Η κρίση κορυφώθηκε αυτή την εβδομάδα με τη δημόσια και προσωπική ρήξη του Μασκ με τον ίδιο τον Τραμπ — μια αντιπαράθεση που συνοδεύτηκε από απειλές αντιποίνων από έναν άνθρωπο που διατηρεί τον έλεγχο της ισχυρότερης κυβέρνησης στον κόσμο.

Αυτή η οξύτατη σύγκρουση σηματοδοτεί το κάψιμο γέφυρας όχι μόνο με τους πελάτες αλλά και με το πολιτικό κίνημα που επί μήνες υποστήριζε και χρηματοδοτούσε, αφήνοντας τον Μασκ εκτεθειμένο σε μια πρωτόγνωρη σύζευξη προκλήσεων: τη βαθμιαία κατάρρευση της εμπιστοσύνης στο εμπορικό σήμα, την ασταθή ροή εσόδων και την αύξηση των νομικών και κανονιστικών κινδύνων.

Οι συνέπειες για τη Tesla και τη SpaceX

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, οι πολιτικές επιλογές του Μασκ έχουν ήδη πλήξει τις πωλήσεις της Tesla. Παράλληλα, η SpaceX — εταιρεία με στρατηγική σημασία για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ — βρίσκεται υπό αυστηρότερο έλεγχο, καθώς αλλάζουν οι πολιτικοί άνεμοι.

Το πείραμα της X (πρώην Twitter), η οποία απέκτησε με δαπάνη 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων, βασισμένη στην υπόσχεση της «ελευθερίας του λόγου», κινδυνεύει να χάσει τα οφέλη της, τα οποία πηγάζουν από τη στενή σχέση του Μασκ με τον Λευκό Οίκο και τα χρήματα των διαφημίσεων που κατευθύνθηκαν προς την πλατφόρμα.

Ο Ρος Γκέρμπερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Gerber Kawasaki και σημαντικός μέτοχος της Tesla, δηλώνει ότι ο Ίλον Μασκ «δεν ενεργεί προς το συμφέρον των μετόχων του», εκφράζοντας φόβους ότι η συμπεριφορά του οδηγεί στην «διάλυση της αυτοκρατορίας του σε πραγματικό χρόνο».

Στο μάτι της πολιτικής… καταιγίδας

Ο Μασκ πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο μιας καταιγίδας που τροφοδοτείται από καταναλωτική δυσαρέσκεια και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η εικόνα του έχει αποξενώσει σημαντικά τμήματα τόσο της δεξιάς όσο και της αριστεράς.

Ο Στιβ Μπάνον, πρώην σύμβουλος του Τραμπ και έντονος κριτικός του Μασκ, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Κανείς στα δεξιά και κανείς στα αριστερά δεν πρόκειται να αγοράσει Tesla. Ο Μασκ είναι ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα».

Μάλιστα, ασκεί πιέσεις στους κορυφαίους της κυβέρνησης Τραμπ για να ανακληθεί η άδεια ασφαλείας του Μασκ και να κατασχεθούν οι κρίσιμες για την εθνική ασφάλεια εταιρείες SpaceX και Starlink.

Ακόμη και αν ο Τραμπ δεν προχωρήσει σε ακραία μέτρα, έχει στη διάθεσή του πολλούς μοχλούς πίεσης μέσω ρυθμιστικών οργανισμών, όπως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η Εθνική Διοίκηση Ασφάλειας Οδικής Κυκλοφορίας και η Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές δυσλειτουργίες στις επιχειρήσεις και στα οικονομικά του Μασκ.

Η συντριβή της προσωπικής περιουσίας και η πτώση της Tesla

Σε μια μόνο ημέρα, η προσωπική περιουσία του Μασκ μειώθηκε κατά 34 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη απώλεια στην ιστορία του δείκτη Bloomberg Billionaires. Η κεφαλαιοποίηση της Tesla υποχώρησε κατά 153 δισεκατομμύρια δολάρια, με τις μετοχές να παρουσιάζουν προσωρινή ανάκαμψη όταν ο Μασκ άρχισε να δείχνει σημάδια υποχώρησης.

Παρά τις σοβαρές δοκιμασίες, ο Μασκ έχει αποδείξει στο παρελθόν την ικανότητά του να ανακάμπτει από την καταστροφή, με την Tesla να αποφεύγει την πτώχευση και να εξελίσσεται στον κορυφαίο παραγωγό ηλεκτρικών αυτοκινήτων παγκοσμίως.

Η αγορά της X, ωστόσο, αποτέλεσε ένα αμφιλεγόμενο βήμα, καθώς το χρέος της εταιρείας παρέμεινε μεγάλο, ενώ το πείραμα βασιζόταν στην πολιτική εγγύτητα του Μασκ στον Τραμπ, η οποία πλέον αμφισβητείται έντονα.

Η Νάνσι Τένγκλερ, μετόχος της Tesla, επισημαίνει: «Ο Μασκ έχει συνηθίσει να βρίσκεται στα πρόθυρα της καταστροφής και να αντλεί τη δύναμή του την τελευταία στιγμή».

Οι προκλήσεις για το μέλλον

Για να σταθεροποιηθεί και να ανακτήσει το χαμένο έδαφος, ο Μασκ πρέπει να επιτύχει:

• Την αύξηση των πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων σε ΗΠΑ, Ευρώπη και διεθνώς.
• Την επιτυχία της νέας υπηρεσίας ρομποτικών ταξί που αναπτύσσει στο Ώστιν, όπου επενδύει σε τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική και αυτόνομα οχήματα.
• Την υπέρβαση των όποιων κανονιστικών εμποδίων, που ίσως γίνουν δυσκολότερα λόγω της αντιπαράθεσης με τον Τραμπ.

Ο αναλυτής της Morgan Stanley, Άνταμ Τζόνας, προβλέπει έντονη βραχυπρόθεσμη αστάθεια και επισημαίνει πως αν και διατηρεί μακροπρόθεσμη αισιοδοξία για τη μετοχή της Tesla, προετοιμάζεται για περαιτέρω πιέσεις.

Νομικοί και πολιτικοί κίνδυνοι

Η SpaceX, με αποτίμηση άνω των 350 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έχει εξασφαλίσει πάνω από 22 δισεκατομμύρια δολάρια σε συμβόλαια από το Υπουργείο Άμυνας και τη NASA. Παράγει δορυφόρους κρίσιμης σημασίας για την εθνική ασφάλεια και αναπτύσσει το διαστημικό σκάφος που θα μεταφέρει Αμερικανούς αστροναύτες στη Σελήνη μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Παρότι προς το παρόν Λευκός Οίκος και Τραμπ αποφεύγουν δημόσια αντιπαράθεση, οι απειλές και τα σενάρια για ανάκληση συμβολαίων παραμένουν στο τραπέζι.

Επιπλέον, ο Τραμπ φαίνεται να σκέφτεται σοβαρά ακόμα και το ενδεχόμενο να αποχωριστεί την Tesla, εντείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον του επιχειρηματικού αυτοκρατορίας του Μασκ.

Ο έλεγχος αποστολής της SpaceX έχασε την επαφή με τον αναβαθμισμένο Starship, ο οποίος μετέφερε ένα φορτίο ψεύτικων δορυφόρων, αλλά όχι πλήρωμα, οκτώ λεπτά μετά την εκτόξευσή του από τις πυραυλικές εγκαταστάσεις του Νότιου Τέξας στις 5:38 μ.μ (τοπική ώρα, 00:38 της Παρασκευής ώρα Ελλάδας).

Σε βίντεο φαίνονται πορτοκαλί φωτεινές σφαίρες να σκίζουν τον ουρανό πάνω από το Πορτ-ο-Πρενς, την πρωτεύουσα της Αϊτής, αφήνοντας πίσω τους καπνό. «Χάσαμε κάθε επικοινωνία με το σκάφος – αυτό μας λέει πως είχαμε ανωμαλία με τον επάνω όροφο», δήλωσε ο Διευθυντής Επικοινωνίας της SpaceX Νταν Χιούοτ, επιβεβαιώνοντας μερικά λεπτά αργότερα ότι ο πύραυλος χάθηκε.

Δεκάδες εμπορικές πτήσεις υποχρεώθηκαν να προσγειωθούν σε άλλα αεροδρόμια από εκείνα του προορισμού τους ή άλλαξαν πορεία για να αποφύγουν τα συντρίμμια, σύμφωνα με τον ιστότοπο FlightRadar24. Οι αναχωρήσεις από τα αεροδρόμια στο Μαϊάμι και το Φόρτ Λόντερντεϊλ στη Φλόριντα κατέγραψαν επίσης καθυστερήσεις 45 λεπτών, πρόσθεσε.

Ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX Μασκ ανήρτησε στο X ένα βίντεο, στο οποίο φαίνονται τα συντρίμμια να διασχίζουν τον ουρανό, και έγραψε: «Η επιτυχία είναι αβέβαιη, αλλά η διασκέδαση είναι εγγυημένη!».

Success is uncertain, but entertainment is guaranteed! ✨
pic.twitter.com/nn3PiP8XwG

— Elon Musk (@elonmusk) January 16, 2025

Ο άνω όροφος του Starship, 2 μέτρα ψηλότερος από τις προηγούμενες εκδοχές του πυραύλου, ήταν ένα «σκάφος νέας γενιάς με σημαντικές αναβαθμίσεις», είχε ανακοινώσει η SpaceX πριν από τη δοκιμή. Επρόκειτο να πέσει ελεγχόμενα στον Ινδικό Ωκεανό περίπου μία ώρα μετά την εκτόξευσή του από το Τέξας.

Ο Μασκ ανέφερε πως, σύμφωνα με προκαταρκτική εκτίμηση, μια εσωτερική διαρροή υγρού οξυγόνου αύξησε την πίεση και οδήγησε στη διάλυση του πυραύλου.

Η δοκιμή αυτή ήταν η έβδομη του Starship από το 2023. Εντάσσσεται στην ύψους πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων προσπάθεια του Μασκ να κατασκευάσει έναν πύραυλο ικανό να μεταφέρει ανθρώπους και φορτία στον Άρη, καθώς και να αναπτύσσει μεγάλες ομάδες δορυφόρων στην τροχιά της Γης.

Ωστόσο ο μεγάλος προωθητήρας του πυραύλου, ο Super Heavy, επέστρεψε στην εξέδρα εκτόξευσης περίπου επτά λεπτά μετά την εκτόξευση, όπως ήταν σχεδιασμένο, επιβραδύνοντας την κάθοδό του από το διάστημα με χρήση των κινητήρων Raptor και εκτελώντας έναν περίπλοκο ελιγμό ώστε να αγκιστρωθεί από γιγάντιους μεταλλικούς βραχίονες οι οποίοι ήταν προσαρμοσμένοι σ’ έναν πύργο εκτόξευσης.

Η ιταλική αντιπολίτευση αντιδρά έντονα μετά την σχετική αποκάλυψη του διεθνούς πρακτορείου Bloomberg, κι ενώ η Ρώμη επιβεβαιώνει τις σχετικές συνομιλίες, αν και επιχειρεί να υποβαθμίσει την σημασία τους.

Συγκεκριμένα το πρακτορείο σημειώνει:

Οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία για το πενταετές συμβόλαιο, είπαν οι άνθρωποι, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστούν (στο Bloomberg) επικαλούμενοι εμπιστευτικές συζητήσεις. Το έργο έχει ήδη εγκριθεί από τις υπηρεσίες πληροφοριών της Ιταλίας καθώς και από το υπουργείο Άμυνας της Ιταλίας. Η SpaceX του Έλον Μασκ αναλαμβάνει την παροχή ασφαλών τηλεπικοινωνιών για την κυβέρνηση – το μεγαλύτερο τέτοιο έργο στην Ευρώπη.

Η Ιταλία επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, λέγοντας ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία. «Οι συνομιλίες με τη SpaceX είναι μέρος της κανονικής κυβερνητικής επιχείρησης», είπε η κυβέρνηση.

Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες είχαν σταματήσει μέχρι πρόσφατα, προχωρούν μετά την επίσκεψη της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι στον νεοεκλεγέντα πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα το Σάββατο. Η ιταλική κυβέρνηση είπε ότι οι δυο τους δεν συζήτησαν το θέμα κατά τη συνάντησή τους.

Οι Ιταλοί αξιωματούχοι διαπραγματεύτηκαν μια συμφωνία 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ (1,6 δισεκατομμύρια δολάρια) με στόχο την παροχή στην Ιταλία με μια πλήρη σειρά κρυπτογράφησης ανώτατου επιπέδου για υπηρεσίες τηλεφώνου και Διαδικτύου που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση, ανέφεραν οι πολίτες.

Αντιδράσεις

Αναστάτωση προκάλεσε στην Ιταλία η είδηση που γνωστοποίησε η ιταλική εφημερίδα La Repubblica, η οποία ανέφερε ως πηγή το πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg, σχετικά με την κυβέρνηση Μελόνι η οποία φέρεται να βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με την εταιρία SpaceX για πενταετές συμβόλαιο, το οποίο προβλέπει την προμήθεια υπηρεσιών του τομέα τηλεπικοινωνιών.

Σύμφωνα με το Βloomberg “φέρεται να πρόκειται για κρυπτογραφημένο σύστημα υπερπροηγμένης τεχνολογίας, το οποίο αφορά τα τηλεφωνικά δίκτυα και τις διαδικτυακές υπηρεσίες της κυβέρνησης, τις στρατιωτικές επικοινωνίες στην περιοχή της Μεσογείου και τις δορυφορικές υπηρεσίες direct-to-cell, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε έκτακτες περιπτώσεις”. Το πρακτορείο ειδήσεων πρόσθεσε ότι “το όλο αυτό σχέδιο συνεργασίας φέρεται να απέκτησε νέο ρυθμό, ως προς την εφαρμογή του, μετά την πρόσφατη συνάντηση της Τζόρτζια Μελόνι με τον Αμερικανό εκλεγμένο πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ“.

Σήμερα το μεσημέρι, η επικεφαλής των Ιταλικών Υπηρεσιών Ασφαλείας Ελιζαμπέτα Μπελόνι ανακοίνωσε ότι παραιτείται των καθηκόντων της για προσωπικούς λόγους. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζήτησαν από την Μελόνι να πληροφορήσει αναλυτικά το κοινοβούλιο για την “αλλαγή φρουράς” στις υπηρεσίες ασφάλειας της χώρας και αν πρόκειται όντως μόνο για απόφαση που συνδέεται με ιδιωτικής φύσεως λόγους.

H Μπελόνι, μιλώντας στο πρακτορείο Nova, τόνισε πως δεν παραιτείται “για άλλους λόγους”.

Συγκεκριμένα ανακοίνωσε την παραίτησή της από την ηγεσία του DIS, του Τμήματος Πληροφοριών Ασφαλείας, με ισχύ στις 15 Ιανουαρίου. “Υπέβαλα την παραίτησή μου με ισχύ στις 15 Ιανουαρίου”, είπε η Μπελόνι στο “Nova Agency” , εξηγώντας ότι δεν φεύγει “για άλλους λόγους». Η παραίτηση, σύμφωνα με όσα ανέφεραν στην «Agenzia Nova» ενημερωμένες πηγές, αιφνιδίασε την πρωθυπουργό Giorgia Meloni – δεδομένου ότι η αποστολή της Belloni θα είχε τελειώσει ούτως ή άλλως τον Μάιο – αλλά και τους επικεφαλής των άλλων υπηρεσιών πληροφοριών. Σύμφωνα με τις πηγές που ρωτήθηκαν, η απόφαση για παραίτηση ελήφθη μετά από διαμάχη με τον υφυπουργό Εξωτερικών στην Προεδρία του Συμβουλίου Αλφρέντο Μαντοβάνο , που δημιουργήθηκε γύρω από την ιστορία της Σεσίλια Σάλα , της Ιταλίδας δημοσιογράφου που κρατείται στο Ιράν.

Συνάντηση Μελόνι-Τραμπ

Η Τζόρτζια Μελόνι πραγματοποίησε ένα αιφνιδιαστικό ταξίδι στη Φλόριντα για να συναντηθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ αργά το Σάββατο, καθώς η Ιταλίδα πρωθυπουργός προσπάθησε να ενισχύσει τους δεσμούς με τον εκλεγμένο πρόεδρο των ΗΠΑ πριν από την ορκωμοσία του στις 20 Ιανουαρίου.

Ο κόσμος που βρίσκονταν στο θέρετρο Mar-a-Lago υποδέχθηκαν τη Μελόνι με χειροκροτήματα μετά από μια εισαγωγή από τον Τραμπ: «Αυτό είναι πολύ συναρπαστικό. Βρίσκομαι εδώ με μια φανταστική γυναίκα, την πρωθυπουργό της Ιταλίας», είπε ο Τραμπ στο πλήθος του Mar-a-Lago. «Έχει πραγματικά κατακτήσει την Ευρώπη».

«Ωραία βραδιά με τον Ντόναλντ Τραμπ τον οποίο ευχαριστώ για την θερμή υποδοχή. Δηλώνω έτοιμη να συνεργαστούμε», έγραψε η πρωθυπουργός της Ιταλίας σε ανάρτηση – επιβεβαίωση της αιφινιδιαστικής της επίσκεψης στη Φλόριντα.

Bella serata con @realDonaldTrump che ringrazio per l’accoglienza.
Pronti a lavorare insieme 🇮🇹🇺🇸 pic.twitter.com/ohNSSq1vLg

— Giorgia Meloni (@GiorgiaMeloni) January 5, 2025

Οι συζητήσεις συνεχίζονται και δεν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία για την πενταετή σύμβαση αλλά το έργο έχει ήδη εγκριθεί από τις υπηρεσίες πληροφοριών της Ιταλίας καθώς και από το υπουργείο Άμυνας της Ιταλίας.

Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες είχαν βαλτώσει μέχρι πρόσφατα, φαίνεται ότι θα προχωρήσουν μετά την επίσκεψη του Ιταλού πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι στον εκλεγμένο πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα το Σάββατο 4 Ιανουαρίου.

Οι Ιταλοί αξιωματούχοι διαπραγματεύονταν για μια συμφωνία ύψους 1,5 δισ. ευρώ με στόχο την προμήθεια της Ιταλίας με ένα πλήρες φάσμα κρυπτογράφησης υψηλού επιπέδου για υπηρεσίες τηλεφώνου και διαδικτύου που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση, ανέφεραν οι πηγές του Bloomberg.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης υπηρεσίες επικοινωνιών για τον ιταλικό στρατό στην περιοχή της Μεσογείου, καθώς και την ανάπτυξη των λεγόμενων δορυφορικών υπηρεσιών άμεσης πρόσβασης στην Ιταλία για χρήση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως τρομοκρατικές επιθέσεις ή φυσικές καταστροφές, ανέφεραν.

Η πιθανή συμφωνία εξετάζεται από τα μέσα του 2023. Έχουν αντιταχθεί σε αυτήν ορισμένοι Ιταλοί αξιωματούχοι που ανησυχούν για το πώς οι υπηρεσίες μπορεί να μειώσουν τις υπηρεσίες των τοπικών αερομεταφορέων.

Μόνο το 2024, η SpaceX του Μασκ έχει προσθέσει περισσότερα από 20 έθνη, από την Γκάνα έως την Αργεντινή, στην υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink. Τώρα εξυπηρετεί περισσότερους από 4 εκατομμύρια ανθρώπους σε 100 και πλέον χώρες και εδάφη, καλύπτοντας τον πλανήτη με ευρυζωνικές υπηρεσίες, εκτοπίζοντας τους παλαιούς τηλεπικοινωνιακούς παρόχους και ξεπερνώντας τις νέες προκλήσεις της Amazon και των Κρατικών ανταγωνιστών, όπως η Κίνα.

Στα τέλη του περασμένου έτους, η Kyivstar PJSC, ο μεγαλύτερος φορέας κινητής τηλεφωνίας της Ουκρανίας, υπέγραψε συμφωνία με την Starlink για την εισαγωγή δορυφορικής κινητής τηλεφωνίας σε μια προσπάθεια να τοποθετήσει τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές εκτός της εμβέλειας των ρωσικών επιθέσεων.

Η ιταλική κυβέρνηση διαψεύδει

Η κυβέρνηση της Ρώμης, με ανακοίνωσή της, διέψευσε ότι κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην Φλόριντα, στην ιδιωτική κατοικία του Ντόναλντ Τραμπ, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι συζήτησε ενδεχόμενη συνεργασία με την εταιρία SpaceΧ, ιδιοκτησίας του Ίλον Μασκ.

“Η προεδρία της ιταλικής κυβέρνησης διαψεύδει οτι υπεγράφησσν συμβόλαια ή έγιναν συμφωνίες με την εταιρπ8α SpaceX για την χρήση του συστήματος δορυφορικών συνδέσεων Starlink”, αναφέρεται στην ανακοίνωση.

“Οι επαφές με την SpaceX εντάσσονται στις συνηθισμένες πρωτοβουλίες διαλόγου και εμβάθυνσης που οι κρατικές υπηρεσίες αναπτύσσουν με εταιρίες του ιδιωτικού τομέα -σε αυτή την περίπτωση με εκείνες που ασχολούνται με ασφαλείς συνδέσεις- για τις ανάγκες μετάδοσης κρυπτογραφημένων στοιχείων”, πρόσθεσε η ιταλική κυβέρνηση.

Με την συγκεκριμένη ανακοίνωση, τελος, η προεδρία της ιταλικής κυβέρνησης “διαψεύδει ακόμη πιο κατηγορηματικά -θεωρώντας την απλά γελοία- την είδηση ότι το θέμα της SpaceX συζητήθηκε κατά την συνάντηση της Τζόρτζια Μελόνι με τον εκλεγμένο πρόεδρο των Ηνωμενων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ”.

Τα τελευταία χρόνια, η εταιρεία του Έλον Μασκ έχει κάνει δυναμική είσοδο στη βιομηχανία κατασκευής στρατιωτικών και κατασκοπευτικών δορυφόρων, έναν χώρο στον οποίο παραδοσιακά κυριαρχούν μεγάλοι «παίκτες» όπως η Raytheon και η Northrop Grunman.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς το Πεντάγωνο και οι Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ ετοιμάζονται να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή μίας σειράς «αστερισμών» δορυφόρων που θα βρίσκονται σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη γη. Όπως αναφέρουν οι New York Times, πρόκειται για απάντηση των ΗΠΑ στα πρόσφατα σχέδια της Κίνας για την κατασκευή δικών της διαστημικών συστημάτων.

Έτσι, η SpaceX εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία, δημιουργώντας, όμως, ερωτήματα γύρω από τις σχέσεις του Έλον Μασκ με τον Βλάντιμιρ Πούτιν, αλλά και τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στην Κίνα, μία από τις μεγαλύτερες αγορές για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα της Tesla.

Επιπλέον, ο ισχυρός άνδρας της SpaceX θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απρόβλεπτος, κάτι που σίγουρα δεν τον βοηθά να εδραιωθεί σε μία βιομηχανία συνώνυμη με τη σταθερότητα.

«Η περιπλοκή είναι ότι εξαρτάσαι απίστευτα από μια εταιρεία που είναι ιδιωτική, πράγμα που σημαίνει ότι έχουμε πολύ μικρή ορατότητα στα οικονομικά της», δήλωσε ο Τοντ Χάρισον, πρώην στέλεχος της διαστημικής βιομηχανίας και νυν συνεργάτης του American Enterprise Institute.

«Και ελέγχεται από τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο, ο οποίος έχει εμπλακεί σε μεγάλο βαθμό στην πολιτική και σε μεγάλο βαθμό με ορισμένους ξένους ηγέτες που είναι αντίπαλοι των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε ο Χάρισον.

Γιατί το πεντάγωνο κάνει τα «στραβά μάτια» στις πιθανές ατασθαλίες του Μασκ

Ωστόσο, ο Μασκ και οι εταιρείες του έχουν αποδείξει την αξιοπιστία τους σε δύο ξεχωριστούς κλάδους της ταχέως αναπτυσσόμενης εμπορικής διαστημικής βιομηχανίας. Η SpaceX πρόσφατα σημείωσε ιστορική πρωτιά φτιάχνοντας έναν εν μέρει επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο, ενώ η θυγατρική της, Starlink, διαθέτει περισσότερους από 6.400 δορυφόρους στο διάστημα που ήδη επικοινωνούν με τη χρήση laser.

Τώρα, οι τεχνολογίες του Μασκ εισχωρούν σε ακόμη πιο ευαίσθητα σημεία της πολεμικής μηχανής των ΗΠΑ, με τα εργαλεία της SpaceX να είναι άμεσα ενσωματωμένα στα δίκτυα των Μυστικών Υπηρεσιών και τα αντιπυραυλικά συστήματα του Στρατού.

Σύμφωνα με τους New York Times, το κυβερνητικό συμβόλαιο που υπέγραψε η SpaceX- αξίας $149 εκατομμυρίων για την κατασκευή τεσσάρων δορυφόρων-είναι σχετικά μικρό, όμως θα ακολουθήσουν πολλά περισσότερα, με τον διαγωνισμό για το επόμενο να έχει ήδη αρχίσει.

«Θα το κάνουμε αυτό με εκατοντάδες και εκατοντάδες δορυφόρους», δήλωσε ο Ντέρεκ Τουρνίαρ, διευθυντής του Οργανισμού Διαστημικής Ανάπτυξης, σε συνέδριο του SatNews στην Καλιφόρνια την περασμένη εβδομάδα, προτού συνεχίσει: «Θα δώσουμε αυτές τις νέες δυνατότητες στα χέρια των μαχητών του πολέμου».

Όμως κάποιες φωνές στη Ουάσιγκτον υπογραμμίζουν την πρόσφατη συμπόρευση του Μασκ με τον Ντόναλντ Τραμπ, για χάρη του οποίου ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο δεν έχει διστάσει να μοιραστεί θεωρίες συνωμοσίες στο X (πρώην Twitter), το μέσο το οποίο του ανήκει. Μάλιστα, ο Μασκ πλέον εμφανίζεται μαζί με τον Ντόναλντ Τραμπ στην προεκλογική του καμπάνια, δηλώνοντας ότι ανήκει στο δόγμα MAGA (Make America Great Again) και χοροπηδώντας με ενθουσιασμό για τον 45ο πρόεδρο.

«Ο Έλον Μασκ φαίνεται να είναι πολύ ιδιοτελής και αυτό είναι κάτι που πρέπει πραγματικά να προσέξουμε και να μας ανησυχεί», δήλωσε ο αντιπρόσωπος Άνταμ Σμιθ, Δημοκρατικός από την Ουάσιγκτον και τακτικό μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Όσο για το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας, αρκετοί ανώτεροι αξιωματούχοι είπαν στους New York Times ότι υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα. Καθώς εξελίσσει τις διαστημικές υποδομές της, το Πεντάγωνο εκτιμά ότι η Κίνα σύντομα θα μπορεί να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του αμερικανικού στρατού και ναυτικού, αλλά και ενδεχομένως να απενεργοποιεί αμερικανικούς δορυφόρους.

Ως αποτέλεσμα, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εντείνει τις προσπάθειες τους να αναβαθμίσουν ριζικά τα δικά τους διαστημικά δορυφορικά δίκτυα.

Ως τώρα, η SpaceX έχει αποδειχθεί ένας γρήγορος, αξιόπιστος και σχετικά φθηνός προμηθευτής για πολλά από τα εργαλεία που χρειάζονται οι στρατιωτικές και κατασκοπευτικές υπηρεσίες των ΗΠΑ. Αλλά δεν είναι όλα ρόδινα για τον πλουσιότερο άνδρα στον κόσμο.

«Αυξανόμενη ανησυχία» στο Πεντάγωνο για τη δημιουργία μονοπωλίου της SpaceX

Μιλώντας στους New York Times υπό τον όρο της ανωνυμίας καθώς δεν είχαν την εξουσιοδότηση να σχολιάσουν το θέμα, τρεις αξιωματούχοι του Πενταγώνου αποκάλυψαν ότι υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για τη δημιουργία μονοπωλίου της SpaceX, με τη βοήθεια της αμερικανικής κυβέρνησης.

Πολύ απλά, θεωρούν ότι αν η SpaceX ελέγχει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της βιομηχανίας, τότε θα είναι πρακτικά απίθανο για άλλες εταιρείες να εμπλακούν σε αυτή την αναπτυσσόμενη βιομηχανία. Για παράδειγμα, το 2023 το Διαστημικό Σώμα των ΗΠΑ ανακοίνωσε μία νέα δίοδο για την καταβολή προσφορών, ελπίζοντας να ενθαρρύνει μικρότερες εταιρείες να διαγωνιστούν με τη SpaceX για κυβερνητικά συμβόλαια.

Όμως η επιχείρηση του Έλον Μασκ κέρδισε κάθε ένα από τα εννιά διαθέσιμα συμβόλαια, διότι, όπως αποκάλυψαν αξιωματούχοι του Πενταγώνου, ήταν η μόνη εταιρεία που διέθετε αρκετά μεγάλο πύραυλο για να καλύψει τις ανάγκες της λεγόμενης «Space Force» των ΗΠΑ.

Εντός του περασμένου έτους, το Διαστημικό Σώμα συμφώνησε επίσης να αγοράσει υπηρεσίες επικοινωνιών αξίας έως και $900 εκατομμυρίων για την επόμενη δεκαετία από εταιρείες που διαθέτουν δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά της γης, συμπεριλαμβανομένης της SpaceX και 15 άλλων προμηθευτών.

Μέσα στον πρώτο χρόνο της συμφωνίας αυτής, έγιναν δεσμεύσεις για δαπάνες άνω των $500 εκατομμυρίων -πολύ πιο γρήγορα από ότι αναμενόταν- με τη «συντριπτική πλειονότητα» των χρημάτων αυτών να πηγαίνουν στη SpaceX, δήλωσε σε συνέντευξή της η Κλερ Χόπερ, επικεφαλής του γραφείου Εμπορικών Δορυφορικών Επικοινωνιών της Space Force.

Αφότου γίνει η παράδοση των δορυφόρων από την SpaceX, η πρόσβαση στα δεδομένα που συλλέγουν ελέγχεται αυστηρά από την κυβέρνηση. Αλλά η εταιρεία παίζει κατά καιρούς ρόλο στη λειτουργία των ίδιων των δορυφόρων, δήλωσαν αξιωματούχοι του Πενταγώνου.

Το Πεντάγωνο γνωρίζει τους κινδύνους της εξάρτησης από έναν προμηθευτή

«Η εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή μπορεί να ακυρώσει τα πλεονεκτήματα της αγοράς, καταπνίγοντας την καινοτομία και αυξάνοντας τις τιμές», κατέληξε σε φετινή έκθεσή του το Συμβούλιο Επιστημών Άμυνας σχετικά με την εμπορική διαστημική βιομηχανία.

«Αυτό μπορεί να καταλήξει σε ένα de facto μονοπώλιο, εδραιώνοντας ένα στάσιμο και σπάταλο αντι-ανταγωνιστικό παράδειγμα», γράφει η έρευνα.

Ήδη, η κυριαρχία της SpaceX στον χώρο έχει δημιουργήσει προβλήματα στο αμερικανικό Διαστημικό Σώμα.

Όταν οι πύραυλοι Falcon 9 της SpaceX τέθηκαν για λίγο εκτός λειτουργίας σε τρεις περιπτώσεις φέτος από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας λόγω μικρών ατυχημάτων, το Πεντάγωνο δεν είχε σχεδόν κανέναν τρόπο να μεταφέρει μεσαία ή μεγάλα φορτία στο διάστημα για εκείνες τις περιόδους.

«Το να υπάρχει ένα είδος παύσης στις εκτοξεύσεις, σίγουρα δεν είναι καλό συναίσθημα», εξήγησε ο Ρίτσαρντ Κίνσλεϊ, επικεφαλής του Εμπορικού Γραφείου του Διαστημικού Σώματος.

Όμως δεν ασπάζονται όλοι οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι την ανησυχία του Κίνσλεϊ, με κάποιους να υπογραμμίζουν ότι οι επικοινωνίες του Πενταγώνου με τη SpaceX γίνονται κυρίως μέσω του Γκουίν Σότγουελ, Chief Operating Officer της εταιρείας και όχι του Μασκ.

Παρ’ όλα αυτά, όταν οι New York Times ρώτησαν άτομο με γνώση του θέματος αν ο ισχυρός άνδρας της Tesla έχει διαπίστευση ασφαλείας, εκείνος αρνήθηκε να απαντήσει.

Ο διευθυντής της NASA χτυπάει το καμπανάκι για τις σχέσεις Μασκ – Πούτιν

Πέρα από το Πεντάγωνο, η SpaceX έχει υπογράψει μεγάλα συμβόλαια και με τη NASA, με τη συνολική αξία τους να φτάνει τα $4,4 δισεκατομμύρια. Μιλώντας σε ένα συνέδριο στην Ουάσιγκτον, ο διευθυντής της NASA, Μπιλ Νέλσον, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τα πιθανά «πάρε-δώσε» που έχει ο Έλον Μασκ με τον Βλάντιμιρ Πούτιν.

«Εάν αληθεύει ότι υπήρξαν πολλαπλές συνομιλίες μεταξύ του Έλον Μασκ και του προέδρου της Ρωσίας, τότε νομίζω ότι αυτό θα ήταν ανησυχητικό, ιδιαίτερα για τη NASA, το υπουργείο Άμυνας και ορισμένες από τις υπηρεσίες πληροφοριών» δήλωσε ο Νέλσον.

Πρόκειται για την έβδομη αποστολή πτήσης σε τροχιά για το αναφερόμενο ρομποτικό σκάφος.

“Η SpaceX επικεντρώνει την προσοχή της στην αυριανή ημέρα, Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου και ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ 20:14, για την εκτόξευση του Falcon Heavy στην αποστολή τροχιάς USSF-52.

Η εκτόξευση θα γίνει από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα”, όπως ανέφερε η ανακοίνωση της SpaceX.

Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, 10 λεπτά μετά την εκτόξευση του πυραύλου, η ομάδα έχασε την επαφή με το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο. Ένας μηχανικός της SpaceX δήλωσε ότι η ομάδα έχασε τα δεδομένα από το δεύτερο στάδιο της πτήσης και λίγα λεπτά αργότυερα, η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι αναγκάστηκε να ενεργοποιήσει τη λειτουργία αυτοκαταστροφής του Starship.

Liftoff of Starship! pic.twitter.com/qXnGXXZP5k

— SpaceX (@SpaceX) November 18, 2023

Η SpaceX αρχικά σκόπευε να εκτοξεύσει την Παρασκευή (17/11), αλλά ανέβαλε την αποστολή για να αντικαταστήσει ένα εξάρτημα στον πύραυλο. Η πρώτη προσπάθεια, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Απρίλιο, έληξε με θεαματικό τρόπο όταν ο πύραυλος έχασε τον έλεγχο και εξερράγη τέσσερα λεπτά μετά την απογείωση. Έκτοτε, οι μηχανικοί της SpaceX έκαναν περισσότερες από χίλιες αλλαγές στα συστήματα του Starship.

With a test like this, success comes from what we learn, and today’s test will help us improve Starship’s reliability as SpaceX seeks to make life multiplanetary

— SpaceX (@SpaceX) November 18, 2023

Το Starship αποτελείται από δύο οχήματα: τον εκτοξευτήρα Super Heavy και το διαστημόπλοιο Starship. Κατασκευάστηκε για να μεταφέρει αστροναύτες στο φεγγάρι για λογαριασμό της NASA και ίσως κάποια μέρα να στείλει αστροναύτες και στον Άρη.

Η αποστολή που φέρει τον τίτλο Inspiration4 («Έμπνευση4») δεν περιλαμβάνει κανέναν επαγγελματία αστροναύτη, για πρώτη φορά στα χρονικά.

Η εκτόξευση είναι προγραμματισμένη για τις 20.02 (03.02 ώρα Ελλάδας), αλλά με ένα «παράθυρο» πέντε ωρών.

Οι μετεωρολογικές συνθήκες φαίνονται ευνοϊκές, καθώς σήμερα το πρωί επικρατούσε ηλιοφάνεια, σύμφωνα με το ΑΠΕ.

Ο πύραυλος Falcon 9 που μεταφέρει την κάψουλα Dragon θα εκτοξευτεί από την περίφημη ράμπα 39Α του Κέντρου Κένεντι της Nasa, τη Φλόριντα, από το ίδιο σημείο απ’ όπου αναχώρησε η αποστολή Apollo 11 για τη Σελήνη.

Οι τέσσερις Αμερικανοί «τουρίστες» θα ταξιδέψουν λίγο μακρύτερα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, μπαίνοντας σε τροχιά στα 575 χιλιόμετρα.

Η διαστημική κάψουλα μετέφερε στη Γη τους αστροναύτες του ISS, μετά την αποστολή τους για περισσότερες από 160 ημέρες στο διάστημα.

Το πλήρωμα, που απαρτίζεται από τρεις Αμερικανούς και έναν Ιάπωνα, δήλωσε ότι είναι καλά στην υγεία του, σύμφωνα με την αμερικανική διαστημική υπηρεσία.

Η διαστημική κάψουλα προσθαλασσώθηκε στις 02:56 τοπική ώρα (09:56 ώρα Ελλάδος) στον Κόλπο του Μεξικού, ανοιχτά της Πάναμα Σίτι, στην Φλόριντα, έπειτα από πτήση εξίμισι ωρών από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, σύμφωνα με τη Nasa.

Ο πύραυλος της εταιρείας του Ίλον Μασκ εκτοξεύτηκε χωρίς πρόβλημα, πέταξε στον ουρανό για έξι λεπτά σε ύψος έως δέκα χιλιομέτρων και μετά προσγειώθηκε όρθιος στην τσιμεντένια εξέδρα του στο Τέξας.

Αλλά ο θρίαμβος κράτησε λίγο, καθώς αμέσως μετά έγειρε ελαφρά στο πλάι, έπιασε φωτιά και έπειτα από οκτώ λεπτά εξερράγη και διαλύθηκε, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δοθεί κάποια εξήγηση για την ακριβή αιτία.

Τουλάχιστον υπήρξε πρόοδος, αφού στις δύο προηγούμενες δοκιμές στις 9 Δεκεμβρίου και 2 Φεβρουαρίου ο πύραυλος είχε συντριβεί στο έδαφος κατά την επιστροφή του.

Ο επαναχρησιμοποιούμενος πύραυλος Starship από ανοξείδωτο χάλυβα έχει αναπτυχθεί για να μεταφέρει φορτίο έως 100 τόνων σε μεγάλες αποστάσεις και αποτελεί το «καμάρι» του Μασκ, όπως μεταδίδει το ΑΜΠΕ. Έχει ύψος 50 μέτρων, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη ο Starship -μαζί με τον επίσης επαναχρησιμοποιούμενο πυραυλικό φορέα Super Heavy- θα φτάνει τα 120 μέτρα.

Οι μεγαλύτεροι και με περισσότερες δυνατότητες Starship προορίζονται να αντικαταστήσουν τους σημερινούς επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους Falcon και τις κάψουλες Dragon της Space X τόσο για επανδρωμένες όσο και μη επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις.

Ο τελικός στόχος για τα μακρινά ταξίδια είναι μετά την εκτόξευση του Starship για τη Σελήνη ή τον Άρη, ο Super Heavy να επιστρέφει στη Γη για να χρησιμοποιηθεί ξανά. Για τα πιο κοντινά ταξίδια ο Starship θα κάνει μόνος όλη τη δουλειά.

Μια πρώτη πτήση του Starship σε τροχιά γύρω από τη Γη σχεδιάζεται για το τέλος του 2021, ενώ για το 2023 έχει ήδη κλείσει θέση ο δισεκατομμυριούχος Ιάπωνα Γιουσάκου Μαεζάβα, προκειμένου να πετάξει για έξι μέρες ως τη Σελήνη μαζί με άλλους οκτώ συνεπιβάτες. Τους επόμενους μήνες θα ακολουθήσουν πολλές ακόμη δοκιμές πτήσης του Starship, καθώς και για πρώτη φορά του Super Heavy.