρασε με μια πτώση της μετοχής σχεδόν κατά 9%, εξαλείφοντας έτσι 68 δισεκατομμύρια δολάρια χρηματιστηριακής αξίας σε λίγες ώρες. Φανταστείτε πώς θα νιώθατε αν η αξία του σπιτιού σας, που είχατε βάλει ως εγγύηση στην τράπεζα, μειωνόταν δραματικά. Αυτή είναι η κατάσταση που βιώνει ο Μασκ αυτή τη στιγμή, με την επιπρόσθετη ανησυχία ότι μπορεί να φοβάται περισσότερες πτώσεις, καθώς η αγορά σταδιακά “ομαλοποιεί” την άποψή της για την Tesla. Η δημιουργία του δεν είναι πλέον ένα απόλυτα μαγικό αντικείμενο για την αγορά. Εάν σε μερικούς μήνες η μετοχή της Tesla διαπραγματεύεται σε επίπεδα αντίστοιχα με αυτά της Amazon, της Apple ή της Microsoft -επίπεδα που παραμένουν υψηλά αλλά πολύ πιο ορθολογικά- ο Μασκ μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρές προσωπικές οικονομικές δυσκολίες.

Η πολιτική μεταστροφή

Έτσι ερμηνεύω τον ξαφνικό έρωτα του Μασκ για τον Τραμπ, σε αυτό το καθυστερημένο στάδιο της προεκλογικής εκστρατείας. Στο πρόσφατο παρελθόν, ο ιδρυτής της Tesla είχε εκφράσει αντιπάθεια για τον μεγιστάνα του Mar-a-Lago, είχε δηλώσει ότι ο Τραμπ θα έπρεπε να «κατευθυνθεί προς το ηλιοβασίλεμα», τον είχε χαρακτηρίσει «χαμένο κρύο σαν πέτρα» και είχε στηρίξει τον Ρεπουμπλικάνο αντίπαλό του, Ρον Ντε Σάντις. Τώρα όμως ποντάρει εκατοντάδες εκατομμύρια στον Τραμπ, θέτει στη διάθεση της εκστρατείας του μερικούς από τους καλύτερους μηχανικούς της SpaceX, λέγεται ότι είναι έτοιμος να κάνει ο ίδιος εκστρατεία πόρτα-πόρτα υπέρ του Τραμπ στην Πενσυλβάνια και να υπηρετήσει στην κυβέρνησή του. Χρησιμοποιεί ακόμη και παραπληροφόρηση για να υποστηρίξει τον Τραμπ: έγραψε, για παράδειγμα, στους 202 εκατομμύρια ακολούθους του στην πλατφόρμα Χ (πρώην Twitter) ότι οι Δημοκρατικοί «εθνικοποιούν» μετανάστες σκόπιμα, για να τους κάνουν να ψηφίσουν υπέρ της Καμάλα Χάρις.

Γιατί; Αποκλείω το ενδεχόμενο ο Μασκ να μην αντιλαμβάνεται τα μειονεκτήματα του Τραμπ. Αποκλείω επίσης ότι όλα εξαρτώνται από τα συμβόλαια της NASA και του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ με τη SpaceX, γιατί η εταιρεία είναι τόσο αποτελεσματική που είναι απαραίτητη για την αμερικανική κυβέρνηση. Το κομβικό σημείο εντοπίζεται μάλλον στο Starlink, το δίκτυο που διαθέτει σήμερα 6.400 δορυφόρους στην ατμόσφαιρα για παροχή σύνδεσης στο Διαδίκτυο (και θα μπορούσε να διπλασιαστεί ή να τετραπλασιαστεί σύντομα). Το Starlink μπορεί να εξυπηρετεί ναυτιλιακές εταιρείες ή αεροπορικές -οι οποίες συχνά είναι δημόσιες- αλλά οι βασικοί συνομιλητές για τα συμβόλαιά του είναι και θα συνεχίσουν να είναι εκατοντάδες κυβερνήσεις και μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο. Η υποστήριξη μιας αμερικανικής κυβέρνησης πίσω από τις κλειστές πόρτες θα άνοιγε αμέτρητες πόρτες. Οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία του Starlink με την ιταλική κυβέρνηση, μετά τις συναντήσεις της Τζόρτζια Μελόνι με τον Μασκ, πρώτα στη γιορτή του κόμματος των Αδελφών της Ιταλίας και μετά στη Νέα Υόρκη, δείχνουν πώς για τον ιδρυτή της SpaceX οι πολιτικές συμπάθειες και το επιχειρηματικό όφελος δεν είναι ποτέ πολύ μακριά μεταξύ τους. Η Morgan Stanley εκτιμά ότι μέσα σε δεκαπέντε χρόνια το Starlink μπορεί να έχει έσοδα έως και 250 ή 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, και ήδη συζητείται έντονα η πιθανότητα να αποσπαστεί από τη SpaceX και να εισαχθεί στο χρηματιστήριο μόνο του σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Μια εισηγμένη στο χρηματιστήριο Starlink στη Wall Street θα παρείχε στον Μασκ την οικονομική σταθερότητα που η Tesla δεν του εξασφαλίζει πλέον. Και η υποστήριξη ενός προέδρου όπως ο Τραμπ, προς κυβερνήσεις εταίρους, φίλους και συμμάχους, θα έδινε στο Starlink μια ασταμάτητη κριτική μάζα. Ο Μασκ προσπαθεί, λοιπόν, να κατακτήσει σήμερα τον Τραμπ -δημιουργώντας μια πίστωση απέναντί του- για να κατακτήσει αύριο τους αμερικανικούς θεσμούς, ώστε να τους κάνει να δουλέψουν για αυτόν.

Όχι, ο Μασκ δεν είναι η ζωντανή αναίρεση των θεωριών του Ατσέμογλου και των συναδέλφων του. Είναι η επιβεβαίωσή τους, προσαρμοσμένη στον κόσμο του αύριο.

O Έλον Μασκ δήλωσε σήμερα ότι το δορυφορικό σύστημα Starlink της εταιρείας του, της SpaceX, θα παράσχει τηλεπικοινωνιακή σύνδεση στους «διεθνώς αναγνωρισμένους οργανισμούς αρωγής» που εργάζονται στη Γάζα.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ο Μασκ διευκρίνισε ότι δεν είναι σαφές ποιος ελέγχει το διαδίκτυο στη Γάζα όμως «γνωρίζουμε πως κανένας τερματικός σταθμός δεν έχει ζητήσει σύνδεση σε αυτήν την περιοχή».

Το μπλακάουτ στην τηλεφωνία και το διαδίκτυο απομόνωσε τους κατοίκους της Λωρίδας της Γάζας από τον υπόλοιπο κόσμο αλλά και μεταξύ τους. Είναι αδύνατον να τηλεφωνήσει κανείς σε συγγενείς, να καλέσει ασθενοφόρα ή να συνεννοηθεί με τους συνεργάτες του στον θύλακα αυτόν, καθώς ο Ισραήλ διεύρυνε τις αεροπορικές και χερσαίες επιχειρήσεις του.

Το Τελ Αβίβ ισχυρίζεται ότι υπεύθυνο γεγονός για την πτώση του διαδικτύου υπήρξε ο χθεσινοβραδινός βομβαρδισμός, χωρίς να έχει προβεί σε καμία πράξη αποκατάστασης.

Όταν σχεδιάζει μια αντεπίθεση στις Ρωσικές δυνάμεις, καλεί τους ανωτέρους του για εντολές της τελευταίας στιγμής, μέσω ενός ορθογώνιου ασπρόμαυρου δορυφορικού δέκτη Starlink, ο οποίος είναι κρυμμένος σε έναν ρηχό λάκκο, στον κήπο ενός εγκαταλειμμένου εξοχικού σπιτιού. Ο εξοπλισμός υψηλής τεχνολογίας είναι συνδεδεμένος με μια θορυβώδη γεννήτρια που λειτουργεί μόνο τη μισή ημέρα.

Ο εξοπλισμός που παρέχει ο Έλον Μασκ στους Ουκρανούς δεν χρησιμοποιείται μόνο για στρατιωτικές επικοινωνίες. Άλλοι, όπως στην 93η μηχανοκίνητη ταξιαρχία της Ουκρανίας, ενημερώνουν τους φίλους και την οικογένεια τους ότι είναι ασφαλείς μέσω καθημερινών κρυπτογραφημένων δορυφορικών μηνυμάτων, αφού το τοπικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας διακόπηκε πριν από εβδομάδες κατά τη διάρκεια σφοδρών βομβαρδισμών.

Στο διάλειμμα τους, ο Ολεξέι και οι σύντροφοί του παρακολουθούν τις τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο μέσω της σύνδεσης του Starlink στο Διαδίκτυο και — όταν υπάρχει ηρεμία μεταξύ των δύο στρατών — παίζουν το “Call of Duty” στα κινητά τους ενώ βρίσκονται σε καταφύγια και περιμένουν για εντολές.

«Ευχαριστώ, Elon Musk», είπε ο Ολεξέι όταν, μέσω της σύνδεσης που του παρέχει το Starlink στο διαδίκτυο, ενημερώθηκε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν θα έστελνε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στον ουκρανικό στρατό στη μάχη του με τους Ρώσους. «Αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε», πρόσθεσε αναφερόμενος στους πυραύλους.

Οι πρώτες 100 ημέρες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν αφήσει χιλιάδες νεκρούς και ακόμη περισσότερους τραυματίες. Οι ουκρανικές δυνάμεις βρίσκονται τώρα σε έναν πόλεμο “φθοράς” με τον ρωσικό στρατό που, παρά τις αποτυχίες μέσα και γύρω από το Κίεβο, συνεχίζει να εξαφανίζει την τοπική αντίσταση στα ανατολικά της χώρας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ έχουν δωρίσει δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτικό εξοπλισμό στην Ουκρανία από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Αλλά το Starlink του Μασκ – που βασίζεται σε ένα σύμπλεγμα δορυφόρων σε μέγεθος τραπεζιού που πετούν σε απόσταση 130 μιλίων πάνω από την Ουκρανία και ακτινοβολούν πρόσβαση στο διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας – έχει γίνει μια απροσδόκητη σανίδα σωτηρίας για τη χώρα, τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στον πόλεμο για την κοινή γνώμη.

Τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη βασίστηκαν στο Starlink για τη ρίψη βομβών σε ρωσικές θέσεις. Οι άνθρωποι σε πολιορκημένες πόλεις κοντά στα ρωσικά σύνορα έχουν μείνει σε επαφή με αγαπημένα τους πρόσωπα μέσω των κρυπτογραφημένων δορυφόρων. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι, ενημερώνει τακτικά τους εκατομμύρια οπαδούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χάρις στο δίκτυο που του προσφέρει ο Έλον Μασκ, ενώ πραγματοποιεί και κλήσεις Zoom με παγκόσμιους πολιτικούς από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έως τον Γάλλο ηγέτη Εμάνουελ Μακρόν.

Τα ουκρανικά στρατεύματα που παρέμειναν στο εργοστάσιο χάλυβα Azovstal στη Μαριούπολη, κατάφεραν να διατηρήσουν επαφή με τους διοικητές τους, ακόμη και με τον Ζελένσκι — και να πραγματοποιήσουν ζωντανές συνεντεύξεις με δημοσιογράφους — επειδή διέθεταν σύστημα Starlink στο πολιορκημένο εργοστάσιο.

 Γενικά, το Starlink — και η χρήση του δορυφορικού δικτύου από την Ουκρανία, τόσο για τον στρατό όσο και για τους πολίτες — έχει εμποδίσει τις προσπάθειες της Ρωσίας να αποκόψει τη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης από τον έξω κόσμο, δίνοντας στο Κίεβο μια αναγκαία νίκη εναντίον της Μόσχας σε μια σύγκρουση που δεν δείχνει κανένα σημάδι ότι θα τερματιστεί σύντομα. 

«Ο στρατηγικός αντίκτυπος είναι ότι κατέστρεψε ολοσχερώς την εκστρατεία ενημέρωσης του Πούτιν», είπε ο Στρατηγός Steve Butow, διευθυντής του διαστημικού χαρτοφυλακίου στη μονάδα Defense Innovation Unit, το οποίο αποτελεί το τεχνολογικό φυλάκιο του Πενταγώνου στη Silicon Valley. «Ποτέ, μέχρι σήμερα, ο Πούτιν δεν μπόρεσε να φιμώσει τον Ζελένσκι».

Η σύγκρουση στην Ουκρανία έδωσε επίσης στο νεοσύστατο δορυφορικό δίκτυο του Musk και της SpaceX μια κρίσιμη δοκιμή που έχει ανοίξει την όρεξη πολλών δυτικών στρατευμάτων. Οι διοικητές εντυπωσιάστηκαν από την ικανότητα της εταιρείας, μέσα σε λίγες μέρες, να παραδώσει χιλιάδες δορυφορικούς σταθμούς στο μέγεθος ενός σακιδίου στην κατεστραμμένη από τον πόλεμο Ουκρανία και να τους κρατήσει “ζωντανούς” παρά τις ολοένα και πιο εξελιγμένες επιθέσεις από Ρώσους χάκερ.

«Έχουμε περισσότερους από 11.000 σταθμούς Starlink και μας βοηθούν στον καθημερινό μας αγώνα σε όλα τα μέτωπα», δήλωσε στο POLITICO ο Φεντόροφ, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ουκρανίας. «Είμαστε έτοιμοι, ακόμα και όταν δεν υπάρχει ρεύμα, μέσω γεννητριών που χρησιμοποιούν τα Starlink, να ανανεώσουμε οποιαδήποτε σύνδεση στην Ουκρανία».

Star Wars: Μάχη για τον ουρανό

Η Ουκρανία δεν είναι η μόνη χώρα που βλέπει τη σημασία της δορυφορικής επικοινωνίας στον υπό εξέλιξη πόλεμο στην Ανατολική Ευρώπη.

Μόλις μια ώρα πριν τα ρωσικά στρατεύματα εξαπολύσουν την πλήρη επίθεσή τους, τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Φεβρουαρίου, το Κρεμλίνο χάκαρε επιτυχώς τον Viasat, έναν αμερικανικό πάροχο δορυφόρων, του οποίου το δίκτυο χρησιμοποιήθηκε από τον ουκρανικό στρατό για να επικοινωνεί με στρατεύματα πρώτης γραμμής, σύμφωνα με πληροφορίες. από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Στις αρχές του 2022, σύμφωνα με τέσσερις αξιωματούχους, ξεκίνησαν οι συζητήσεις, με γρήγορες διαπραγματεύσεις, μεταξύ Κιέβου και SpaceX για να φέρουν το δορυφορικό δίκτυο στη χώρα.

Η κυβέρνηση του Ζελένσκι είχε συνειδητοποιήσει ότι η πρόσβαση στο Διαδίκτυο – τόσο για τον στρατό όσο και για τους πολίτες – θα ήταν κρίσιμη στον πιθανό πόλεμο που θα ακολουθούσε. Οι στρατιώτες χρειάζονταν έναν σίγουρο τρόπο για να παραμείνουν σε επαφή κατά τη διάρκεια του πολέμου, ώστε να έχουν απευθείας πλάνα από Ρωσικές επιθέσεις, τα οποία συχνά θα ανέβαζαν οι ίδιοι οι Ουκρανοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έτσι, οι συγκρούσεις θα μεταφέρονταν στα κινητά όλου του πλανήτη.

Η SpaceX, στόχος της οποίας είναι να εκτοξεύσει περισσότερους από 40.000 δορυφόρους στη λεγόμενη χαμηλή τροχιά της Γης τα επόμενα χρόνια, τοποθέτησε γρήγορα περίπου 50 δορυφόρους έτοιμους να χρησιμοποιηθούν στην Ουκρανία. Αλλά η γραφειοκρατία, συμπεριλαμβανομένης της επίσημης κυβερνητικής έγκρισης που απαιτείται για την ενεργοποίηση του συστήματος, επιβράδυνε την κυκλοφορία.

Στο μεταξύ, η Ρωσία είχε ξεκινήσει την επίθεση. Δύο ημέρες μετά την εισβολή, στις 26 Φεβρουαρίου, ο Φεντόροφ — ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ουκρανίας — έγραψε στο Twitter απευθείας στον Μασκ για να στείλει επειγόντως τον εξοπλισμό του Starlink. Δύο μέρες μετά, εμφανίστηκε η πρώτη αποστολή.

«Έγραψαν tweet στο Elon και έτσι το ενεργοποιήσαμε», είπε η Gwynne Shotwell, πρόεδρος της SpaceX, σε μια εκδήλωση στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια στις 7 Μαρτίου, αναφερόμενη στην άφιξη του Starlink στην Ουκρανία. «Έτσι πήραμε άδεια ενεργοποίησης. Μέσω του μηνύματος του υπουργού. Μέσω ενός tweet».

Τι είναι αυτό που κάνει το Starlink να ξεχωρίζει από παρόμοιες τεχνολογίες;

Το Starlink δεν είναι ο πρώτος εμπορικός πάροχος δορυφόρων που χρησιμοποιείται στο πεδίο της μάχης. Ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τα ιδιωτικά δίκτυα κατά τη διάρκεια του πρώτου Πολέμου του Κόλπου – μια τακτική που έχει γίνει βασικός πυλώνας των ζωνών συγκρούσεων παγκοσμίως.

Αλλά εκεί που ξεχωρίζει το σύστημα είναι η ικανότητα του να αντέχει σε επιθέσεις από τους Ρώσους, σύμφωνα με τρεις στρατιωτικούς αξιωματούχους που μίλησαν ανώνυμα, και δύο ερευνητές που έχουν μελετήσει το Starlink.

Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς δορυφόρους υψηλής τροχιάς, που βρίσκονται σε τροχιά χιλιάδες μίλια πάνω από τη γη, αιωρούνται πάνω από ένα σημείο στο έδαφος και εκπέμπουν σήματα ραδιοφώνου, η νέα γενιά δορυφόρων χαμηλής τροχιάς βασίζεται σε πολλούς περισσότερους δορυφόρους που λειτουργούν σε έναν αστερισμό. Αυτή η διαμόρφωση καθιστά πιο δύσκολη, αν όχι αδύνατη, την αποσύνδεση επειδή ένας εισβολέας θα έπρεπε να εντοπίσει όλους τους δορυφόρους, ταυτόχρονα, για να ακρωτηριάσει ολόκληρο το σύστημα.

Το Starlink, επίσης, είναι πιο προσαρμόσιμο από τα υπόλοιπα συστήματα, επειδή ο κώδικας του υπολογιστή κάθε συσκευής μπορεί να αλλάξει γρήγορα ως απάντηση σε πιθανές εισβολές. Τον περασμένο μήνα, ο Μασκ είπε ότι “το Κρεμλίνο εντείνει τις κυβερνοεπιθέσεις του στο δίκτυο και η SpaceX έχει επανειλημμένα ξαναγράψει τον κώδικά της για να παραμείνει ένα βήμα μπροστά από τη Ρωσία”.

Ο Todd E. Humphreys, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας που έχει εμβαθύνει στις εσωτερικές λειτουργίες του Starlink και συμβουλεύτηκε τη SpaceX και τον αμερικανικό στρατό, είπε ότι η τεχνολογία κρυπτογράφησης του συστήματος είχε επίσης αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ότι περίμεναν πολλοί. 

Μαζί με άλλες σταδιακές τεχνολογικές προόδους του δικτύου, συμπεριλαμβανομένης της παροχής internet υψηλής ταχύτητας από το διάστημα που ανταγωνίζεται τα οικιακά ευρυζωνικά δίκτυα, το δορυφορικό σύστημα του Musk αντιπροσωπεύει μια σταδιακή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι δορυφόροι μπορούν να αναπτυχθούν και να χρησιμοποιηθούν σε ζώνες συγκρούσεων.

“Είναι ένα κρυστάλλινο παράδειγμα ότι οι ασφαλείς εφεδρικές επικοινωνίες θα είναι η σωτηρία κάθε σύγχρονης στρατιωτικής εμπλοκής”, δήλωσε ο Humphreys. «Η ταχύτητα με την οποία δημιουργήθηκε το Starlink στην Ουκρανία ήταν απλά εκπληκτική».

Όλα τα βλέμματα στραμμένα στον Μασκ

Σε ότι έχει να κάνει με τον Μασκ – τον ​​αινιγματικό δισεκατομμυριούχο του οποίου τα επιχειρηματικά συμφέροντα περιλαμβάνουν τα πάντα, από την Tesla, τον γίγαντα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, μέχρι μια προσφορά για το Twitter – το πώς ο εξοπλισμός Starlink έφτασε στην Ουκρανία περιπλέκεται από φήμες. 

Αμέσως αφότου άρχισε να φτάνει ο πρώτος εξοπλισμός στο Κίεβο, ο γεννημένος στη Νότια Αφρική μεγιστάνας της τεχνολογίας, ο οποίος έχει τσακωθεί με άλλους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συγκρούεται με τις οικονομικές ρυθμιστικές αρχές, αντάλλαξε για λίγο μηνύματα με τον Fedorov, τον αντιπρόεδρο της Ουκρανίας. Μίλησε επίσης — με την υποστήριξη του Starlink — με τον Ζελένσκι μέσω Zoom για τις επόμενες αποστολές του εξοπλισμού Starlink και υποσχέθηκε να επισκεφθεί την Ουκρανία μόλις τελειώσει ο πόλεμος.

Σε δημόσιες δηλώσεις, η εταιρεία είπε ότι η χρηματοδότηση για το σύστημα δορυφορικών επικοινωνιών στην Ουκρανία – εκτιμάται ότι είναι περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια, με κάθε δορυφορικό δέκτη, γνωστό ως Dishy McFlatface, να κοστίζει 499 δολάρια το τεμάχιο – προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από ιδιωτικές πηγές. Η SpaceX έχει δεσμευτεί να πληρώσει για όλους όσους έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο εντός Ουκρανίας που, κανονικά, για όσους βρίσκονται εκτός, κοστίζει 110 δολάρια το μήνα.

Ωστόσο, ο Οργανισμός Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Ανάπτυξη δήλωσε στις αρχές Απριλίου ότι είχε αγοράσει πάνω από 1.300 δορυφορικά πιάτα ως μέρος του έργου Starlink, με τη SpaceX να δωρίζει άλλους 3.600 σταθμούς. Η ομοσπονδιακή υπηρεσία των ΗΠΑ κατέρριψε στη συνέχεια τις αναφορές για τον εξοπλισμό που είχε αγοράσει η Ουάσιγκτον, αν και επιβεβαίωσε στο POLITICO ότι είχε στείλει τον εξοπλισμό από τις ΗΠΑ στην Ανατολική Ευρώπη.

Ένας εκπρόσωπος του Οργανισμού Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Ανάπτυξη είπε ότι η υπηρεσία είναι ευγνώμων στη SpaceX και σε άλλους χορηγούς για τη συνεισφορά τους στο έργο Starlink. 

Άλλοι δυτικοί σύμμαχοι, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνήσεων της Γαλλίας και της Πολωνίας, έχουν επίσης βοηθήσει με υλικοτεχνική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένου του χειρισμού της παράδοσης του εξοπλισμού στην Ουκρανία, σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους με άμεση γνώση αυτών των συζητήσεων. Ένας από αυτούς τους αξιωματούχους πρόσθεσε ότι ένας λεγόμενος επίγειος σταθμός, που συνέδεε τους δορυφόρους του Starlink με την τοπική υποδομή Διαδικτύου, στεγάστηκε στη γειτονική Πολωνία για να αποφευχθεί η ρωσική επίθεση.

Και οι δύο αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας επειδή δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια. 

«Η εισβολή συνέβη την Πέμπτη και την επόμενη μέρα, ο Έλον είχε συγκαλέσει μια συνάντηση και είπε, «Θέλω να φέρω το Starlink πάνω από την Ουκρανία», δήλωσε ο Butow της Μονάδας Αμυντικής Καινοτομίας των ΗΠΑ.

«Μέχρι την Κυριακή, ο σύνδεσμος ήταν ενεργός. Μέχρι τη Δευτέρα, 500 τερματικοί σταθμοί εδάφους εμφανίστηκαν στην Ουκρανία. Μέχρι την Τετάρτη εκείνης της εβδομάδας, όλα εκτός από 25 από αυτά τα τερματικά ήταν ζωντανά και παρείχαν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο», πρόσθεσε. «Αυτή είναι εμπορική ταχύτητα. Αυτό είναι υπέροχο.”

Η μαρτυρία ενός στρατιώτη για την σπουδαιότητα του Starlink

«Δεν υπάρχει επικοινωνία για εμάς με τον έξω κόσμο χωρίς το Starlink», είπε ο Kovalenko στο POLITICO τηλεφωνικά μέσω μιας σύνδεσης Starlink. «Τις τελευταίες εβδομάδες δεν είχαμε συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας γιατί μετακομίσαμε από πόλη σε χωριό. Ήταν αδύνατο να καλέσουμε με οποιοδήποτε δίκτυο κινητής τηλεφωνίας.»

Το καύσιμο για την τροφοδοσία του εξοπλισμού είναι πάντα σε έλλειψη. Κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης επίθεσης του ρωσικού πυροβολικού, το δορυφορικό πιάτο έμεινε εκτεθειμένο σε ένα κοντινό χωράφι και παραλίγο να καταστραφεί. Κάθε φορά που οι στρατιώτες μετακινούνται, πρέπει να τραβήξουν απαλά τον εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας, βάζοντας τα μικρά εξαρτήματα σε μια τσάντα και το πιάτο σε ένα όχημα αναμονής.

Αλλά για τον Kovalenko, έναν σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ, η ικανότητα να διατηρεί επαφή με σχεδόν οποιονδήποτε στον κόσμο μέσω του δορυφορικού συστήματος του Musk είναι θεϊκό δώρο, ακόμα και αν είναι μια δύσκολη ισορροπία για να κρατήσει τον εξοπλισμό ασφαλή και λειτουργικό στη μέση του συνεχιζόμενου πολέμου.

«Αν υπάρχει βομβαρδισμός και πρέπει να μαζέψεις γρήγορα τα πράγματά σου και να τρέξεις, χρειάζεται ακόμα χρόνος για να αρπάξεις τα πάντα για το Starlink», είπε. «Πρέπει να είσαι προσεκτικός με αυτό. Δεν είναι απλώς ένα σωρό ρούχα που μπορείς να πετάξεις στο αυτοκίνητο».

Ο Αμερικανός επιχειρηματίας Έλον Μασκ είπε ότι το Starlink, ένα παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα Διαδικτύου, αρνείται να μπλοκάρει τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, λέει ο Alexei Krasilnikov , συγγραφέας του ραδιοφώνου Sputnik .
“Οι κυβερνήσεις ορισμένων χωρών (όχι της Ουκρανίας) ζήτησαν από το Starlink να μπλοκάρει τις ρωσικές ειδησεογραφικές πηγές. Θα το κάνουμε μόνο υπό την απειλή όπλου. Συγγνώμη που είμαι υποστηρικτής της απόλυτης ελευθερίας του λόγου”, έγραψε ο Μασκ στη σελίδα του στο Twitter.

Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Elon Musk , δήλωσε την Παρασκευή ότι η εταιρεία του εστιάζει τώρα στην άμυνα στον κυβερνοχώρο και στην αντιμετώπιση της παρεμβολής σήματος των διαδικτυακών δορυφόρων Starlink εν μέσω της συνεχιζόμενης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Ο Μασκ και η SpaceX έστειλαν τερματικά Starlink στην Ουκρανία κατόπιν αιτήματος κυβερνητικού αξιωματούχου μετά τη διακοπή της υπηρεσίας Διαδικτύου σε ολόκληρη τη χώρα λόγω της ρωσικής εισβολής. Μια αποστολή επίγειων τερματικών Starlink, τα οποία χρησιμοποιούν κεραία και τερματικό για πρόσβαση στη δορυφορική ευρυζωνική υπηρεσία, έφτασε στην Ουκρανία έως τη Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου). Με τα τερματικά σε χρήση, η SpaceX εργάζεται για να τα διατηρήσει online, είπε ο Μασκ.

«Ορισμένοι τερματικοί σταθμοί Starlink κοντά σε περιοχές συγκρούσεων ήταν μπλοκαρισμένοι για αρκετές ώρες κάθε φορά», έγραψε ο Μασκ σε δήλωση στο Twitter την Παρασκευή (1 Μαρτίου). “Η τελευταία μας ενημέρωση λογισμικού παρακάμπτει την εμπλοκή.”

H παρέμβαση του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής της Ουκρανίας: Αποκλείστε τη Ρωσία

Ο Μασκ δεν είναι ο μόνος ισχυρός και ισχυρός μεγιστάνας της τεχνολογίας στον οποίο ο Φεντόροφ, ο οποίος είναι επίσης υπουργός ψηφιακού μετασχηματισμού της Ουκρανίας, απηύθυνε έκκληση για βοήθεια κατά τη διάρκεια της εισβολής. Τις τελευταίες ημέρες, έκανε μερικές φορές συναισθηματικές εκκλήσεις στο Twitter προς την Apple και τον Tim Cook να αποκλείσουν την πρόσβαση στο App Store στη Ρωσία. προς την Google και τον διευθύνοντα σύμβουλό της, Sundar Pichai, και το YouTube και τη διευθύνουσα σύμβουλό της Susan Wojcicki για να αποπλατφορίσουν τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης· προς την Cloudflare και τον Διευθύνοντα Σύμβουλό της Matthew Prince να εμποδίσουν την πρόσβαση της Ρωσίας στις υπηρεσίες της· και στον Meta και τον Mark Zuckerberg να αποκλείσουν την πρόσβαση στο Facebook και το Instagram στη Ρωσία. Ο Fedorov έχει επίσης tweet σε επεξεργαστές πληρωμών και ανταλλακτήρια κρυπτογράφησης για να αποκόψει τη Ρωσία και ζήτησε«Ειδικοί στον κυβερνοχώρο» για να ενταχθούν σε έναν «στρατό πληροφορικής».

Είναι μέρος μιας φαινομενικά αποτελεσματικής στρατηγικής. Η Ρωσία είναι γνωστή για τη χρήση του Διαδικτύου για να προωθήσει την προπαγάνδα της μέσω συντονισμένων εκστρατειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά η Ουκρανία έχει καταλήξει στις δικές της τακτικές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τους ηγέτες της να κάνουν την υπόθεση της Ουκρανίας μέσω προσωπικών, συχνά εγκάρδιων εκκλήσεων σε διάφορα κανάλια. Όπως είπε ο Fedorov σε ένα tweet την περασμένη εβδομάδα: Κερδίστε τις καρδιές του κόσμου αποκόπτοντας τους Ρώσους από την τεχνολογία που έχει γίνει απαραίτητη για πολλές πτυχές της καθημερινής τους ζωής.

Tι είναι το Starlink

To Starlink είναι σύστημα δορυφόρων που κατασκευάζεται από την SpaceX για την παροχή δορυφορικού διαδικτύου . Το σύστημα θα αποτελείται από χιλιάδες μικρούς δορυφόρους σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO), σε συνδυασμό με πομποδέκτες εδάφους. Η SpaceX σχεδιάζει επίσης να πουλήσει μερικούς από τους δορυφόρους για στρατιωτικούς και επιστημονικούς ή διερευνητικούς σκοπούς. Οι εγκατάστασεις ανάπτυξης δορυφόρων της SpaceX βρίσκεται στο Ρέιμοντ της Ουάσινγκτον. Το συνολικό κόστος του δεκαετούς έργου για το σχεδιασμό, την κατασκευή και την ανάπτυξη του Starlink από την SpaceX τον Μάιο του 2018 εκτιμήθηκε περίπου στα 10 δις. $.

Η ανάπτυξη του προγράμματος ξεκίνησε το 2015, με τους δύο πρώτους δοκιμαστικούς δορυφόρους να μπαίνουν σε τροχιά τον Φεβρουάριο του 2018. Ένα δεύτερο ζευγάρι δοκιμαστικών δορυφόρων και η πρώτη μαζική εκτόξευση δορυφόρων πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2019 όταν οι πρώτοι 60 λειτουργικοί δορυφόροι μπήκαν σε τροχιά. Από το 2020, η SpaceX εκτοξεύει 60 δορυφόρους ανά φορά, με στόχο την ανάπτυξη των 1.584 δορυφόρων για την παροχή διαδικτύου παγκοσμίως έως τα τέλη του 2021-2022. Η SpaceX θα παρέχει δοκιμαστικές υπηρεσίες σε χρήστες που κατοικούν στις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά έως τον Αύγουστο του 2020.