Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ενημέρωσε τον Αμερικανό πρόεδρο ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, και ο στενός του κύκλος θα βρίσκονταν συγκεντρωμένοι σε ένα σημείο το Σάββατο, μια «μοναδική ευκαιρία» για πλήγμα.

Ο Τραμπ, που ήδη εξέταζε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, δεν είχε αποφασίσει το πότε. Η πληροφορία αυτή φαίνεται να έγειρε την πλάστιγγα. Παράλληλα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, ενημέρωσαν από τη Γενεύη ότι οι συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους είχαν φτάσει σε αδιέξοδο.

Αρχικά υπήρχε σχέδιο για επίθεση στα τέλη Μαρτίου ή αρχές Απριλίου, ώστε να υπάρξει χρόνος για δημόσια προετοιμασία. Ωστόσο, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ο Νετανιάχου πίεσε για επίσπευση, προειδοποιώντας ότι Ιρανοί αντιφρονούντες κινδύνευαν. Η επιχείρηση τελικά εγκρίθηκε από τον Τραμπ στις 28 Φεβρουαρίου, στις 3:38 μ.μ. ώρα Ουάσινγκτον.

Λίγες ώρες αργότερα, οι αεροπορικές επιδρομές στην Τεχεράνη σκότωσαν τον Χαμενεΐ και πυροδότησαν τον πόλεμο. Η αιφνιδιαστική φύση της επίθεσης άφησε πολλούς Αμερικανούς πολίτες στη Μέση Ανατολή εκτεθειμένους, με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να οργανώνει εσπευσμένη επιχείρηση απομάκρυνσης.

Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι ο Νετανιάχου «έσπρωξε» τον Τραμπ στη σύγκρουση, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση ήταν κοινή και βασισμένη σε μια «μοναδική ευκαιρία». Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι θεωρούσε το Ιράν έτοιμο να επιτεθεί πρώτο και ότι «ίσως να πίεσε ο ίδιος το Ισραήλ» να δράσει.

Έλεγχος της CIA, που διεξήχθη κατόπιν εντολής του Τραμπ, επιβεβαίωσε τις πληροφορίες για τον Χαμενεΐ που συγκέντρωσαν οι ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Οι προετοιμασίες επιταχύνθηκαν καθώς ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου ότι θα σκεφτόταν να προχωρήσει, αλλά πρώτα πραγματοποίησε στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους το επόμενο βράδυ.

Μέχρι την Πέμπτη, η CIA είχε «επιβεβαιώσει πλήρως ότι αυτοί οι άνθρωποι θα ήταν όλοι μαζί και ότι έπρεπε να το εκμεταλλευτούμε», δήλωσε μια πηγή στο πρακτορείο.

Ο Τραμπ ήταν πλέον πεπεισμένος για δύο πράγματα. Οι πληροφορίες ήταν αξιόπιστες και η διπλωματία νεκρή. Την Παρασκευή στις 3:38 μ.μ. (ώρα Ουάσινγκτον) έδωσε την τελική εντολή.

Έντεκα ώρες αργότερα, βόμβες έπεσαν στην Τεχεράνη, ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε και ο πόλεμος είχε ξεκινήσει.

Ο Ισραηλινός πρέσβης στην Ουάσινγκτον, Γιεχίελ Λάιτερ, αρνήθηκε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες της τηλεφωνικής συνομιλίας της 23ης Φεβρουαρίου, αλλά αρνήθηκε ότι ο Νετανιάχου «αναστάτωσε» ή ότι έθεσε ποτέ την απειλή προς τους ηγέτες της ιρανικής αντιπολίτευσης ως λόγο για επιτάχυνση.

Ανδρέας Μαραθιάς

Από χθες που ξεκίνησε η συζήτηση το ενδιαφέρον έχει στραφεί περισσότερο στις γεωπολιτικές εξελίξεις με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν και τον ρόλο της χώρας, με την αντιπολίτευση μέσα σε κλίμα έντονης ανησυχίας για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην Κύπρο να καλεί μετ΄ επιτάσεως την κυβέρνηση να αποφύγει οποιαδήποτε εμπλοκή και να αναλάβει διπλωματικές πρωτοβουλίες στη βάση του διεθνούς δικαίου.

Στο πλαίσιο αυτό με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται σήμερα στις 10.30′ περίπου, η ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, προκειμένου να ενημερώσει τη Ολομέλεια για τις εξελίξεις και τη θέση της χώρας μας, αλλά και επί του νομοσχεδίου, και ακολούθως οι ομιλίες των πολιτικών αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Ήδη από χθες ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, παρεμβαίνοντας στη Ολομέλεια τόνισε  ότι “Η χώρα μας, ως μέλος της ΕΕ και μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μπορούσε και όφειλε να ενεργήσει στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης και της σταθερότητας. Και η Ελλάδα να λειτουργήσει ως παράγοντας Ειρήνης, Σταθερότητας και Συνεργασίας. Αντίθετα είμαστε μάρτυρες συνεχών υποχωρήσεων στο πλαίσιο της πολιτικής του δεδομένου συμμάχου. Βλέποντας τον κ. Μητσοτάκη να λειτουργεί ως ουρά των Τραμπ και Νετανιάχου.” και επισήμανε  “Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εδώ και ένα χρόνο, έχει ζητήσει τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με πρωτοβουλία της χώρας μας και θα επαναλάβω και από  αυτό εδώ το βήμα τις προτάσεις μας:

– Όφειλε και οφείλει έστω και τώρα η κυβέρνηση να καταδικάσει την επέμβαση, και ως μη Μόνιμο Μέλος του ΣΑ του ΟΗΕ
– Να ξεκαθαρίσει ότι η χώρα μας δεν θα εμπλακεί με οποιονδήποτε τρόπο στον πόλεμο.
– Και να μην υπάρξει καμία χρήση των στρατιωτικών βάσεων της χώρας μας.
– Και βεβαίως η κυβέρνηση οφείλει άμεσα να μεριμνήσει για την προστασία και την ασφαλή επιστροφή όλων των Ελλήνων και Ελληνίδων που βρίσκονται σε επικίνδυνες περιοχές.

Και ξεκαθάρισε “Σαφέστατα είμαστε δίπλα στον Κυπριακό λαό και στην Κυπριακή Δημοκρατία σε οτιδήποτε χρειαστεί και η αποστολή πλοίων και αεροσκαφών στην Κύπρο επιβεβαιώνει την ανάγκη και η ενημέρωση και οι αποφάσεις να ληφθούν σε επίπεδο Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών” και υπογράμμισε “Είναι και θεσμική και εθνική ανάγκη και θα αποτελέσει μία ελάχιστη απόδειξη αν  πιστεύετε έστω και λίγο στη συναίνεση.”.

Την καταδίκη του ΚΚΕ στη γκαγκστερική και εγκληματική επίθεση των ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν που οδηγεί σε γενική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή εξέφρασε ο γενικός γραμματέας της Κ.Ε του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, εκφράζοντας παράλληλα την αλληλεγγύη του κόμματος στους λαούς της περιοχής που είναι θύματα της ιμπεριαλιστικής βαρβαρότητας. Οπως τόνισε, “Τώρα δεν χωράει κανένας εφησυχασμός. Είναι σοβαρή και ραγδαία κλιμάκωση της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης στη σκιά της αντιπαράθεσης ΗΠΑ – Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα και μπορεί να εξελιχθεί σε θρυαλλίδα πολέμου, πολύ  πέρα από τη Μέση Ανατολή.  Τώρα, δεν είναι ώρα αναμονής καθώς κανείς δεν είναι έξω από τις συνέπειες αυτού του πολέμου, είναι η ώρα της μέγιστης λαϊκής παρέμβασης και δράσης με σύνθημα “έξω η Ελλάδα από τον πόλεμο”.

Αυτό το σύνθημα, εξήγησε σημαίνει συγκεκριμένα πράγματα: “Να κλείσουν εδώ και τώρα οι αμερικανικές βάσεις που αποτελούν ορμητήριο ενάντια στους λαούς αλλά και μαγνήτες αντιποίνων, να επιστρέψει η φρεγάτα «Υδρα», όπως και οι πύραυλοι Patriot που φυλάνε τις εγκαταστάσεις της Aramco και να μην πάει ελληνική αποστολή στη Γάζα, στο πλαίσιο της μετατροπής της σε προτεκτοράτο των  ΗΠΑ.”.

Ιδιαιτερα αιχμηρός ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, ανέφερε  “Η εξωτερική – εθνική πολιτική όμως δεν είναι υπόθεση προσωπική του κ. Μητσοτάκη και κανενός Μητσοτάκη! Η απαξίωση των πολιτικών ως φυσικά πρόσωπα και θεσμικούς παράγοντες, είναι απόδειξη του πώς αισθάνεται ο Έλληνας πρωθυπουργός. Η ναπολεόντεια εμμονή του θα μας οδηγήσει εκ νέου σε εθνικές ήττες, όπως έγινε και με τον άλλο Ναπολέοντα, τον Τσίπρα, και με το Μακεδονικό. Όμως εδώ δυστυχώς έχουμε πόλεμο. Το συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών δεν είναι μια άτυπη διαδικασία, αλλά η εικόνα της εθνικής ενότητας, την οποία ο πρωθυπουργός συνειδητά διασπά” .

Και πρόσθεσε με νόημα με αφορμή και τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ανδρουλάκη “Η Ελληνική Λύση είναι πάντοτε υπέρ της εθνικής ενότητας και των εθνικών αποφάσεων, που λαμβάνονται συλλογικά. Όσοι δουλικά συναινούν στην κατά μόνας ενημέρωση, είναι αυτουργοί της διάσπασης του εθνικού μετώπου και της υποτέλειας στην ναπολεόντεια συμπεριφορά του πρωθυπουργού, που ίσως να προ-οικονομεί μελλοντικές συνεργασίες. Αίτημα για ακρόαση στο Ναπολέοντα η Ελληνική Λύση δεν κάνει. Υποτελείς είναι άλλοι, όχι εμείς! Πηγαίνετε εσείς, στα τέσσερα, στο Μαξίμου. Εμείς δεν πάμε. Η Ελληνική Λύση γελωτοποιός και pet οικόσιτο του πορφυρογέννητου δεν είναι, ούτε θα γίνει ποτέ!”.

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου μιλώντας στην Ολομέλεια αλλά και σε ανάρτησή της στα social media τόνισε ότι “Η σύγκληση της Ολομέλειας της Βουλής για την Εξωτερική Πολιτική και την Εθνική Στρατηγική εν όψει των διεθνών εξελίξεων σε Ειδική Ημερήσια Διάταξη και όχι «εν παρόδω», επ´αφορμή άσχετου νομοσχεδίου για τον εκλογικό νόμο, είναι απολύτως επιτακτική. Ομοίως είναι επιτακτική η παροχή πλήρους ενημέρωσης στα Πολιτικά Κόμματα και η Σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών.” σημειώνοντας ότι “Η επιλογή των κατ´ιδίαν, διμερών, ενημερώσεων των Πολιτικών Αρχηγών από τον Πρωθυπουργό (ο οποίος δηλώνει «ανοιχτός να ενημερώσει όποιον Αρχηγό το επιθυμεί» και, συνεπώς, δεν αναλαμβάνει ο ίδιος πρωτοβουλία ενημέρωσης) στερείται διαφάνειας και υπολείπεται κατά πολύ της σοβαρότητας με την οποία θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται τα κρίσιμα αυτά ζητήματα, αλλά και η θεσμική ευθύνη όλων, εν όψει της σοβαρότητας της κατάστασης”.

Νωρίτερα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, σημείωσε “Διάγουμε μία κρίσιμη διεθνή συγκυρία, με ορατό τον κίνδυνο περιφερειακής ανάφλεξης και διεύρυνσης της ακτίνας των επιθέσεων”, τονίζοντας ότι “Η χώρα μας πρέπει να είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος. Και η λύση είναι η διπλωματία και ο διάλογος»,

Η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Νέας Αριστεράς, Σία Αναγνωστοπούλου,  μίλησε για μια “πάρα πολύ σημαντική και κρίσιμη περίοδο”, ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς όπως ανέφερε “το να παριστάνουμε ότι συζητάμε ένα σημαντικό νομοσχέδιο κάνοντας ότι δεν συμβαίνει τίποτα γύρω μας, θα ήταν τραγική παράλειψη”, επισημαίνοντας ότι κατά την εκτίμησή της “η χώρα μας μπλέκεται σε αυτόν τον παράνομο πόλεμο”. Και σχετικά με την αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο, ανέφερε ότι “στο όνομα της σωτηρίας των Κυπρίων θέτουν σε κίνδυνο και την Κύπρο” και πρόσθεσε “Δεν μπορούν τα “φέρετρα” του κ. Δένδια να περνάνε έτσι και αυτά που λέει ο κ. Γεωργιάδης για στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ να περνάνε έτσι”.

Απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Καιρίδης, απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί εμπλοκής της χώρας στον πόλεμο, λέγοντας “Ούτε η Ελλάδα ούτε η Κύπρος εμπλέκονται στον πόλεμο. Δεν εμπλέκονται. Δεν θέλουν να εμπλακούν. Αμύνονται αν δεχθούν επίθεση” και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα “θα συνδράμει με κάθε μέσο τον κυπριακό ελληνισμό”

Επί του νομοσχεδίου

Όσον αφορά το νομοσχέδιο με βάση τις θέσεις των κομμάτων η επιστολική ψήφος για τους απόδημους και στις εθνικές εκλογές αναμένεται να συγκεντρώσει τη απαιτούμενη πλειοψηφία των 200 βουλευτών για να εφαρμοστεί στις επόμενες εθνικές εκλογές, ενώ σε θρίλερ μπορεί να εξελιχθεί η ονομαστική ψηφοφορία για την καθιέρωση της τριεδρικής περιφέρειας απόδημου ελληνισμού για την οποία απαιτούνται 200 ψήφοι για να εφαρμοστεί στις επόμενες εκλογές, διαφορετικά μετατίθεται για τις μεθεπόμενες εκλογές.

Το ΚΚΕ και Νέα Αριστερά έχουν δηλώσει ότι καταψηφίζουν το νομοσχέδιο επί της αρχής, ενώ σήμερα τα υπόλοιπα κόμμα της αντιπολίτευσης αναμένεται να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους, ενω παράλληλα στη ψηφοφορία σημαντικό ρόλο για την επίτευξη των ειδικών πλειοψηφιών που απαιτούνται θα διαδραματίσει και η στάση των 27 ανεξάρτητων βουλευτών. Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με πληροφορίες, βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ όπως ο Παύλος Πολάκης, διατυπώνουν ενστάσεις για την επιστολική ψήφο,

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Διεύθυνσης Κοινοβουλευτικού Έργου η κρίσιμη ονοματική ψηφοφορία θα διεξαχθεί στις 6 το απόγευμα “με πρωτοβουλία του Προέδρου της Βουλής και σύμφωνα με το άρθρο 72 παρ. 1 εδάφιο γ’ του ΚτΒ,  επί των άρθρων  3, 4, 6, 10, 11 και 12, λόγω της ειδικής πλειοψηφίας που απαιτείται από το άρθρο 54, παρ. 1 του Συντάγματος και επί του Β’ Μέρους, δηλαδή επί των άρθρων 13 έως και 25 του νομοσχεδίου, λόγω της ειδικής πλειοψηφίας που απαιτείται από το άρθρο 51, παρ. 4 του Συντάγματος”.

Σε τηλεφωνική του συνέντευξη την Τρίτη στο Reuters, ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε τη σύγκρουση ως ένα «νέο σοβαρό σοκ στην πλευρά της προσφοράς» για την ευρωζώνη. Η οικονομία της Ευρώπης, η οποία πλήττεται ήδη από το ενεργειακό σοκ της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022 και τους περσινούς εμπορικούς δασμούς των ΗΠΑ, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με νέες απειλές: την εκτίναξη του κόστους ενέργειας και τη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας χημικών προϊόντων.

«Αν οι διαπραγματεύσεις ξεκινήσουν αύριο, θα υπάρξει αποκλιμάκωση. Αν η σύρραξη συνεχιστεί, θα υπάρξουν ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό. Δεν αποκλείω τίποτα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως είναι ακόμη πολύ νωρίς για οριστικά συμπεράσματα. Παρά την αβεβαιότητα, ο κ. Στουρνάρας τάχθηκε υπέρ της στάσης αναμονής («wait and see»), σημειώνοντας ότι η ΕΚΤ δεν πρέπει να σπεύσει να αλλάξει τις παραμέτρους της πολιτικής της αυτή τη στιγμή, αλλά να παραμείνει σε κατάσταση εγρήγορσης.

Η ανησυχία στις αγορές εντείνεται από τις αντικρουόμενες εκτιμήσεις για τη διάρκεια του πολέμου. Ενώ ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν «δεν θα κρατήσει χρόνια», η στάση της Ουάσινγκτον παραμένει ασαφής. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αν και αρχικά προέβλεπε διάρκεια τεσσάρων έως πέντε εβδομάδων, φαίνεται πλέον να επιδιώκει τη δικαιολόγηση μιας ευρύτερης και ανοιχτής χρονικά σύγκρουσης, αυξάνοντας τους φόβους για παρατεταμένη οικονομική αστάθεια στην Ευρώπη.

Σε αυτό το πλαίσιο, «συζητήσαμε χτες με σχεδόν όλους τους συνομιλητές μας ότι ο Πούτιν θα μεταφέρει τη βαθιά του ανησυχία για τις επιθέσεις στις υποδομές τους στους Ιρανούς ομολόγους μας, αξιοποιώντας τον διάλογο που διατηρούμε με την ιρανική ηγεσία», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.

«Δεν έχουμε καν αρχίσει να τους χτυπάμε δυνατά, το μεγάλο κύμα δεν έχει καν ξεκινήσει. Το μεγάλο χτύπημα έρχεται σύντομα», πρόσθεσε.

«Θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό του Ιράν, αλλά αυτή τη στιγμή θέλουμε όλοι να παραμείνουν μέσα. Δεν είναι ασφαλές εκεί έξω» είπε ακόμη.

Για τα Τέμπη ανέφερε οι στόχοι της κυβέρνησης για τον σιδηρόδρομο είναι νέα υποδομή, νέα έργα, νέα σταθμοί, ενώ πλέον υπάρχουν νέα δεδομένα ασφαλείας, ενώ για την απόδοση δικαιοσύνης, τόνισε πως αρμόδια είναι η Δικαιοσύνη.

Έκανε λόγο για τις νέες ενεργειακές συμφωνίες που υπέγραψε η Ελλάδα και ενισχύουν το ρόλο της σε διεθνές επίπεδο.

Ανέφερε στοιχεία για τις επιτυχείς δράσεις της ΕΛΑΣ, με την εξάρθρωση 173 εγκληματικών οργανώσεων το τελευταίο διάστημα. Η κυβέρνηση ανταποκρίνεται στο καθήκον της τάξης και της ασφάλειας.

Ανέφερε ότι το Μάρτιο αποκλιμακώθηκαν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.

Για τα φωτογραφικό ντοκουμέντα από τις εκτελέσεις στην Καισαριανή, δήλωσε ότι έχουν παραληφθεί οι 262 φωτογραφίες καθώς και κάποια παλιά χαρτονομίσματα, από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Για τον τουρισμό δήλωσε ότι αυξήθηκαν τα έσοδα για τη χώρα μας, που την επισκέφτηκαν 37,98 εκατομμύρια ταξιδιώτες.

Απαντώντας στις ερωτήσεις δημοσιογράφων, δήλωσε ότι οι πρεσβείες στις χώρες που επηρεάζονται από τις εξελίξεις είναι ανοιχτές, λειτουργούν κανονικά και παρακολουθούνται οι εξελίξεις από το αρμόδιο Υπουργείο.

Για το θέμα της τιμής των καυσίμων και να θα επηρεαστούν από τις εξελίξεις, δήλωσε πως δεν δικαιολογείται μία απότομη αύξηση των τιμών από τη μία μέρα στην άλλη και δεν πρέπει κάποιοι να ανεβάζουν προληπτικά τις τιμές, γι αυτό και θα γίνουν οι σχετικοί έλεγχοι.

Κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση. Ακόμη, ευχαρίστησε τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας για τη συνεργασία με τις ελληνικές διπλωματικές αρχές για την προστασία των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην αραβική χώρα.

Ο Ελληνας καθηγητής προχωρά σε μία βαθιά ανάλυση της κατάστασης αναδεικνύοντας παραμέτρους που τις περισσότερες φορές μένουν μακριά από τα φώτα του ελληνικού Τύπου. 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Νίκος Γιαννόπουλος

–Η Χαμάς αποδέχτηκε να εκτελέσει το πρώτο μέρος του σχεδίου Τραμπ. Γιατί πιστεύεις ότι κατέληξε σ’ αυτήν την απόφαση;

Πρώτα απ’ όλα θα μου επιτρέψεις μερικές επισημάνσεις ήδη στη διατύπωση της ερώτησης. Καταρχάς, η Χαμάς δεν πήρε μόνη της την απόφαση. Διαβουλεύσεις έγιναν σε ολόκληρη την αντιστασιακή συμμαχία της Παλαιστίνης, μαζί δηλαδή με την Ισλαμική Τζιχάντ, το Λαϊκό Μέτωπο και το Δημοκρατικό Μέτωπο, αλλά και την παλαιστινιακή διασπορά και φυσικά τον λαό της Γάζας. Δευτερον, δεν πρόκειται ακριβώς για σχέδιο “Τραμπ”.

Εδώ και τουλάχιστον 22 μήνες, αν όχι από τις 10 Οκτώβρη 2023, η Αντίσταση είχε προτείνει κι αποδεχτεί πολλά από αυτά τα σημεία του σχεδίου όπως η ανταλλαγή αιχμαλώτων από τις δυο μεριές.  Η γενοκτονία θα μπορούσε να έχει αποτραπεί αν είχαν συμφωνήσει οι Ισραηλινοί στην πρόταση αλλά προφανώς το Ισραήλ είχε κι ακόμα έχει στόχο την καταστροφή της Γάζας και την εθνοκάθαρση της από τους ντόπιους πληθυσμούς της.

Το Ισραήλ ανακουφίζεται με την εν λόγω συμφωνία γιατί με την πολεμική προσπάθεια δεν κατάφερε να επιβάλλει τους όρους του

Τρίτον, το Ισραήλ επίσης αποδέχθηκε να συνομιλήσει με μια οργάνωση που μέχρι σήμερα ισχυριζόταν ότι την έχει εξαφανίσει στρατιωτικά. Προφανώς, το ότι η Χαμάς κάθεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αποτελεί ήττα του Ισραήλ, τόσο στρατιωτικά όσο και διπλωματικά. Για αυτό άλλωστε το σημείο περί αφοπλισμού πρόκειται για όνειρο καλοκαιρνιής νυκτός. Με άλλα λόγια, η υλική βάση του σχεδίου αυτήν την στιγμή δεν είναι μόνο η παγκόσμια κατακραυγή και η επιθυμία του πλανήτη να σταματήσει η γενοκτονία, αλλά και η αποτυχία του Ισραήλ να πετύχει τους στρατιωτικούς του στόχους.

Το Ισραήλ, παρά την παντοδυναμία που ισχυρίζεται ότι έχει στο στρατιωτικό επίπεδο, δεν έχει καταφέρει να εξαφανίσει την Αντίσταση και να επιβάλλει τους δικούς του όρους, στρατιωτικούς και πολιτικούς στην Παλαιστίνη αλλα ούτε στον Λίβανο και την Υεμένη, ούτε καν στο Ιράκ και το Ιράν. Εχει ηττηθεί συμβολικά, διπλωματικά και πολιτικά στον υπόλοιπο πλανήτη. Μ’ αυτήν την έννοια η αντίσταση αποδέχτηκε αυτά που μπορούσε να αποδεχτεί αφήνοντας ανοικτά αυτά που θεωρεί κόκκινες γραμμές όπως τον ένοχο για εγκλήματα πολέμου Μπλερ και τον αφοπλισμό της. Έπαιξε ρόλο σ’ αυτό η παρουσία εγγυητριών δυνάμεων πέρα των ΗΠΑ, όπως το Κατάρ, η Τουρκία και η Αίγυπτος.

Ο ρόλος τους είναι να φροντίσουν να μην γίνει στην Γάζα αυτό που γίνεται στον Λίβανο όπου η εκεχειρία έχει μετατραπεί σε πράσινο φως στο ισραήλ να δολοφονεί κατά το δοκούν με αποτέλεσμα ήδη πάνω από 400 νεκρους.

–Υπάρχει μία αίσθηση ότι το Ισραήλ χαίρεται -πολύ περισσότερο από την άλλη πλευρά- την εν λόγω συμφωνία. Μπορείς να εξηγήσεις το γιατί;

Καταρχάς να πούμε ότι όντως όλο το Ισραήλ πήγε πόλεμο. Δεν τον στηρίζει μόνο η κυβέρνηση Νετανιάχου αλλά και η συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών. Η πλειοψηφία των Ισραηλινών συμφωνεί με τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση των Παλαιστίνιων από τη Γάζα και τη Δυτική Οχθη. Δεν θα έλεγα ότι το Ισραήλ χαίρεται.

Ανακουφίστηκε ίσως κι ελπίζει, ταιριάζουν καλύτερα. Το Ισραήλ ανακουφίζεται με την εν λόγω συμφωνία γιατί με την πολεμική προσπάθεια δεν κατάφερε να επιβάλλει τους όρους του. Οσο συνεχιζόταν ο πόλεμος, το Ισραήλ έχανε σε αξιοπιστία να επιβάλλει τους σκοπούς του στους Παλαιστίνιους και στον πλανήτη.

Εχανε τον πόλεμο παρόλο που φόρτωνε τα νεκροταφεία με χιλιάδες νεκρούς μεταξύ των οποίων παιδιά και γυναίκες. Το φαινόμενο αυτό στην ιστορία δεν είναι μοναδικό. Η Νότια Αφρική, πριν καταρρεύσει, φαινόταν ότι νικούσε παντού. Το ίδιο συνέβη και με τις ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Οπως είπε τότε ένας οξυδερκής σχολιαστής, οι ΗΠΑ πήγαιναν από τη μία νίκη μέχρι την άλλη και μέχρι την τελική ήττα.

Το Ισραήλ έχει ηττηθεί στο επίπεδο της παγκόσμιας συνείδησης, η Παλαιστίνη είναι πια μία κοινή γραμματική μέσα από την οποία εκφράζονται όχι μόνο αντιαποικιακοί αγώνες στον Παγκόσμιο Νότο και άλλοι αγώνες σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Από τη Γαλλία της γενικής απεργίας μέχρι το Μαρόκο των διαδηλώσεων, την Τυνησία, την Ελλάδα, την Μαλαισία, τη Βραζιλία, τη Νότια Αφρική και αλλού. Η Παλαιστίνη αποτελεί πια όχημα της αδήριτης ανάγκη για αναμόρφωση των παγκοσμίων θεσμών μεταξύ των οποίων και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του βέτο αλλά και του διεθνούς δικαίου και των δικαστηρίων.

Η συμφωνία δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο σύνολό της. Πολλά κομμάτια της είναι υπερβολικά… Υπάρχουν και άλλοι όροι που είναι εξωφρενικοί και αδιανόητοι

Το Ισραήλ ελπίζει ότι μπορει να μην σεβαστεί και να αθετήσει την συμφωνία. Οπως κάνει με την εκεχειρία με τον Λίβανο την οποία πρακτικά το Ισραήλ παραβιάζει όποτε θέλει. Μόλις προχτές είχαμε την δολοφονία ηλικιωμένου ζευγαριού στο Λίβανο από ένα drone του Ισραήλ μέσα στο αυτοκίνητο τους σε ένα πολυσύχναστο δρόμο. Οπως είπα ήδη, το Ισραήλ εχει δολοφονήσει πάνω από 400 στο Λίβανο μετά τη λεγόμενη συμφωνία. Και αυτό γιατί το Ισραήλ έχει εγκαταστήσει στο Λίβανο μία κυβέρνηση που βρίσκεται στο έλεος των Αμερικανών και του ΔΝΤ.

Η κυβέρνηση αυτή δεν αντιδρά σε καμία από τις παραβιάσεις του Ισραήλ παρά μόνο στο αίτημα των Αμερικανών και των Σαουδαράβων να αφοπλίσουν τη Χεζμπολάχ με αποτέλεσμα να έχει φτάσει η χώρα στα όρια του εμφυλίου πολέμου. Αυτό το μοντέλο της “εκεχιερία για τους άλλους – επίθεση για μας” θεωρεί το Ισραήλ ότι θα πετύχει και στη Γάζα. Θέλει να πετύχει με την ειρήνη ότι δεν πέτυχε με τον πόλεμο. Παρομοίως στον Λίβανο έφυγαν άρον-άρον από τον Νότιο Λίβανο. Η pax zionista εφαρμόζεται ως συνεχής πόλεμος. Καμία εντύπωση δεν θα μου κάνει αν από την επομένη της συμφωνίας για τη Γάζα, το Ισραήλ αρχίσει παραβιάσεις.

–Η συμφωνία, ακόμα και αν εφαρμοστεί στο σύνολό της, μπορεί να αποδειχθεί βιώσιμη;

Η συμφωνία δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο σύνολό της. Πολλά κομμάτια της είναι υπερβολικά αφηρημένα όπως, ας πούμε, το road map για την ίδρυση του Παλαιστινιακού κράτους. Υπάρχουν και άλλοι όροι που είναι εξωφρενικοί και αδιανόητοι.

Δεν προβλέπεται αφοπλισμός για το μέρος που έχει διαπράξει γενοκτονία – σύμφωνα και με το διεθνές δικαστήριο – αλλά εκείνο που διέπραξε πράξεις αντίστασης απέναντι στην κατοχή οι οποίες είναι νομιμοποιημένες παρά τις όποιες επιχειρησιακές αστοχίες τους. Βρισκόμαστε έτσι και αλλιώς σ’ ένα νέο νομικό περιβάλλον το οποίο οι σημερινοί ισχυροί θεωρούν ότι θα δουλέυει πάντα υπέρ τους. Αυτό όμως μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ. Σίγουρα έχει μετατραπεί σε ένα “imperial boomerang” όπως το είχε περιγράψει ο Σεζαίρ όπου η αποικιακή επίθεση στο εξωτερικό τρέφει μιλιταρισμό, φασισμό και πόλεμο στο εσωτερικό.

Οι χώρες του Κόλπου έχουν μία στάση κριτική απέναντι στη γενοκτονία. Από την άλλη όμως οι χώρες του κόλπου είναι επί της ουσίας προτεκτοράτα

Ειναι αποικιακή απαίτηση να αφοπλιστεί η αντίσταση. Δεν υπάρχει κανένας λόγος γι’αυτό. Η αντίσταση είναι δικαιολογημένα οπλισμένη γιατί, εκτός των άλλων, φάνηκε τα τελευταία δύο χρόνια ότι το Ισραήλ σκοπεύει να εξαφανίσει τους Παλαιστίνιους.

Οι Παλαιστίνιοι έχουν δίκιο όταν λένε ότι το Ισραήλ είναι ένα γενοκτονικό κράτος από το 1947 ήδη. Εχουν δίκιο όταν λένε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να υπάρξει ούτε μία μέρα χωρίς τις ΗΠΑ και την Δυση. Εχουν δίκιο όταν λένε ότι με τα όπλα τους εφαρμόζουν το διεθνές δίκαιο κόντρα σ’ένα γενοκτονικό απαρτχάιντ.

Ακόμα λοιπόν και αν τους επιβληθεί μία συμφωνία από τα πάνω, όπως έγινε και με τη συμφωνία του Οσλο, δεν θα προχωρήσει. Το Οσλο ήταν μία φενάκη, μία παγίδα που οδήγησε την παλαιστινιακή αρχή σε ένα είδος κατοχής εναντίον των ίδιων των Παλαιστινίων. Η παρούσα συμφωνία θα καταρρεύσει εφόσον θελήσει να επιβάλλει την υποταγή των Παλαιστίνιων στους δυνάστες τους.

–Πώς κρίνεις τη μέχρι τώρα στάση των αραβικών χωρών και ιδιαίτερα αυτών του κόλπου;

H στάση των ηγεσιών των αραβικών χωρών (Σαουδική Αραβία, Αιγυπτος, Εμιρατα, Κατάρ κυρίως) δεν είναι απαραίτητα ομοιόμορφη. Μέχρι και πριν από λίγα χρόνια υπήρχαν σοβαρές εντάσεις μεταξύ τους αλλά και σοβαρές διαφωνίες για τη στάση τους απέναντι στο Ισραήλ.

Τα Εμιράτα και το Μπαχρέιν έχουν υπογράψει συνθήκες κανονικοποίησης του Ισραήλ έχοντας ανοίξει πρεσβείες είτε διπλωματικά γραφεία. Είναι διαφορετική η στάση της Σαουδικής Αραβίας η οποία δεν έχει προχωρήσει ακόμα σ’ αυτό το βήμα αλλά είναι γνωστό ότι υπάρχουν συνομιλίες και συμφωνίες, κάτω από το τραπέζι. Το Κατάρ κρατούσε μέχρι τώρα μία πιο ουδέτερη στάση, είχε φιλοξενήσει τη Χαμάς στα εδάφη του και ήταν λιγότερο έτοιμο γι’ αυτό το βήμα προς την κανονικοποίηση του σιωνισμού στην περιοχή. Η Αίγυπτος έχει υπογράψει συμφωνία ειρήνης με το Ισραήλ από το 1978. Ετσι, το Ισραήλ οχύρωσε το νότιο συνορο του και εισέβαλλε στο Λίβανο προκαλώντας ανείπωτη καταστροφή. Μια ειρήνη μπορεί να φέρει μεγαλύτερο πόλεμο λοιπόν.

Σίγουρα πιστεύω ότι το Ισραήλ δεν θα θεωρήσει τον εαυτό του μέρος της συμφωνίας, θα θεωρήσει αντίθετα ότι μπορεί να την ερμηνεύσει κατά το δοκούν

Οι χώρες του Κόλπου έχουν μία στάση κριτική απέναντι στη γενοκτονία. Ξέρουν πολύ καλά ότι οι πληθυσμοί τους “βράζουν”, είναι εξαγριωμένοι μ’ αυτό που θεωρούν ως προδοσία απέναντι στους παλαιστίνιους.

Από την άλλη όμως οι χώρες του κόλπου είναι επί της ουσίας προτεκτοράτα. Η Σαουδική Αραβία είναι μία οικογενειοκρατία, της οικογένειας των Σαουδ που πήρε την εξουσία με τη βοήθεια των Αμερικανών και την κράτησε με τη βοήθεια των Αγγλων και των Γάλλων. Ξέρει καλά ότι οποιοδήποτε “γλίστρημα” από τη γραμμή που έχουν επιβάλλει οι Αμερικανοί, θα επιφέρει είτε βασιλικά πραξικοπήματα, είτε πορτοκαλί επαναστάσεις.

Οι αρχουσες τάξεις τους ειναι στην ουσία κομπραδόρικες που κυβερνούν απομυζώντας τον πλούτο των κοινωνιών τους. Εχουν κάθε συμφέρον να θέλουν τη συνέχιση του status quo και την καταπίεση των κοινωνιών τους.

Το Ισραήλ τους το υπόσχεται αυτό. Και οι ΗΠΑ. Η αντίσταση αντιθέτως ενέχει τον κίνδυνο του να βρει μιμηξτες στις κοινωνίες τους και να ξεσηκωθούν εναντίον τους. Τέλος υπάρχουν κι άλλοι Αραβες. Οι Λιβανέζοι, οι υεμεντίτες, οι Ιρακινοί αλλά και οι αλγερινοί και οι Τυνήσιοι, οι Μαροκινοί που εξεγείρονται. Τίποτε δεν έχει τελειώσει. Η ιστορία συνεχίζεται.

–Τι θα συμβεί αν, για οποιονδήποτε λόγο, οι όροι της συμφωνίας, δεν τηρηθούν;

Προφήτης υπήρξε μόνο ένας. Αλλωστε δεν εχουμε ακόμα μία τελική συμφωνία, παρά ένα προσχέδιο. Κάποια σημεία δεν έχουν ακόμα αποφασιστεί, κάποια θα αποφασιστούν εν καιρώ.

Σίγουρα πιστεύω ότι το Ισραήλ δεν θα θεωρήσει τον εαυτό του μέρος της συμφωνίας, θα θεωρήσει αντίθετα ότι μπορεί να την ερμηνεύσει κατά το δοκούν. Ισως παγώσει το μέτωπο της Γάζας προς το παρόν και να αφοσιωθεί σε άλλα μέτωπα, όπως αυτό της Δυτικής Οχθης όπου γίνεται επέκταση επικοισμών και εθνοκάθαρση.

Το Ισραήλ είχε κι ακόμα έχει στόχο την καταστροφή της Γάζας και την εθνοκάθαρση της από τους ντόπιους πληθυσμούς της

Υπάρχουν πάντα “υποψήφια” μέτωπα όπως ο Λίβανος, το Ιράν και η Υεμένη. Το Ισραήλ όμως έχει πολλά προβλήματα στο στρατό του με απώλειες και αυτοκτονίες μαζί με μαζικές διαφωνίες στρατιωτών να υπηρετήσουν.

Στο μακροπρόθεσμο του πράγματος, δεν πρόκειται να υπάρξει καμία συμφωνία όσο δεν δικαιώνονται τα δίκαια αιτήματα που παλαιστινιακού λαού (αυτοδιάθεση, ανεξαρτησία, κατάργηση του απαρτχάιντ). Η αντίσταση έχει αποδείξει ότι παρά την αδιανότητη συσπείρωση της Δύσης πίσω από το Ισραήλ μπορεί να κρατηθεί όρθια και να πετύχει συμβολικές και ουσιαστικές νίκες απέναντι στον κατακτητή.

«Είχα μια πολύ καλή συζήτηση με τον φίλο μου, τον πρόεδρο Μακρόν» ανέφερε ο Μόντι σε ανάρτησή του σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης. «Ανταλλάξαμε απόψεις για τις προσπάθειες που καταβάλλονται με στόχο την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη δυτική Ασία» (σ.σ. Μέση Ανατολή), πρόσθεσε.

Ο Μακρόν αναφέρθηκε στην πρόσφατη σύνοδο της Ουάσινγκτον καθώς και στην «κατάσταση στη Γάζα».

Οι δύο ηγέτες επανέλαβαν επίσης ότι δεσμεύονται να εντείνουν τη στρατηγική συνεργασία τους, σε μια περίοδο που η Ινδία επιδιώκει να εδραιώσει τους δεσμούς της με άλλες χώρες καθώς οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ επιδεινώνονται.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει να αυξήσει τους δασμούς για τα ινδικά προϊόντα από το 25% στο 50%, εάν η Ινδία συνεχίσει να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία. Αυτές οι αγορές επέτρεψαν στην Ινδία να εξοικονομήσει δισεκατομμύρια δολάρια αλλά προκάλεσαν την οργή του Τραμπ γιατί συνιστούν μια σημαντική πηγή εσόδων για τη Μόσχα.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, οι δύο ηγέτες «συμφώνησαν ότι δεν πρέπει να επιτραπεί στο Ιράν να έχει πυρηνικά όπλα και ότι πρέπει να αποφευχθεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης», ενώ ενημέρωσαν ο ένας τον άλλον για τις σχετικές διπλωματικές προσπάθειές τους και συμφώνησαν σε «στενό συντονισμό».

Συμφώνησαν επίσης ότι «είναι απαραίτητη μια κατάπαυση του πυρός στην Γάζα σύντομα», καθώς και ότι θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για μια επιτυχή σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ την επόμενη εβδομάδα.