Το κύκλωμα σχεδίαζε, μεταξύ άλλων, να πουλήσει πλαστό πίνακα του Πάμπλο Πικάσο έναντι 10 εκατ. ευρώ, όμως η συναλλαγή ήταν παγίδα, καθώς ο υποψήφιος αγοραστής ήταν αστυνομικός σε αποστολή.

Κατά τις έρευνες σε διάφορα σημεία εντοπίστηκαν:

• Πλήθος έργων τέχνης
• Αρχαία νομίσματα
• Αρχαιολογικά αντικείμενα σημαντικής ιστορικής αξίας

Η υπόθεση θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και αναμένονται ανακοινώσεις για την πλήρη έκταση του κυκλώματος.

Αρχηγός του κυκλώματος φαίνεται ότι είναι άτομο που έχει απασχολήσει στο παρελθόν τις αρχές για υποθέσεις πλαστογραφίας.

Η ΕΛΑΣ αναμένεται να ανακοινώσει περισσότερες πληροφορίες για τους αρχαιοκάπηλους εντός της ημέρας.

Στους υπόλοιπους πέντε, ασκήθηκε δίωξη για ένταξη ως μέλη σε εγκληματική οργάνωση, σύμφωνα με την ΕΡΤ.

Επίσης, σε βάρος όλων ασκήθηκε δίωξη για υπεξαίρεση μνημείων ιδιαίτερα μεγάλης αξίας από κοινού και κατ’ εξακολούθηση από δράστη που τελεί την πράξη κατ’ επάγγελμα και κατά συνήθεια, για παράνομη μεταβίβαση μνημείου που δεν έχει δηλωθεί νόμιμα από κοινού και κατ’ εξακολούθηση καθώς και για παράνομη υποχρέωση δήλωσης μνημείου από κοινού και κατ’ εξακολούθηση.

Επιπλέον, σε δύο από τους συλληφθέντες ασκήθηκε δίωξη για παράνομη κατοχή και χρήση ανιχνευτή μετάλλου κατ’ εξακολούθηση από υπαίτιο που επιχειρεί την πράξη κατ’ επάγγελμα και κατά συνήθεια.

Υπενθυμίζεται ότι από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, συνελήφθησαν χθες, Τετάρτη 23 Απριλίου, σε περιοχή της Κρήτης, συνολικά έξι άτομα, τα οποία κατηγορούνται για την εμπλοκή τους σε υπόθεση αρχαιοκαπηλίας.

Η σύλληψή τους πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή αστυνομικών του Τμήματος Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης, στο πλαίσιο ειδικής συγκεκαλυμμένης επιχειρησιακής δράσης, όπου οι ανωτέρω προσπάθησαν να πουλήσουν σε προγραμματισμένη συνάντηση, τουλάχιστον 46 αρχαιότητες.

Το χρονικό της υπόθεσης

Η αντίστροφη μέτρηση για την αποδόμηση του κυκλώματος ξεκίνησε όταν, και με τη συνδρομή του ιδιωτικού ερευνητή Γιώργου Τσούκαλη, έφθασαν στην Υποδιεύθυνση Καταπολέμησης Διακίνησης και Εμπορίας Ανθρώπων και Αγαθών πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες τουλάχιστον τρεις δράστες έχουν στην κατοχή τους αρχαιότητες, τις οποίες ενδιαφέρονται να πουλήσουν άμεσα.

Σύμφωνα μάλιστα με τις ίδιες πληροφορίες, αυτός που αναζητούσε αγοραστές για λογαριασμό της ομάδας ήταν ένας άνδρας με το όνομα «Λάμπρος».

Ακολούθησε αστυνομική έρευνα κατά την οποία αποφασίστηκε να παρουσιαστεί στον «Λάμπρο» μία αστυνομικός ως μεσάζουσα ενός επιφανούς ενδιαφερόμενου αγοραστή. Έτσι και έγινε. Επικοινώνησε με τον «Λάμπρο» και του ζήτησε να συναντηθούν προκειμένου να αξιολογήσει τις αρχαιότητες.

Το δόλωμα στήθηκε και ο άνδρας «τσίμπησε».

Η συνάντηση ορίστηκε για χθες Τετάρτη 23 Απριλίου. Ο «Λάμπρος» συναντήθηκε αρχικά με τη μυστική αστυνομικό στο Ηράκλειο και στη συνέχεια την οδήγησε στην Αγία Βαρβάρα Ηρακλείου, όπου συναντήθηκαν με έναν συνεργάτη του, επίσης συλληφθέντα. Ακολούθως μετέβησαν σε ένα σπίτι στην οποία παρευρέθηκαν και οι έξι κατηγορούμενοι – μέλη του κυκλώματος.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι παρευρισκόμενοι επέδειξαν στην αστυνομικό 46 αρχαιότητες και της ζήτησαν 600.000 ευρώ, ενώ ένας από αυτούς της υπέδειξε μία φωτογραφία από το κινητό του τηλέφωνο, στην οποία απεικονιζόταν ένα πιθανόν αρχαίο χρυσό στεφάνι, για το οποίο ισχυρίστηκε ότι το διαθέτει και αυτό προς πώληση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι πρόκειται για αντικείμενο μεγάλης αξίας.

Κατόπιν των ανωτέρω, η αστυνομικός εξήλθε από τον χώρο και έδωσε το σύνθημα στους συναδέρφους της να ακινητοποιήσουν τους κατηγορούμενους και να τους περάσουν χειροπέδες. Πρόκειται για άτομα υπεράνω υποψίας, μεταξύ αυτών και ενός διευθυντή δημόσιας υπηρεσίας.

Όσον αφορά στα ευρήματα πρόκειται για πανάκριβα κυκλαδίτικα εδώλια, μία κεφαλή από άγαλμα και άλλα. Πολύ σημαντικά ευρήματα μεγάλης αξίας.

Στη σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Πολιτισμού αναφέρεται: «Με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, κατόπιν εγγράφου που απεστάλη από την Ελληνική Αστυνομία, ο Βασίλειος Χατζηαγοράκης, υπάλληλος του κλάδου ΔΕ Φύλαξης-Πληροφόρησης, ειδικότητας Νυκτοφυλάκων, που υπηρετεί στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, τίθεται αμέσως σε αναστολή καθηκόντων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων, και ακολουθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ουδεμίας ανοχής.»

Ο τελευταίος θα απολογηθεί αύριο, ενώ την ίδια ώρα οι άλλοι 14 συλληφθέντες για την ίδια υπόθεση παραπέμφθηκαν να απολογηθούν στην γ’ ειδική ανακρίτρια Θεσσαλονίκης, ενώπιον της οποίας έδωσαν σήμερα εξηγήσεις οι πρώτοι τέσσερις και έτυχαν της ίδιας ποινικής μεταχείρισης (αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικό όρο). Η διαδικασία στη Θεσσαλονίκη θα συνεχιστεί αύριο και θα ολοκληρωθεί την Τετάρτη, όταν το κατώφλι του γραφείου της ανακρίτριας θα περάσει ένας 63χρονος, εκ των «πρωταγωνιστών» της υπόθεσης και σεσημασμένος για παρόμοια αδικήματα.

Οι 23 συνολικά κατηγορούμενοι, που διώκονται για βαριά αδικήματα και μεταξύ αυτών για εγκληματική οργάνωση, υπεξαίρεση μνημείων, παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών, παράνομη ανασκαφή και αρχαιολογική έρευνα, αποδοχή και διάθεση μνημείων, φαίνεται να συμμετείχαν σε τρία κυκλώματα, δύο με έδρα τις Σέρρες κι ένα με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τη δικογραφία, προέβαιναν σε παράνομες ανασκαφές σε διάφορους αρχαιολογικούς χώρους, ανάμεσα στους οποίους στον Τύμβο Καστά και στην ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης.

Μεταξύ των 8 κατηγορούμενων που κλήθηκαν να δώσουν εξηγήσεις στην ανακρίτρια Σερρών είναι υπάλληλος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, που φέρεται να καθοδηγούσε την εγκληματική ομάδα της οποίας κατηγορείται ότι υπήρξε “πρωταγωνιστικό” μέλος, σε στοχευμένες έρευνες και ανασκαφές. Ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος (αφέθηκε ελεύθερος με απαγόρευση εξόδου και εμφάνιση σε αστυνομικό τμήμα) στην απολογία του φέρεται να αποδέχθηκε ότι συμμετείχε (ιδιωτικά) σε έρευνες για να εντοπίσουν λίρες και χαμένους θησαυρούς (“χρυσοθήρες”), θέση που φαίνεται να διατύπωσαν οι περισσότεροι συγκατηγορούμενοί του, αρνούμενοι τις βαρύτατες κατηγορίες που συνδέονται με την αρχαιοκαπηλία.

Την γραμμή της πλήρους άρνησης των κατηγοριών ακολούθησαν – την ίδια ώρα – οι τέσσερις πρώτοι που απολογήθηκαν στη Θεσσαλονίκη. Οι ίδιοι κατά το κατηγορητήριο, φαίνεται να είχαν περιφερειακή συμμετοχή στην φερόμενη δράση του κυκλώματος και αφέθηκαν ελεύθεροι υπό τον όρο της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα. Επικεφαλής της συγκεκριμένης ομάδας φαίνεται να ήταν ο 63χρονος που, κατά το κατηγορητήριο, εκμεταλλευόταν τις διασυνδέσεις του με αρχαιοκάπηλους από διάφορες περιοχές της ελληνικής επικράτειας, με σκοπό την περαιτέρω προώθηση των αρχαίων αντικειμένων, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό.

Τεχνικές των αρχαιοκαπήλων για να αποφύγουν τον εντοπισμό τους από τις Αρχές

Τα μέλη της συγκεκριμένης ομάδας για να αποφύγουν τυχόν εντοπισμό τους εφήρμοζαν τεχνικές αντιπαρακολούθησης, ενώ για τις μεταξύ τους επικοινωνίες χρησιμοποιούσαν συνθηματική και κωδικοποιημένη ορολογία, όπως ενδεικτικά «μπιχλιμπίδια» για τα αρχαία νομίσματα, «μπερεκέτια» για τα ευρήματα από ανασκαφές, «μαύρα» για χάλκινα αρχαία νομίσματα τα οποία παρουσίαζαν σημάδια διάβρωσης ή «κάτι ψιλά» αν τα αρχαία είχαν μικρή εμπορική αξία.

Συνολικά κατά τις αστυνομικές έρευνες κατασχέθηκαν – μεταξύ άλλων – μία πήλινη κεφαλή, μικρό ασημένιο άγαλμα, ένας σταυρός, 18 δαχτυλίδια, τρία βραχιόλια, 17 κοσμήματα, τρία αγαλματίδια, επιτύμβια στήλη οθωμανικής περιόδου και 27 αγγεία, χιλιάδες νομίσματα, θρησκευτικές εικόνες, δύο μονόλιμπρα εκρηκτικής ύλης ΤΝΤ (μικτού συνολικού βάρους 879 γραμμαρίων- για πρόκληση εκρήξεων ενόψει ανασκαφών), δεκάδες συσκευές εντοπισμού και ανίχνευσης μετάλλων, ένα περίστροφο κι ένα πιστόλι κρότου.

Τα κατασχεθέντα αρχαία μνημεία και οι εικόνες απεστάλησαν στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων για φύλαξη και τελική εκτίμηση και αξιολόγηση.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι μεταξύ των αρχαιολογικών χώρων όπου τελέστηκαν λαθρανασκαφές ήταν ο Τύμβος Καστά και η ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης.

Οι έρευνες των διωκτικών αρχών ξεκίνησαν τους τελευταίους μήνες και κορυφώθηκαν το προηγούμενο 24ωρο με τις συλλήψεις των εμπλεκόμενων προσώπων και την κατάσχεση πλήθους νομισμάτων (χρυσά, χάλκινα και ασημένια διαφόρων περιόδων) και αρχαίων αντικειμένων. Σε κατ’ οίκον έρευνες κατασχέθηκε – επίσης – το συνολικό χρηματικό ποσό των 75.000 ευρώ, εκρηκτική ύλη (ΤΝΤ), συσκευές εντοπισμού και ανίχνευσης μετάλλων, διασκόπησης εδάφους κ.ά.

Η ογκωδέστατη δικογραφία περιλαμβάνει τρεις εγκληματικές ομάδες με κοινό παρονομαστή τις παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, την υπεξαίρεση, αποδοχή και διάθεση αρχαίων μνημείων που αποτελούν προϊόντα εγκλήματος και την εξαγωγή μνημείων εκτός ελληνικής επικράτειας, με σκοπό την πώλησή τους σε ενδιαφερόμενους και το παράνομο κέρδος.

Τα κατηγορούμενα μέλη των συγκεκριμένων ομάδων φαίνεται να χρησιμοποιούσαν ανιχνευτές μετάλλων και γεωδαιτικά μηχανήματα για την ανεύρεση αρχαιοτήτων, διαθέτοντας πολύ καλές γνώσεις στον χειρισμό τους, εφάρμοζαν εξειδικευμένες τεχνικές σκαψίματος και χρησιμοποιούσαν ακόμη και εκρηκτική ύλη.

Η πιο δραστήρια εγκληματική ομάδα φαίνεται πως ήταν η πρώτη (τα μέλη της οποίας οδηγήθηκαν στις δικαστικές αρχές της Θεσσαλονίκης). Στη δικογραφία περιγράφεται άτομο με “αρχηγικό” ρόλο στη δράση της συγκεκριμένης ομάδας το οποίο διέθετε διασυνδέσεις με αρχαιοκάπηλους από διάφορες περιοχές της ελληνικής επικράτειας με σκοπό την περαιτέρω προώθηση των αρχαίων αντικειμένων τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό (φέρεται να συντόνισε την παράδοση απροσδιόριστου αριθμού αρχαίων αντικειμένων στην Γερμανία).

Οι κατηγορούμενοι ως αρχαιοκάπηλοι χρησιμοποιούσαν για τις μεταξύ τους επικοινωνίες κωδικοποιημένες εκφράσεις. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το συνθηματικό «ψαχτήρια» συμβόλιζε τα άτομα που έκαναν παράνομες ανασκαφές και αρχαιολογικές έρευνες για ανεύρεση κτερισμάτων, ενώ με την έκφραση «πάω να κόψω ξύλα» τα εμπλεκόμενα πρόσωπα φανέρωναν παράνομες ανασκαφές και αρχαιολογικές έρευνες.

Το «μηχανάκι» ή «μασίνι» χρησιμοποιείτο για να δηλώσει ανιχνευτή μετάλλων, τα «ξύλα» και «κρασιά» συμβόλιζαν αρχαία αντικείμενα, τα «μπιχλιμπίδια» αρχαία νομίσματα και τα «μπερεκέτια» τα μεγάλα ευρήματα από τις ανασκαφές.

Ήδη μέρος των κατασχεθέντων αρχαίων αντικειμένων- η καταμέτρηση τους συνεχίζεται- επιδείχθηκαν στους αρμόδιους αρχαιολόγους που αποφάνθηκαν κατ’ αρχήν ότι εμπίπτουν στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου περί προστασίας αρχαιοτήτων.

Να σημειωθεί ότι προθεσμίες για να απολογηθούν στις αρμόδιες ανακριτικές αρχές έλαβαν οι 23 συλληφθέντες που κατηγορούνται για συμμετοχή σε τρία κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας, στη φερόμενη δράση των οποίων έβαλε τέλος, έπειτα πολύμηνες έρευνες, η Υποδιεύθυνση Δίωξη Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος.

Οι κατηγορούμενοι διώκονται για μία σειρά από κακουργήματα για τα οποία θα κληθούν να λογοδοτήσουν – οι 14 στην γ’ ειδική ανακρίτρια Θεσσαλονίκης και οι υπόλοιποι 9 στην ανακρίτρια Σερρών.