Κατά τη χθεσινή συνάντηση (10/11) του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τον επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Χακάν Φιντάν, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι «επισήμαναν το κάλεσμα του προέδρου Τραμπ προς όλους τους συμμάχους του NATO να σταματήσουν τις αγορές ρωσικής ενέργειας, ώστε να συνδράμουν στον τερματισμό του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία», όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η Τουρκία είναι τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού αργού πετρελαίου μετά την Κίνα και την Ινδία, ενώ εισάγει μεγάλες ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου. Η συνεργασία εκτείνεται και στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας, καθώς η υπό κατασκευή μονάδα στο Ακούγιου είναι αποτέλεσμα διακρατικής ρωσοτουρκικής συμφωνίας και βασίζεται σε ρωσική τεχνολογία.

Πρόκειται για τη δεύτερη φορά σε διάστημα μόλις δύο μηνών που η Ουάσιγκτον πιέζει δημόσια την Άγκυρα να διακόψει τις εισαγωγές υδρογονανθράκων από τη Ρωσία, σε μία ξεκάθαρη ένδειξη της δυσαρέσκειας των ΗΠΑ με τη στάση της γειτονικής χώρας αλλά και της βούλησης της κυβέρνησης Τραμπ να στηλιτεύσει τη στρατηγική της Τουρκίας, η οποία λειτουργεί ως κόμβος παράκαμψης κυρώσεων που αποσκοπούν στην αποδυνάμωση της πολεμικής μηχανής της Μόσχας.

Η πρώτη «κατσάδα» ήρθε κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στα τέλη Σεπτεμβρίου, στον Λευκό Οίκο. «Το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει είναι να μην αγοράζει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία», σημείωσε τότε ο Αμερικανός ηγέτης. Οι πωλήσεις πετρελαίου, πετρελαιοειδών και αερίου αποτελούν παραδοσιακά πολύ μεγάλο μέρος των εσόδων του ρωσικού προϋπολογισμού και κρίσιμη πηγή χρηματοδότησης του πολέμου στην Ουκρανία.

Η στρατηγική της Ελλάδας στην ενέργεια

Οι επίμονες πιέσεις των ΗΠΑ στην Τουρκία έρχονται τη στιγμή που υλοποιείται η επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης να για σύσφιξη της ελληνοαμερικανικής ενεργειακής συνεργασίας στη Μεσόγειο, και καθώς συνεχίζεται η στρατηγική προσπάθεια της Ουάσιγκτον να εκτοπίσει τη Ρωσία από τη θέση του κύριου, σε ορισμένες περιπτώσεις μονοπωλιακού παρόχου ενέργειας στην ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη.

Την προηγούμενη εβδομάδα η ExxonMobil υπέγραψε συμφωνία συμμετοχής στην ερευνητική γεώτρηση που θα γίνει στο υποθαλάσσιο οικόπεδο Ασωπός-1, στο βορειοδυτικό Ιόνιο, την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα μετά από 40 χρόνια.

Η Exxon ήδη δραστηριοποιείται στην αναζήτηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων σε δύο βυθοτεμάχια νότια της Πελοποννήσου, ενώ ο έτερος αμερικανικός κολοσσός, η Chevron, επελέγη μαζί με την HELLENiQ Energy ως προτιμητέος επενδυτής για την αναζήτηση ενεργειακών πόρων σε δύο οικόπεδα νότια της Κρήτης, σε περιοχές που ανήκουν στην ελληνική ΑΟΖ.

Ανεξαρτήτως των προοπτικών αξιοποίησης εγχώριων κοιτασμάτων, στόχος της Ελλάδας είναι να μετατραπεί σε κόμβο εισροής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ώστε να εφοδιάζονται με ενέργεια όλες οι χώρες των Βαλκανίων και της νοτιοανατολικής Ευρώπης έως την Ουκρανία.

Σύμφωνα με το flashnews.gr, οι θεράποντες ιατροί του 4χρονου πήραν την απόφαση να μεταφερθεί στο Ηράκλειο, για προληπτικούς λόγους, ώστε να βρίσκεται σε νοσοκομείο το οποίο διαθέτει ΜΕΘ Παίδων, σε περίπτωση που η κατάσταση της υγείας του παρουσιάσει επιδείνωση.

Ο πατέρας του μικρού παιδιού, σε επικοινωνία που είχε με το flashnews.gr, ανέφερε πως «αυτή τη στιγμή το εξετάζουν οι γιατροί εδώ. Η κατάστασή του είναι καλή, αλλά παρακολουθείται, ώστε να μην υπάρξει καμία επιπλοκή. Μέχρι στιγμής νοσηλεύεται στην κλινική, δεν έχει χρειαστεί να εισαχθεί στην εντατική».

Την ίδια στιγμή, ο Αναπληρωτής Διοικητής του Νοσοκομείου Χανίων, Μανώλης Καλλιονάκης, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία της υγείας του μικρού αγοριού, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση σταθερή.

Σύμφωνα με τρεις πηγές από τις χώρες του Κόλπου που μίλησαν στο Reuters, η ανησυχία είναι ότι αν η σύγκρουση κλιμακωθεί, οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις των Κρατών του Κόλπου θα μπορούσαν να γίνουν στόχος επιθέσεων από παραστρατιωτικές ομάδες που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών τους να αποφύγουν τις επιπτώσεις μιας πιθανής σύγκρουσης, οι χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κατάρ, έχουν αποφασίσει να μην επιτρέψουν στο Ισραήλ να χρησιμοποιήσει τον εναέριο χώρο τους για οποιαδήποτε επίθεση κατά του Ιράν. Αυτή η θέση έχει ήδη μεταφερθεί στην Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τρεις πηγές κοντά σε κυβερνητικούς κύκλους.

Το Ισραήλ έχει υποσχεθεί ότι το Ιράν θα πληρώσει για την πυραυλική του επίθεση την περασμένη εβδομάδα, ενώ η Τεχεράνη είπε ότι οποιαδήποτε αντίποινα θα αντιμετωπιστεί με τεράστια καταστροφή, αυξάνοντας τους φόβους για έναν ευρύτερο πόλεμο στην περιοχή που θα μπορούσε να απογοητεύσει τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι κινήσεις των κρατών του Κόλπου έρχονται μετά από διπλωματική ώθηση από το μη αραβικό σιιτικό Ιράν να πείσει τους Σουνίτες γείτονές του στον Κόλπο να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους στην Ουάσιγκτον, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών ότι το Ισραήλ μπορεί να στοχεύσει τις εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου του Ιράν.

Κατά τη διάρκεια συναντήσεων αυτή την εβδομάδα, το Ιράν προειδοποίησε τη Σαουδική Αραβία ότι δεν θα μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων του βασιλείου του Κόλπου, εάν το Ισραήλ είχε οποιαδήποτε βοήθεια για να πραγματοποιήσει μια επίθεση, δήλωσε στο Reuters ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος και Ιρανός διπλωμάτης.

Ο Αλί Σιχάμπι, Σαουδάραβας αναλυτής κοντά στη βασιλική αυλή της Σαουδικής Αραβίας, δήλωσε: «Οι Ιρανοί έχουν δηλώσει: «Εάν τα κράτη του Κόλπου ανοίξουν τον εναέριο χώρο τους στο Ισραήλ, αυτό θα ήταν πράξη πολέμου».

Ο διπλωμάτης είπε ότι η Τεχεράνη έστειλε ένα σαφές μήνυμα στο Ριάντ ότι οι σύμμαχοί της σε χώρες όπως το Ιράκ ή η Υεμένη ενδέχεται να απαντήσουν εάν υπήρχε οποιαδήποτε περιφερειακή υποστήριξη προς το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Ένα πιθανό ισραηλινό χτύπημα ήταν το επίκεντρο των συνομιλιών την Τετάρτη μεταξύ του Σαουδάραβα de facto ηγεμόνα, πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araqchi, ο οποίος βρισκόταν σε περιοδεία στον Κόλπο για να συγκεντρώσει υποστήριξη, δήλωσαν πηγές του Κόλπου και του Ιράν.

Η επίσκεψη του Ιρανού υπουργού, μαζί με τις σαουδαραβοαμερικανικές επικοινωνίες σε επίπεδο υπουργείου Άμυνας, αποτελούν μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας για την αντιμετώπιση της κρίσης, δήλωσε στο Reuters πηγή του Κόλπου κοντά σε κυβερνητικούς κύκλους.

Ένα άτομο στην Ουάσιγκτον που γνωρίζει τις συζητήσεις επιβεβαίωσε ότι αξιωματούχοι του Κόλπου είχαν έρθει σε επαφή με ομολόγους των ΗΠΑ για να εκφράσουν την ανησυχία τους σχετικά με το πιθανό εύρος των αναμενόμενων αντιποίνων του Ισραήλ.

Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει όταν ρωτήθηκε εάν οι κυβερνήσεις του Κόλπου είχαν ζητήσει από την Ουάσιγκτον να διασφαλίσει ότι η απάντηση του Ισραήλ ήταν μετρημένη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησαν την Τετάρτη για τα ισραηλινά αντίποινα σε μια κλήση που και οι δύο πλευρές χαρακτηρίστηκαν θετική.

Ο Jonathan Panikoff, πρώην αναπληρωτής αξιωματικός των εθνικών πληροφοριών των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή και τώρα στο think-tank του Atlantic Council στην Ουάσιγκτον, δήλωσε: «Η ανησυχία των κρατών του Κόλπου είναι πιθανό να αποτελέσει βασικό σημείο συζήτησης με τους Ισραηλινούς ομολόγους στην προσπάθεια να πείσουν το Ισραήλ να αναλάβει προσεκτικά βαθμονομημένη απόκριση.”

Πόσο κινδυνεύει η προμήθεια πετρελαίου αν χτυπηθούν εγκαταστάσεις χωρών του Κόλπου

Ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών, ΟΠΕΚ, του οποίου de facto ηγείται η Σαουδική Αραβία, έχει αρκετή πλεονάζουσα χωρητικότητα πετρελαίου για να αναπληρώσει τυχόν απώλεια ιρανικής προμήθειας εάν ισραηλινά αντίποινα χτυπήσουν τις εγκαταστάσεις της χώρας.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της πλεονάζουσας δυναμικότητας βρίσκεται στην περιοχή του Κόλπου, οπότε αν στοχοποιηθούν και οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία ή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για παράδειγμα, ο κόσμος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πρόβλημα προμήθειας πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία είναι επιφυλακτική για ένα ιρανικό χτύπημα στα πετρελαϊκά της εργοστάσια από τότε που μια επίθεση το 2019 στην πετρελαιοπηγή της Aramco έκλεισε πάνω από το 5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Το Ιράν αρνήθηκε ανάμειξη.

Το Ριάντ είχε μια προσέγγιση με την Τεχεράνη τα τελευταία χρόνια, αλλά η εμπιστοσύνη παραμένει ένα ζήτημα. Το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ φιλοξενούν όλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή στρατεύματα των ΗΠΑ.

Οι ανησυχίες για τις εγκαταστάσεις πετρελαίου και το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης ήταν επίσης κεντρικές στις συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων των Εμιράτων και των ομολόγων τους των ΗΠΑ, δήλωσε άλλη πηγή του Κόλπου.

Το 2022, οι ευθυγραμμισμένοι με το Ιράν Χούτι στην Υεμένη εκτόξευσαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε φορτηγά ανεφοδιασμού πετρελαίου κοντά σε διυλιστήριο πετρελαίου που ανήκει στην κρατική εταιρεία πετρελαίου των ΗΑΕ ADNOC και ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση.

«Τα κράτη του Κόλπου δεν αφήνουν το Ισραήλ να χρησιμοποιήσει τον εναέριο χώρο τους. Δεν θα επιτρέψουν στους ισραηλινούς πυραύλους να περάσουν από μέσα, και υπάρχει επίσης η ελπίδα ότι δεν θα χτυπήσουν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις», είπε η πηγή του Κόλπου.

Οι τρεις πηγές του Κόλπου τόνισαν ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να πραγματοποιήσει επιδρομές μέσω της Ιορδανίας ή του Ιράκ, αλλά η χρήση του εναέριου χώρου της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ ή του Κατάρ ήταν εκτός συζήτησης και στρατηγικά περιττή.

Οι αναλυτές τόνισαν επίσης ότι το Ισραήλ έχει άλλες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανεφοδιασμού στον αέρα που θα επιτρέψουν στα αεροσκάφη του να πετάξουν κάτω από την Ερυθρά Θάλασσα στον Ινδικό Ωκεανό, να προχωρήσουν στον Κόλπο και στη συνέχεια να πετάξουν πίσω.

Χώρες του Κόλπου: «Θα βρεθούμε στη μέση ενός πυραυλικού πολέμου»

Σύμφωνα με δύο ανώτερους Ισραηλινούς αξιωματούχους, το Ισραήλ πρόκειται να βαθμονομήσει την απάντησή του και, από την Τετάρτη, δεν είχε ακόμη αποφασίσει εάν θα χτυπούσε τις πετρελαιοπηγές του Ιράν.

Η επιλογή ήταν μία από τις πολλές που παρουσίασε το αμυντικό κατεστημένο στους Ισραηλινούς ηγέτες, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Yoav Gallant δήλωσε την Τετάρτη: «Το χτύπημα μας θα είναι θανατηφόρο, ακριβές και πάνω από όλα – εκπληκτικό. Δεν θα καταλάβουν τι συνέβη και πώς συνέβη. Θα δουν τα αποτελέσματα».

Οι τρεις πηγές του Κόλπου δήλωσαν ότι η Σαουδική Αραβία, ως κορυφαίος εξαγωγέας πετρελαίου μαζί με τους γείτονες που παράγουν πετρέλαιο – τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Ομάν και το Μπαχρέιν – είχαν έντονο ενδιαφέρον για την αποκλιμάκωση της κατάστασης.

«Θα βρισκόμαστε στη μέση ενός πυραυλικού πολέμου. Υπάρχει σοβαρή ανησυχία, ειδικά εάν το ισραηλινό χτύπημα στοχεύει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν», δήλωσε μια δεύτερη πηγή του Κόλπου.

Οι τρεις πηγές του Κόλπου ανέφεραν ότι ένα χτύπημα του Ισραήλ στην πετρελαϊκή υποδομή του Ιράν θα έχει παγκόσμιο αντίκτυπο, ιδιαίτερα για την Κίνα – τον κορυφαίο πελάτη πετρελαίου του Ιράν – καθώς και για την Καμάλα Χάρις ενόψει των προεδρικών εκλογών της 5ης Νοεμβρίου, στις οποίες είναι υποψήφιος εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ.

«Εάν οι τιμές του πετρελαίου εκτιναχθούν στα 120 δολάρια το βαρέλι, θα έβλαπτε τόσο την οικονομία των ΗΠΑ όσο και τις πιθανότητες του Χάρις στις εκλογές. Έτσι αυτοί (οι Αμερικανοί) δεν θα επιτρέψουν να επεκταθεί ο πόλεμος του πετρελαίου», είπε η πρώτη πηγή του Κόλπου.

Πηγές του Κόλπου δήλωσαν ότι η προστασία όλων των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων παραμένει πρόκληση, παρά το γεγονός ότι διαθέτει προηγμένα συστήματα πυραύλων και αμυντικών συστημάτων Patriot, επομένως η κύρια προσέγγιση παρέμεινε διπλωματική: να δοθεί σήμα στο Ιράν ότι τα κράτη του Κόλπου δεν αποτελούν απειλή.

Ο Μπέρναρντ Χάικελ, καθηγητής Σπουδών Εγγύς Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, σημείωσε ότι το Ριάντ είναι ευάλωτο «επειδή οι Ιρανοί μπορούν να κατακλύσουν αυτές τις εγκαταστάσεις δεδομένης της μικρής απόστασης από την ηπειρωτική χώρα».

Ισραήλ: Η κρίσιμη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου για το χτύπημα στο Ιράν

Εν τω μεταξύ επίκειται σε λίγες ώρες η συνεδρίαση του υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας του Ισραήλ, με τα εβραϊκά μέσα ενημέρωσης να αναφέρουν ότι θα ζητηθεί από τους υπουργούς να καταλήξουν στην απάντηση στην ιρανική πυραυλική επίθεση της περασμένης εβδομάδας.

Πάντως, δεν ήταν λίγες οι φορές στο παρελθόν που απλώς ζητήθηκε από το υπουργικό συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον υπουργό Άμυνας Γιόαβ Γκάλαντ να λάβουν οι ίδιοι απόφαση, με βάση τις διαβουλεύσεις με την υπόλοιπη αλυσίδα ασφαλείας.

Παράλληλα, η τιμή του Brent για συμβόλαια Δεκεμβρίου ενισχύεται κατά 4,99%, αγγίζοντας τα 75,32 δολάρια το βαρέλι. Οι εξελίξεις αυτές αναμένονται να επηρεάσουν περαιτέρω την αγορά ενέργειας και την παγκόσμια οικονομία.

Ανώτεροι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και του Υπουργείου Άμυνας είχαν προειδοποιήσει νωρίτερα ότι οι ΗΠΑ «έχουν ενδείξεις ότι το Ιράν ετοιμάζεται να εξαπολύσει επικείμενη επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του Ισραήλ».

«Υποστηρίζουμε ενεργά τις αμυντικές προετοιμασίες για να υπερασπιστούμε το Ισραήλ έναντι αυτής της επίθεσης. Μια άμεση στρατιωτική επίθεση από το Ιράν εναντίον του Ισραήλ θα έχει σοβαρές συνέπειες για το Ιράν», είχε δηλώσει στο NBC ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.