«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ροές έχουν αυξηθεί», τόνισε ο κ. Παναγιωτόπουλος, τονίζοντας ότι η αυξητική τάση έχει ξεκινήσει από το τέλος του προηγούμενου έτους και συνεχίζεται σταθερά καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024.

«Η τάση είναι αυξητική κι αυτό ασφαλώς προβληματίζει. Το σύστημά μας, έχω πει πολλές φορές, αντέχει επί του παρόντος, εκτός δραματικού απροόπτου. Ένα δραματικό απρόοπτο που ίσως δεν είναι και τόσο απρόοπτο, είναι μία ακόμα μεγαλύτερη ανάφλεξη στο Λίβανο, όπου εκεί ασφαλώς και αν αρχίζουν να γενικεύονται οι συγκρούσεις θα έχουμε άλλη μια επιπλέον ροή προς τα Δυτικά, μέσω τις Μεσογείου. Θα πιεστεί εξαιρετικά πάρα πολύ η Κύπρος, αναμένεται να πιεστεί και η Ελλάδα και η Τουρκία. Αυτό που είπε ο πρωθυπουργός χθες στη Νέα Υόρκη, στον απόηχο της συνάντησής του με τον Ερντογάν, και ήταν βασικό θέμα της συζήτησής τους, είναι ότι σε αυτό το κομμάτι, στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, Ελλάδα και Τουρκία έχουν να κερδίσουν και οι δύο εάν συνεργαστούν», επεσήμανε ο υπουργός, συμπληρώνοντας ότι υπάρχει περιθώριο συνεργασίας με την γειτονική χώρα και αυτό φαίνεται από τα αποτελέσματα που έχει αποδώσει αυτή η συνεργασία στο μέτωπο του Έβρου και γι΄αυτό χρειάζεται μία οργανωμένη συνεργασία βάσει συντονισμού με τις τουρκικές αρχές, ενώ επιβεβαίωσε και την επικείμενη συνάντησή του με τον Τούρκο ομόλογό του, Αλί Γερλικαγιά.

«Γιατί από τον Έβρο οι ροές είναι μειωμένες. Ελάχιστα, περί το 5%, αλλά μειωμένες. Είναι και πιο εύκολο διότι οπωσδήποτε η κατασκευή των εμποδίων, όχι μόνο ο φράχτης, έχει περιορίσει τα σημεία εισόδου και επομένως κάνει πιο δύσκολη υπόθεση την είσοδο στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη. Στα νησιά και στη θάλασσα είναι άλλο το ζήτημα. Έχουμε μία πάλι οριακή μείωση από το Βόρειο Αιγαίο, η δομή της Λέσβου φιλοξενεί περίπου τους χίλιους, είναι περίπου ιστορικό χαμηλό αυτό το διάστημα. Θυμίζω παλαιότερες εποχές που ήταν 15.000», τόνισε ο κ. Παναγιωτόπουλος.

   Αναφερόμενος στο πρόσφατο ναυάγιο της Σάμου και τη δράση των διακινητών, επεσήμανε: «Το ναυάγιο της Σάμου, για το οποίο όλοι λυπούμεθα, δεν επιχαίρει κανείς για αυτό, δείχνει το πόσο επικίνδυνο είναι το ταξίδι, έστω και αν είναι σύντομο, 1 με 2 μίλια απόσταση από τα μικρασιατικά παράλια μέχρι τα νησιά μας. Εάν το ταξίδι αυτό γίνεται με ένα πολύ γρήγορο ταχύπλοο σε θαλασσοταραχή το ταχύπλοο δεν μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα και όταν το κάνει θέτει σε κίνδυνο τις ζωές των επιβατών. Ένα μεγάλο ταχύπλοο με πολύ ισχυρές μηχανές, δεν είναι τα φουσκωτά που είχαμε κάποτε, είναι μεγάλα ταχύπλοα, άλλο ένα θέμα που προφανώς έκανε τον πρωθυπουργό να πει, να δούμε πώς τα ταχύπλοα αυτά δεν θα ξεκινάνε. Διότι δεν μπορούν να κρυφτούν αυτά τα σκάφη όταν μεταφέρονται προς τα παράλια. Δεν είναι ένα φουσκωτό που πας στην ακτή, παίρνεις την τρόμπα, το φουσκώνεις μπαίνουν όσοι μπορούν μέσα και το παρατάς και φεύγεις. Δεν είναι έτσι. Το ταχύπλοο δεν κρύβεται. Είναι πιο οργανωμένο και εν πάση περιπτώσει μεταφέρεται και κάνει τη δουλειά του στα πλαίσια της λειτουργίας μιας εγκληματικής οργάνωσης ή πολλών, που είναι οι διακινητές. Εκεί λοιπόν πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας. Δεν μιλάμε πολύ για τα κυκλώματα των παρανόμων διακινητών, αυτές τις εγκληματικές οργανώσεις που εκμεταλλεύονται τους ανθρώπους, τους παίρνουν, φαντάζομαι, ό,τι έχουν και δεν έχουν, γιατί για να μαζέψεις λεφτά από τις χώρες που έρχονται, φαντάζομαι ότι πρέπει να πουλήσεις όλα τα υπάρχοντά σου για να κάνεις το ταξίδι. Και φυσικά τους βάζουν σε κίνδυνο ζωής, τους μεταφέρουν απέναντι με 5 και 6 μποφόρ και το ταχύπλοο έχει σοβαρό κίνδυνο να ανατραπεί και να προκληθεί ναυάγιο».

   Ο κ. Παναγιωτόπουλος είπε ακόμα ότι είναι απαραίτητη η αυξημένη παρουσία της Frontex, ενώ επανέλαβε ότι δεν υπάρχει ενδεχόμενο για μαζικές επιστροφές από τη Γερμανία. «Το ξεκαθαρίσαμε με τους Γερμανούς. Τους είδα πριν από 10 μέρες, περίπου, στο Βερολίνο. Είχα μία πολύ καλή συζήτηση, με λογική. Οι μεμονωμένες επιστροφές προβλέπονται από το ισχύον ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο, είτε το Δουβλίνο 3 είτε της διατάξεις περί απονομής της ιδιότητας του πρόσφυγα, ασύλου δηλαδή, σε αυτούς που μπαίνουν παράνομα σε ευρωπαϊκό έδαφος. Για μεμονωμένες επιστροφές, προβλέπεται ήδη και δεν περιμένουμε τις ανακοινώσεις, για να ισχύσει. Έχουν έρθει ελάχιστοι γιατί υπάρχουν κάποια προβλήματα στο πεδίο», σημείωσε, ενώ καταλήγοντας ο υπουργός είπε ότι η Ελλάδα έχει κάνει πάνω από 4.000 επιστροφές μεταναστών των οποίων απορρίφθηκε η αίτηση ασύλου.

Στον Γερμανό συνάδελφό μου, τόνισα ότι πρέπει οπωσδήποτε να τηρηθεί το πνεύμα των συνθηκών Σένγκεν καθώς και του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο, προκειμένου να μην οδηγηθούμε σε δρόμους που παραπέμπουν σε μονομερείς ενέργειες κι έτσι τεθεί υπό κίνδυνο, όχι μόνο το πνεύμα του Σένγκεν και του Ευρωπαϊκού συμφώνου για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο, αλλά το ίδιο το πνεύμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θυμίζω ότι οι θέσεις μας έγιναν αντιληπτές η συζήτηση έγινε σε πάρα πολύ καλό κλίμα αμοιβαίας κατανόησης, δεν περιμένω αιφνιδιασμούς αλλά σε αυτή τη συγκυρία, που νομίζω ότι είναι αρκετά κρίσιμη για το μέλλον, όχι μόνο της διαχείρισης του μεταναστευτικού στην Ευρώπη, αλλά για το ίδιο το πνεύμα αλληλεγγύης πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει σημασία για τη χώρα μας που δέχθηκε πολύ πίεση και ανέλαβε όλο το βάρος και παραπάνω από αυτό που της αναλογούσε, να είναι πολύ σαφής στη διατύπωση τέτοιων θέσεων.

Η σημερινή διάσκεψη θα αναλωθεί σε θέματα που έχουν να κάνουν με την ασφάλεια και τη μετανάστευση στα Δυτικά Βαλκάνια, όμως θα έχουμε την ευκαιρία να επικοινωνήσουμε αυτές τις θέσεις. ‘Αλλωστε η μετανάστευση και η ασφάλεια στα Δυτικά Βαλκάνια συνδέεται ευθέως με τη διαχείριση του Μεταναστευτικού σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης», τόνισε ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, ενώ αναφερόμενος στην απόφαση της Γερμανίας να διενεργεί ελέγχους στα ταξιδιωτικά έγγραφα όσων ταξιδεύουν στη Γερμανία με αυτοκίνητο, λεωφορείο ή τρένο από πέντε γειτονικές χώρες Σένγκεν επεσήμανε: «Ασφαλώς και η εξέλιξη αυτή μας προβληματίζει αλλά μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για την επιβολή ελέγχων στα χερσαία σύνορα της Γερμανίας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επομένως δεν είναι κλείσιμο συνόρων, μην δραματοποιούμε την κατάσταση, αλλά επιβολή ελέγχων. Θυμίζω ότι η επιβολή ελέγχων από τους Γερμανούς, αλλά και από άλλες χώρες ήταν σε ισχύ πριν ανακοινώσει η Γερμανία προ ημερών αυτά που ανακοίνωσε. Επομένως καλό θα ήταν να έχουμε επίγνωση της κατάστασης στις πραγματικές της διαστάσεις, να μην βιαζόμαστε να δραματοποιήσουμε καταστάσεις και να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε πάνω στο πνεύμα της Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης. ‘Αλλωστε το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο το οποίο τελεί υπό την τελική έγκριση όλων των χωρών – μελών, εκφράζει ακριβώς αυτό το πνεύμα της αλληλεγγύης, πάνω σε ένα σύνθετο πρόβλημα που ακουμπάει όλες τις χώρες, επηρρεάζει όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες και βέβαια χώρες σαν την Ελλάδα, που έχουν διαχειριστεί με πολύ πιο δραματικούς όρους αφού, όπως είπαμε, σηκώσαμε πολύ βάρος, συνεχίζουμε να σηκώνουμε και ουσιαστικά στο νότο είμαστε επιφορτισμένοι ως χώρα, με τη διαφύλαξη των ευρωπαϊκών συνόρων. Είναι και ευρωπαϊκά σύνορα τα σύνορα της Ελλάδας, κι αυτό δεν πρέπει να το ξεχνά κανείς».

Αναφερόμενος στο θέμα των επιστροφών ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου σημείωσε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Γερμανία βάζει θέμα επιστροφών. «Και θυμίζω ότι κατά την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τόσο όσον αφορά την οδηγία για τις 90 ημέρες που έχουν δικαίωμα αυτοί που έχουν πλέον πάρει το άσυλο να ταξιδέψουν εντός χώρας Σένγκεν υπάρχει υποχρέωση επιστροφής αυτών, αλλά και κατά τον κανονισμό του Δουβλίνου 3 με αυτούς που αναζητούν άσυλο και δεν έχουν αναγνωριστεί ακόμα, υπάρχει αυτή η υποχρέωση. Επομένως, αυτό η Γερμανία το βάζει στο τραπέζι εδώ και πολύ καιρό. Δεν το θυμήθηκε την τελευταία εβδομάδα, εξαιτίας μίας βέβαια δραματικής πολιτικής πίεσης που υφίσταται αυτή η κυβέρνηση τώρα που προκύπτουν και τα αποτελέσματα στις εκλογές των κρατιδίων. Σε κάθε περίπτωση όμως, τα συζητάμε όλα σε κλίμα κατανόησης και τίποτα δεν πρόκειται να γίνει με όρους επιβολής της θέσης του ενός επάνω στον άλλον. Έχουμε πολύ μέλλον ακόμα. Εξάλλου οι επιστροφές που έχουν γίνει, ελάχιστες μέχρι τώρα στην Ελλάδα είναι ακριβώς ελάχιστες, επειδή είναι δύσκολες. Είναι πολύ δύσκολος ο εντοπισμός και υπάρχει και το ζήτημα των γερμανικών δικαστηρίων που για τους γνωστούς λόγους απαγορεύει επιστροφές. Επομένως, έχουμε πολύ δρόμο ακόμα και καλό είναι να μην βιαζόμαστε να καταλήγουμε σε βιαστικά συμπεράσματα ως προς τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος», συμπλήρωσε ο υπουργός.

Τέλος, ερωτηθείς σχετικά με την κριτική που έχει ασκήσει η Γερμανία για πρακτικές της Ελλάδας στα εξωτερικά σύνορα, για τον τρόπο που διενεργούνταν οι έλεγχοι και για το αν υπάρχει κάποια αλλαγή στη στάση της, τόνισε ότι έχει ασκηθεί κριτική απέναντι στην Ελλάδα αλλά, όπως είπε, από την άλλη αναγνωρίζεται η μεγάλη προσπάθεια που έκανε η χώρα να δημιουργήσει δομές και διαδικασίες ώστε να διαχειρίζεται το μεταναστευτικό.

Παράλληλα, προσέθεσε ότι: «Τώρα προφανώς η Γερμανία μάλλον πραγματοποιεί μία στροφή ως προς παλιότερες αντιλήψεις που είχε για το μεταναστευτικό. Εδώ πάμε να βρούμε το καλύτερο και θεωρώ θα το βρούμε. Η Ελλάδα δεν έκανε τίποτα άλλο από το να κρατάει μια δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στο να προστατεύει τα σύνορα της και τα ευρωπαϊκά σύνορα αφενός και αφετέρου να διασώζει ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο ιδιαίτερα στη θάλασσα, να τους υποδέχεται να τους καταγράφει  και αυτό είναι βασική διαδικασία για κάποιον που εισέρχεται σε ευρωπαϊκό έδαφος να τους ταυτοποιεί και να Προωθεί την διαδικασία ώστε αυτοί να προωθηθούν όπου θέλουν να πάνε. Η διαδικασία είναι ότι κάποτε πηγαίναμε πολύ αργά τώρα επικεντρώνεται στο τι μάλλον πάμε πολύ γρήγορα Με την επεξεργασία αν θέλετε αυτών των αιτούντων ασύλου. Σε κάθε περίπτωση όμως Η χώρα είναι συνεπής ως προς τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις κι νομίζω αυτό πρέπει να κρατήσουμε. Η Ελλάδα δε ζητάει τίποτα περισσότερο τίποτα λιγότερο από το να εφαρμοστούν αυτά που οργανωμένη η Ευρώπη έχει αποφασίσει μετά από διαδικασίες χρονοβόρες για να βρεθεί τρόπος για την  αντιμετώπιση ενός τόσο σύνθετου προβλήματος όπως η μετανάστευση».