«Οποιοδήποτε πλοίο επιδιώξει να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ θα του βάλουμε φωτιά», δήλωσε ο στρατηγός Εμπραχίμ Τζαμπάρι. Οι δηλώσεις του μεταδόθηκαν από τα ιρανικά Μέσα Ενημέρωσης τη Δευτέρα.

«Θα επιτεθούμε επίσης σε αγωγούς πετρελαίου και δεν θα επιτρέψουμε ούτε μια σταγόνα πετρελαίου να φύγει από την περιοχή» πρόσθεσε. Τόνιθσε ακόμα πως «οι τιμές του πετρελαίου θα φτάσουν τα 200 δολάρια τις επόμενες ημέρες».

Η Ροντρίγκες υπέγραψε τη μεταρρύθμιση την Πέμπτη, λιγότερο από δύο ώρες μετά την έγκρισή της από την Εθνοσυνέλευση, παρουσία εργαζομένων στον πετρελαϊκό τομέα και υποστηρικτών του κυβερνώντος κόμματος. Ο νέος νόμος θεωρείται η “ναυαρχίδα” της πολιτικής της κυβέρνησής της, καθώς στοχεύει στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων για την ανασυγκρότηση μιας βιομηχανίας που επί χρόνια παραμένει παραλυμένη.

Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, λιγότερο από έναν μήνα μετά την αρπαγή του Νικολάς Μαδούρο σε στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας. Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ξεκίνησε επίσημα τη χαλάρωση των σκληρών κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, ενισχύοντας τη δυνατότητα αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών να δραστηριοποιηθούν στη χώρα.

“Μιλάμε για το μέλλον. Μιλάμε για τη χώρα που θα παραδώσουμε στα παιδιά μας’, δήλωσε η Ροντρίγκες, υπερασπιζόμενη τη μεταρρύθμιση, την οποία είχε προτείνει νωρίτερα μέσα στον μήνα, μετά τη δήλωση Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον θα αναλάβει ρόλο στον έλεγχο των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Στην παραγωγή ιδιώτες, στο κράτος τα κοιτάσματα

Ο νέος νόμος προβλέπει ότι ιδιωτικές εταιρείες θα αναλαμβάνουν την πλήρη διαχείριση της παραγωγής και της πώλησης πετρελαίου, καταργώντας το μονοπώλιο της κρατικής Petróleos de Venezuela (PDVSA) τόσο στην παραγωγή όσο και στην τιμολόγηση. Οι εταιρείες θα δραστηριοποιούνται με δικά τους έξοδα και ρίσκο, αφού αποδείξουν τη χρηματοοικονομική και τεχνική τους επάρκεια μέσω επιχειρηματικού σχεδίου εγκεκριμένου από το υπουργείο Πετρελαίου. Η κυριότητα των υδρογονανθράκων, ωστόσο, παραμένει στο κράτος.

Σημαντική καινοτομία αποτελεί και η πρόβλεψη για διεθνή, ανεξάρτητη διαιτησία σε περίπτωση διαφορών, καταργώντας την αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων της Βενεζουέλας, τα οποία ελέγχονται από το κυβερνών κόμμα. Οι ξένοι επενδυτές θεωρούν τη ρύθμιση αυτή κρίσιμη εγγύηση απέναντι στον κίνδυνο μελλοντικών απαλλοτριώσεων.

Αντιδράσεις και προσδοκίες

Ο κυβερνητικός βουλευτής Ορλάντο Καμάτσο, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής πετρελαίου, δήλωσε ότι η μεταρρύθμιση “θα αλλάξει την οικονομία της χώρας“. Από την αντιπολίτευση, ο βουλευτής Αντόνιο Εκαρί ζήτησε την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας, προτείνοντας ακόμη και τη δημιουργία ειδικής ιστοσελίδας για τη δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων. Όπως τόνισε, η απουσία ελέγχου στο παρελθόν οδήγησε σε συστημική διαφθορά. “Ας ανάψει επιτέλους το φως στη βιομηχανία πετρελαίου”, είπε χαρακτηριστικά.

Εργαζόμενοι στον πετρελαϊκό τομέα, φορώντας κόκκινες φόρμες και κράνη, πανηγύρισαν την έγκριση του νόμου εντός του κοινοβουλίου και συμμετείχαν σε συγκέντρωση με υποστηρικτές της κυβέρνησης.

Ανατροπή της πολιτικής Τσάβες

Ο νόμος αλλάζει ριζικά το πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί πριν από δύο δεκαετίες, όταν ο Ούγκο Τσάβες έκανε τον αυστηρό κρατικό έλεγχο του πετρελαίου κεντρικό πυλώνα της πολιτικής του.

Από το 1999 έως το 2011, η άνοδος των τιμών του αργού απέφερε στη Βενεζουέλα έσοδα που εκτιμώνται σε περίπου 981 δισ. δολάρια, χρηματοδοτώντας εκτεταμένα κοινωνικά προγράμματα. Το 2006, ο Τσάβες είχε επιβάλει στην PDVSA να είναι ο βασικός μέτοχος σε όλα τα μεγάλα έργα, οδηγώντας σε εθνικοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων εταιρειών όπως η ExxonMobil και η ConocoPhillips, οι οποίες ακόμη διεκδικούν αποζημιώσεις μέσω διαιτησίας.

Από την περίοδο της ευημερίας, η χώρα οδηγήθηκε σε βαθιά κρίση. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου, η διαφθορά και η κακοδιαχείριση διέβρωσαν την παραγωγή και τα έσοδα, πρώτα επί Τσάβες και στη συνέχεια επί Μαδούρο. Από το 2013, η οικονομική κατάρρευση έχει ωθήσει περισσότερους από 7,7 εκατομμύρια Βενεζουελάνους στη μετανάστευση, ενώ οι αμερικανικές κυρώσεις αποτέλεσαν το τελικό πλήγμα για τη βιομηχανία.

Σύμφωνα με το Bloomberg, ο όγκος ρωσικού πετρελαίου που αποθηκεύεται σε δεξαμενόπλοια στη θάλασσα έχει αυξηθεί κατά 48% από τα τέλη του καλοκαιριού, φτάνοντας τα 185 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Τουλάχιστον 20 πλοία αναμένουν άδεια προσέγγισης σε κινεζικά και ινδικά λιμάνια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραδόσεις καθυστέρησαν επί μήνες.

Την εβδομάδα 15–21 Δεκεμβρίου, 38 δεξαμενόπλοια φόρτωσαν συνολικά 28,31 εκατ. βαρέλια, σημαντικά περισσότερα από τα 22,73 εκατ. βαρέλια της αμέσως προηγούμενης εβδομάδας.

Αντιστάθμιση των κυρώσεων και αύξηση ροών

Η πτώση των ρωσικών εξαγωγών τον Νοέμβριο, λόγω κυρώσεων που αφορούσαν κολοσσούς όπως η Rosneft και η Lukoil, αντισταθμίστηκε τον Δεκέμβριο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, οι παραδόσεις αργού στις 21 Δεκεμβρίου ανήλθαν σε 4,04 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ή 3,86 εκατ. βαρέλια κατά μέσο όρο στο τελευταίο τετράμηνο.

Πτώση διύλισης, πιέσεις τιμών και μείωση εξαγωγών προς Ασία

Οι αναλυτές αποδίδουν τον αυξημένο όγκο διαθέσιμου πετρελαίου σε απότομη μείωση της εγχώριας διύλισης, η οποία συνδέεται με επιθέσεις με drones σε ρωσικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, οι τιμές των ρωσικών ποιοτήτων αργού υποχώρησαν πιο έντονα σε σχέση με άλλες ποιότητες. Ενδεικτικά, το αργό Urals σημείωσε πτώση περίπου 25 δολαρίων ανά βαρέλι, δηλαδή μείωση 40% από τον Ιούλιο.

Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές προς Κίνα και Ινδία μειώθηκαν αισθητά. Σύμφωνα με τους Economic Times, οι αποστολές ρωσικού πετρελαίου προς την Ινδία υποχώρησαν κατά 66% στο διάστημα 1–17 Νοεμβρίου. Αντίστοιχα, οι εξαγωγές ρωσικής νάφθας προς την Ασία μειώθηκαν τον Νοέμβριο κατά 57% έως 80% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο.

Αναλυτικά:

• Ινδία: μείωση 57%, στους 60.000 τόνους
• Κίνα: μείωση 73,3%, στους 54.000 τόνους
• Ταϊβάν: μείωση 79,6%, στους 37.000 τόνους

Αρνητικό κλίμα μετά τις κυρώσεις των ΗΠΑ

Σύμφωνα με πηγές της αγοράς που επικαλείται η S&P Global, ορισμένοι Ασιάτες εισαγωγείς αποφεύγουν πλέον ρωσικές πετροχημικές πρώτες ύλες, μετά τις νέες κυρώσεις των Ηνωμένες Πολιτείες τον Οκτώβριο.

Παρά το ρεκόρ εξαγωγών, η εικόνα αποκαλύπτει μια εύθραυστη ισορροπία: αυξημένες ροές αργού, αλλά πιεσμένη ζήτηση, χαμηλότερες τιμές και σοβαρές δυσλειτουργίες στη μεταφορά, που περιορίζουν την πραγματική απορρόφηση του ρωσικού πετρελαίου στις ασιατικές αγορές.

Μικρή μείωση της χονδρικής τιμής των καυσίμων και του πετρελαίου θέρμανσης θα ξεκινήσει από το Σαββατοκύριακο σύμφωνα με την Πανελλήνια Ένωση πρατηριούχων καυσίμων, όπως αναφέρει το ertnews.gr.

Ήδη από την Τετάρτη, (15/10) που άρχισε η διανομή του πετρελαίου θέρμανσης, παρατηρήθηκαν τάσεις μείωσης με νοικοκυριά να το προμηθεύονται σε τιμές του 2021 και ακόμη χαμηλότερα, ειδικά στην βόρεια Ελλάδα όπου, κάθε οικογένεια χρειάζεται τουλάχιστον δύο τόνους κάθε χρόνο.

Οι διεθνείς αγορές δείχνουν αισιόδοξες μειώσεις που αναμένεται να ενταθούν. 

«Θεωρώ ότι η πτωτική τάση θα συνεχιστεί όλο τον χειμώνα και ότι η επόμενη άνοιξη θα μας βρει σε χαμηλότερες τιμές ακόμα και από τα 60 δολάρια που βρισκόμαστε» αναφέρει ο αναλυτής ενεργειακής στρατηγικής, Μιχάλης Μαθιουλάκης.

Η μέση πανελλαδική τιμή συγκριτικά με το 2021 και το 2024:

• Οκτώβριος 2025: 1,13 ευρώ
• Οκτώβριος 2024: 1,198 ευρώ
• Οκτώβριος 2021: 1,15 ευρώ