«Οι κατολισθήσεις με τη γενική έννοια του όρου, γιατί περιλαμβάνουν καταπτώσεις, καταρρεύσεις, περιστροφικές κατολισθήσεις, ροή κορημάτων, ροή εδαφών, λασπορροή και άλλα φαινόμενα, είναι φαινόμενα τα οποία διαμόρφωσαν ουσιαστικά την επιφάνεια του πλανήτη μαζί με τους σεισμούς, μαζί με τις διαβρώσεις, μαζί με τις αποθέσεις κτλ.

Δηλαδή, είναι στενά συνυφασμένα με την εξέλιξη του πλανήτη όλα αυτά τα φαινόμενα. Λοιπόν, μέσα από αυτή την γωνία αντίληψης τα φαινόμενα αυτά συνέβαιναν και θα συμβαίνουν. Τώρα όμως πρέπει να δούμε το αίτιο, γιατί φέτος έχουμε περίπου 40% με 60% πιο πολλά φαινόμενα απ’ ότι ήταν πέρυσι, φαινόμενα τα οποία ουσιαστικά δρομολογήθηκαν από τις έντονες βροχοπτώσεις. Εκεί είναι η όλη διαδικασία. Τα αίτια υπήρχαν και τα αίτια είναι η γεωλογική δομή, είναι η φύση των πετρωμάτων» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Λέκκας.

Ερωτηθείς σχετικά, σημείωσε ότι μπορούσαν να προβλεφθούν αλλά όταν είναι εκτεταμένα τα φαινόμενα,  είναι πολύ δύσκολο να αναληφθεί δράση παντού.

Ως προς το αν μπορεί στο μέλλον να υπάρξουν αντίστοιχα συμβάντα, δήλωσε «σίγουρα, γιατί δεν είναι μόνο τα φαινόμενα τα οποία έχουν εκδηλωθεί. Είναι και τα φαινόμενα τα οποία ουσιαστικά είναι έτοιμα να εκδηλωθούν. Δηλαδή είναι πολύ ώριμες οι συνθήκες έτσι ώστε να εκδηλωθούν αυτά τα φαινόμενα, καινούργια φαινόμενα».

Μάλιστα, σημείωσε ότι είναι πολλές περιοχές υψηλού κινδύνου. «Είναι εκτεταμένες περιοχές και τις ξέρουμε αυτές τις περιοχές, οι οποίες είναι επιδεκτικές στις κατολισθήσεις. Δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα γιατί παρά το γεγονός ότι είναι εντοπισμένες περιοχές, μεγάλες περιοχές, δεν μπορούμε να επέμβουμε σημειακά. (…)

Όταν είμαστε σίγουροι ή με πολύ μεγάλη πιθανότητα ότι θα εκδηλωθεί μια κατολίσθηση, το κάνουμε και έχει γίνει πολλές φορές στο παρελθόν, αλλά τις περισσότερες φορές δεν είμαστε σίγουροι ότι θα γίνει μια κατολίσθηση. Και καταλαβαίνετε ότι αν αυτή τη στιγμή, παραδείγματος χάριν έχουμε 100 χωριά στην Ελλάδα τα οποία κινδυνεύουν από κατολισθήσεις, καταλαβαίνετε δεν μπορούμε να εκκενώσουμε 100 χωριά. Είναι ένα θέμα το οποίο αντιμετωπίζουμε πολλές φορές όχι μόνο στις κατολισθήσεις, αλλά πέρυσι τέτοιο καιρό, στην ηφαιστειακή έκρηξη Σαντορίνη ή σε μεγάλους σεισμούς ή σε πλημμύρες, δηλαδή όλος ο θεσσαλικός κάμπος είναι ένα πλημμυρικό πεδίο. Δεν μπορούμε να εκκενώσουμε όλον τον θεσσαλικό κάμπο. Πρέπει να έχουμε ατράνταχτα δεδομένα επιστημονικά και τεχνικά και να πούμε εδώ οπωσδήποτε θα γίνει ένα πλημμυρικό φαινόμενο μία μέρα, δύο μέρες για να κάνουμε την εκκένωση. (…)

Αυτές οι περιοχές που είναι στο κόκκινο είναι περιοχές οι οποίες έχουν υποστεί ξανά πάλι κατολισθητικά φαινόμενα και καταστροφές. Σε αυτές τις περιοχές έχει ληφθεί ειδική μέριμνα. Από εκεί και πέρα όμως, δεν μπορούμε να προκαλέσουμε μία τεράστια κοινωνική αναστάτωση για εικασίες, έστω και αν αυτές οι εικασίες στηρίζονται σε κάποια τεκμήρια επιστημονικά για εκκενώνουμε με το παραμικρό ή εν πάση περιπτώσει χωρίς να υπάρχει σημαντικός λόγος, περιοχές» συμπλήρωσε ο κ. Λέκκας.

Σχετικά με την κατολίσθηση που είχαμε στην Ιόνια Οδό, ανέφερε τα εξής:

«Εκεί είναι μία άλλη κατάσταση, στην οποία, υπεισέρχεται και η ανθρώπινη παρέμβαση εκεί πέρα. Δηλαδή είναι και ανθρωπογενές το αίτιο, με την έννοια ποια, με την έννοια ότι έχουμε να κάνουμε με ένα τεχνικό έργο, το οποίο ναι μεν πήρε τα απαιτούμενα μέτρα κατά την κατασκευή του, αλλά τελικά έχουμε να κάνουμε με μία διαδικασία η οποία οφείλεται στο γεγονός ότι δεν έγιναν επαρκώς οι μελέτες ή εν πάση περιπτώσει είχαμε πρόβλημα στις μελέτες.

Εκεί είναι τελείως διαφορετικό το θέμα. Αλλά υπήρχαν και σε άλλες περιοχές όπου έχουμε να κάνουμε με φυσικό φαινόμενο, το οποίο εν πάση περιπτώσει ως ένα βαθμό εμπεριέχει και την ανθρώπινη παρέμβαση».

Ο καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμης Λέκκας μιλώντας σήμερα στην ΕΡΤ θέλησε να εξηγήσει το φαινόμενο και τους λόγους που έγινε αυτό, στο συγκεκριμένο σημείο.

Ευθύμης Λέκκας: Εξηγεί τους λόγους της αποκόλλησης του βράχου

«Κατ’ αρχάς υπάρχουν οι μεγάλες μορφολογικές κλήσεις πάνω από το Κατάκολο υπάρχουν κλίσει που προσεγγίζουν το 100, το δεύτερον είναι ότι στη βάση υπάρχουν σχηματισμοί οι οποίοι διαλύονται εύκολα. Στο κορυφαίο κομμάτι του Κατακόλου υπάρχει ένας βραχώδης σχηματισμός, ο οποίος, λόγω της διάβρωσης του υποκείμενου σχηματισμού, χάνει την υποστήριξή του, την ισορροπία του και δημιουργεί καταπτώσεις και κατολισθήσεις. Τα κομμάτια αυτά είναι αρκετά μεγάλα 20-40 κυβικά μέτρα αλλά και επικρεμώνται τεμάχη τα οποία είναι ακόμη μεγαλύτερα» ανέφερε αρχικά.

«Βεβαίως προέχουν οι διαδικασίες για την εξουδετέρωση του βράχου ο οποίος έχει κατολισθήσει, αυτές είναι οι άμεσες ενέργειες που πρέπει να γίνουν και στη συνέχεια θα πρέπει να γίνουν μακροπρόθεσμες διαδικασίες ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος που υπάρχει στη συγκεκριμένη περιοχή του Κατακόλου αλλά και σε διάφορες άλλες περιοχές της Ηλείας» πρόσθεσε στη συνέχεια.

H εξαφάνιση του δάσους βασικός λόγος των κατολισθήσεων στην Ηλεία

Σημείωσε ότι μετά τις πυρκαγιές του 2007 στην Ηλεία εκδηλώθηκαν έχουν γίνει περισσότερες από 300 κατολισθήσεις λόγω της εξαφάνισης του δάσους.

«Η διαδικασία είναι αυτή που έχουν προτείνει οι εναερίτες οι οποίοι έχουν μεγάλη πείρα. Πρώτα θα κάνουν μια περίδεση του όγκου ώστε να μην κατολισθήσει και στη συνέχεια, με βάση τα χαρακτηριστικά του όγκου θα γίνει μια ανατίναξη του βράχου, θρυμματισμός ουσιαστικά με ήπια εκρηκτικά σε μικρότερα κομμάτια τα οποία στη συνέχεια είναι πιο εύκολο να εξουδετερωθούν» ανέφερε

Ηλεία: 60% περισσότερες κατολισθήσεις στην περιοχή λόγω των ραγδαίων βροχοπτώσεων

Είπε τέλος ότι με βάση τα δεδομένα από πέρυσι, έχουμε 60% περισσότερες κατολισθήσεις στην Ηλεία λόγω των ραγδαίων βροχοπτώσεων που πέφτουν στην περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι για προληπτικούς λόγους έχουν ήδη εκκενωθεί δέκα κατοικίες που βρίσκονται στη ζώνη κινδύνου, δηλαδή κινδυνεύουν άμεσα από τον βράχο που «κρέμεται».

Σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες, προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλεια των πολιτών και η αποτροπή νέων κατολισθήσεων, ιδιαίτερα εφόσον οι καιρικές συνθήκες επιδεινωθούν.

Στο έργο συμμετέχει ομάδα εναεριτών-αλπινιστών σε στενή συνεργασία με τοπικούς τεχνίτες και τον Δήμο Πύργου, με στόχο την άμεση αντιμετώπιση του κινδύνου κατολίσθησης.

 Οπως σημειώνει «Ακόμα και στις περιπτώσεις, όπου έχει γίνει μεταγενέστερα κάποιου είδους πρόβλεψη, για παράδειγμα κάποια αντιπλημμυρικά έργα, πολλές φορές αυτή δεν είναι αρκετή να καλύψει όλο το εύρος των εντάσεων των φαινομένων. Σίγουρα μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις, αλλά όχι να τις εκμηδενίσει.»

   Ολόκληρη η συνέντευξη του Ευθύμη Λέκκα Προέδρου του ΟΑΣΠ και Ομότιμου Καθηγητή

• Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιώργο Ψύλλια έχει ως εξής:

   Γιατί είχαμε τόσο μεγάλες καταστροφές στην Αττική από την καταιγίδα ; Τι έχουμε κάνει λάθος;

   Οι επιπτώσεις από την καταιγίδα φάνηκαν εντονότερες στην Αττική, γιατί αναφερόμαστε σε ένα εξαιρετικά πυκνά δομημένο ιστό, κάτι που συνεπάγεται υψηλό βαθμό έκθεσης του ανθρώπου και των υποδομών του στα φυσικά φαινόμενα.

   Πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις πυκνοκατοικημένων περιοχών, το λάθος είναι εξ’ αρχής ο πολεοδομικός σχεδιασμός, ο οποίος σπανιότατα έχει προβλέψει την φυσική ροή των ρεμάτων και γενικότερα την γεωμορφολογική ιστορία της περιοχής.

   Ακόμα και στις περιπτώσεις, όπου έχει γίνει μεταγενέστερα κάποιου είδους πρόβλεψη, για παράδειγμα κάποια αντιπλημμυρικά έργα, πολλές φορές αυτή δεν είναι αρκετή να καλύψει όλο το εύρος των εντάσεων των φαινομένων. Σίγουρα μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις, αλλά όχι να τις εκμηδενίσει.

   Είδαμε ότι επλήγησαν ιδιαίτερα ακριβές λεγόμενες περιοχές όπως η Άνω Γλυφάδα ή Βούλα. Για ποιο λόγο;

   Δεν υπάρχει αντιστοίχιση της κατανομής των επιπτώσεων με την εμπορική αξία των ακινήτων ή την αξία των οικοπέδων.

   Παράδειγμα οι τεράστιες καταστροφές από τις πυρκαγιές στο Los Angeles, περιοχή που αποτελεί μια εκ των ακριβότερων περιοχών στο κόσμο.

   Παρά την μεγάλη βροχόπτωση φάνηκε ότι ο Κηφισός και τα υπόλοιπα ρέματα άντεξαν ή χρειάζεται να ενισχυθούν κι άλλο ;

   Η αντοχή των υποδομών που οριοθετούν τον ποταμό Κηφισό, όπως και τον Ιλισό, άλλα και τα άλλα μικρότερα ρέματα, χρειάζεται συνεχής επιτήρηση, ελέγχους, εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης, και όπου χρειάζεται επανεξέταση αντοχής και επανασχεδιασμό.

   Υπάρχει πλούσιο πλημμυρικό ιστορικό στην Αττική και πρέπει όχι απλά να βασιστούμε σε αυτό, αλλά να φροντίσουμε να διασφαλίσουμετις υποδομές και για ένα σκαλί παραπάνω, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η υψηλότερη δυνατήαντοχή και ανοχή σε ακραία σενάρια. Σε αυτό το σημείο να τονιστεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις η μοναδική λύση είναι η αναδιάταξη του πολεοδομικού ιστού και η αλλαγή των χρήσεωνγης.

   Η ραγδαιότητα στη βροχοπτώσεις ήταν τυχαία η αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής;

   Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου τα έντονα φυσικά φαινόμενα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο που γινόταν κάποτε. Τα φαινόμενα εκδηλώνονται με μεγαλύτερη συχνότητα, έχουν μεγαλύτερη ένταση, η τρωτότητα των συστημάτων έχει αυξηθεί, η έκθεση στον κίνδυνο επίσης.

   Για όλους τους παραπάνω λόγους, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι πιο έντονες απ’ ότι έχουμε βιώσει τις τελευταίες δεκαετίες. Μεγάλο ρόλο πρέπει να αναλάβει η πολιτεία με έργα και καίριες πρωτοβουλίες, καθώς εξίσου σημαντικό είναι να μεριμνήσει για την εκπαίδευση και ενημέρωση κάθε πολίτη, ώστε να αλλάξει η νοοτροπία που έχουμε απέναντι στις φυσικές καταστροφές.

Για την Άνω Γλυφάδα όπου μια γυναίκα έχασε τη ζωή της όταν χτυπήθηκε από αυτοκίνητο που παρασύρθηκε από τον χείμαρρο, συγκεκριμένα εξήγησε ότι «η ανάπτυξη των περιοχών αυτών και κυρίως των ακριβών έγινε χωρίς να υπάρχουν οι απαιτούμενες μελέτες, χωρίς να υπάρχει ένας ασφαλής πολεοδομικός χωροταξικός σχεδιασμός. Έχουμε το νότιο τμήμα του Υμηττού που δομείται από ασβεστόλιθους και σχιστόλιθους. Οι σχιστόλιθοι προσφέρουν μεγάλα φερτά υλικά γιατί διαβρώνονται εύκολα».

«Δεν είναι μόνο αυτό… Εκτός από το νερό που πέφτει – έπεσαν 140 χιλιοστά σε ορισμένες περιοχές της Αττικής, δεν το περιμέναμε αυτό – είναι η λεγόμενη στερεοπαροχή, δηλαδή τα στερεά φερτά υλικά που παρασύρονται και τα οποία αυξάνουν δραματικά τον όγκο του νερού που ουσιαστικά κινείται με μεγάλη ταχύτητα προς τα χαμηλότερα σημεία», συμπλήρωσε ο κ. Λέκκας.

Στην παρατήρηση ότι είδαμε προβλήματα στις ίδιες περιοχές, ο κ. Λέκκας απάντησε: «Είναι οι ίδιες παθογένειες, δεν γίνεται κάτι πια, είναι μια κληρονομημένη αμαρτία, μία κληρονομημένη τρωτότητα. Υπάρχει μια διαδικασία που είναι τελείως στο κενό. Τις προηγούμενες δεκαετίες, πρώτα πολεοδομούσαμε και μετά βλέπαμε τα προβλήματα. Πρέπει πρώτα να χαρτογραφήσουμε το πρόβλημα και στη συνέχεια να σχεδιάσουμε».

Όπως εξήγησε, τα μεγάλα ύψη βροχής πέφτουν πλέον σε περιορισμένες και κυρίως αστικές περιοχές, αντί για φυσικές λεκάνες απορροής ή ταμιευτήρες, όπου το νερό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί. «Δεχόμαστε μεγάλα ύψη βροχής μέσα στα αστικά κέντρα, τα οποία έχουν και μεγάλη τρωτότητα», τόνισε.

Αστικοποίηση και καμένα βουνά επιταχύνουν τη ροή των υδάτων

Ο κ. Λέκκας επισήμανε ότι η εκτεταμένη δόμηση εμποδίζει το νερό να κινηθεί και να απορροφηθεί φυσικά, ακόμη και σε περιοχές με ευνοϊκή γεωλογία, όπως ο Υμηττός. «Το νερό δεν μπορεί να κατεισδύσει, γιατί έχει κτιστεί η δυτική πλευρά του Υμηττού», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τα νερά πλέον κινούνται ανεξέλεγκτα σε περιορισμένο χώρο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ρέμα της Πικροδάφνης.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η απώλεια δασικής κάλυψης σε Πάρνηθα και Πεντέλη, αλλά και η περιορισμένη βλάστηση στον Υμηττό, οδηγούν σε ταχεία απορροή των υδάτων. «Τα νερά κινούνται με μεγάλη ταχύτητα, δεν κρατάει κάτι το νερό, το χάνουμε», σημείωσε.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα στενά και επιβαρυμένα ρέματα, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση έχει περιορίσει δραστικά τη φυσική τους λειτουργία. «Στην Πικροδάφνη έχουν κτιστεί μεγάλες πολυκατοικίες δεξιά και αριστερά του ρέματος, ενώ υπάρχει και λεκάνη συσσώρευσης υδάτων στον Άγιο Δημήτριο», εξήγησε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κάθε ρέμα στην Αττική χρειάζεται ξεχωριστή υδρολογική και γεωλογική ανάλυση, καθώς οι συνθήκες διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι υπάρχουν δυνατότητες παρεμβάσεων, ωστόσο αυτές θα πρέπει να είναι φιλικές προς το φυσικό περιβάλλον. «Όχι μεγάλα τεχνικά έργα που δεσμεύουν ακόμη περισσότερο το νερό, γιατί τότε το νερό αντιδρά», ανέφερε, επισημαίνοντας την ανάγκη ήπιων, φυσικά συμβατών λύσεων.

Μόνιμος ο κίνδυνος αστικών πλημμυρών στην Αττική – Ανεξέλεγκτη δόμηση και κλιματική κρίση επιδεινώνουν την κατάσταση

Σε διαρκή κίνδυνο αστικών και αιφνίδιων πλημμυρών βρίσκεται το λεκανοπέδιο της Αττικής, όπως επισημαίνει ο κ. Λέκκας, με αφορμή τις πρόσφατες καταστροφές και την κήρυξη του Δήμου Αγίου Δημητρίου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά τις έντονες βροχοπτώσεις.

Όπως τονίζει, η σημερινή εικόνα αποτελεί αποτέλεσμα δεκαετιών ανεξέλεγκτης αστικής ανάπτυξης, η οποία δεν μπορεί πλέον να ανατραπεί. «Πρόκειται για μια κατάσταση που κληρονομήσαμε τα τελευταία 50 χρόνια, όταν ο αστικός ιστός αναπτύχθηκε ανεξέλεγκτα και κατέλαβε κοίτες ποταμών και πλημμυρικά πεδία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Δεν μπορεί να αρθεί η κατάσταση στον αστικό ιστό»

Ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι η σημερινή πολεοδομική πραγματικότητα δεν μπορεί να αναιρεθεί, καθώς οποιαδήποτε ριζική αλλαγή θα προϋπέθετε την κατεδάφιση μεγάλου μέρους του οικιστικού ιστού της Αθήνας. «Αυτό δεν μπορεί να αρθεί, γιατί ουσιαστικά θα έπρεπε να γκρεμιστεί ένα μεγάλο ποσοστό της πόλης», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, το βάρος των παρεμβάσεων θα πρέπει να μετατοπιστεί εκτός του πυκνοδομημένου αστικού ιστού, στις περιοχές ανάντη των πόλεων, δηλαδή στα περιαστικά ή πρώην περιαστικά δάση και στις ζώνες γύρω από την πόλη. «Εκεί μπορούν να γίνουν έργα ώστε να αναστραφούν σε κάποιο βαθμό τα φαινόμενα», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις ήδη υλοποιούνται.

Κλιματική κρίση και αυξανόμενος κίνδυνος

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κλιματική κρίση, η οποία –όπως τόνισε– δεν διατηρεί τον κίνδυνο σταθερό, αλλά τον αυξάνει. «Τα ύψη βροχής, η ένταση και τα χαρακτηριστικά των φαινομένων επιδεινώνονται», είπε, επισημαίνοντας ότι το λεκανοπέδιο της Αθήνας θα συνεχίσει να βρίσκεται αντιμέτωπο με αστικές και ξαφνικές πλημμύρες, και όχι με ποτάμιες πλημμύρες μεγάλης κλίμακας.

«Νέα νοοτροπία» στη διαχείριση πλημμυρικού κινδύνου

Ο κ. Λέκκας υπογράμμισε την ανάγκη για αλλαγή προσέγγισης στη διαχείριση των πλημμυρών, επισημαίνοντας ότι τα παραδοσιακά βαριά τεχνικά έργα δεν αποτελούν πάντα λύση. «Δεν πρέπει να κατασκευάζουμε μεγάλα έργα εκεί όπου εκδηλώνονται οι πλημμύρες, αλλά να προτείνουμε έξυπνες λύσεις που μειώνουν τον πλημμυρικό κίνδυνο», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, η αποτελεσματική αντιμετώπιση απαιτεί κατανόηση της εξέλιξης των φυσικών φαινομένων, προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες και στοχευμένες παρεμβάσεις με βάση τη φύση.

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, Ευθύμης Λέκκας, αρχικά εξήγησε την παραδοξότητα του πώς γίνεται από τη μια να έχουμε έναν τόσο μεγάλο όγκο βροχής και από την άλλη να μιλάμε για συνεχή μείωση των αποθεμάτων νερού που διαθέτουμε.

«Ο κύκλος νερού δεν είναι ένας βραχυπρόθεσμος κύκλος αλλά ένας μέσο και μακροπρόθεσμος κύκλος. Αυτή τη στιγμή πέφτει ραγδαία η βροχή και εφόσον πέφτει εκεί που πρέπει να πέσει, έχει καλώς, όμως το υπόλοιπο νερό που πέφτει εκτός των ταμιευτήρων χρειάζεται αρκετά μεγάλο χρόνο να εμπλουτίσει τους υπόγειους υδροφορείς και χρειαζόμαστε και εμείς αρκετά μεγάλο χρόνο να αντλήσουμε αυτούς τους υδροφορείς», ανέφερε ο κ. Λέκκας.

Ο ρόλος των υπόγειων νερών

«Τα υπόγεια νερά είναι εκείνα τα νερά που έχουν μια σταθερή αξία είναι μεγάλες ποσότητες, νερά που συνήθως δεν θέλουν επεξεργασία και μπορούν να αποθηκευτούν για μεγάλο χρονικό διάστημα», πρόσθεσε στη συνέχεια.

«Έχουμε επίσης τους ταμιευτήρες οι οποίοι γεμίζουν από επιφανειακά νερά που απορρέουν μέσα στη λεκάνη και κυρίως όμως γεμίζουν με το αργό λιώσιμο του χιονιού μπορεί να έχουμε το επόμενο χρονικό διάστημα, δηλαδή το χιόνι είναι σύμμαχός μας», είπε. 

Ο ρόλος των μικρών φραγμάτων

Ο κ. Λέκκας αναφέρθηκε και στην ανάγκη τεχνικών παρεμβάσεων που θα συγκρατούν το νερό ώστε να προλαβαίνει να εισχωρήσει στο έδαφος. Όπως είπε, «μπορούμε να κάνουμε τα λεγόμενα φραγματάκια ή μικρούς ταμιευτήρες» σε περιοχές που το επιτρέπει το ανάγλυφο, με στόχο να καθυστερεί η ροή προς τη θάλασσα και να εμπλουτίζονται οι υδροφόροι ορίζοντες.

Σχολίασε επίσης ότι η αφαλάτωση αποτελεί συμπληρωματική λύση, ωστόσο χρειάζεται προσοχή λόγω του υψηλού κόστους, της ενεργειακής κατανάλωσης και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Υπενθύμισε ακόμη ότι τα δίκτυα ύδρευσης χρειάζονται εκτεταμένες παρεμβάσεις, κάτι που δεν μπορεί να γίνει γρήγορα.

«Πρέπει να γίνουν δράσεις και στον αγροτικό τομέα, εκεί μπορούμε να κάνουμε μεγάλη εξοικονόμηση νερού»

Ο καθηγητής υπογράμμισε και την ανάγκη περιορισμού της σπατάλης νερού τόσο στις πόλεις όσο και στην ύπαιθρο, τονίζοντας ότι η αγροτική παραγωγή αποτελεί έναν τομέα όπου μπορούν να γίνουν σημαντικά βήματα εξοικονόμησης. Παράλληλα, μίλησε για αλλαγή νοοτροπίας και καλλιέργεια συνείδησης ορθολογικής χρήσης.

Τέλος, ερωτηθείς σχετικά με την ένταξη της Αττικής σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, ο κ. Λέκκας εξήγησε ότι η συγκεκριμένη διαδικασία έχει κυρίως γραφειοκρατικό χαρακτήρα και δεν συνεπάγεται άμεσες αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών, αλλά επιτρέπει την ταχύτερη λήψη μέτρων στο στάδιο που θα απαιτηθεί.

Σύμφωνα το xanthipost η δόνηση είχε μικρή διάρκεια, ωστόσο έγινε ιδιαίτερα αισθητή μέσα στην πόλη, με αρκετούς κατοίκους να βγαίνουν ανήσυχοι στους δρόμους.

«Εκδηλώθηκε στις 9:16, δηλαδή πριν από λίγο. Παρεμπιπτόντως, τυχαία βρίσκομαι στην Καβάλα και ήταν ιδιαίτερα αισθητός. Είναι ένας σεισμός, για τον οποίο πρέπει να υπάρχει μία ιδιαίτερη προσοχή, δεδομένου ότι είναι πάνω σε ένα μεγάλο ρήγμα, το ρήγμα της Ξάνθης-Χρυσούπολης-Καβάλας. Ήταν ιδιαίτερα έντονος, αντιληπτός από όλους», σημείωσε ο Ευθύμιος Λέκκας, Καθηγητής Σεισμολογίας και πρόεδρος του ΟΑΣΠ στην ΕΡΤ. 

Και συνέχισε λέγοντας ότι «είναι ένας σεισμός τον οποίο θα πρέπει να προσέξουμε λιγάκι τις αμέσως επόμενες ώρες, να δούμε πώς θα εξελιχθεί η όλη κατάσταση. Δεν θα πρέπει να υπάρχει ανησυχία. Σε επιφυλακή είναι οι φορείς που έχουν την ευθύνη της διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων». 

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας τόνισε πως στην περιοχή αναμένεται σεισμική δραστηριότητα.

«Δεν είναι ανησυχητικός. Είναι μέσα στο πρόγραμμα τέτοιοι σεισμοί μετά την μεγάλη κρίση του Φεβρουαρίου. Περιμένουμε σεισμούς έως 5 Ρίχτερ στην περιοχή» σημείωσε ο σεισμολόγος.

Ακολούθησαν περίπου 25 δονήσεις ως τις 6 το πρωί της Τρίτης, με τη μικρότερη εξ αυτών να είναι στα 1,3 Ρίχτερ και τη μεγαλύτερη στα 2,8. Πάντως, δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο το σημείο να «δώσει» μετασεισμό γύρω στα 4-4,5 Ρίχτερ.

Η Επιτροπή Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου και Σεισμικής Διακινδύνευσης, που συνεδρίασε αμέσως μετά το φαινόμενο, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δόνηση δεν δημιουργεί λόγους ανησυχίας για το μέλλον. Σύμφωνα με τον καθηγητή Γεωλογίας και Πρόεδρο του ΟΑΣΠ, Ευθύμιο Λέκκα ο οποίος μίλησε στην ΕΡΤ «ο σεισμός ήταν αισθητός κυρίως λόγω της εγγύτητας στην Αττική και τα ανατολικά προάστια, αλλά η περιοχή δεν φημίζεται για σεισμούς υψηλής έντασης». Αν και γύρω από την περιοχή υπάρχουν ιστορικές καταγραφές μικρότερων σεισμικών δονήσεων, οι οποίες δεν ξεπερνούν τους 2-2,5 Ρίχτερ, το γεγονός ότι η δόνηση εκδηλώθηκε σε σχετικά μικρό βάθος ενισχύει την εκτίμηση ότι δεν θα ακολουθήσουν πιο ισχυρές σεισμικές δραστηριότητες.

Αν και οι ειδικοί παρακολουθούν την εξέλιξη του φαινομένου, σημειώνουν πως δεν αναμένονται περαιτέρω ανησυχητικά φαινόμενα. Οι κάτοικοι καλούνται, ωστόσο, να ακολουθούν τις οδηγίες των αρμοδίων αρχών για την ασφαλή τους μετακίνηση και να είναι σε ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο.

Σε κάθε περίπτωση, οι σεισμολόγοι διαβεβαιώνουν ότι η συγκεκριμένη δόνηση δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας για τη δημόσια ασφάλεια και οι πολίτες δεν χρειάζεται να τρομοκρατούνται. Η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να παρακολουθεί την περιοχή και να αξιολογεί την κατάσταση σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Σύμφωνα με τον Ευθύμη Λέκκα, υπάρχει προβληματισμός για την εγγύτητα με την περιοχή του Ωρωπού, που δίνει λίγο μεγαλύτερες δονήσεις, ενώ οι επιστήμονες του ΟΑΣΠ συνεδρίασαν εκτάκτως μέσω τηλεδιάσκεψης για την  εκτίμηση της κατάστασης.

«Έχουμε προβεί σε διασπορά οχημάτων σε ανατολική Αττική και νότια Εύβοια, ομοίως σε ετοιμότητα είναι η πρώτη και έβδομη ΕΜΑΚ. Και το ΕΣΚΕΔΙΚ επικοινωνεί με όλες τις υπηρεσίες μας και τις υπηρεσίες ΕΛΑΣ και αυτοδιοίκησης σχετικά» ανέφεραν πηγές από την Πολιτική Προστασία.

Ο Γιώργος Κελαϊδίτης, αντιπεριφερειάρχης Εύβοιας σημείωσε, την ίδια στιγμή, πως επικοινώνησε με τον πρόεδρο στα Νέα Στυρα, προσθέτοντας πως έως τώρα δεν έχουν αναφορές για ζημιές. Η δόνηση έγινε πολύ αισθητή στην Χαλκίδα.

Στον αέρα και συγκεκριμένα στην έναρξη της εκπομπής, έπιασε τους δημοσιογράφους του ERTNews ο σεισμός των 5,2 Ρίχτερ που σημειώθηκε στην Εύβοια.

Συγκεκριμένα την ώρα που ξεκινούσε η εκπομπή Off The Record και ενώ στο στούντιο επικρατούσε το σκοτάδι, οι δημοσιογράφοι είδαν τις κάμερες να κουνιούνται και ένιωσαν το έδαφος να σείεται. Αμέσως είπαν πως «αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη ισχυρός σεισμός και συνεχίζεται».

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία παρείχε ενημέρωση για όλες τις κινήσεις που έγιναν μετά τη δόνηση των 5,2 Ρίχτερ στην Εύβοια.

Αναλυτικά:

«Μετά τη σεισμική δόνηση μεγέθους 5,2 στην κλίμακα Richter, που εκδηλώθηκε στις 00:27 σήμερα Τρίτη, 09 Σεπτεμβρίου 2025 και προερχόταν από απόσταση 46 χλμ ΑΒΑ της Αθήνας με επίκεντρο της δόνησης το θαλάσσιο χώρο 5 χλμ ΔΒΔ των Νέων Στύρων Εύβοιας, κινητοποιήθηκαν άμεσα όλες οι δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας.

Μέχρι στιγμής το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος δεν έχει λάβει κλήσεις και δεν έχουν αναφερθεί ζημιές σε κτίρια.

Με εντολή Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγου Θεόδωρου Βάγια, σε αυξημένη ετοιμότητα έχουν τεθεί οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες σε Αττική και Εύβοια καθώς και η 1η και 7η Ε.Μ.Α.Κ.»

«Τα επιφανειακά νερά αντί να τροφοδοτήσουν ιδιαίτερες περιοχές, όπως για παράδειγμα τους καταρράκτες στον Μυλοπόταμο, είναι πολύ πιθανό να δημιουργήσουν έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ παράλληλα οι δυνατότητες κατείσδυσης θα είναι εξαιρετικά περιορισμένες με σημαντική ποιοτική και ποσοτική υποβάθμιση των υπόγειων υδροφορέων. Όλα αυτά συνιστούν την ταχεία ερημοποίηση των Κυθήρων δηλαδή την πλήρη αδυναμία της περιοχής να υποστηρίξει τις φυσικές διεργασίες και τις ανθρώπινες δραστηριότητες», έγραψε μεταξύ άλλων.

Αναλυτικά το κείμενο του Ευθύμιου Λέκκα

«Κρίσιμες Περιβαλλοντικές Εξελίξεις στα Κύθηρα

Τα Κύθηρα αποτελούν μια αυτοτελή περιβαλλοντική ενότητα, η οποία χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα βιο- και γεω- περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά. Η εξαιρετικά πολύπλοκη γεωλογική δομή, η έντονη νεοτεκτονική παραμόρφωση και οι γεωδυναμικές διεργασίες, οι οποίες οφείλονται στη θέση των Κυθήρων κοντά στο Ελληνικό Σεισμικό Τόξο, η μοναδική μορφολογία του εδάφους, η σύνθεση των γεωλογικών σχηματισμών, οι εδαφικοί πόροι και η μοναδική χλωρίδα και πανίδα είναι τα κυρίαρχα στοιχεία της μοναδικής περιβαλλοντικής ιδιομορφίας.

Οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν το καλοκαίρι του 2017 και οι οποίες έκαψαν πάνω από 100.000 στρέμματα στον κεντρικό κορμό του δασικού ιστού των Κυθήρων, σύμφωνα με έρευνες που εκπονήθηκαν αμέσως μετά από το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Στρατηγικές Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Καταστροφών και Κρίσεων» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ήταν καθοριστικές για το οικοσύστημα, τα υπόγεια και επιφανειακά νερά, τα πλημμυρικά φαινόμενα, τη θερμοκρασία του εδάφους, ενώ η χλωρίδα και η πανίδα, παρά την τεράστια καταστροφή, παρουσίαζαν τα τελευταία χρόνια σαφή ανάκαμψη λόγω ακριβώς των συγκεκριμένων πλεονεκτημάτων που αναφέρθηκαν.

Η μεγάλη δασική πυρκαγιά, η οποία είναι ακόμα σε εξέλιξη, επεκτάθηκε στην ίδια σχεδόν περιοχή, στην οποία είχε αναπτυχθεί και η πυρκαγιά του 2017, και αποτελεί ένα τεράστιο πλήγμα στην υφιστάμενη περιβαλλοντική κατάσταση των Κυθήρων. Το δάσος που κάηκε και το οποίο είχε τάσεις ανάκαμψης πολύ δύσκολα θα μπορέσει πια να διασωθεί. Οι εδαφικοί πόροι υποβαθμίζονται σημαντικά από την νέα δασική πυρκαγιά, δεδομένου ότι το δυναμικό διάβρωσης του εδάφους αυξάνεται εκθετικά με αποτέλεσμα η φυσική χλωρίδα και οι καλλιέργειες να μην μπορούν να αναπτυχθούν, παρασύροντας σε εξαφάνιση και ένα ιδιαίτερο περιβάλλον, στο οποίο αναπτύσσεται και η μελισσοκομία. Τα επιφανειακά νερά αντί να τροφοδοτήσουν ιδιαίτερες περιοχές, όπως για παράδειγμα τους καταρράκτες στον Μυλοπόταμο, είναι πολύ πιθανό να δημιουργήσουν έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ παράλληλα οι δυνατότητες κατείσδυσης θα είναι εξαιρετικά περιορισμένες με σημαντική ποιοτική και ποσοτική υποβάθμιση των υπόγειων υδροφορέων.

Όλα αυτά συνιστούν την ταχεία ερημοποίηση των Κυθήρων δηλαδή την πλήρη αδυναμία της περιοχής να υποστηρίξει τις φυσικές διεργασίες και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Η περαιτέρω περιβαλλοντική υποβάθμιση των Κυθήρων μπορεί να περιοριστεί μόνο μέσα από ένα πολυθεματικό πρόγραμμα δράσεων της Κεντρικής Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η εξέλιξη του οποίου θα αποτιμάται συνεχώς, δεδομένου ότι οι ανθρώπινες παρεμβάσεις στις μετα-καταστροφικές εξελισσόμενες φυσικό–περιβαλλοντικές διεργασίες τις περισσότερες φορές δεν συμβάλλουν στην επανάκαμψη».