Η ρύθμιση εγκρίθηκε από την Ολομέλεια με το «ναι» 201 βουλευτών κυβέρνησης και αντιπολίτευσης – ξεπέρασε κατά μία ψήφο το απαιτούμενο όριο των 200 βουλευτών. Είχε προηγηθεί η απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ να δηλώσει «παρών», ανεβάζοντας την αβεβαιότητα για την έκβαση της ψηφοφορίας.  Κατά της ρύθμισης τάχθηκαν 62 βουλευτές, ενώ «παρών» δήλωσαν 33 βουλευτές.

Όσον αφορά την εξίσου κρίσιμη διάταξη της έναρξης ισχύος της ρύθμισης για την επιστολική ψήφο, αυτή εγκρίθηκε από 202 βουλευτές, καταψηφίστηκε από 88, ενώ «παρών» δήλωσαν 6 βουλευτές. 

Μπουρχάν Μπαράν, Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, Αντώνης Σαμαράς, Αθηνά Λινού, Ευάγγελος Αποστολάκης, Γιώργος Ασπιώτης και Κυριακή Μάλαμα είναι οι ανεξάρτητοι που υπερψήφισαν το νομοσχέδιο.

Η τριεδρική περιφέρεια αποδήμων, αντιθέτως, «πέρασε» με απλή πλειοψηφία 162 βουλευτών, ενώ καταψηφίστηκε από  133 βουλευτές, με «παρών» να δηλώνει 1 βουλευτής.

Όπερ σημαίνει πως από τη στιγμή που δεν κατάφερε να εξασφαλίσει αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών, δεν θα ισχύσει για τις εθνικές εκλογές του 2027, αλλά για τις μεθεπόμενες.

Με νομοτεχνική βελτίωση του Θεόδωρου Λιβάνιου διευκρινίζεται, μάλιστα, πως η δημιουργία τριεδρικής περιφέρειας αποδήμων θα ισχύσει 18 μήνες μετά την επικείμενη προσφυγή στην εθνική κάλπη.

Κομματικές πηγές λένει ότι «δεν στηρίζουμε το νομοσχέδιο», ξεκαθαρίζοντας ότι το κόμμα προσανατολίζεται να τηρήσει στάση «παρών» στη διάταξη που αφορά την επιστολική ψήφο, η οποία απαιτεί ειδική πλειοψηφία 200 βουλευτών για να εγκριθεί.

Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ φέρεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε καταψήφιση επί της αρχής του νομοσχεδίου, καθώς και στο άρθρο που προβλέπει την τριεδρική εκλογική περιφέρεια.

Με τα δεδομένα αυτά, η κοινοβουλευτική διαδικασία εξελίσσεται σε πολιτικό θρίλερ μέχρι την τελευταία στιγμή, καθώς παραμένει αβέβαιο αν θα συγκεντρωθούν οι 200 θετικές ψήφοι που απαιτούνται για να τεθεί σε ισχύ η διάταξη για την επιστολική ψήφο των αποδήμων.

Ανδρέας Μαραθιάς

Ήδη τα κόμματα της αντιπολίτευσης αντιδρούν έντονα στην άμεση ή έμμεση εμπλοκή της χώρας μας στα πολεμικά σχέδια της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ εναντίον του Ιράν και στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων, στις 13.00΄, η οποία θα γίνει κεκλεισμένων των θυρών, προκειμένου ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Αθανάσιος Δαβάκης να ενημερώσει για θέματα της αρμοδιότητάς του, σύσσωμη η αντιπολίτευση αναμένεται να ζητήσει ενημέρωση από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τις πολιτικές ηγεσίες των υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας για τη θέση και τη στάση της χώρας.

Πάντως ο ίδιος ο πρωθυπουργός στην κυριακάτική ενημέρωσή του μέσω του facebook έδωσε το στίγμα της ελληνικής κυβέρνησης λέγοντας μεταξύ άλλων ότι “Παρακολουθούμε στενά και με ανησυχία τις εξελίξεις στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, που επηρεάζουν άμεσα τη διεθνή και περιφερειακή σταθερότητας και απόλυτη προτεραιότητά μας είναι η ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην περιοχή. Από την πρώτη στιγμή ενεργοποιήθηκαν όλοι οι μηχανισμοί του Υπουργείου Εξωτερικών για την προστασία και τη στήριξή τους, ενώ βρισκόμαστε σε διαρκή συντονισμό με συμμάχους και εταίρους».

Και τονίζοντας “Σταθερός μας στόχος παραμένει η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και η διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό προϋποθέτει τον αποτελεσματικό έλεγχο του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, ώστε να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η Ελλάδα στέκεται με ψυχραιμία, ως δύναμη σταθερότητας και υπευθυνότητας στην περιοχή. Η περαιτέρω κλιμάκωση πρέπει να αποφευχθεί. Είναι σημαντικό να προστατευθούν οι άμαχοι και να υπάρξει σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο”.

Να σημειωθεί ότι την Τετάρτη στις 15.00΄στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου θα εξεταστεί το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής “Κύρωση της Συμφωνίας Περιφερειακής Συνεργασίας για την καταπολέμηση της πειρατείας και της ένοπλης ληστείας εναντίον πλοίων στην Ασία” προκειμένου την επόμενη μέρα (Πέμπτη 5/3) να συζητηθεί και να ψηφιστεί στην Ολομελεια.

Σήμερα εξάλλου στις 16.00΄ ολοκληρώνεται στη αρμόδια επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης και Δικαιοσύνης η επεξεργασία του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών “Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού” το οποίο υπερψηφίζει η ΝΔ, καταψηφίζουν ΚΚΕ και Νέα Αριστερά και με τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης να επιφυλάσσονται να αποσαφηνίσουν τη θέση τους στην Ολομέλεια αύριο που θα εισαχθεί προς συζήτηση και ψήφιση.

Η τελική στάση των κομμάτων στη ψηφοφορία έχει ιδιαίτερη σημασία και βαρύτητα, καθώς για την εφαρμογή της επιστολικής ψήφου στους εκτός επικράτειας εκλογείς, στις εθνικές εκλογές του 2027, απαιτείται η εξασφάλιση πλειοψηφίας των 2/3 των βουλευτών (200), σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος. Σε διαφορετική περίπτωση, θα διατηρηθεί το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την ψηφοφορία με φυσική παρουσία σε εκλογικά τμήματα του εξωτερικού. 
Και όσον αφορά τον ορισμό τριεδρικής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, αν δεν επιτευχθεί η αναγκαία πλειοψηφία των 2/3 των βουλευτών, δεν θα ισχύσει για τις εθνικές εκλογές του 2027, αλλά για τις μεθεπόμενες, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 54 του Συντάγματος.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος ήδη απηύθυνε έκκληση στην αντιπολίτευση ειδικά για την τριεδρική περιφέρεια αποδήμων   “να συγκεντρωθεί η απαραίτητη πλειοψηφία των 200 ψήφων για να ισχύσει από τις αμέσως επόμενες εκλογές, γιατί σε διαφορετική περίπτωση, μετατίθεται για το 2031” και να παραμερίσουν τις όποιες επιφυλάξεις ώστε να δοθεί στους Έλληνες του εξωτερικού το “αυθεντικό δικαίωμα του εκλέγεσθαι”.

Και στις δύο Ολομέλειες της εβδομάδας, εκτός από τους αρμόδιους υπουργούς επί των νομοσχεδίων, αναμένεται να παρέμβουν οι πολιτικοί αρχηγοί των κομμάτων της αντιπολίτευσης για τις εξελίξεις εντός και εκτός Ελλάδας.

Αντίθετα καταψήφισαν ο ΣΥΡΙΖΑ- που κατέθεσε τροπολογία με την οποία ζητά η ψήφος να μη προσμετράται στο τελικό εκλογικό αποτέλεσμα – και το ΚΚΕ, ενώ ΕΛ.ΛΥ. και Σπαρτιάτες, άλλαξαν στάση και δήλωσαν «παρών».

Υπενθυμίζεται πως βάσει του άρθρου 51 (παρ4) του Συντάγματος για την αλλαγή της διάταξης απαιτείτο η ψήφισή της από 200 βουλευτές, γεγονός που εκ πρωίμου υποχρέωνε τα κόμματα σε συναίνεση και συνεννόηση.

Με τροπολογία που κατέθεσε στη Βουλή για το νομοσχέδιο γύρω από το “δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι των αποδήμων χωρίς περιορισμούς”, ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει να δημιουργηθούν τέσσερις εκλογικές περιφέρειες αποδήμων, έτσι ώστε να μπορούν οι Έλληνες του εξωτερικού να εκλέγουν τους δικούς τους εκπροσώπους.

Στην τροπολογία που υπογράφεται από το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ με επικεφαλής τον Σωκράτη Φάμελλο προτείνεται επίσης η ψηφοφορία να διεξάγεται αυτοτελώς με ενιαίο ψηφοδέλτιο σε κάθε μία από τις τέσσερις περιφέρειες, ενώ σε αυτή δικαίωμα συμμετοχής θα έχουν όλοι οι Έλληνες πολίτες, οι οποίοι έχουν τη νόμιμη ικανότητα να εκλέγουν και να εκλέγονται χωρίς άλλους περιορισμούς ή προϋποθέσεις.

Τι εμπεριέχει η προτεινόμενη διάταξη

“Το άρθρο 1 αντικαθίσταται ως εξής:

Τέσσερις (4) έδρες βουλευτών Επικρατείας κατανέμονται για την εκπροσώπηση των Ελλήνων που είναι μόνιμα εγκατεστημένοι στο εξωτερικό, ανά μία στις εξής περιφέρειες που συστήνονται με το νόμο αυτό:
α) Ευρώπης

β) Βόρειας, Κεντρικής και Νότιας Αμερικής

γ) Χωρών Ωκεανίας – Άπω Ανατολής και

δ) Υπολοίπων χωρών.

Η ψηφοφορία διεξάγεται αυτοτελώς με ενιαίο ψηφοδέλτιο ,σε κάθε μία από τις περιφέρειες αυτές.

Σε αυτή έχουν δικαίωμα συμμετοχής οι Έλληνες πολίτες, που έχουν τη νόμιμη ικανότητα να εκλέγουν και να εκλέγονται , χωρίς άλλους περιορισμούς ή προϋποθέσεις εκτός από την μόνιμη εγκατάσταση στη συγκεκριμένη γεωγραφική ενότητα, η οποία βεβαιώνεται από την οικεία προξενική αρχή.

Με Προεδρικό Διάταγμα που εκδίδεται μετά από κοινή πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών και Εξωτερικών, μετά από γνώμη του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού, ορίζονται τα ακριβή όρια των περιφερειών της παραγράφου 1, ρυθμίζονται οι όροι της διεξαγωγής της ψηφοφορίας και κάθε άλλη λεπτομέρεια εφαρμογής της παρούσας ρύθμισης.
Κάθε αντίθετη γενική ή ειδική διάταξη νόμου καταργείται”.

Ειδικότερα, ο ειδικός αγορητής των «Σπαρτιατών» Πέτρος Δημητριάδης, ανέφερε πως «το νομοσχέδιο μπορεί να έχει ελλείψεις αλλά κινείται προς την σωστή κατεύθυνση. Αποκαθίστανται αδικίες και αίρονται πολλοί περιορισμοί που υπήρχαν, για αυτό και θα το υπερψηφίσουμε, γιατί το θέμα είναι εθνικό και όχι κομματικό».

Ο βουλευτής υποστήριξε πως η συζήτηση του νομοσχεδίου «δεν θα πρέπει να γίνει υπό το πρίσμα τυχοδιωκτισμού και ωφελιμισμού, αλλά να γίνει με έναν ουσιαστικό ενδιαφέρον». Η ψήφος των αποδήμων, τόνισε, «δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα πεδίο στείρων κομματικών αντιπαραθέσεων και να μην χρεωθούν οι Έλληνες του εξωτερικού τις ιδεολογικές μας αντιπαραθέσεις, γιατί το θέμα είναι εθνικό και υπερβαίνει τις κομματικές μας ταυτότητες».

Επισήμανε ότι το νομοσχέδιο θα μπορούσε να ήταν πιο πλήρες, όπως το να υπήρχε η ικανοποίηση του πάγιου αιτήματος της επιστολικής ψήφου. Να υπήρχε η διευκρίνιση μέχρι ποιας γενιάς Ελλήνων θα παρέχεται το δικαίωμα ψήφου, καθώς οι «Σπαρτιάτες» θεωρούν ότι αυτό θα έπρεπε να επεκταθεί έως και την τρίτη γενιά. Επίσης σημείωσε ότι για την εγγραφή στους καταλόγους να υπερισχύει το δίκαιο της καταγωγής, κάτι που δεν διευκρινίζεται στο νομοσχέδιο, όπως και να δημιουργηθούν εκλογικές περιφέρειες εξωτερικού, με δυνατότητα να εκλέγουν τους απόδημους Έλληνες της δικής τους περιφέρειας.

Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Παύλος Σαράκης, ανέφερε πως το κόμμα του επιφυλάσσεται να τοποθετηθεί στην Ολομέλεια, δηλώνοντας όμως ότι «είμαστε αντίθετοι ακόμα και με το πώς τιτλοφορείται το νομοσχέδιο, γιατί είναι αδιανόητο να μιλάμε για Ελληνισμό και ομογένεια και αυτά να μην προσδιορίζονται» αλλά να χρησιμοποιούνται επικοινωνιακά και μόνο.

Ο βουλευτής υπογράμμισε πως το κόμμα του «στηρίζει τον Ελληνισμό που αγωνιά για το μέλλον της Ελλάδας, αλλά διατηρεί δεσμούς με την πατρίδα μας, διατηρώντας την εθνική και πολιτιστική του ταυτότητα, όπως αυτά εξασφάλιζε ο 4648/2019 που και η Ελληνική Λύση είχε συντελέσει τα μέγιστα για την ψήφισή του». Υπενθύμισε ότι το κόμμα του και το 2019 είχε ταχθεί υπέρ της αυτοπρόσωπης ψήφου και όχι της επιστολικής ψήφου, που μπορεί να θέσει σε αμφισβήτηση το αδιάβλητο της διαδικασίας. Ο κ. Σαράκης ανέφερε ότι από την εμπειρία των εκλογών του Μαΐου και του Ιουνίου απαιτείται χρόνος για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων και μια ουσιαστική διαβούλευση στο τι είναι ορθό και δίκαιο. Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης μεταξύ άλλων επισήμανε ότι οι ρυθμίσεις που αφορούν τους Έλληνες που διαμένουν μόνιμα στο εξωτερικό, από εκείνους που έτυχε την ημέρα των εκλογών να είναι στο εξωτερικό, δεν μπορεί να είναι οι ίδιες. Οι δεύτεροι θα πρέπει να ψηφίζουν τους υποψηφίους της περιφέρειάς τους, εκεί που διαμένουν και έχουν τα δικαιώματά τους. Αντίθετα, οι μόνιμοι διαμένοντες στο εξωτερικό να ψηφίζουν υποψηφίους της ομογένειας σε αντίστοιχες ειδικές περιφέρειες που θα δημιουργηθούν. Υπογράμμισε ότι θα πρέπει να γίνει απογραφή του απόδημου Ελληνισμού ώστε να έχουμε και την κατανομή των σχετικών εδρών σε αυτές τις ειδικές περιφέρειες που θα σχηματιστούν και πως θα καταμετρούνται επί του αποτελέσματος χωρίς να προκαλούνται αλλοιώσεις στην τελική κατανομή των εδρών της Βουλής. Ο κ. Σαράκης κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «βάζει στα κόμματα το μαχαίρι στο λαιμό, εκβιάζοντας να ψηφίσουν ένα νομοσχέδιο που αλλάζει και επηρεάζει το εκλογικό αποτέλεσμα».

Ο ειδικός αγορητής της «ΝΙΚΗΣ» Γιώργος Αποστολάκης τάχθηκε επί της Αρχής υπέρ του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι το κόμμα του «από την ίδρυσή του έχει δηλώσει πως είναι στο πλευρό του απόδημου Ελληνισμού, μιας Ελλάδας χωρίς σύνορα, μιας δεύτερης Ελλάδας, αλλά Ελλάδας».

Ο βουλευτής παρατήρησε πως «οι απόδημοι στην πλειοψηφία τους είναι συντηρητικοί» και αναρωτήθηκε «εάν κανείς φοβάται αυτόν τον Ελληνισμό». Ο κ. Αποστολάκης ανέφερε ότι οι περιορισμοί και οι προϋποθέσεις που τέθηκαν στο Ν. 4648/2019 δεν επέτρεψαν παρά να συμμετάσχουν στις εκλογές του Μαΐου και Ιουνίου μόλις 18.000 ομογενείς, όταν οι απόδημοί μας υπολογίζονται σε 2 εκατομμύρια και συνεπώς είναι δικαιολογημένη η νομοθετική ρύθμιση στην οποία προχωρά η Κυβέρνηση. Σχετικά με το σχέδιο νόμου, ο αγορητής της «ΝΙΚΗΣ» είπε πως η άρση των περιορισμών είναι συμβατή και με της αποφάσεις του ΕΣΔΑ και με το πνεύμα του συνταγματικού νομοθέτη. Απέρριψε ως μη ορθό το επιχείρημα ότι δεν μπορεί εκείνοι που δεν ζουν στην χώρα να αποφασίζουν δια της ψήφου τους ποιες πολιτικές επιλογές θα ακολουθούνται και σημείωσε ότι δεν πρόκειται για χορήγηση ενός νέου δικαιώματος. Επίσης, δήλωσε πως η «ΝΙΚΗ» δεν είναι κατ΄αρχήν αντίθετη και με την επιστολική ψήφο, εάν και «καλώς η κυβέρνηση δεν εισάγει το θέμα αυτό στο νομοσχέδιο, καθώς χρειάζεται μελέτη για να είναι ασφαλής αυτή η επιστολική ψήφος».

Ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας, από την πλευρά του, ανέφερε ότι το κόμμα του «προσεγγίζει το θέμα της ψήφου των αποδήμων ως θέμα δημοκρατικού δικαιώματος. Δεν μπορεί να υπάρχουν συμπολίτες που έχουν δικαίωμα ψήφου και δεν μπορούν να το ασκήσουν». Τασσόμενος επί της Αρχής υπέρ του σχεδίου νόμου, ο κ. Καζαμίας είπε ότι «αυτό είναι ένα πρώτο θετικό βήμα της προσπάθειας που πρέπει να κάνει η Πολιτεία μας για να προσεγγίσει και την γενιά που έφυγε από την χώρα μας την δεκαετία της κρίσης». Ο εισηγητής της Πλεύσης Ελευθερίας, υπενθύμισε πως το κόμμα του έθεσε εμφατικά το ζήτημα αυτό της άρσης των περιορισμών στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των αποδήμων κατά τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης στην Βουλή. Επισήμανε όμως ότι θα έπρεπε στο νομοσχέδιο να προβλέπονται μέτρα που θα διευκολύνουν πραγματικά τους απόδημους στο να μπορούν να συμμετάσχουν στις εκλογές, όπως περισσότερα εκλογικά τμήματα. Επίσης, να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά ορισμένα τεχνικά ζητήματα, όπως η κατάργηση της αναφοράς στο σχέδιο νόμου περί «ειδικών καταλόγων».

Ο κ. Καζαμίας καταλήγοντας ανέφερε πως «καλωσορίζουμε το σχέδιο νόμου, για εμάς είναι μια αρχή αλλά είναι μόνο μια μόνο αρχή. Δεν έχει αντιμετωπιστεί συνολικά το ζήτημα» και θα πρέπει «να εξεταστεί η προοπτική διεύρυνσης του δικαιώματος ψήφου σε μεγαλύτερες κατηγορίες Ελλήνων του εξωτερικού».

• έχουν ζήσει τουλάχιστον 2 χρόνια στην Ελλάδα την τελευταία 35ετία
• έχουν υποβάλει φορολογική δήλωση είτε το τρέχον, είτε το προηγούμενο φορολογικό έτος.

Συγκεκριμένα, με τις προωθούμενες ρυθμίσεις:

Α. Με το υπόψη σχέδιο νόμου, τροποποιούνται οι διατάξεις του ν.4648/2019 αναφορικά με την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος εκλογέων που βρίσκονται εκτός ελληνικής επικράτειας κατά την ημέρα διενέργειας εκλογών.

Συγκεκριμένα:

Απλοποιείται η διαδικασία εγγραφής των εν λόγω εκλογέων στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού που τηρούνται στο Υπουργείο Εσωτερικών, με την κατάργηση των υφιστάμενων κριτηρίων και δικαιολογητικών, ενώ η αρμόδια υπηρεσία του ιδίου Υπουργείου αποφασίζει για την αποδοχή ή την απόρριψη της αίτησης εγγραφής αυτών στους ανωτέρω εκλογικούς καταλόγους.
Καταργείται, επίσης, η Ειδική Διακομματική Επιτροπή για την εξέταση ενστάσεων κατά απορριπτικών αποφάσεων εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους (άρθρο 1).
Β. Από τις προτεινόμενες διατάξεις δεν προκαλούνται δημοσιονομικές επιπτώσεις επί του κρατικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης

Το νομοσχέδιο αναμένεται τις επόμενες μέρες να εισαχθεί προς συζήτηση στις αρμόδιες επιτροπές, προκειμένου στη συνέχεια να πάρει το δρόμο της Ολομέλειας.

Επί της αρχής, θετικά διακείμενοι εμφανίζονται, πέραν της ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και η Πλεύση Ελευθερίας.

Ωστόσο, παρότι το 2021 αντίστοιχη ρύθμιση είχε ψηφίσει και η Ελληνική Λύση, ο Κυριάκος Βελόπουλος δηλώνει πως δεν προτίθεται να στηρίξει καμία νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ενίσχυση της ισότιμης μεταχείρισης του συνόλου των μελών του εκλογικού σώματος, με ιδιαίτερη έμφαση στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος τόσο των εκλογέων που είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού όσο και των εκλογέων που τυγχάνει να βρίσκονται στο εξωτερικό κατά την ημέρα των εκλογών, στο πλαίσιο της τήρησης της αρχής της καθολικότητας της ψηφοφορίας.

Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα, 17 Ιουλίου 2023, και ώρα 8 π.μ. και το περιεχόμενό της έχει αναρτηθεί ΕΔΩ.

Η υπουργός Εσωτερικών Νίκη Κεραμέως δήλωσε σχετικά: «Το 2019 έγινε ένα σημαντικό βήμα, δίνοντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα σε Έλληνες πολίτες που βρίσκονται στο εξωτερικό να ψηφίσουν. Και τώρα έχει έρθει η ώρα να κάνουμε ένα νέο σημαντικό άλμα, αίροντας όλους τους περιορισμούς για την άσκηση του δικαιώματος ψήφου. Πρόκειται για μία ιστορική ευκαιρία και μία μεγάλη ευθύνη που βαραίνει τον κάθε βουλευτή, πέρα και πάνω από κόμματα. Δεν είναι δεξιό, κεντρώο ή αριστερό το ζήτημα αυτό. Είναι ζήτημα σεβασμού στους απανταχού της Γης Έλληνες. Τους διευκολύνουμε στην άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος. Καλούμε τους βουλευτές να υπερψηφίσουν το νομοσχέδιο. Οι απόδημοι Έλληνες είναι η ψυχή και η φωνή της Ελλάδας στο εξωτερικό. Έχουμε χρέος να τους διευκολύνουμε στην άσκηση τού, συνταγματικά κατοχυρωμένου, εκλογικού τους δικαιώματος».

Ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος προχώρησε στην ακόλουθη δήλωση:

«Όπως είχαμε δεσμευτεί το 2019, μόλις μεταβληθούν οι κοινοβουλευτικές συνθήκες και με δεδομένη την πρόσφατη λαϊκή ετυμηγορία, η Νέα Δημοκρατία καταθέτει νομοσχέδιο που θα άρει τους περιορισμούς για την εγγραφή εκλογέων στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού. Είναι αυτονόητη υποχρέωση όλων μας να δείξουμε τον σεβασμό στον Απόδημο Ελληνισμό».

Ακολουθούν ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το προτεινόμενο νομοσχέδιο

1. Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο σχετικά με την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα;

Αίρονται όλοι οι περιορισμοί στην άσκηση εκλογικού δικαιώματος των Ελλήνων που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους και είτε ζουν μόνιμα στο εξωτερικό, είτε βρίσκονται στο εξωτερικό την ημέρα των εκλογών.

Το 2019 η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εισηγείται νόμο σύμφωνα με τον οποίο για πρώτη φορά οι Έλληνες πολίτες που μόνιμα ή προσωρινά βρίσκονται στο εξωτερικό, αποκτούν το δικαίωμα εγγραφής σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εκλογέων εξωτερικού και άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος από το εξωτερικό. Προκειμένου να ισχύσει η ρύθμιση, έπρεπε να ψηφιστεί από τουλάχιστον 200 (εκ των 300) Βουλευτών. Στο πλαίσιο επίτευξης της απαραίτητης συναίνεσης 200 τουλάχιστον Βουλευτών, θεσπίσθηκαν -κατόπιν προτάσεων των κομμάτων της αντιπολίτευσης- επιπλέον προϋποθέσεις για την άσκηση του δικαιώματος ψήφου από το εξωτερικό, δηλ. να έχουν διαμείνει συνολικά 2 έτη εντός της Ελληνικής Επικράτειας κατά το χρονικό διάστημα των τελευταίων 35 ετών και να έχουν υποβάλει φορολογική δήλωση κατά το τρέχον ή το προηγούμενο φορολογικό έτος. Αυτοί οι περιορισμοί όμως κατέστησαν δυσχερή τη συμμετοχή στις εκλογές για τη μεγάλη πλειονότητα των εκλογέων, και ακριβώς γι’ αυτό προτείνεται η κατάργησή τους.

2. Ποιους αφορά αυτό το νομοσχέδιο;

Αφορά Έλληνες πολίτες οι οποίοι:

• είτε είναι μόνιμοι κάτοικοι του εξωτερικού
• είτε τυγχάνει να βρίσκονται στο εξωτερικό κατά την ημερομηνία διεξαγωγής εκλογών
  και οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.

Δίνεται συνεπώς η δυνατότητα σε όλους αυτούς τους Έλληνες πολίτες να ασκήσουν το δικαίωμα της ψήφου από το εξωτερικό χωρίς περιορισμούς.

3. Γιατί είναι σημαντικό να μην υπάρχουν περιορισμοί στην άσκηση του δικαιώματος ψήφου των Ελλήνων που βρίσκονται στο εξωτερικό;

Για την ενίσχυση της ισότιμης μεταχείρισης των εκλογέων, ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας τους ή της πρόσκαιρης απουσίας τους από τη χώρα.

4. Το Σύνταγμα προβλέπει να μην υπάρχουν περιορισμοί στην άσκηση του δικαιώματος ψήφου από το εξωτερικό;

Ναι. Το Σύνταγμα, στο άρθρο 54 παρ. 4, δίνει τη δυνατότητα αλλά όχι την υποχρέωση για τη θέσπιση περιορισμών στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από το εξωτερικό. Επαφίεται συνεπώς στη Βουλή των Ελλήνων το κατά πόσο θα υπάρχουν ή όχι περιορισμοί στην άσκηση του δικαιώματος αυτού. Η πρόταση της Κυβέρνησης είναι να μην υπάρχουν πλέον περιορισμοί, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την ισότιμη μεταχείριση του συνόλου των μελών του εκλογικού σώματος. Εξάλλου, οι συμπολίτες μας αυτοί μπορούν να ταξιδέψουν στην Ελλάδα και να ψηφίσουν χωρίς κανένα περιορισμό. Πλέον, θα έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στο εξωτερικό δίχως περιορισμούς.

5. Γιατί πρόκειται για ιστορική ευκαιρία η ψήφιση αυτού του νομοσχεδίου;

Γιατί είναι ζήτημα σεβασμού στο βασικό δημοκρατικό δικαίωμα της συμμετοχής στις εκλογές των Ελλήνων πολιτών που ζουν στο εξωτερικό. Οι απόδημοι Έλληνες είναι η ψυχή και η φωνή της Ελλάδας στο εξωτερικό. Έχουμε χρέος να τους διευκολύνουμε στην άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος. Πρόκειται για δημοκρατικό χρέος και ιστορική ευκαιρία, γι’ αυτό και είναι μεγάλη η ευθύνη που βαραίνει τον κάθε Βουλευτή. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, πέρα και πάνω από κόμματα.

Συγκεκριμένα, υπέρ ψήφισαν 190 βουλευτές, έναντι 23 κατά, σε σύνολο 213.

Υπέρ του νομοσχεδίου ψήφισαν ΝΔ, ΚΙΝΑΛ και Ελληνική Λύση, ενώ καταψήφισαν οι βουλευτές ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και ΜέΡΑ25.

Οι διαφορές των κομμάτων
Ο ΣΥΡΙΖΑ έθεσε εξαρχής ως βασικό όρο για τη θετική ψήφο του, τη μη ενσωμάτωση της ψήφου των αποδήμων στο ελληνικά εκλογικά αποτελέσματα και τη δημιουργία τεσσάρων νέων περιφερειών – Ευρώπης, Βόρειας, Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, Χωρών Ωκεανίας-Άπω Ανατολής και Υπολοίπων Χωρών – κάτι που αποτελούσε «κόκκινη γραμμή» για τον υπουργό Εσωτερικών Μάκη Βορίδη και την κυβέρνηση.

Από την άλλη πλευρά, τόσο το ΚΚΕ και όσο και ΜέΡΑ25, η θετική ψήφος των οποίων ήταν απαραίτητη προκειμένου να εξασφαλιστεί ευρεία συναίνεση, αντιδρούσαν κατηγορώντας την κυβέρνηση, το μεν ΚΚΕ για «πολιτικό τυχοδιωκτισμό», το δε ΜέΡΑ25 για «εργαλειοποίηση των ομογενών».

Επιστροφή στον νόμο Θεοδωρικάκου
Μετά και τη σημερινή αδυναμία να συγκεντρωθούν οι απαραίτητες 200 ψήφοι, λοιπόν, θα εξακολουθήσει να ισχύει ο νόμος Θεοδωρικάκου, όπως ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2019, με την κυβέρνηση να σχεδιάζει τα επόμενα βήματά της, έστω και με τον υφιστάμενο νόμο, ο οποίος αφορά σε ένα κομβικό ζήτημα: Τη δυνατότητα «επιστροφής» της γενιάς του brain drain.

• O νόμος που ψηφίστηκε το 2019, από μία συντριπτική πλειοψηφία βουλευτών (288), περιλαμβάνει μία σημαντική ρύθμιση, για τη γενιά που έφυγε την τελευταία δεκαετία της κρίσης. Συγκεκριμένα, οι νέοι κάτω των 30 ετών μπορούν να εγγραφούν στην πλατφόρμα και να ψηφίσουν με τον ΑΦΜ του πατέρα τους ή της μητέρας τους. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι μπορεί να έφυγαν πριν από λίγα χρόνια και να μην δούλεψαν ποτέ στην Ελλάδα, άρα να μην έχουν καταθέσει ποτέ φορολογική δήλωση.

Οξεία πολιτική σύγκρουση ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ
Πριν την ψηφοφορία, προηγήθηκε μία ακόμη έντονη συζήτηση στη Βουλή, με την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση να συγκρούονται για την ψήφο των ομογενών, εξαπολύοντας αλληλοκατηγορίες και επιθέσεις.

Επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ εξαπέλυσε ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Στέλιος Πέτσας, κατηγορώντας τον για διγλωσσία, καιροσκοπισμό και αδικαιολόγητη υποκρισία, και άρνηση να επιτρέψει στους απόδημους Έλληνες, να ασκούν απρόσκοπτα το δίκαιο και πάγιο εκλογικό τους δικαίωμα.

«Η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών δεν κινείται στη λογική «όλα ή τίποτα». Κινούμαστε, και πριν και τώρα, στη λογική των γόνιμων συμβιβασμών για να ψηφιστεί», ανέφερε ο κ. Πέτσας, ενώ σημείωσε ότι «είναι ιδιότυπο ανάχωμα οι περιορισμοί που παρεμποδίζουν την επαφή των Ελλήνων του εξωτερικού με την Ελλάδα».

Απαντώντας στις αιτιάσεις του ΣΥΡΙΖΑ, περί εμπαιγμού και ευκαιριακά πυροτεχνήματα της ΝΔ, ο κ. Πέτσας αντέτεινε ότι «δεν έχουν καμία σχέση με τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα».

«Εμείς στηρίζουμε με σθένος και συνέπεια χρόνια τώρα τις θέσεις μας για τους απόδημους. Καταφέραμε να σπάσουμε τον κλοιό της αδράνειας και απραξίας για χρόνια, στην ψήφο αποδήμων. Αντίθετα, η αξιωματική αντιπολίτευση παραμένει δέσμια της υποκρισίας, των ιδεοληψιών της και των φοβικών της συνδρόμων», επεσήμανε ο κ. Πέτσας και κατέληξε:

• «Είναι ξεκάθαρο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ φοβάται την ψήφο αποδήμων. Γι’ αυτό, παίζοντας κρυφτούλι, με μισόλογα και παλινωδίες, προφάσεις και έωλα επιχειρήματα, προσπαθεί να αποφύγει την αλήθεια. Όμως, οι απόδημοι ξέρουν ποιοι θέλουν να τους διευκολύνουν και ποιοι τους δουλεύουν».

ΣΥΡΙΖΑ: Βάλατε αυτογκόλ – Σας εξέθεσε ο Θεοδωρικάκος
Στα επιχειρήματα πολλών βουλευτών της ΝΔ, απάντησε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Γιάννη Ραγκούσης και, συγκεκριμένα, στο αν «φοβάται η αξιωματική αντιπολίτευση και δεν θέλει την ψήφο των αποδήμων».

• «Είναι ανακριβέστατο», τόνισε ο κ. Ραγκούσης, προσθέτοντας πως αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ο νόμος ο οποίος ισχύει, του 2019, προβλέπει ότι ενδεχομένως εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνίδων και Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό, «θα έχουν τη διευκόλυνση συμμετοχής τους στις επόμενες εθνικές εκλογές και η ψήφος τους θα προσμετρηθεί στο συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα, που θα βγει σε επίπεδο επικράτειας.Αυτό, κύριε Βορίδη, όπως ξέρετε πολύ καλά», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ραγκούσης, απευθυνόμενος προσωπικά στον αρμόδιο υπουργό Εσωτερικών – καλώντας τον, μάλιστα, να σταματήσει «αυτή την συκοφαντία» (σ.σ. κατά του ΣΥΡΙΖΑ) – «έχει ψηφιστεί και από εμάς».

Συνεπώς, ανέφερε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, «μια αξιωματική αντιπολίτευση, που δεν θα ήθελε την προσμέτρηση της ψήφου των εκλογέων του εξωτερικού στο τελικό αποτέλεσμα, δεν θα ψήφιζε ούτε τον νόμο του 2019, με βάση τον οποίο θα ψηφίσουν – επαναλαμβάνω – δυνητικά εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνίδες και Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό».

Και κατέληξε: «Θα είναι χαρά μας να ξαναπάρετε τέτοιες πρωτοβουλίες, να ξαναβάλετε τέτοιο αυτογκόλ που βάλατε, αναλαμβάνοντας αυτή την πρωτοβουλία, για να ξαναδώσετε τη δυνατότητα στον κ. Θεοδωρικάκο – ένα παράδειγμα – να έρθει εδώ και στην πραγματικότητα να σας εκθέσει».

«Εμείς θέλουμε η ψήφος των κατοίκων του εξωτερικού να είναι ισότιμη και να προσμετράτε στο εκλογικό αποτέλεσμα.

“Βέτο” της αντιπολίτευσης στην ανεξέλεγκτη ψήφο των ομογενών – Ο Βορίδης απέρριψε τροπολογία για εκλογικές περιφέρειες

Όλα τα υπόλοιπα, όπως για παράδειγμα αν θα γίνει η εκλογή των εκπροσώπων των αποδήμων με λίστα, αν θα είναι επικρατείας ή θα εκλεγούν με λίστα και με τι αναλογία, μπαίνουν στο πλαίσιο μιας τεχνικής συζήτησης την οποία είμαστε έτοιμοι να κάνουμε», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Βορίδης και συμπλήρωσε:

«Είμαι έτοιμος να συμφωνήσουμε στα πάντα και θα είμαι απολύτως ανεκτικός για να διαμορφώσουμε αυτού του τύπου συναίνεση. Όμως, δεν πρόκειται να παίξουμε με ίσως ή αλλά. Θέλουμε καθαρές κουβέντες . Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει την απαιτούμενη πλειοψηφία, απευθύνομε σε αυτόν και μόλις κάνει δεκτές τις δύο αυτές προϋποθέσεις ξεκινά αμέσως η τεχνική συζήτηση για τα πάντα την οποία μπορούμε να την κάνουμε άνετα».

Ο πρόεδρος του ΜέΡΑ25, Γιάνης Βαρουφάκης, δήλωσε ότι είναι απολύτως σύμφωνος με την πρόταση του κ. Βορίδη και τις προϋποθέσεις που έθεσε, ωστόσο όπως είπε, το νομοσχέδιο που συζητείται σήμερα στη Βουλή, παραβιάζει την ισότιμη ψήφο για αυτό και το κόμμα του το καταψηφίζει.