Αναφέρθηκε στην πρόοδο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, επισημαίνοντας τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, τις αυξήσεις στους μισθούς και τη μείωση των φόρων, παρά τις αλλεπάλληλες διεθνείς κρίσεις. Υπογράμμισε τη βελτίωση της εικόνας της Ελλάδας διεθνώς, την ψήφιση του νόμου για τα μη κρατικά πανεπιστήμια και τις μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη και τη φορολογία. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι υπάρχουν αστοχίες και καθυστερήσεις, όπως στον ΟΠΕΚΕΠΕ, που πρέπει να αντιμετωπιστούν με κάθαρση και διαφάνεια.

Σχετικά με την εγκληματικότητα και την υπόθεση στα Βορίζια Κρήτης, ο Μαρινάκης σημείωσε ότι η κυβέρνηση έχει επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα, με συλλήψεις και ενίσχυση των δομών της αστυνομίας, χωρίς όμως να ωραιοποιεί την κατάσταση. Τόνισε τη σημασία της αυστηρότερης ποινικής αντιμετώπισης, της κατάργησης του «ασύλου ανομίας» στα πανεπιστήμια και της αποφασιστικής δράσης απέναντι στην παραβατικότητα.

Μιλώντας για το στεγαστικό πρόβλημα, εξήγησε οι λύσεις είναι σύνθετες και απαιτούν συνδυασμό μέτρων – αύξηση μισθών, φοροαπαλλαγές, προγράμματα ανακαίνισης και αποκέντρωση. Στο ίδιο πλαίσιο, απέρριψε την παραδοσιακή «παροχολογία» των ελληνικών κυβερνήσεων, που όπως είπε οδήγησε σε δημοσιονομική εκτροπή και καλλιέργησε έναν επιζήμιο κρατισμό.

Επέμεινε στη σημασία της ανταποδοτικότητας των φόρων, ζητώντας το κράτος να αποδεικνύει στους πολίτες πού πηγαίνουν τα χρήματά τους – σε ψηφιακές υπηρεσίες, υποδομές, υγεία και πολιτική προστασία. Ανέφερε πως η κυβέρνηση έχει μειώσει 83 φόρους, ενισχύοντας παράλληλα τα δημόσια έσοδα μέσω ανάπτυξης και καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Ο κ. Μαρινάκης εξέφρασε ανησυχία για την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου, ιδίως στη Βουλή, όπου συχνά επικρατούν ύβρεις και λαϊκισμός. Αναφέρθηκε στην ανάγκη για κανονικούς ανθρώπους στην πολιτική, με εμπειρία και «ένσημα», που να κατανοούν τα προβλήματα των πολιτών και να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη. Επικαλέστηκε προσωπικά παραδείγματα, επισημαίνοντας την απόσταση που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στους πολιτικούς και τους πολίτες, λόγω κακών συμπεριφορών του παρελθόντος.

Τέλος, μίλησε για τη σημασία των νέων μορφών επικοινωνίας, όπως το briefing για τους πολίτες, με στόχο έναν πιο ανοιχτό και ουσιαστικό διάλογο. Εξέφρασε αισιοδοξία για τη νέα γενιά και κάλεσε περισσότερους νέους ανθρώπους να εμπλακούν ενεργά, όχι μόνο μέσω κομμάτων, αλλά και με τη δημόσια συμμετοχή και το διάλογο.

Στην τελετή απονομής των βραβείων της 27ης διοργάνωσης που ολοκληρώνεται απόψε (16/3), τα μέλη της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος του Φεστιβάλ, είναι οι:

• Δημήτρης Αθυρίδης (σκηνοθέτης και φωτογράφος)
• Λόρεν Γκρίνφιλντ (σκηνοθέτιδα)
• Σίγκνε Μπίργκε Σέρενσεν (παραγωγός)

Αναφέρθηκαν στους λόγους που ξεχώρισαν τη συγκεκριμένη ταινία, ως εξής:

«Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που έκανε τη διεθνή του πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη και βασική πρωταγωνίστριά του είναι η κωμικός Νόαμ Σούστερ Ελιάσι, που μιλά εξίσου άπταιστα αραβικά και εβραϊκά και η οποία δημιουργεί ένα μοναδικό προσωπικό και πολιτικό σόου. Η ανατροφή της στη μοναδική κοινότητα στο σύγχρονο Ισραήλ όπου οι Παλαιστίνιοι και οι Εβραίοι έχουν συνυπάρξει ως γείτονες και φίλοι από το 1970, την επονομαζόμενη “Όαση Ειρήνης”, της χαρίζει μια μοναδική προοπτική στην αυθεντική έννοια της συνύπαρξης, σε μια κοινωνία όπου η ειρήνη και η αμοιβαία κατανόηση μοιάζουν με χίμαιρα.

Μέσα από μια καθηλωτικά δομημένη αφήγηση, και αμφισβητώντας άφοβα όλα τα ταμπού του συγκεκριμένου τόπου, η αφοπλιστική φωνή και το χιούμορ της Νόαμ μάς παρακινούν να αγγίξουμε ένα βαθύτερο επίπεδο κατανόησης ενόσω γελάμε και κλαίμε μαζί της, αλλά και να αναθεωρήσουμε τις προκαταλήψεις μας με ανοιχτά μυαλά και ανοιχτές καρδιές».

Τα βραβεία των υπόλοιπων διαγωνιστικών τμημάτων του 27ου ΦΝΘ

Στην κατηγορία όπου νέοι δημιουργοί δοκιμάζουν να αποτυπώσουν την πραγματικότητα, το διεθνές διαγωνιστικό Newcomers, το βραβείο «Χρυσός Αλέξανδρος – Δημήτρης Εϊπίδης», που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ «Πώς να χτίσεις μια βιβλιοθήκη» των Μάια Λέκοου και Κρίστοφερ Κινγκ, ενώ ο Αργυρός Αλέξανδρος συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 4.000 ευρώ και δόθηκε στην ταινία «Eδώ μιλάνε για λατρεία» του Βύρωνα Κριτζά. Στο ίδιο τμήμα, ειδική μνεία έλαβε η «Φάρμα κατοικιδίων» των Φιν Βάλτερ και Μάρτιν Α. Βάλτερ.

Στο διαγωνιστικό τμήμα Film Forward, που παρουσιάζει ταινίες που πειραματίζονται με τη φόρμα και τη μέθοδο της ταινίας τεκμηρίωσης, τον Χρυσό Αλέξανδρο κατέκτησε η «Ατελείωτη Κούκι» των Σεθ Σκράιβερ και Πίτερ Σκράιβερ, βραβείο που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ και τον Αργυρό Αλέξανδρο, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ πήρε το «Εν τω μεταξύ» της Κάθριν Γκαντ. Ειδική Μνεία απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ «Μουσείο της νύχτας» του Φερμίν Ελόι Ακόστα.

Το διαγωνιστικό τμήμα Immersive: All Around Cinema, που αγκαλιάζει δημιουργίες που αξιοποιούν τις πιο σύγχρονες νέες τεχνολογίες για να παρουσιάσουν διαφορετικές όψεις μιας εκτεταμένης πραγματικότητας, ξεπερνώντας τα κινηματογραφικά είδη και βυθίζοντας τον θεατή σε μια διαδραστική εμπειρία, ο Χρυσός Αλέξανδρος που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο ύψους 2.000 ευρώ απονεμήθηκε στην ταινία «Το γλυκό τέλος του κόσμου!» του Στέφανο Κόνκα Μπονιτσόνι.

Τα καλύτερα podcast και τα άλλα βραβεία του ΦΝΘ

Το Βραβείο του Διαγωνιστικού Podcast, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.000 ευρώ απονεμήθηκε στο podcast «Τυφλή γοητεία» των Μιχάλη Αγραφιώτη, Στέλλας Κανταρτζή και Ελευθερίας Αυγερινού. Ειδική Μνεία απονεμήθηκε στο podcast «Φωνές δικαίωσης» του Ανδρέα Βάγια, ενώ και φέτος, το Φεστιβάλ, σε συνεργασία με την Ανωτάτη Σχολή Louis Lumière και το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, προσφέρουν το βραβείο-υποτροφία ENS Louis Lumière-Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος για Ανερχόμενο Δημιουργό Ακουστικού Ντοκιμαντέρ, το οποίο έλαβε η Κατερίνα Γιαννίση για το podcast «Κόι νο γιοκάν», που είχε παρουσιαστεί στην Ενότητα Nexus του Τμήματος Podcast του 65ου ΦΚΘ και ειδική μνεία απονεμήθηκε από το ENS Louis Lumière στον Δήμο Βρύζα για το podcast «Χαιρετισμοί», που είχε παρουσιαστεί στην ίδια ενότητα.

To Mermaid Award, το βραβείο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης για την καλύτερη ταινία LGBTQI+ θεματικής του επίσημου προγράμματος, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ «GEN» του Τζανλούκα Ματαρέζε. Ειδική Μνεία έλαβε το ντοκιμαντέρ «On Lavender» των Μάκη Ευαγγελάτου και Ειρήνης Χατζή.

Το Βραβείο Προσβασιμότητας της Alpha Bank, που δίνεται για δεύτερη φορά στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο ύψους 3.000 ευρώ και απονέμεται είτε σε μια προσωπικότητα είτε σε μια ταινία που αναδεικνύει ζητήματα προσβασιμότητας στις τέχνες, δόθηκε στο ντοκιμαντέρ «Βίκτορ» του Ολιβιέ Σαρμπίλ.

Η ΕΡΤ απένειμε το πρώτο βραβείο της, που συνοδεύεται από το χρηματικό έπαθλο των 3.000 ευρώ, στην ελληνική παραγωγή που κερδίζει το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου FIPRESCI και αυτή ήταν το ντοκιμαντέρ «Σμιλεμένες ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη.

Το βραβείο Human Rights in Motion, που δημιουργήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης για να αναδείξει τον ισχυρό δεσμό ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και τα ανθρώπινα δικαιώματα, τιμώντας τον σκηνοθέτη της ταινίας που αποτυπώνει με τον πιο ουσιαστικό τρόπο τον αγώνα για την ελευθερία, τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα, από φέτος, απονέμεται σε τέσσερα κορυφαία φεστιβάλ ντοκιμαντέρ της Ευρώπης: το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, το FIPADOC στο Μπιαρίτζ της Γαλλίας, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Σέφιλντ και το doclisboa στη Λισαβόνα. Στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, το βραβείο, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, διεκδίκησαν όλες οι ταινίες των τριών διαγωνιστικών τμημάτων που πραγματεύονται ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατικών αξιών και το έλαβε το ντοκιμαντέρ «Συνύπαρξη, λέμε τώρα!» της Άμπερ Φάρες. Την απονομή έκανε ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης Θεόδωρος Ρουσόπουλος.

Το καθιερωμένο βραβείο της Βουλής των Ελλήνων «Ανθρώπινες Αξίες» απονεμήθηκε στην ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού τμήματος του Φεστιβάλ «Κάτω από τις σημαίες, ο ήλιος» του Χουάνχο Περέιρα.

Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας απένειμε βραβείο αξίας 3.000 ευρώ σε ντοκιμαντέρ πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη του Ελληνικού Προγράμματος, που πραγματοποιεί την ελληνική του πρεμιέρα στο Φεστιβάλ, στο «Λο» του Θανάση Βασιλείου.

Το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας, φέρνει σε επαφή δύο θεσμούς που τους ενώνουν η έντονη ευαισθητοποίηση και οι συγγενικοί στόχοι, και που λειτουργούν συμπληρωματικά: Το Φεστιβάλ προωθεί και προβάλλει έργα δημιουργών που αποκαλύπτουν την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δίνοντας στη συνέχεια τη σκυτάλη στο δύσκολο έργο της Διεθνούς Αμνηστίας που κινητοποιείται, ασκεί πιέσεις και αφυπνίζει τη συνείδηση του κόσμου. Η επιβράβευση από έναν ανθρωπιστικό θεσμό στο πλαίσιο ενός κινηματογραφικού θεσμού έχει διπλή σημασία για τον ντοκιμαντερίστα, καθώς η δημιουργία του τιμάται σε διπλό επίπεδο – καλλιτεχνικό αλλά και ανθρωπιστικό. Το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας λοιπόν, απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ «Λευτεριά στον Λέοναρντ Πελτιέ» των Τζέσι Σορτ Μπουλ και Ντέιβιντ Φρανς.

H Διεθνής Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου FIPRESCI, που αποτελείται από καταξιωμένους επαγγελματίες στον χώρo της κινηματογραφικής κριτικής, απένειμε δύο βραβεία. Για την καλύτερη ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού στο ντοκιμαντέρ «Λευτεριά στον Λέοναρντ Πελτιέ» των Τζέσι Σορτ Μπουλ και Ντέιβιντ Φρανς και για την καλύτερη ελληνική ταινία που εντάσσεται στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ, στις «Σμιλεμένες ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη.

Η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ) απένειμε το βραβείο της στην καλύτερη ελληνική ταινία του Επίσημου Προγράμματος «Επιστροφή στην πατρίδα» των Χρύσας Τζελέπη και Άκη Κερσανίδη.

Το βραβείο του ελληνικού τμήματος του WIFT (Women in Film & Television), που απονέμεται σε σκηνοθέτρια ταινίας που προβάλλεται στο πλαίσιο των διεθνών διαγωνιστικών προγραμμάτων του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης κατέκτησε η Εύα Στεφανή για το ντοκιμαντέρ «Η καρδιά του ταύρου».

Το βραβείο που απονέμει η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς στην καλύτερη ταινία περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, έλαβε το ντοκιμαντέρ «Αναζητώντας την ειρήνη» των Νικόλ Γκόρμλι και Ντέμπρα Αρόκο.

Η Επιτροπή του Βραβείου Νεότητας, η οποία αποτελείται από φοιτητές του Τμήματος Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, απένειμε το βραβείο της στο ντοκιμαντέρ «Σμιλεμένες ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη και ειδικό βραβείο στην ταινία «Η καρδιά του ταύρου» της Εύας Στεφανή.

Τέλος, η Fischer, ο επίσημος χορηγός των Βραβείων Κοινού, απένειμε συνολικά πέντε βραβεία: Το Βραβείο Κοινού «Peter Wintonick» σε διεθνή ταινία άνω των 50 λεπτών στο ντοκιμαντέρ «Όταν η Ισλανδία μπήκε στον πάγο» της Πάμελα Χόγκαν, σε διεθνή ταινία κάτω των 50′ στο ντοκιμαντέρ «Η κυρία του ασανσέρ» του Μάρτσιν Μοτζελέφσκι, σε ελληνική ταινία άνω των 50′ στο «Εδώ μιλάνε για λατρεία» του Βύρωνα Κριτζά, σε ελληνική ταινία κάτω των 50′ στο «Επιστροφή στο Ντεπώ» του Δημήτρη Ζάχου, καθώς και Βραβείο Κοινού Fischer Platform+ για ελληνική ταινία που προβάλλεται online και πραγματοποιεί την πρεμιέρα της στο 27ο ΦΝΘ στο ντοκιμαντέρ «Αρκτική Οδύσσεια» του Ευάγγελου Ρασσιά.

«Είναι ένας νόμος που περάσαμε για εκείνους τους ανθρώπους που πραγματικά νοιάζονται βαθιά και επηρεάζονται προσωπικά από αυτό το θέμα. Και αποτελεί ένα θεμελιώδες ζήτημα ισότητας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου. Είμαι πολύ χαρούμενος και νιώθω μεγάλη τιμή ως ηγέτης ενός κεντροδεξιού συντηρητικού αλλά και προοδευτικού κόμματος, που πράγματι εμείς φέραμε αυτό το νομοσχέδιο στο Κοινοβούλιο και το περάσαμε με πολύ ισχυρή πλειοψηφία. Είμαι επίσης χαρούμενος γιατί μας δόθηκε η ευκαιρία να εξηγήσουμε στην ελληνική κοινωνία τι πραγματικά σημαίνει αυτό το νομοσχέδιο. Και για πρώτη φορά πράγματι ακούσαμε από εκείνους που έχουν επηρεαστεί βαθιά από το γεγονός ότι η ισότητα στον γάμο δεν είχε αναγνωριστεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, από τα παιδιά που δεν είχαν τα ίδια δικαιώματα σε νόμιμους γονείς, και από εκείνους που ουσιαστικά μας είπαν “γιατί μου αρνείστε το δικαίωμα να παντρευτώ;” Μάλιστα, είπα στην Κοινοβουλευτική μου Ομάδα κάτι που είχε πει και ένας άλλος συντηρητικός ηγέτης, ότι ο γάμος είναι τελικά ένας συντηρητικός θεσμός και ψηφίζω το νομοσχέδιο όχι παρά το γεγονός ότι είμαι συντηρητικός, αλλά επειδή ο γάμος, στο τέλος της ημέρας, είναι ένας συντηρητικός θεσμός. Και μπορώ να πω ότι το επίπεδο της συζήτησης ήταν πολύ ώριμο. Πιστεύω ότι η κοινή γνώμη έχει πλέον ταχθεί υπέρ αυτής της νομοθεσίας. Και σέβομαι πλήρως όσους διαφωνούν, αλλά πιστεύω ότι τους αντιμετωπίσαμε με μεγάλο σεβασμό. Ακόμα και μέσα στο κόμμα μου. Δεν τέθηκε ζήτημα κομματικής πειθαρχίας, οι βουλευτές μας ήταν ελεύθεροι να ψηφίσουν αυτό που πραγματικά ήθελαν. Και χαίρομαι που πάνω από τα δύο τρίτα κατέληξαν να υποστηρίξουν το νομοσχέδιο» είπε στην αρχική τοποθέτηση του ο πρωθυπουργός.

Βλέπετε, όμως, αυτή τη συγκεκριμένη προοδευτική κίνηση ως κάτι μεμονωμένο ή θεωρείτε ότι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα ανοικοδόμησης, ανασυγκρότησης, ίσως και εκσυγχρονισμού της Ελλάδας, σε σχέση με το πού βρισκόταν η Ελλάδα πριν από 10-12 χρόνια;

Σίγουρα το δεύτερο. Η δεύτερη θητεία μου επικεντρώνεται σε αυτό που ονομάζω «πολυδιάστατο εκσυγχρονισμό». Και βέβαια, αυτός περιλαμβάνει θέματα που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά εκτείνεται και πολύ πέρα από αυτά. Στόχος μου ήταν πάντα να κάνω την Ελλάδα μια πραγματική ευρωπαϊκή χώρα και να πετύχω πραγματική σύγκλιση. Και γιατί να μην ξεπεράσουμε τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους σε εκείνους τους δείκτες όπου μπορούμε πράγματι να πρωταγωνιστήσουμε; Πρόκειται λοιπόν για ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα. Δεν ξεχνώ ποτέ ότι η Ελλάδα ήταν η 10η χώρα που εντάχθηκε στην ευρωπαϊκή οικογένεια το 1981. Βέβαια, όμως, είχαμε να αντιμετωπίσουμε μια χαμένη δεκαετία που μας στέρησε το ένα τέταρτο του ΑΕΠ μας. Και σταδιακά καλύπτουμε το χαμένο έδαφος. Πρέπει να επιταχύνουμε τον ρυθμό ανάπτυξης.

Στο τέλος της ημέρας, έχει να κάνει με την ανάπτυξη. Η σύγκλιση αφορά την ανάπτυξη, αλλά και τη δίκαιη ανάπτυξη. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο εστιάζω τόσο πολύ στο να διασφαλίσω ότι οι πολιτικές μας είναι δίκαιες και ότι ο πλούτος που δημιουργούμε κατανέμεται δίκαια. Επομένως, επικεντρώνομαι στους μισθούς, στην αύξηση του κατώτατου μισθού, στην αύξηση του μέσου μισθού. Έχω θέσει πολύ σαφείς στόχους σχετικά με το τι θέλω να πετύχω τα επόμενα τέσσερα χρόνια και θεωρώ ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο για την επίτευξη αυτών των στόχων.

Προφανώς, ένα από τα θέματα αυτής της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου θα είναι το παράξενο ξέσπασμα του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και δεν είναι το πρώτο που κάνει για τις «αδιάφορες» αμυντικές δαπάνες των συμμάχων της Αμερικής στο ΝΑΤΟ. Και δεν θέλω να μιλήσω τόσο για την Ελλάδα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, αλλά για την ίδια την Ελλάδα ως αμυντική δύναμη. Είναι κάτι που πιστεύετε ότι πρέπει να ενισχυθεί; Διότι υπάρχει ένα αξιοσημείωτο στατιστικό στοιχείο, το οποίο εσείς θα γνωρίζετε καλά, αλλά οι ακροατές ίσως όχι, και αναμφίβολα εξεπλάγην όταν κάποιος μου το επισήμανε: ότι η Ελλάδα, αν και είναι μια αρκετά μικρή χώρα, εξακολουθεί να ελέγχει το 21% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου σε όρους χωρητικότητας. Και προφανώς ελληνόκτητα πλοία και πλοία τα οποία διαχειρίζονται Έλληνες έχουν δεχθεί επιθέσεις από τους Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Γνωρίζω ότι το ελληνικό ναυτικό έχει στείλει μία φρεγάτα, αν και πιστεύω ότι δεν έχει πράγματι αντιβαλλιστική ικανότητα. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα πρέπει να γίνει μια μεγαλύτερη ναυτική δύναμη που αναλογεί με την υπόληψή της ως μεγάλο ναυτικό έθνος;

Καταρχάς, επιτρέψτε μου να επισημάνω ότι η Ελλάδα δαπανά το 3% του ΑΕΠ της για την άμυνα. Και βρισκόμαστε σταθερά πάνω από το όριο του 2%, ακόμη και στα πολύ δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Ο λόγος ήταν απλός: ποτέ δεν υπήρξε «μέρισμα ειρήνης» στην Ελλάδα, με την έννοια ότι πάντα αντιμετωπίζαμε έναν μεγαλύτερο, ενίοτε αρκετά επιθετικό γείτονα. Και θεωρούμε ότι πάντα χρειαζόμασταν μια αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα και φυσικά θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Αυτό δεν ισχύει για πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και πιστεύω ότι ως Ευρώπη πληρώνουμε τώρα το τίμημα της διαρκούς υποεπένδυσης στις αμυντικές μας ικανότητες.

Τώρα, έχετε δίκιο που επισημαίνετε ότι ο ελληνικός εμπορικός στόλος είναι μια παγκόσμια δύναμη και γι’ αυτό δεν αποποιηθήκαμε ποτέ την ευθύνη μας να προστατεύσουμε την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Και γι’ αυτό το λόγο έχουμε παρουσία. Θα συνεχίσουμε να έχουμε παρουσία. Ένα πλοίο θα αποπλεύσει πολύ σύντομα πλήρως εξοπλισμένο με όλη την απαραίτητη τεχνολογία για την προστασία του και θα μεταβεί στην Ερυθρά Θάλασσα. Και είμαστε επίσης αυτοί που αναλαμβάνουμε τη διοίκηση της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες», η οποία λειτουργεί σε συνδυασμό με την επιχείρηση «Φρουροί της Ευημερίας» στην Ερυθρά Θάλασσα.

Όσον αφορά την ενίσχυση του Πολεμικού μας Ναυτικού, διαθέτουμε ένα αρκετά ικανό ναυτικό, αλλά επιπλέον υλοποιούμε μεγάλες επενδύσεις για την αναβάθμισή του. Η πρώτη από τις τρεις υπερσύγχρονες φρεγάτες που παραγγείλαμε από τη Γαλλία είναι ήδη στη θάλασσα και θα ενταχθεί στο ελληνικό ναυτικό τον επόμενο χρόνο. Και βέβαια, εξετάζουμε πώς θα ενισχύσουμε τη ναυτική αποτροπή στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένων των μη επανδρωμένων πλοίων και -γιατί όχι;- υποβρυχίων. Συνεπώς, αυτό που θέλουμε να κάνουμε, ως χώρα που δαπανά σημαντικά κονδύλια για την άμυνα, είναι να διασφαλίσουμε ότι θα αναπτύξουμε και τις δικές μας τεχνολογικές δυνατότητες. Αυτό, όμως, είναι κάτι που δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά και την Ευρώπη.

Συμφωνώ πλήρως με τις επισημάνσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι θα πρέπει να ξοδεύουμε περισσότερα για την άμυνα, αλλά πρέπει επίσης να ξοδεύουμε με πιο έξυπνο τρόπο για την άμυνα. Υπάρχουν πολύ λίγες κοινές προμήθειες. Εξακολουθεί να υπάρχει ένας κολοσσιαίος κατακερματισμός της αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη. Και ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στις ΗΠΑ, ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έπρεπε να ήταν -και είναι σε ένα βαθμό- μια κλήση αφύπνισης: από τα μεγάλα έργα, όπως η αντιαεροπορική άμυνα, μέχρι τα τετριμμένα ζητήματα της παραγωγής αρκετών βλημάτων για το πυροβολικό, τα οποία πολλοί πίστευαν ότι δεν ήταν απαραίτητα, αλλά αποδεικνύονται απαραίτητα σε έναν παρατεταμένο χερσαίο πόλεμο.

Υπάρχει, φυσικά, μια συχνά ασταθής περιοχή ακριβώς στα βόρεια της Ελλάδας. Και νομίζω συναντηθήκατε σήμερα με τον Albin Kurti, τον Πρωθυπουργό του Κοσσυφοπεδίου. Το ξέρουμε αυτό γιατί μιλήσαμε μαζί του σήμερα το πρωί. Δεν θα ήταν τα Βαλκάνια πιο ασφαλή αν το Κοσσυφοπέδιο ήταν πιο σίγουρο για τη θέση του στον κόσμο; Και δεν θα βοηθούσε σε αυτό αν η Ελλάδα προχωρούσε στην αναγνώρισή του;

Έχουμε υπάρξει ένθερμοι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων από την εποχή της Διακήρυξης της Θεσσαλονίκης, το 2003. Έχουν περάσει 21 χρόνια από τότε και δεν έχει επιτευχθεί η πρόοδος που θα θέλαμε. Ωστόσο, πιστεύω ότι το όλο θέμα της Ουκρανίας έφερε και πάλι στο προσκήνιο το ζήτημα της διεύρυνσης της ΕΕ.

Ήμασταν εξαιρετικά σαφείς στις προσπάθειές μας να διευκολύνουμε τον διάλογο μεταξύ Πρίστινας και Βελιγραδίου και επίσης πολύ ειλικρινείς και με τους δύο. Επισκέφθηκα τον πρόεδρο Βούτσιτς πριν από μια εβδομάδα. Είδα τον πρωθυπουργό Κούρτι. Έχω πολύ καλές σχέσεις και με τους δύο, αλλά πρέπει και οι δύο κάποια στιγμή να κάνουν ένα βήμα πίσω και να σταματήσουν να κουνούν το δάχτυλο ο ένας τον άλλον εάν θέλουμε να σημειώσουμε πραγματική πρόοδο.

Η θέση της Ελλάδας δεν πρόκειται να αλλάξει στο ορατό μέλλον. Ωστόσο, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να διασφαλίσουμε ότι η κατάσταση θα επιλυθεί και ότι οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί -το ίδιο είπα και στον πρωθυπουργό Κούρτι σχετικά με την Ένωση των Σερβικών Δήμων-, αυτές οι αποφάσεις πρέπει να εφαρμοστούν.

Θα ήθελα να επιστρέψω στο θέμα που αναφέρατε σχετικά με το τι μπορείτε να καταφέρετε ως κεντροδεξιός πολιτικός, ειδικά στο πλαίσιο του τι έχει περάσει η Ελλάδα και του τι έχει επιχειρηθεί στην Ελλάδα κατά την τελευταία δεκαετία. Υπάρχουν χώρες που αναρωτιούνται πώς μπορούν να αντιμετωπίσουν τον λαϊκισμό, που υποδηλώνει ότι υπάρχουν εξαιρετικά απλές λύσεις σε πολύ περίπλοκα προβλήματα. Και όσο συχνά κι αν αποδεικνύεται ότι οι λαϊκιστές κάνουν λάθος, ποτέ δεν εκλείπουν. Πιστεύετε ότι κάτι από αυτά έχετε κάνει στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της θητείας σας ως πρωθυπουργός είναι πράγματι εξαγώγιμο; Υπάρχει κάπου εδώ η γένεση μιας θεραπείας για τον λαϊκισμό;

Δεν νομίζω ότι υπάρχει ένα γενικό πρότυπο για την καταπολέμηση του λαϊκισμού. Όλα τα πολιτικά συστήματα έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες, τους δικούς τους εκλογικούς νόμους. Στην περίπτωσή μας, καταφέραμε να σχηματίσουμε μονοκομματική κυβέρνηση. Σε άλλες χώρες, οι κυβερνητικοί συνασπισμοί αποτελούν αναγκαιότητα. Έχω, όμως, κάποιες σκέψεις να μοιραστώ μαζί με εσάς και τους ακροατές σας σχετικά με αυτό το θέμα. Στο τέλος της ημέρας, πρέπει να καταλάβει κανείς ότι οι αιτιάσεις που τροφοδοτούν το λαϊκισμό είναι πραγματικές, είτε έχουν να κάνουν με την εισοδηματική ανισότητα είτε με ανθρώπους που αισθάνονται χαμένοι σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

Πιστεύετε ότι πρόκειται πάντα για πραγματικές αιτιάσεις, δεν υπάρχουν κάποιου είδους λαϊκιστικές εκρήξεις που σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτούνται από φαντασιώσεις;

Πιστεύω ότι οι αιτιάσεις που σχετίζονται με την εισοδηματική ανισότητα πράγματι έχουν βάση. Δείτε τους αριθμούς. Στο τέλος της ημέρας, επειδή συνήθως το επίκεντρο είναι η οικονομία, πράγματι υπάρχουν χάσματα και άνθρωποι που αισθάνονται ότι έχουν μείνει πίσω.

Πάρτε για παράδειγμα τους αγρότες. Τώρα έχουμε κινητοποιήσεις αγροτών στην Ελλάδα. Είναι πολύ εύκολο, εάν ζεις σε μια μεγάλη πόλη, να πεις «ποιοι είναι αυτοί οι τύποι που εμφανίζονται με τα τρακτέρ τους στους δρόμους ενώ τους παρέχουμε τόση υποστήριξη;». Νομίζω, όμως, ότι αυτό είναι ένα απλοϊκό ερώτημα.

Όταν εξετάσαμε το πρόβλημα λεπτομερώς, συνειδητοποιήσαμε ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι, παραδείγματος χάρη, για το ηλεκτρικό ρεύμα που πληρώνουν οι αγρότες. Και βρήκαμε μια λύση για να τους δώσουμε καλύτερη τιμή στην ηλεκτρική ενέργεια. Διότι αν δεν είναι ανταγωνιστικοί και αν σταματήσουν να κάνουν αυτό που κάνουν, αυτό θα έχει τεράστιες συνέπειες, όχι μόνο στην επισιτιστική μας ασφάλεια, αλλά και στην περιφερειακή συνοχή. Θα έλεγα λοιπόν ότι αρκετές από τις αιτιάσεις έχουν βάση. Και δεν αναφέρομαι σε θεωρίες συνωμοσίας, αλλά σε κάτι υπαρκτό που πρέπει να αναγνωριστεί.

Δεύτερον, θεωρώ ότι και στο Νταβός και στη Διάσκεψη Ασφάλειας του Μονάχου στοχοποιήθηκαν αρκετά αυτοί οι άνθρωποι και αυτό δεν έχει ποτέ θετικά αποτελέσματα. Αυτή η επαίσχυντη συμπεριφορά νομίζω ότι θα μπορούσε να είναι πλήρως καταστροφική.

Όταν, όμως, συζητάμε για πραγματικές λύσεις, αυτό που εμείς έχουμε κάνει είναι να ακολουθήσουμε μια νέα προσέγγιση στην πολιτική, την οποία ονομάζω «τριγωνοποίηση». Είμαστε σαφώς υπέρ της ανάπτυξης, μειώνοντας με σύνεση τους φόρους, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική πειθαρχία, προσελκύοντας επενδύσεις, απλοποιώντας το επιχειρηματικό περιβάλλον, δημιουργώντας θέσεις εργασίας. Επομένως, πρόκειται για μια φιλελεύθερη προσέγγιση στην οικονομία, η οποία προτάσσει την ιδιωτική επιχειρηματικότητα.

Στην εξωτερική πολιτική η προσέγγισή μας συμπυκνώνεται σε αυτό που αποκαλώ «υπεύθυνο πατριωτισμό». Στο πλαίσιο αυτό, ήμασταν σκληροί απέναντι στην Τουρκία, ενισχύσαμε την αποτρεπτική μας ικανότητα, διαχειριστήκαμε το μεταναστευτικό πρόβλημα αρκετά καλά. Αυτό νομίζω ότι καλύπτει επαρκώς το πιο συντηρητικό κομμάτι ενός κεντροδεξιού κόμματος.

Η προσέγγισή μας είναι επίσης αρκετά προοδευτική όταν πρόκειται για την κοινωνική πολιτική, μέσω της αύξησης του κατώτατου μισθού περισσότερο απ’ ό,τι οι πολλοί ανέμεναν, της υλοποίησης συγκεκριμένης στρατηγικής για εκείνους που είναι λιγότερο προνομιούχοι, της θεσμοθέτησης της ισότητας στον γάμο, κάτι που ανοίγει νέες δυνατότητες για ένα μετριοπαθές κεντροδεξιό κόμμα.

Είχαμε όμως και ένα άλλο πλεονέκτημα. Προηγήθηκαν στην εξουσία οι λαϊκιστές, μια παράξενη συμμαχία σκληρών αριστερών και σκληρών δεξιών λαϊκιστών, και ήταν μια καταστροφή. Και οι πολίτες το θυμούνται ακόμα αυτό.

Βέβαια, όμως, όταν βρίσκεσαι στη δεύτερη θητεία σου δεν ανταγωνίζεσαι με αυτόν που ήταν στην εξουσία πριν από πέντε χρόνια. Πρέπει να λύσεις πραγματικά προβλήματα. Και εφόσον ο κόσμος πειστεί ότι προσπαθείς σκληρά, πρέπει να είσαι ειλικρινής, πρέπει να αναγνωρίζεις τα λάθη σου, αλλά πρέπει και να φέρνεις αποτελέσματα. Και εμείς το κάνουμε, ιδίως όσον αφορά στην οικονομία. Πιστεύω ότι οι πολίτες θα σε κρίνουν καλόπιστα. Και στην περίπτωσή μας, μας ψήφισαν ξανά.

Αναρωτιέμαι επίσης για ένα πράγμα όσον αφορά την αντιμετώπιση του λαϊκισμού, ο οποίος, όπως γνωρίζετε, συνδέεται συχνά με τον παραλογισμό για τη μετανάστευση. Και θα με ενδιέφερε να μάθω τι σκέφτεστε σχετικά με το εάν το πρόβλημα δεν έγκειται τόσο πολύ στο ότι οι άνθρωποι φοβούνται ή αντιπαθούν τη μετανάστευση, αλλά αυτό που στην πραγματικότητα αντιπαθούν είναι η αίσθηση της αταξίας, η ιδέα ότι δεν υπάρχει πρόγραμμα, ότι δεν υπάρχει κανείς υπεύθυνος.

Πιστεύω ότι έχετε δίκιο, αλλά η Ελλάδα υπήρξε, από διάφορες απόψεις, ένα success story όσον αφορά στη μετανάστευση. Δείτε, για παράδειγμα, τους Αλβανούς που ήρθαν στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’90. Τα παιδιά τους, η δεύτερη γενιά, γεννήθηκαν στην Ελλάδα, είναι Έλληνες πολίτες, πηγαίνουν σε ελληνικό σχολείο, θεωρούν τους εαυτούς τους Έλληνες.

Θα έλεγα ότι είναι συνολικά μια επιτυχημένη ιστορία. Και ακόμα και τώρα, ναι, η Ελλάδα είναι μια σχετικά ομοιογενής κοινωνία, αλλά πρέπει να μάθουμε να συνυπάρχουμε με ανθρώπους που είναι διαφορετικοί. Πιθανώς ο καλύτερος μπασκετμπολίστας στον κόσμο, ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, είναι Έλληνας με καταγωγή από τη Νιγηρία. Δεν μοιάζει με παραδοσιακό Έλληνα, αλλά είναι Έλληνας στην καρδιά και παίζει στην εθνική ομάδα. Δεν χρειάζεται, όμως, να είσαι αστέρι του μπάσκετ για να σου φέρεται καλά η Ελλάδα αν τύχει να έλθεις στην Ελλάδα ή να έχεις γεννηθεί στην Ελλάδα.

Το ερώτημα είναι, συνεπώς, πώς επεκτείνεις αυτή τη συμπεριφορά προς εκείνους τους ανθρώπους που θέλουν να ζήσουν στην Ελλάδα και θεωρούν την Ελλάδα πατρίδα τους; Και εκείνοι που πράγματι έρχονται στην Ελλάδα και λαμβάνουν άσυλο στην Ελλάδα, είναι ευπρόσδεκτοι. Και πρέπει να είναι ευπρόσδεκτοι στην Ελλάδα, διότι έχουμε επίσης πραγματικές ανάγκες όσον αφορά την αγορά εργασίας μας. Είμαστε και εμείς μια κοινωνία ανθρώπων που έχουν μεταναστεύσει. Ξέρουμε, λοιπόν, τι σημαίνει και πόσο οδυνηρό είναι να φεύγεις από την Ελλάδα σε αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Επομένως, πιστεύω ότι μπορούμε να βρούμε τη σωστή ισορροπία.