Σπύρος Σιδέρης

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδονται από αραβικά μέσα, η νέα συνάντηση προγραμματίστηκε έπειτα από διαβουλεύσεις χαμηλού προφίλ, με το Ομάν να επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως διαύλου επικοινωνίας. Η επιλογή της Γενεύης δεν είναι τυχαία: αποτελεί ουδέτερο έδαφος και διαχρονικό κόμβο πολυμερών συνομιλιών. Οι συζητήσεις εστιάζουν κυρίως στην αποκατάσταση ενός πλαισίου ελέγχου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, με αντάλλαγμα σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων, χωρίς όμως να γίνεται λόγος —τουλάχιστον σε αυτή τη φάση— για πλήρη αναβίωση της συμφωνίας του 2015 με τους ίδιους όρους.

• Ο Ιρανός πρόεδρος έκανε λόγο για «θετικές και ενθαρρυντικές ενδείξεις», επιμένοντας ωστόσο ότι κάθε συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει τα «δικαιώματα» της χώρας του στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας. Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική στάση παραμένει προσεκτική, με έμφαση στην ανάγκη συγκεκριμένων και επαληθεύσιμων δεσμεύσεων από την Τεχεράνη. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε επίπεδα που δεν επιτρέπουν γρήγορη στρατιωτική αξιοποίηση, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει πιέσεις τόσο από το εσωτερικό πολιτικό μέτωπο όσο και από συμμάχους της στη Μέση Ανατολή.

Το βασικό ερώτημα είναι τι ακριβώς διαπραγματεύονται οι δύο πλευρές. Οι ενδείξεις παραπέμπουν σε μια ενδιάμεση συμφωνία ή σε ένα «πάγωμα» ορισμένων δραστηριοτήτων, αντί για ένα πλήρες και συνολικό πακέτο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Ιράν θα μπορούσε να περιορίσει συγκεκριμένες πτυχές του πυρηνικού του προγράμματος —όπως το επίπεδο εμπλουτισμού ή τη χρήση προηγμένων φυγοκεντρητών— με αντάλλαγμα την απελευθέρωση δεσμευμένων κεφαλαίων ή τη χαλάρωση ορισμένων οικονομικών περιορισμών. Μια τέτοια προσέγγιση θα μείωνε άμεσα την ένταση, χωρίς όμως να λύνει οριστικά τις βαθύτερες διαφωνίες.

Για την Τεχεράνη, οι διαπραγματεύσεις συνδέονται άμεσα με την οικονομική πίεση που προκαλούν οι αμερικανικές και δυτικές κυρώσεις. Ο πληθωρισμός, η υποτίμηση του νομίσματος και η δυσκολία προσέλκυσης επενδύσεων δημιουργούν ένα εσωτερικό περιβάλλον όπου η αποκλιμάκωση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βαλβίδα αποσυμπίεσης. Ωστόσο, το ιρανικό πολιτικό σύστημα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη οικονομικής ανάσας και στη διατήρηση της εικόνας αντίστασης απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.

• Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το διακύβευμα είναι διπλό. Από τη μία, μια συμφωνία θα μπορούσε να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση και να μειώσει τον κίνδυνο στρατιωτικής σύγκρουσης, ιδίως σε μια περίοδο όπου η Ουάσιγκτον είναι ήδη εμπλεκόμενη σε σύνθετα μέτωπα, από την Ουκρανία έως την Ασία. Από την άλλη, οποιαδήποτε παραχώρηση προς το Ιράν αποτελεί αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στο εσωτερικό, ιδιαίτερα ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων.

Σημαντικός είναι και ο παράγοντας των περιφερειακών παικτών. Το Ισραήλ παρακολουθεί με σκεπτικισμό κάθε εξέλιξη που ενδέχεται να θεωρηθεί υπερβολικά επιεικής προς την Τεχεράνη, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μονομερών ενεργειών εάν εκτιμήσει ότι η ιρανική πυρηνική πρόοδος φτάνει σε οριακό σημείο. Παράλληλα, αραβικές χώρες του Κόλπου, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν κινηθεί σε πιο ρεαλιστική κατεύθυνση επαναπροσέγγισης με το Ιράν, βλέπουν στις συνομιλίες μια ευκαιρία σταθεροποίησης.

Οι επιπτώσεις εκτείνονται και στην αγορά πετρελαίου. Κάθε ένδειξη αποκλιμάκωσης τείνει να λειτουργεί κατευναστικά στις τιμές, ενώ η προοπτική επιστροφής ιρανικών ποσοτήτων στην αγορά θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες προσφοράς–ζήτησης. Αντίθετα, μια αποτυχία των συνομιλιών θα ενίσχυε τα σενάρια έντασης και πιθανών διαταραχών στις θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου.

• Στρατηγικά, οι συνομιλίες στη Γενεύη δοκιμάζουν τα «όρια των παραχωρήσεων» και από τις δύο πλευρές. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποκαταστήσει ένα ελάχιστο επίπεδο ελέγχου και διαφάνειας, ενώ η Τεχεράνη αναζητά έμπρακτη αναγνώριση του ρόλου της ως περιφερειακής δύναμης. Το αποτέλεσμα δεν θα κριθεί μόνο από το περιεχόμενο των τεχνικών ρυθμίσεων, αλλά και από το κατά πόσο θα δημιουργηθεί στοιχειώδης αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Το πιθανότερο σενάριο βραχυπρόθεσμα είναι μια μερική συμφωνία αποκλιμάκωσης, που θα «αγοράσει χρόνο» και θα αποτρέψει μια άμεση κρίση. Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη σταθερότητα θα εξαρτηθεί από το αν οι δύο πλευρές μπορούν να υπερβούν τον κύκλο συμφωνιών και αποχωρήσεων που χαρακτήρισε την προηγούμενη δεκαετία. Σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες δυνάμεις επαναπροσδιορίζουν τη θέση τους και οι περιφερειακές συγκρούσεις παραμένουν ενεργές, η πορεία των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν δεν αφορά μόνο τις δύο πρωτεύουσες. Αφορά τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Μέσης Ανατολής και τη σταθερότητα ενός συστήματος που ισορροπεί διαρκώς ανάμεσα στην αποκλιμάκωση και την κρίση.

Στο ίδιο πνεύμα, ρεπορτάζ του Axios ανέφερε πως ένας νέος γύρος θα πραγματοποιηθεί μέσα στο επόμενο διάστημα.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι διαπραγματεύσεις χαρακτηρίζονται «σοβαρές» και «προχωρούν με ταχύτερο ρυθμό από τους προηγούμενους πέντε γύρους», με ανταλλαγή μηνυμάτων και προτάσεων μεταξύ των δύο πλευρών μέσω της διαμεσολάβησης του Ομάν.

Μολονότι, πάντως, το κλίμα χαρακτηρίζεται θετικό, η Wall Street Journal μετέδωσε, επικαλούμενη την ιρανική κρατική τηλεόραση, ότι ο Αμπάς Αραγτσί, ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας και υπουργός Εξωτερικών της Τεχεράνης, ξεκαθάρισε στους Αμερικανούς συνομιλητές του ότι το Ιράν δεν προτίθεται να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου -ήτοι, είναι αρνητικό απέναντι στο βασικότερο αίτημα της Ουάσινγκτον. Ωστόσο, ο ίδιος εμφανίζεται να διαβεβαίωσε επίσης ότι η Τεχεράνη επιθυμεί την εξεύρεση μιας διπλωματικής λύσης, που θ’ αποτρέψει μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη χώρα.

Όπως μεταδίδει η ιρανική τηλεόραση, οι συνομιλίες επικεντρώνονται σε τρόπους ενίσχυσης της διαφάνειας και της συνεργασίας, με στόχο να αμβλυνθούν οι αμερικανικές ανησυχίες σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται το ενδεχόμενο τεχνικής ευελιξίας όσον αφορά τα επίπεδα αποθήκευσης και εμπλουτισμού ουρανίου.

Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι οι συνομιλίες «αφορούν αποκλειστικά το πυρηνικό ζήτημα». Από την πλευρά τους, ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα πρέπει να περιλαμβάνονται και άλλα ζητήματα, όπως το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα, η στήριξη της Τεχεράνης σε συμμάχους και οργανώσεις στην περιοχή, καθώς και ο τρόπος διαχείρισης των διαδηλώσεων στο εσωτερικό της χώρας.

Σύμφωνα με το Tasnim, το Ιράν «δεν πρόκειται ποτέ να αποδεχθεί τη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου», αν και -όπως σημειώνεται- υπάρχει συζήτηση και εικασίες σχετικά με το επιτρεπόμενο επίπεδο εμπλουτισμού.

Ασαφείς για την ώρα οι προθέσεις του Τραμπ

Την ίδια στιγμή, δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την Παρασκευή ότι ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δεν διαθέτουν ακόμη σαφή εικόνα για το τι ακριβώς επιδιώκει ο Λευκός Οίκος σε περίπτωση στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι διπλωματικές επαφές στο Ομάν. Οι αξιωματούχοι ανέφεραν στο NBC News ότι ο Τραμπ, αν και έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, δεν έχει αποφασίσει τους ακριβείς στόχους μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής επιχείρησης.

Όπως υπογράμμισαν, δεν υπάρχει σαφής οδικός χάρτης ούτε εσωτερική συναίνεση στην αμερικανική κυβέρνηση για τον ρόλο που θα διαδραματίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά από οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια. Σε συνέντευξή του στο ίδιο τηλεοπτικό δίκτυο την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, «θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ».

Σπύρος Σιδέρης

Το αμερικανικό ειδησεογραφικό μέσο Axios αποκάλυψε ότι τουλάχιστον εννέα χώρες της περιοχής απηύθυναν μηνύματα στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας να μην ακυρωθεί η συνάντηση και να δοθεί χώρος στη διπλωματία. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσιγκτον αποδέχθηκε τελικά να προχωρήσει στη συνάντηση «σεβόμενη τις επιθυμίες των συμμάχων της στην περιοχή», σε μια ένδειξη ότι οι περιφερειακές ισορροπίες και οι φόβοι γενικευμένης αποσταθεροποίησης βάρυναν περισσότερο από τις αρχικές αντιρρήσεις της.

• Αρχικά, οι συνομιλίες είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής ως παρατηρητών. Το Ιράν, ωστόσο, απαίτησε την αλλαγή έδρας και τη μεταφορά της διαδικασίας στη Μουσκάτ, επιμένοντας ταυτόχρονα σε διμερή μορφή των συνομιλιών. Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι μόνο έτσι θα μπορούσε να υπάρξει ουσιαστική συζήτηση αποκλειστικά για το πυρηνικό ζήτημα και την άρση των κυρώσεων, χωρίς να τεθούν στο τραπέζι άλλα θέματα, όπως το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα, που αποτελούν πάγια απαίτηση της Ουάσιγκτον και των συμμάχων της.

Η αμερικανική πλευρά αντέδρασε αρχικά αρνητικά, με αξιωματούχους να δηλώνουν ότι «η επιλογή είναι αποδοχή των αρχικών όρων ή τίποτα». Για αρκετές ώρες, το σενάριο της οριστικής ακύρωσης φαινόταν το επικρατέστερο, γεγονός που πυροδότησε νέο κύμα ανησυχίας σε αραβικές πρωτεύουσες. Στο παρασκήνιο, ωστόσο, διπλωματικά κανάλια ενεργοποιήθηκαν έντονα, με χώρες όπως το Κατάρ, το Ομάν και άλλους περιφερειακούς παίκτες να ασκούν πολιτική πίεση προς την Ουάσιγκτον, φοβούμενοι ότι μια κατάρρευση των συνομιλιών θα οδηγούσε σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, «πρέπει να ανησυχεί σοβαρά», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικών επιλογών. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της Τεχεράνης και ότι δεν θα επιτρέψουν την επανεκκίνηση πυρηνικών δραστηριοτήτων που θεωρούνται απειλητικές. Οι δηλώσεις αυτές, που μεταδόθηκαν από διεθνή πρακτορεία, προκάλεσαν έντονη ανησυχία, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο το σενάριο μιας άμεσης σύγκρουσης.

• Λίγο μετά τις τοποθετήσεις Τραμπ, ήρθε η απάντηση από την ιρανική πλευρά. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ θα πραγματοποιηθούν κανονικά στη Μουσκάτ, ευχαριστώντας δημόσια τις αρχές του Ομάν για τη διαμεσολάβηση και την οργάνωση της διαδικασίας. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι συνομιλίες θα είναι έμμεσες, με τη μεσολάβηση τρίτων, και θα επικεντρωθούν αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα και στις κυρώσεις.

Παράλληλα, η ιρανική ειδησεογραφική υπηρεσία Tasnim υποστήριξε ότι η διαφωνία δεν αφορά μόνο την αλλαγή τόπου, αλλά κυρίως την αστάθεια των αμερικανικών θέσεων. Ιρανικές πηγές κατηγόρησαν την Ουάσιγκτον ότι μεταβάλλει συνεχώς τους όρους, επηρεαζόμενη από κύκλους που τάσσονται υπέρ της στρατιωτικής λύσης και διατηρούν στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τεχεράνη εμφανίζεται να επιδιώκει να διασφαλίσει ένα στενό και ελεγχόμενο διαπραγματευτικό πλαίσιο, αποφεύγοντας τη διεύρυνση της ατζέντας.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ο ρόλος του Κατάρ, καθώς ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμπάς Αραγκτσί, κατά την οποία τονίστηκε η ανάγκη αποκλιμάκωσης και συνέχισης της διπλωματικής οδού. Το Κατάρ εμφανίζεται ως βασικός μεσολαβητής, επιδιώκοντας να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και να αποτρέψει ένα νέο κύμα έντασης στον Περσικό Κόλπο.

• Ταυτόχρονα, έγινε γνωστό ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, μαζί με τον Τζάρεντ Κούσνερ, θα μεταβούν πρώτα στη Ντόχα και στη συνέχεια στο Ομάν, επιβεβαιώνοντας ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τις συνομιλίες ως ζήτημα υψηλής πολιτικής σημασίας.

Συνολικά, η υπόθεση της συνάντησης στη Μουσκάτ αποκαλύπτει το εύθραυστο υπόβαθρο πάνω στο οποίο κινείται σήμερα η διπλωματία στη Μέση Ανατολή. Η παρ’ ολίγον ακύρωση, η αλλαγή έδρας, οι στρατιωτικές απειλές και οι περιφερειακές πιέσεις δείχνουν ότι η επανέναρξη του διαλόγου ΗΠΑ–Ιράν δεν είναι προϊόν σύγκλισης, αλλά αποτέλεσμα φόβου για το εναλλακτικό σενάριο: μια νέα φάση έντασης που θα μπορούσε να οδηγήσει όχι απλώς σε πολιτική κρίση, αλλά σε ανοιχτή σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.

Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δέχθηκε παρεμβάσεις από περιφερειακούς ηγέτες το απόγευμα της Τετάρτης, προκειμένου να αποφευχθεί ρήξη πριν καν ξεκινήσει η διαδικασία.

Από την Κωνσταντινούπολη στο Ομάν

Αρχικά, οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής σε ρόλο παρατηρητή. Ωστόσο, η Τεχεράνη ζήτησε την Τρίτη:

• Μεταφορά του τόπου διεξαγωγής στο Ομάν
• Καθαρά διμερή μορφή διαπραγματεύσεων

Το Ιράν υποστήριξε ότι επιθυμεί οι συνομιλίες να επικεντρωθούν αποκλειστικά στο πυρηνικό του πρόγραμμα, αποφεύγοντας την ένταξη θεμάτων όπως το βαλλιστικό οπλοστάσιο – ζήτημα που αποτελεί πάγια προτεραιότητα για τις ΗΠΑ και αρκετές χώρες της περιοχής.

Αρχικά, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να απέρριψαν το αίτημα αλλαγής. «Τους είπαμε ότι είτε θα γίνει έτσι είτε δεν θα γίνει καθόλου και εκείνοι απάντησαν “τότε τίποτα”», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί τελικά στο Ομάν, όπως επέμενε η ιρανική πλευρά.

Μετά την αρνητική απάντηση της Ουάσινγκτον στο αίτημα του Ιράν για αλλαγή τοποθεσίας και ατζέντας, η Τεχεράνη ανακοίνωσε επισήμως ότι η συνάντηση των αξιωματούχων «έκλεισε» για την Παρασκευή το πρωί στις 10 (12 ώρα Ελλάδας), στο Ομάν.

Αρχικά, οι συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή, στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή και άλλων κρατών της περιοχής, αλλά και διευρυμένη ατζέντα.

Η Τεχεράνη ευθύς εξ αρχής είχε εκφράσει τις αμφιβολίες της για την ατζέντα, τονίζοντας ότι το μοναδικό θέμα που προτίθεται να συζητήσει, είναι το πρόγραμμα των πυρηνικών της όπλων, αποκλείονυας την όποια συζήτηση για την αμυντική της ασπίδα και τους βαλλιστικούς πυραύλους.

Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο Reuters, Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε την Τεχεράνη, λέγοντας ότι η συνάντηση έκλεισε για τις 10 το πρωί της Παρασκευής, στο Ομάν. Ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί αν η ατζέντα θα είναι μονοθεματική, δηλαδή αν θα τεθεί επί τάπητος μόνο το θέμα των πυρηνικών του Ιράν, ή αν η ατζέντα θα είναι διευρυμένη, περιλαμβάνοντας και το βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Οι σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής με το Ιράν βρίσκονται στο χειρότερο δυνατό σημείο, καθώς, όπως φαίνεται, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει αποφασίσει να παρέμβει με καθοριστικό τρόπο για την επίλυση των διαφορών τους και την ειρήνη -αν μπορεί να επιτευχθεί- στην ευρύτερη νπεριοχή της Μέσης Ανατολής.

Οι επιλογές, σύμφωνα με τη λογική του Ρεπουμπλικανού προέδρου των ΗΠΑ, είναι δύο: 

1)Συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν, στη λογική του «δεν πρέπει να αποκτήσουν ποτέ»

2)Η στρατιωτική επέμβαση των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράν (με μορφή και έκταση που κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει).

Στη βάση της επιθετικής διπλωματίας που ασκεί ο Ντόναλντ Τραμπ σε παγκόσμιο επίπεδο, ακόμη και σε συμμαχικές δυνάμες των ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον μετακίνησε στην περιοχή μία τεράστια δύναμη πυρός, με αεροπλανοφόρα, επίγειες δυνάμεις και ισχυρότατα όπλα, απειλώντας ευθέως την Τεχεράνη με ένα συνολικό πλήγμα και ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος.

Η αρχική αφορμή δόθηκε με τις ευρύτατες διαδηλώσεις σε όλη την επικράτεια του Ιράν για το χαμηλό επίπεδο διαβίωσης των πολιτών και με τη βίαιη καταστολή που εφάρμοσε το καθεστώς της Τεχεράνης. 

Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε πολλές φορές την κυβέρνηση του Ιράν και τον Χαμενεΐ, εκτοξεύοντας απειλές για επέμβαση, πολύ δε περισσότερο στη σκιά της επέμβασης και της απαγωγής-σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα.

Η Τεχεράνη αντέδρασε, εκτοξεύοντας με τη σειρά της απειλές για το ξέσπασμα ενός περιφερειακού πολέμου στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και ίσως όχι μόνο. Στο στόχαστρο μπήκαν το Ισραήλ -πρωτίστως-, αλλά και οι αμερικανικές βάσεις στην ευρύτερη περιοχή, όπως και τα κράτη που τις «φιλοξενούν».

Να σημειώσουμε ότι την Παρασκευή, είναι προγραμματισμένο να ταξιδέψουν στην Κωνσταντινούπολη ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, προκειμένου να έχουν απευθείας συνάντηση με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, προκειμένου να ξεκινήσουν συνομιλίες για το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο Reuters, το Ιράν ζητά επιπλέον οι συζητήσεις να εστιαστούν αποκλειστικά και μόνο στο πρόγραμμα πυρηνικών, δίχως τη συμμετοχή των άλλων χωρών της περιοχής, οι οποίες είχαν προκληθεί στην Κωνσταντινούπολη.

Όπως δήλωσε στο Agence France-Presse (AFP) υψηλόβαθμος Σαουδάραβας αξιωματούχος, οι τρεις χώρες του Κόλπου «κατέβαλαν εντατικές διπλωματικές προσπάθειες την τελευταία στιγμή για να πείσουν τον πρόεδρο Τραμπ να δώσει στο Ιράν μία ευκαιρία να αποδείξει τις καλές του προθέσεις». Σύμφωνα με τον ίδιο, η επικοινωνία παραμένει ανοιχτή, με στόχο να εδραιωθεί το θετικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί.

Την ίδια ώρα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου προειδοποίησαν ευθέως την Ουάσινγκτον πως ένα αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρεία αποσταθεροποίηση, με άμεσο αντίκτυπο στις αγορές πετρελαίου.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επιβεβαιώνει πληροφορίες της Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία, το Ομάν και το Κατάρ προειδοποίησαν τον Λευκό Οίκο ότι μια στρατιωτική επίθεση κατά της Τεχεράνης θα μπορούσε να κλονίσει σοβαρά τη διεθνή ενεργειακή αγορά.

Οι ανησυχίες των αραβικών μοναρχιών επικεντρώνονται κυρίως στη διακίνηση πετρελαίου μέσω του Στενού του Ομάν — του στρατηγικού διαύλου στην είσοδο του Περσικού Κόλπου που χωρίζει το Ιράν από τους αραβικούς γείτονές του και μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% των παγκόσμιων παραδόσεων πετρελαίου, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Ριάντ φέρεται να διαβεβαίωσε την Τεχεράνη πως δεν θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη σύγκρουση, ούτε θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο για πλήγματα κατά του Ιράν.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι «οι σκοτωμοί έχουν σταματήσει» στο Ιράν, αναφερόμενος στην καταστολή των διαδηλώσεων, ωστόσο διατήρησε σκόπιμη ασάφεια σχετικά με τις τελικές του προθέσεις για ενδεχόμενη στρατιωτική παρέμβαση κατά της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με τους New York Times, τα αραβικά κράτη-σύμμαχοι της Ουάσινγκτον φοβούνται ότι μια κλιμάκωση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν θα έχει άμεσο κόστος και για τη δική τους ασφάλεια, καθιστώντας τις ίδιες στόχο πιθανών αντιποίνων.

«Χθες το πρωί στις 7:30, αφού μια δικαστική αρχή διέταξε την κατάσχεση του φορτίου ενός πετρελαιοφόρου με την εμπορική ονομασία Talara και τη σημαία των Νήσων Μάρσαλ, οι μονάδες ταχείας αντίδρασης των ναυτικών δυνάμεων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) παρακολούθησαν τις κινήσεις του και το αναχαίτισαν και το κατέσχεσαν», ανέφερε ανακοίνωση του IRGC, του ιδεολογικού βραχίονα του στρατού της Ισλαμικής Δημοκρατίας που δόθηκε στη δημοσιότητα.

Το πλοίο Talara, με σημαία Νήσων Μάρσαλ, το οποίο είχε αναχωρήσει από το Ατζμάν των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με προορισμό τη Σιγκαπούρη, ακινητοποιήθηκε ενώ ταξίδευε νότια μέσω του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με την εταιρεία ασφαλείας Ambrey. Το πλοίο έκανε ξαφνική απόκλιση πορείας αφού το προσέγγισαν τρία μικρά σκάφη.

Μια πηγή ασφαλείας ανέφερε ότι ένα drone του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ ήταν παρών εκείνη την ώρα στο σημείο και παρακολούθησε το περιστατικό.

Το πλοίο ανήκει στον όμιλο εταιρειών Coronis Family Group of Companies με έδρα την Ελλάδα.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν έγινε δεκτός με επίσημη τελετή στο Ομάν και συνολικά έχει υπογράψει 24 μεγάλες συμφωνίες η χώρα του με άλλα αραβικά κράτη του Κόλπου αυτές τις μέρες.

Σύμφωνα με το Πρακτορείο Ανατολή, η διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με τη συνάντηση του Προέδρου Ερντογάν με τον Σουλτάνο του Ομάν Χεϊσέμ μπιν Ταρίκ στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του στο Ομάν.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Ερντογάν τόνισε ότι η Τουρκία και το Ομάν έχουν ιστορικούς κι αδελφικούς δεσμούς και πως η αλληλεγγύη μεταξύ των δύο χωρών έχει ενισχυθεί περαιτέρω με αυτήν την επίσκεψη.

Ο Ερντογάν δήλωσε ότι η συνεργασία με το Ομάν θα αναπτυχθεί σε πολλούς τομείς, από τη βιομηχανία και την οικονομία έως την άμυνα και τις επικοινωνίες.

Ο Τούρκος Πρόεδρος υποστήριξε ότι η Τουρκία και το Ομάν έχουν παρόμοιες θέσεις σε πολλά ζητήματα, ιδίως στο παλαιστινιακό ζήτημα. Πρόσθεσε ότι εκτιμά τις προσπάθειες του Ομάν που βασίζονται στη διαμεσολάβηση και τον διάλογο στην περιοχή του και ότι θα συνεργαστούν για μια λύση δύο κρατών στη Γάζα.

Στη συνάντηση μεταξύ των αντιπροσωπειών έγιναν δεκτά συνολικά 16 ακόμη έγγραφα – συμφωνίες και δεσμεύσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν και ο Χεϊσέμ μπιν Ταρίκ προήδρευσαν στη συνέχεια της συνάντησης μεταξύ των αντιπροσωπειών και παρευρέθηκαν στην τελετή υπογραφής των συμφωνιών μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Σουλτάνος ​​Ταρίκ του Ομάν παρέθεσε δείπνο προς τιμήν του Προέδρου Ερντογάν κι ο  Τούρκος Πρόεδρος αναχώρησε από το Μουσκάτ, την  πρωτεύουσα του Ομάν, που ήταν ο τελευταίος σταθμός της περιοδείας του στον Κόλπο.


Επτά από τα 11 θύματα πέθαναν στην περιοχή Μπατινάχ (βόρεια), σύμφωνα με ένα δελτίο Τύπου της εθνικής επιτροπής διαχείρισης εκτάκτων καταστάσεων. Πολλοί άνθρωποι αγνοούνται.

Μεταξύ των θυμάτων, τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν χθες Κυριακή, ανάμεσά τους ένα παιδί, το οποίο παρασύρθηκε από έναν ορμητικό χείμαρρο και δύο άνδρες που έχασαν τη ζωή τους, όταν κατέρρευσε ένα κτίριο έπειτα από κατολίσθηση.