Όπως τόνισε, η πρόσφατη απόφαση της Ευρώπης για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027 συνιστά αλλαγή ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή, καθώς “δεν μπορεί από τη μία να στηρίζεται η Ουκρανία, που δέχεται παράνομη εισβολή, και από την άλλη να χρηματοδοτείται η Ρωσία”. Στο νέο αυτό περιβάλλον, η Ελλάδα, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, αποκτά ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη.

“Η επιτυχία του  Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες. Δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής. Είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένας διάδρομος φυσικού αερίου, είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης”, ανέφερε χαρακτηριστικά και επανέλαβε ότι όταν μιλάμε για τον Κάθετο Διάδρομο “μιλάμε για σύνθετο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο. Δεν είναι ούτε απλό ούτε στιγμιαίο, αλλά στρατηγικό.”.

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς έχει ήδη ανακοινωθεί η σύγκληση συνάντησης Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών στις 24 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η επιτυχία του έργου αποτελεί ζήτημα εθνικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας πως “δεν έχει να κάνει με κόμματα ή πρόσωπα, αλλά με τη χώρα μας”.

Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Chevron, ο Υπουργός δήλωσε ότι “πέρασε από το Ελεγκτικό Συνέδριο και στις επόμενες δύο εβδομάδες έρχεται η ηγεσία της Chevron στην Ελλάδα για να υπογράψουμε τις τέσσερις συμβάσεις”, διευκρινίζοντας ότι αμέσως μετά η διαδικασία προχωρά στη Βουλή.

Όπως σημείωσε, “πριν περάσει ένας χρόνος από τη στιγμή που το ανακοινώσαμε, σε χρόνο ρεκόρ, η χώρα μας ολοκλήρωσε όλα τα θεσμικά στάδια για να προχωρήσουμε με τη Chevron”, ενώ έθεσε ως σαφή στόχο “στο δεύτερο μισό του 2026 να ξεκινήσουν οι γεωφυσικές και σεισμικές έρευνες”.

Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε επίσης στα ζητήματα της καθημερινότητας και ειδικότερα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι “για τρίτο συνεχόμενο μήνα οι τιμές παραμένουν αμετάβλητες”, σε μια περίοδο που η χονδρική τιμή στην Ευρώπη παρουσιάζει αυξητικές τάσεις, σημειώνοντας ότι αυτό συνιστά ένδειξη σταθεροποίησης. Ειδική αναφορά έκανε στο νέο πορτοκαλί τιμολόγιο, εξηγώντας ότι από την 1η Φεβρουαρίου αφορά τους μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου θα είναι διαθέσιμο και για τα νοικοκυριά, με προϋπόθεση την ύπαρξη έξυπνου μετρητή. Όπως εξήγησε, το μέτρο επιτρέπει την αξιοποίηση της χαμηλότερης τιμής χονδρικής τις μεσημβρινές ώρες λόγω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και “θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της τιμής από 10% έως 18%”.

Αναφερόμενος στη βιομηχανία, τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί προτεραιότητα της Κυβέρνησης και ότι η στήριξη θα γίνει “σε συνεργασία και συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση”. Παράλληλα, στάθηκε στο ζήτημα της ρευματοκλοπής, επισημαίνοντας ότι οι έλεγχοι έχουν εντατικοποιηθεί, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για “σκανδαλώδη και κοινωνικά άδικη πρακτική, που επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές”.

Αναφερόμενος στη συνταγματική αναθεώρηση τόνισε, ότι “θα πρέπει να μπορέσουμε να έχουμε τη μέγιστη δυνατή θεσμική ανανέωση έτσι ώστε η χώρα μας να είναι έτοιμη για αυτό που έρχεται για το αύριο. Και είναι μια συζήτηση που θα γίνει ώριμα, θεσμικά και θα αποδείξει και η αντιπολίτευση πόσο έτοιμη είναι για να μπορέσει να προχωρήσει σε μια θεσμική συζήτηση για το μέλλον της χώρας μας.

Κλείνοντας, ο Υπουργός επανέλαβε την ανάγκη συναινέσεων στα μεγάλα εθνικά ζητήματα, τονίζοντας ότι “πρέπει να μπορούμε να συμφωνούμε στα μεγάλα”, καθώς οι ενεργειακές επιλογές της χώρας και η αναβάθμιση της γεωπολιτικής της θέσης αποτελούν ζητήματα που υπερβαίνουν τις κομματικές γραμμές και αφορούν το μέλλον της Ελλάδας.

Με τη νέα αυτή κατηγορία, ο χάρτης των τιμολογίων εμπλουτίζεται (πράσινο, μπλε, κίτρινο, πορτοκαλί), δίνοντας στους καταναλωτές μεγαλύτερη ευχέρεια επιλογών και δυνατότητα εξοικονόμησης, αξιοποιώντας τις χαμηλότερες τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς—ιδίως στις ώρες υψηλής παραγωγής ΑΠΕ.

Ποιοι και πότε θα ενταχθούν στο πορτοκαλί τιμολόγιο

• 1 Φεβρουαρίου 2026: Έναρξη για μεγάλους καταναλωτές (βιομηχανίες, επιχειρήσεις κ.λπ.)
• 1 Απριλίου 2026: Έναρξη για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις
• Προϋπόθεση: Ύπαρξη έξυπνου μετρητή που παρέχει πιστοποιημένες ωριαίες μετρήσεις.

Το ΥΠΕΝ σημειώνει ότι ο σχεδιασμός αυτός «ενισχύει τον ανταγωνισμό και δημιουργεί νέες ευκαιρίες μείωσης του ενεργειακού κόστους», με τα πρώτα παραδείγματα να δείχνουν συνολικό όφελος 10% έως 18% στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για επιχειρήσεις.

Οι καταναλωτές πληρώνουν με βάση την πραγματική τιμή χονδρικής της επόμενης ημέρας, ανά ώρα.

• Η Τελική Τιμή Προμήθειας ανακοινώνεται έως τις 17:00 της προηγούμενης ημέρας.
• Οι προμηθευτές αποστέλλουν ALERT (SMS ή Viber) όταν κάποια ώρα της επόμενης ημέρας η τιμή προβλέπεται να ξεπεράσει τα 180 €/MWh, ώστε ο πελάτης να προσαρμόσει έγκαιρα την κατανάλωση.
• Δεν επιτρέπεται ρήτρα πρόωρης αποχώρησης, δίνοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα να αλλάξουν πρόγραμμα χωρίς ποινές.

Για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις ισχύουν πρόσθετες δικλείδες προστασίας, με σαφή δομή τιμολογίων, διαφάνεια στους λογαριασμούς και ειδικούς κανόνες για τις συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης.

Ποιοι θα έχουν το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος

Το πορτοκαλί τιμολόγιο είναι ιδιαίτερα συμφέρον για όσους καταναλώνουν:

• πάνω από 65% της ενέργειάς τους μεταξύ 08:00–17:00, ή
• μπορούν να μεταφέρουν εκεί μεγάλο μέρος των αναγκών τους.

Οι ώρες αυτές συμπίπτουν με την υψηλή παραγωγή ΑΠΕ, όπου η χονδρική τιμή συχνά υποχωρεί αισθητά.

Χαρακτηριστικές δραστηριότητες που ωφελούνται χωρίς αλλαγή ωραρίου

• Ξυλουργεία – οικοδομικές βιοτεχνίες
• Μαρμαράδικα
• Συνεργεία εγκατάστασης κουφωμάτων
• Μονάδες μεταποίησης με μία βάρδια
• Γραφεία με ωράριο 9:00–17:00

Παραδείγματα οικονομικού οφέλους

1. Εμπορικός πελάτης (65% κατανάλωση 08:00–17:00)

• Κόστος με πορτοκαλί τιμολόγιο: 98 €/MWh
• Μέση χονδρική τιμή: 108,6 €/MWh
• Όφελος: ≥10%

2. Βιομηχανικός πελάτης (80% κατανάλωση 08:00–17:00)

• Κόστος με πορτοκαλί τιμολόγιο: 89 €/MWh
• Μέση χονδρική τιμή: 108,6 €/MWh
• Όφελος: ≥18%

Το τελικό όφελος μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο, αφού η τιμή προμήθειας καθορίζεται καθημερινά και ενδέχεται να πέσει κάτω από τις υπολογισμένες μέσες τιμές.

Toυ Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Οι έξυπνοι μετρητές έχουν την δυνατότητα να μετρούν άμεσα την κατανάλωση ηλεκτρικής ισχύος και να μεταδίδουν τις μετρήσεις στις βάσεις δεδομένων σε ένα κέντρο διαχείρισης πάροχου. Έτσι, ο καταναλωτής και ο πάροχος μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να έχει γνώση της πραγματικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Σε συνθήκες απελευθερωμένης αγοράς, οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας θα έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν με τους καταναλωτές μέσω μηνυμάτων (sms) και να τους υποδεικνύουν μειωμένες χρεώσεις κιλοβατώρας σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.

Με αυτόν τον τρόπο, ο καταναλωτής μπορεί να κάνει εξοικονόμηση ενέργειας ανά πάσα στιγμή, αφού θα ξέρει σε ποια χρονική περίοδο της ημέρας ή της εβδομάδας ποιες συσκευές ξοδεύουν περισσότερα χρήματα και σε ποια άλλη χρονική περίοδο οι ίδιες συσκευές όταν λειτουργούν ξοδεύουν τα λιγότερα χρήματα. Ο έξυπνος μετρητής μπορεί να επικοινωνεί ασύρματα με οικιακές συσκευές μέσω ψηφιακών αισθητήρων που διαθέτουν οι σύγχρονες οικιακές συσκευές και έτσι ο καταναλωτής να βλέπει στην οθόνη του ανα πάσα στιγμή κοστολογημένες όλες τις καταναλώσεις του.

Οι έξυπνοι μετρητές επίσης εξασφαλίζουν σημαντικά πλεονεκτήματα για τους καταναλωτές, με κυριότερο την εφαρμογή των πορτοκαλί τιμολογίων στη διάρκεια της ημέρας ανάλογα με τη διακύμανση των τιμών στο Χρηματιστήριο. Έτσι, για παράδειγμα τις μεσημεριανές ώρες του καλοκαιριού που κορυφώνεται η παραγωγή των φωτοβολταϊκών, ή τις ώρες που υπάρχει υψηλή ένταση ανέμου και τα αιολικά παράγουν το μέγιστο φορτίο και η χρηματιστηριακή τιμή πέφτει, θα ισχύουν αντίστοιχα χαμηλότερες τιμές καταναλωτή, ενώ τις ώρες αιχμής (π.χ. τις βραδινές, όταν εκλείπει η παραγωγή των φωτοβολταϊκών ή οι άνεμοι έχουν πέσει) οι χρεώσεις θα είναι ακριβότερες. Οι καταναλωτές θα μπορούν να εξοικονομούν χρήματα μεταφέροντας την κατανάλωση κατά τις ώρες χαμηλής χρέωσης, αποφεύγοντας τη χρήση ενεργοβόρων συσκευών τις ώρες αιχμής.

Η μεταφορά δεδομένων στο κέντρο τηλεμετρίας του παρόχου γίνεται είτε ασύρματα μέσω τεχνολογίας Wi-Fi ή ενσύρματα μέσω καλωδίου μεταφοράς δεδομένων (οπτική ίνα) από τον μετρητή στο κέντρο λήψης και επεξεργασίας δεδομένων. Δηλαδή ο έξυπνος μετρητής διαθέτει θα λέγαμε μια πύλη δεδομένων που με διάφορα γραφήματα στην οθόνη του, ακόμα και στο κινητό ή σε μία ξεχωριστή οθόνη (φωτό 2) ή στην οθόνη ενός υπολογιστή μέσω ειδικής εφαρμογής ο καταναλωτής θα μπορεί να παρακολουθεί τις ενεργειακές καταναλώσεις του, τις χρεώσεις του, αλλά ακόμα και πολλά κρίσιμα ποιοτικά μεγέθη του ρεύματος, όπως τις αρμονικές, την άεργο ισχύ, τις διακυμάνσεις της τάσης κλπ.

Επίσης με τους έξυπνους μετρητές θα παρέχεται και η δυνατότητα εντοπισμού διαρροών, αλλά ακόμα περισσότερο ο εντοπισμός ρευματοκλοπής, ενώ θα παρέχεται και η δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης προγραμματισμένων διακοπών ρεύματος από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Στα σημαντικά οφέλη του έξυπνου μετρητή είναι και η αποθήκευση ενεργειακών δεδομένων ενός καταναλωτή για μεγάλο διάστημα στη βάση δεδομένων, μέχρι και δύο έτη, δηλαδή η αποτύπωση του ενεργειακού του προφίλ στο οποίο θα μπορεί να έχει πρόσβαση οποιοσδήποτε πάροχος, ώστε να προτείνει στον ενδιαφερόμενο, ποιος τύπος τιμολογίου είναι ο βέλτιστος για τον συγκεκριμένο προφίλ του πελάτη.

Επίσης, άλλο ένα σημαντικό όφελος που θα έχουμε με την τοποθέτηση και χρήση των έξυπνων μετρητών στα σπίτια μας θα είναι η ακριβής μέτρηση της κατανάλωσης κάθε μήνα, όχι από κάποιον υπάλληλο εταιρίας, που πολλές φορές παρατηρήθηκαν λάθη καταγραφής ή αυθαίρετες χρεώσεις.

Το κόστος προμήθειας και τοποθέτησης των έξυπνων μετρητών με την ταυτόχρονη αντικατάσταση των παλαιών, πηγές αναφέρουν ότι θα το αναλάβουν οι πάροχοι από κονδύλια μέσω του ταμείου ανάκαμψης και από κονδύλια μέσω δάνειου από την ΕΤΕπ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Βόρεια Ευρώπη έξι στους δέκα καταναλωτές χρησιμοποιούν έξυπνους μετρητές και εντός του επόμενου έτους θα φθάσουν τους οκτώ στους δέκα. Η χώρα μας σήμερα βρίσκεται μαζί με τις υπόλοιπες χώρες της πρώην Α. Ευρώπης στα χαμηλότερα ποσοστά.

*Μιχάλης Χριστοδουλίδης, Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός, Ενεργειακός Επιθεωρητής