«Στόχος μας, μέσα από την αναβάθμιση αυτή, είναι να παρατείνουμε το επιχειρησιακό τους βίο για αρκετές δεκαετίες με έναν ασφαλή και θεσμικά διασφαλισμένο τρόπο, και βεβαίως αυτό επιτυγχάνεται διά της παρούσας σύμβασης μέσω της πλήρους αντικατάστασης της υφιστάμενης ηλεκτρονικής πλατφόρμας με σύγχρονη ψηφιακή αρχιτεκτονική, η οποία βεβαίως συμμορφώνεται με τα ισχύοντα ευρωπαϊκά πρότυπα αεροπλοΐας και υποστηρίζεται τεχνικά από τον κατασκευαστή», ανέφερε ο κ. Κεφαλογιάννης.

Δεύτερον, πρρόσθεσε, «θέλουμε να έχουμε μία αυξημένη διαθεσιμότητα αυτών των μέσων και να μην παραμένουν στο έδαφος με βλάβες. Με την νέα ψηφιακή πλατφόρμα, που αυτά τα αεροσκάφη θα διαθέτουν, υπάρχουν ενσωματωμένα συστήματα διάγνωσης, τα οποία επιτρέπουν τον ταχύτερο εντοπισμό, της όποιας βλάβης, ώστε να σπεύσουμε να τη διορθώσουμε». Επίσης, προβλέπεται η παροχή πλήρους τεχνικής βιβλιογραφίας και υποστήριξης έτσι ώστε η συντήρηση να πραγματοποιείται με σαφείς διαδικασίες αλλά και με επικαιροποιημένα δεδομένα.

Τρίτον, η μετάβαση σε ένα σύγχρονο ψηφιακό πιλοτήριο, θα επιτρέψει και στους πιλότους να έχουν μία ενιαία και καθαρότερη εικόνα των κρίσιμων παραμέτρων πτήσης και αυτό θα επιτευχθεί με σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας, με συστήματα προειδοποίησης αποφυγής σύγκρουσης ή επικίνδυνης εγγύτητας στο έδαφος, καθώς βέβαια και την δυνατότητα σύγχρονης μετάδοσης της θέσης του αεροσκάφους.

Τέταρτον, τα αεροσκάφη θα έχουν τη δυνατότητα ενοποιημένης και επεξεργασμένης παρουσίασης των δεδομένων, με αποτέλεσμα το πλήρωμα να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις με μεγαλύτερη ακρίβεια αλλά και ταχύτητα.

Πέμπτον, τα αναβαθμισμένα αεροσκάφη τύπου 415, θα έχουν μία τεχνολογική ομοτυπία με τα νέα αεροσκάφη 515, με ό,τι αυτό συνεπάγεται: οικονομίες κλίμακος, συντήρησης, εκπαίδευσης και γενικότερα επιχειρησιακής ικανότητας.

Μιλώντας για τα οικονομικά στοιχεία της σύμβασης ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 43 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς την επιβολή ΦΠΑ, όταν η αντίστοιχη σύμβαση για τα πέντε καινούργια αεροσκάφη τύπου 515, είναι 265 εκατομμύρια.

«Αυτό το οποίο εισηγούμαστε σήμερα είναι μία σύμβαση με σαφώς προσδιορισμένο προϋπολογισμό, με εξασφαλισμένη πηγή χρηματοδότησης, με ένα σταδιάκο και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, πρόβλεψη εκπαίδευσης και πολυετούς τεχνικής υποστήριξης, αλλά και συγκεκριμένες θεσμικές δικλείδες ως προς το κόστος, την ποιότητα αλλά και την τήρηση των προθεσμιών», συνόψισε ο κ. Κεφαλογιάννης.

Ο νόμος, σημαντικό μέρος του οποίου ψηφίστηκε και από κόμματα της αντιπολίτευσης, εισάγει «μια συνολική αρχιτεκτονική αναδιοργάνωσης της πολιτικής προστασίας», με έξι βασικούς άξονες:

1. Θεσμοθέτηση Σύγχρονου Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System)

Εισάγεται ενιαίο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων, με σαφείς κανόνες εμπλοκής, καθορισμένο στοιχείο διοίκησης στο πεδίο, επιχειρησιακά κέντρα συμβάντος και περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων.

Καθιερώνεται κοινή επιχειρησιακή γλώσσα και σαφής κατανομή ρόλων μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο τη διαλειτουργικότητα και τον περιορισμό του κατακερματισμού που χαρακτήριζε το προηγούμενο μοντέλο.

2. Θεσμοθετημένη άντληση επιχειρησιακών διδαγμάτων

Για πρώτη φορά προβλέπεται θεσμικά η συστηματική αξιολόγηση κάθε μεγάλης καταστροφής:

– Σύσταση Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών Αξιολόγησης για εκτεταμένα συμβάντα, όπως μεγάλες δασικές πυρκαγιές.

– Καθιέρωση Επιτροπής Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου, με καταγραφή μετρήσιμων δεικτών (χρόνοι απόκρισης, αίτια πυρκαγιών, διαθεσιμότητα μέσων, κόστος κινητοποίησης κ.ά.).

Η Ετήσια Έκθεση θα διαβιβάζεται στη Βουλή των Ελλήνων και θα δημοσιοποιείται, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

3. Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Καθιερώνεται για πρώτη φορά δεκαετής στρατηγικός σχεδιασμός με:

– Μετρήσιμους στόχους πρόληψης,

– Ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο,

– Εξειδίκευση σε τοπικό επίπεδο,

-Ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων στοιχείων (υποδομές, δίκτυα, δασικοί δρόμοι, μονοπάτια).

Η προσέγγιση μετατοπίζει το βάρος από τη διαχείριση της κρίσης στη συστηματική πρόληψη.

4. Ενίσχυση πρόληψης και τεχνικής υποστήριξης ΟΤΑ

Δημιουργείται Επιτροπή Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης (αντιπλημμυρικά, αντιδιαβρωτικά κ.ά.), ενώ παρέχεται δυνατότητα επικουρικής αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους εντός 90 ημερών.

Θεσπίζεται μηχανισμός ελέγχου υλοποίησης και λογοδοσίας, ενώ προβλέπεται δυνατότητα υποστηρικτικής ανάθεσης καθηκόντων ωρίμανσης, υλοποίησης και διαχείρισης δράσεων στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.), ώστε ο σχεδιασμός να μεταφράζεται σε ώριμες και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις, ιδίως σε επίπεδο Περιφερειών και Δήμων.

5. Επιστημονική τεκμηρίωση και επιχειρησιακή μετεωρολογία

Ενισχύεται η Εθνική Βάση Δεδομένων και ιδρύεται Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ, καθώς και Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου.

Στόχος είναι όχι μόνο η πρόβλεψη του καιρικού φαινομένου, αλλά και η εκτίμηση των πιθανών συνεπειών του, ενσωματώνοντας δεδομένα και ανάλυση κινδύνου στη λήψη αποφάσεων.

6. Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας και ρυθμίσεις εκπαίδευσης

Ενισχύεται το πλαίσιο εκπαίδευσης, με αύξηση από 3% σε 10% της ειδικής κατηγορίας εισαγωγής στην Πυροσβεστική Ακαδημία για πολύτεκνους και τρίτεκνους, καθώς και πρόνοιες για ειδική μετάταξη και εκπαίδευση αποφοίτων παραγωγικών σχολών, ενισχύοντας τη στελέχωση και τον επαγγελματισμό του Σώματος.

Η “Ενεργή Μάχη” συγκέντρωσε σημαντική στήριξη και από κόμματα της αντιπολίτευσης σε επιμέρους διατάξεις. Συγκεκριμένα, από τα άρθρα του νομοσχεδίου υπερψηφίστηκαν:

-Από το ΠΑΣΟΚ: 78 άρθρα

-Από τον ΣΥΡΙΖΑ: 27 άρθρα

-Από το ΚΚΕ: 1 άρθρο

-Από τη Νέα Αριστερά: 43 άρθρα

-Από την Ελληνική Λύση: 5 άρθρα

-Από τη Νίκη: 38 άρθρα

Όπως παρατήρησε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, χαρακτηριστικό της «Ενεργής Μάχης» υπήρξε η μακρά και συστηματική διαβούλευση του Υπουργείου με φορείς, επιστημονικές ενώσεις, υπηρεσιακά στελέχη και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Επίσης, ότι κατά την ακρόαση στην αρμόδια Επιτροπή, η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων – εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας, στελέχη πολιτικής προστασίας, φορείς των Περιφερειών και των Δήμων, καθώς και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών – χαιρέτισαν τη νομοθετική πρωτοβουλία ως βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ο κ. Κεφαλογιάννης ανέφερε ότι «η επιστημονική κοινότητα δεν κλήθηκε απλώς να επικυρώσει ειλημμένες αποφάσεις, αλλά να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση των ρυθμίσεων, θέτοντας μεθοδολογικά όρια, αναδεικνύοντας την ανάγκη για τεκμηρίωση, δεδομένα και μοντέλα αξιολόγησης. Παράλληλα, η βιωματική γνώση των στελεχών της πρώτης γραμμής ενσωματώθηκε σε κρίσιμες διατάξεις, ενώ η Τοπική Αυτοδιοίκηση κατέθεσε την εμπειρία της εγγύτητας, επισημαίνοντας τις ιδιαιτερότητες και τις τρωτότητες κάθε περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, ενσωματώθηκαν προτάσεις φορέων και κομμάτων της αντιπολίτευσης, τόσο κατά τη δημόσια διαβούλευση όσο και κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή και στην Ολομέλεια».

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατέθεσε, εξάλλου, νομοτεχνικές βελτιώσεις που ενσωματώνουν παρατηρήσεις φορέων και κομμάτων νομοτεχνικές μετά από τις προτάσεις και της αντιπολίτευσης:

– Στο άρθρο 19 εμπλουτίστηκε το πλαίσιο κατανομής μέτρων με ρητή αναφορά σε δείκτες πλημμυρικού και λοιπών κινδύνων, καθώς και σε διαπιστωμένες ελλείψεις προσωπικού, κατόπιν πρότασης του Πανελληνίου Συλλόγου Στελεχών Πολιτικής Προστασίας.

– Στα άρθρα 37-40 ενσωματώθηκαν παρατηρήσεις για τη θεσμοθέτηση υγειονομικών και περιβαλλοντικών πρωτοκόλλων παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα και δημοσιοποίησης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

– Με νομοτεχνικές βελτιώσεις χαρακτήρας των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π, κατόπιν παρεμβάσεων Περιφερειών και Δήμων, ενισχύοντας τη θεσμική θωράκιση των αποφάσεων των αιρετών.

Ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι η διαδικασία δεν εξάλειψε τις διαφωνίες, ούτε θα ήταν υγιές να το πράξει, αλλά δημιούργησε έναν κοινό τόπο ως προς τη βασική κατεύθυνση: τη μετάβαση από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα, από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία και από τη συγκυριακή αντίδραση σε ένα σύστημα που μαθαίνει και εξελίσσεται.

Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δήλωσε:

«Θέλω να ευχαριστήσω ειλικρινά όλους τους φορείς, την επιστημονική κοινότητα, τα στελέχη της πρώτης γραμμής, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που συνέβαλαν δημιουργικά στη διαμόρφωση αυτού του νόμου. Αυτό που πετύχαμε είναι κάτι περισσότερο από μια νομοθετική παρέμβαση. Είναι ένα βήμα ενίσχυσης της θεσμικής ωριμότητας της Ελλάδας. Και αυτό, τελικά, είναι η ουσία της “Ενεργής Μάχης”: όχι μια μάχη της στιγμής, αλλά μια διαρκής επιλογή ευθύνης απέναντι στους πολίτες και στο μέλλον τους».

Απέδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της πρόληψης, τονίζοντας ότι «αυτό που πρέπει να κάνουμε για να πούμε ότι είμαστε όσο το δυνατόν πιο έτοιμοι, είναι να ρίξουμε όλο το βάρος στην πρόληψη για να μπορούμε να μετριάζουμε τις συνέπειες». Ο κ. Κεφαλογιάννης διευκρίνισε ότι «με την κλιματική κρίση κανένα κράτος και καμία κοινωνία δεν μπορεί να είναι απόλυτα έτοιμη για τα όλα αυτά τα φαινόμενα».

Στη συνέχεια, μίλησε για το μήνυμα 112, λέγοντας ότι πολλές φορές στον δημόσιο λόγο έχει λοιδορηθεί. «Όταν εκδίδεται το 112, δεν είναι για αποσύρουμε ευθύνες ως κράτος, αλλά κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου. Η Επιτροπή απαρτίζεται από μετεωρολόγους, υδρολόγους και επιστήμονες εξειδικευμένους στα πλημμυρικά φαινόμενα. Οι πόλεις μας όπως είναι χτισμένες δεν έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίσουν τα καιρικά αυτά φαινόμενα». Υπογράμμισε ότι το «112 εκδίδεται μόνο όταν υπάρχει επικείμενος κίνδυνος».

Ο υπουργός προχώρησε σε δημόσια έκκληση, δηλώνοντας ότι «όταν βγαίνει μια ανακοίνωση από την ΕΜΥ, ένα έκτακτο δελτίο καιρού, όταν υπάρχει μία ανακοίνωση από το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης, παρακαλώ ακολουθήστε αυτές τις οδηγίες».

«Ενδεχομένως την Τρίτη να έχουμε μια πρώτη εικόνα για τα αίτια της έκρηξης στα Τρίκαλα»

Σχετικά με την πυρκαγιά που ξέσπασε στο εργοστάσιο Βιολάντα στα Τρίκαλα, από την οποία έχασαν τη ζωή τους τέσσερις άνθρωποι, ανέφερε ότι «υπάρχει κλιμάκιο της ΔΑΕΕ και σε συνεργασία με τις εισαγγελικές αρχές έχουν οριστεί δύο πραγματογνώμονες προκειμένου να δοθεί μια ξεκάθαρη εικόνα για τα αίτια που προκάλεσαν τα αίτια της τραγωδίας».

Πρόσθεσε ότι είναι αυτονόητο ότι «η υπόθεση θα διερευνηθεί μέχρι τέλους, για αυτό και είναι πολύ σημαντικό να διασφαλιστεί ο χώρος και να μη χαθούν κρίσιμα στοιχεία. Ενδεχομένως, την Τρίτη να έχουμε μια πρώτη εικόνα για το τι προκάλεσε την πυρκαγιά».

«Αρμοδιότητα της περιφέρειας οι καθαρισμοί ρεμάτων»

Ο κ. Κεφαλογιάννης ανέφερε ότι «όταν μιλάμε για Πολιτική Προστασία, πρέπει να το δούμε σαν μια ενιαία αλυσίδα που υπάρχουν διάφοροι κρίκοι. Και αυτοί οι κρίκοι πρέπει να κάνουν τη δουλειά για την οποία ο καθένας προορίζεται».

Εξήγησε ότι «το κεντρικό κράτος έχει την κύρια ευθύνη για πάρα πολλά πράγματα, από το νομοθετικό πλαίσιο, δηλαδή από το γεγονός ότι όταν θα ξεσπάσει το φαινόμενο, θα πρέπει να κατευθύνει τις δυνάμεις του μαζί με τους δήμους και τις περιφέρειες αλλά και την κοινωνία των πολιτών. Στο επόμενο επίπεδο υπάρχουν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες με πολύ συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Οι καθαρισμοί ρεμάτων είναι αρμοδιότητα Περιφέρειας, οι καθαρισμοί φρεατίων είναι των Δήμων και η δημιουργία αντιπλημμυρικών έργων ανάλογα το χωρικό σημείο είναι της Περιφέρειας ή του Δήμου».

«Με το νομοσχέδιο “Ενεργή Μάχη” υποχρέουμε τον Δήμο να μας καταθέσει υποχρεωτικά ένα σχέδιο πρόληψης. Δηλαδή να μας εντοπίσει όλα τα κρίσιμα σημεία, τις κρίσιμες υποδομές, τα ευάλωτα σημεία».

Τα 164 οχήματα συνολικής αξίας 15.550.000 ευρώ περιλαμβάνουν υδροφόρα παντός εδάφους, εξοπλισμένα με δεξαμενές χωρητικότητας 12.000 λίτρων, καθώς και οχήματα μεταφοράς προσωπικού και εξοπλισμού.

«Είμαστε στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου που αποδεικνύεται από τις πιο απαιτητικές με την κλιματική κρίση σε έξαρση. Για αυτό και η Πολιτεία αντιπαρατάσσει τις περισσότερες δυνάμεις που είχαμε ποτέ. 18.000 μόνιμους και εποχικούς πυροσβέστες, 1.800 δασοκομάντος. Ευχαριστώ θερμά τις ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται στο πλευρό της» ανέφερε αρχικά ο πρωθυπουργός.

Όπως σημείωσε «έχουμε στη διάθεση μας 85 αεροσκάφη πάνω από 80 drones και χιλιάδες οχήματα παντός τύπου».

«Τα οχήματα αυτά είναι το 1/10 από τα 1.400 οχήματα που θα ενισχύσουν την Πυροσβεστική μέσα από το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ» τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

Αποτελούν απόδειξη ότι καθημερινά η πατρίδα προοδεύει και κάνει βήματα μπροστά ακολουθώντας έναν σχεδιασμό που με προσήλωση τελικά αποδίδει. Θέλω να θυμίσω πού ήταν η Πολιτική Προστασία το 2019 και πού σήμερα, συνέχισε ο πρωθυπουργός.

Η πρόληψη είναι αυτή που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις πυρκαγιές, οι πυροσβέστες μας λένε ότι τις δασικές πυρκαγιές τις σβύνεις τον χειμώνα. Έχουμε δαπανήσει πάνω από 400 εκατ. ευρώ σε καθαρισμούς δασών και διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών ώστε οι φωτιές του καλοκαιριού να έχουν λιγότερο καταστροφικό αποτύπωμα

Το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ 2,1 δισ. ευρώ έχει σχεδιαστεί ώστε να είμαστε πρωταγωνιστές στην Ευρώπη στις δομές Πολιτικής Προστασίας.

Με χαρά διαπίστωσα ότι υπάρχει αύξηση των κονδυλίων από την ΕΕ για τα ζητήματα Πολιτικής Προστασίας. Όταν αντιμετωπίζουμε το ζήτημα της κλιματικής κρίσης πρέπει να ασχοληθούμε και το πώς θα προστατεύσουμε τους πολίτες το 2025. Γιατί οι συμπολίτες μπορεί να θέλουν να συμβάλουν στην απανθρακοποίηση αλλά θέλουν και την πολιτεία να είναι δίπλα τους.

Η δική μας αποστολή είναι να δώσουμε στις δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας όλη τη στήριξη ώστε οι κερδισμένες μάχες να είναι περισσότερες από τις χαμένες. Να είστε σίγουροι ότι η πολιτεία θα είναι μπροστά σας και είμαστε σίγουροι ότι θα σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων και στη φετινή αντιπυρική περίοδος.

Κεφαλογιάννης: Βελτιώνεται ο χρόνος αντίδρασης σε φωτιές

«Με τα μέσα αυτά βελτιώνεται ο χρόνος αντίδρασης σε φωτιές. Αποτελούν μέρος του προγράμματος ΑΙΓΙΣ για τη στήριξη των πυροσβεστών ενισχύοντας την ασφάλεια τους και την επιχειρησιακή τους δυνατότητα. Εντός του 2025 θα παραλάβουμε 296 οχήματα και το 2026 άλλα 331 με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Με το τέλος του ΑΙΓΙΣ το Πυροσβεστικό Σώμα θα διαθέτει 1.400 νέα οχήματα» τόνισε ο υπουργός Κλιματικής Αλλάγης.

«Η Πολιτική Προστασία δεν είναι απλά μια δημόσια υπηρεσία, είναι το πρόσωπο της Πολιτείας στις πιο σκληρές μάχες. Είναι ο θεσμός που όταν οι άλλοι λόγω των συνθηκών υποχωρούν, αυτός εμφανίζεται» πρόσθεσε ο κ. Κεφαλογιάννης. «Γι αυτό οφείλουμε να είμαστε οργανωμένοι και συνεπείς» συμπλήρωσε.

Η Πολιτική Προστασία γίνεται σύστημα πρόληψης και έγκαιρης απόκρισης. Μετεξελίσσεται σε διαλειτουργικό μηχανισμό. Τοποθετείται στο επίκεντρο της εθνικής στρατηγικής και σε αυτόν τον δρόμο έχουμε συμμάχους τους ευρωπαίους εταίρους, τις τοπικές κοινωνίες και τους άνδρες και τις γυναίκες της πυροσβεστικής, κατέληξε ο κ. Κεφαλογιάννης

Στην εκδήλωση βρίσκεται και η Ευρωπαία Επίτροπος Ισότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χατζά Λαμπίμπ, η οποία στην ομιλία της αρχικά ανέφερε ότι «η Ευρώπη είναι η πιο γρήγορα θερμαινόμενη ήπειρος του πλανήτη. Παίρνουμε τις απειλές αυτές σοβαρά. Αυτά τα οχήματα που παραλαμβάνονται σήμερα το αποδεικνύουν. Η Ελλάδα δεν είναι μόνη της. Είστε μέρος της οικογένειας Πολιτικής Προστασίας της Ευρώπης».

«Τα οχήματα αυτά δεν είναι μόνο πλήρως εξοπλισμένα αλλά αποτελούν ένδειξη αλληλεγγύης. Τα οχήματα αυτά αποδεικνύουν τι σημαίνει ετοιμότητα. Η Ελλάδα έχει δείξει ότι η αλληλεγγύη δεν είναι μια κενή λέξη. Έχετε ανταποκριθεί από το 2016 σε 21 αιτήματα για συνδρομή σε φωτιές και μόνο 3 αυτόν το μήνα για γειτονικές χώρες» πρόσθεσε η Ευρωπαία επίτροπος. 

«Σας ευχαριστώ για τον ηγετικό σας ρόλο στην Ευρώπη» κατέληξε.

Ο υπουργός παρουσίασε το εύρος του εξοπλιστικού και τεχνολογικού μετασχηματισμού της Πολιτικής Προστασίας ενόψει και της εκδήλωσης παράδοσης νέων μέσων στο Ολυμπιακό Στάδιο, παρουσία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, και της Ευρωπαίας επιτρόπου για την Αντιμετώπιση Κρίσεων, Χατζα Λαμπίμπ. Όπως είπε, η χώρα ενισχύει τόσο τον επίγειο όσο και τον εναέριο στόλο της, ενώ προχωρά στη σταδιακή θωράκιση της πρόληψης μέσω του Εθνικού Προγράμματος «ΑΙΓΙΣ». «Δεν είναι μόνο τα οχήματα. Είναι συστήματα επικοινωνίας, είναι η εθνική βάση δεδομένων, είναι και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης – όλα συνιστούν βήματα ψηφιακής ετοιμότητας», σημείωσε.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση αναφέρθηκε στα εναέρια μέσα που διαθέτει η χώρα, τονίζοντας ότι σήμερα επιχειρούν καθημερινά από 80 έως 85 αεροσκάφη και ελικόπτερα, εκ των οποίων 49 ενοικιαζόμενα μέσω συμφωνίας που ξεκίνησε το 2024, και 30-35 του εθνικού στόλου. «Η διασπορά τους καλύπτει όλη τη χώρα, με βάση τον χάρτη επικινδυνότητας», σημείωσε.

Ο κ. Κεφαλογιάννης στάθηκε ιδιαίτερα στη χρήση drones, τα οποία, όπως δήλωσε, αυξήθηκαν φέτος από 40 σε 87 και «προσφέρουν κρίσιμο πλεονέκτημα στην άμεση ανίχνευση πυρκαγιών». «Τα drones εντοπίζουν τον καπνό πριν καν γίνει φωτιά. Αυτό μας επιτρέπει να στέλνουμε άμεσα δυνάμεις. Με βάση τα στατιστικά, το 90% των πυρκαγιών κατασβήνεται στα πρώτα λεπτά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι παρατηρείται μείωση κατά 34% στις καμένες εκτάσεις σε σχέση με το 2023, με τη μείωση, όπως ανέφερε, να φτάνει το 90% στα δάση (1.200 στρέμματα φέτος έναντι 19.000 πέρυσι).

Ο υπουργός δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει τον ανθρώπινο παράγοντα, σημειώνοντας ότι «δυστυχώς, πάνω από το 60% των πυρκαγιών προέρχεται από αμέλεια, όχι πρόθεση». Ανέφερε ως ενδεικτικά παραδείγματα τις εργασίες καύσης ή χρήσης εργαλείων σε ακατάλληλες συνθήκες, καλώντας τους πολίτες να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας, ιδίως τις ημέρες με αυξημένο δείκτη επικινδυνότητας.

Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή συνεργασία στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών, επεσήμανε πως τα ένα μέρος των Canadair που διαθέτει η Ελλάδα εντάσσονται στο πλαίσιο του rescEU, της διαδικασίας δηλαδή κατά την οποία προσφέρεται και λαμβάνεται βοήθεια μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ. Εξήρε, επίσης, την επίτροπο Χατζα Λαμπίμπ, για τη δέσμευσή της, όπως είπε, να παρουσιάσει ένα ολιστικό σχέδιο ενίσχυσης της πρόληψης και της τεχνογνωσίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ υπενθύμισε ότι «το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ χρηματοδοτείται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ – η ευρωπαϊκή συνδρομή είναι καθοριστική».

Ο υπουργός σημείωσε ότι τα παλαιά οχήματα, τα οποία αποσύρονται, θα διατεθούν σε εθελοντικές οργανώσεις, δήμους και περιφέρειες. «Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους 5.500 εθελοντές Πολιτικής Προστασίας και τους 5.000 εθελοντές πυροσβέστες – είναι κρίσιμος ο ρόλος τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Για το ενδεχόμενο επικίνδυνων καιρικών φαινομένων τις επόμενες ημέρες, ο κ. Κεφαλογιάννης προειδοποίησε: «Οι πρώτες προβλέψεις δείχνουν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών, ακόμα και 43. Αν προστεθούν και οι άνεμοι, μιλάμε για ένα τριπλό μείγμα υψηλού κινδύνου: ξηρότητα, θερμότητα, άνεμοι».

Τέλος, σημείωσε ότι φέτος πραγματοποιήθηκαν καθαρισμοί σε 702.000 οικόπεδα και ήδη έχουν επιβληθεί πρόστιμα στο 10% όσων δεν συμμορφώθηκαν. Όπως είπε, «ο καθαρισμός δεν είναι εφάπαξ ενέργεια. Χρειάζονται συνεχείς μικρές παρεμβάσεις καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο».

Ο κ. Κεφαλογιάννης πρόσθεσε ότι «σε κάθε περίπτωση, αν πάμε στην ουσία της υπόθεσης, μπορούμε να πούμε ότι η κυβέρνηση όσον αφορά την εξωτερική πολιτική έχει ενεργήσει όλο το προηγούμενο διάστημα με μία υπευθυνότητα. Η φωνή της Ελλάδας σε όλα τα διεθνή φόρα, είτε είναι ΝΑΤΟ είτε Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ιδιαίτερα ισχυρή. Και για να μπούμε στην ουσία του τουρκολιβυκού συμφώνου, το οποίο τυπικά η λιβυκή πλευρά δεν έχει κυρώσει και άρα στην ουσία με βάση και το διεθνές δίκαιο, δεν υπάρχει τέτοιο σύμφωνο, ακόμα και αυτές οι περιοχές που βγήκαν προς διερεύνηση από πλευράς Τουρκίας και Λιβύης, δεν εμπίπτουν στην ελληνική ΑΟΖ. Η μόνη ΑΟΖ την οποία στην ουσία σεβάστηκε – να το πω σε εισαγωγικά – «αυτή η συμφωνία» είναι η ελληνική, μπαίνει στην αιγυπτιακή, μπαίνει στη μύτη πάνω στην ιταλική και στη μαλτέζικη, στην ελληνική δεν μπαίνει».  Συνεχίζοντας, σημείωσε ότι «παρ’όλα αυτά, πολύ ορθά το υπουργείο Εξωτερικών έχει πει ότι δεν θα δεχτούμε καμία παράβαση».

Ερωτηθείς για ότι μαζεύονται πολλές κακές εικόνες, με θέματα όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ο δημόσιος καυγάς μεταξύ δύο κορυφαίων υπουργών για τον χειρισμό εθνικών θεμάτων, τα Τέμπη, ο κ. Κεφαλογιάννης απάντησε: «Είναι διαφορετική κλίμακα, υπάρχει ίσως και διαφορετική πολιτική άποψη επί ενός θέματος..το χθεσινό μεταξύ του κ. Δένδια και του κ. Γεωργιάδη το βλέπω σαν μια διαφορετική πολιτική άποψη, και είναι διαφορετικό να συζητάμε για ζητήματα που όντως μπορεί να έχουν ακόμη και ποινικό ζήτημα».

Υπενθυμίζεται ότι με μια λιτή δήλωση απάντησαν χθες συνεργάτες του υπουργού Άμυνας στις αιχμές που άφησε ο Αδωνις Γεωργιάδης σχετικά με το τουρκολυβικό μνημόνιο. “Στη δημόσια σφαίρα έχει τη σημασία του ό,τι λέγεται, αλλά κυρίως σημασία έχει ποιος το λέει”, σημείωσαν συνεργάτες του Νίκου Δένδια στην “Καθημερινή”. 

Νωρίτερα χθες ο Αδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στο OPEΝ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, άφησε αιχμές για τον κ. Δένδια: «Είναι ευχάριστο; Είναι πάρα πολύ δυσάρεστο. Δυστυχώς, για πάρα πολλά χρόνια, όχι μόνο επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά και νωρίτερα, η Ελλάδα δεν μπορούσε να κλείσει συμφωνία με τη Λιβύη και δεν είχαμε ανακηρύξει ΑΟΖ εκεί για διάφορους λόγους. Δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες γιατί δεν έγινε η συμφωνία εκεί. Δεν έγινε. Κάποια στιγμή, λοιπόν, από ολιγωρία, εμείς δεν είχαμε κάνει συμφωνία, δεν κατάλαβε τότε το υπουργείο Εξωτερικών και βγήκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Στην πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη. Εκείνη την εποχή έγινε. Δεν ξέρω τι έγινε. Ηταν ευθύνη του υπουργείου Εξωτερικών, όχι του υπουργείου Ανάπτυξης. Το ΥΠΕΞ έπρεπε να το εμποδίσει και δεν το εμπόδισε. Πάμε παρακάτω».

Κατά το χθεσινό briefing ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κλήθηκε να σχολιάσει τις δηλώσεις του υπουργού Υγείας: «Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δεν απέδωσε καμία μομφή κατά του πρώην υπουργού Εξωτερικών και νυν υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια για το τουρκολιβυκό μνημόνιο» είπε ο Παύλος Μαρινάκης. Ερωτηθείς να απαντήσει αν υπάρχει κόντρα μεταξύ των δύο υπουργών, ο κ. Μαρινάκης είπε ότι «τίποτα από όλα αυτά δεν υπάρχει».

Πηγή: skai.gr

Πλέον δεν υπάρχει ενιαίο πύρινο μέτωπο, αλλά διάσπαρτες μικροεστίες γύρω από τον Δαφνώνα, τον Άγιο Γεώργιο Συκούσης, στην Βέσσα και στο Λιθί, που αντιμετωπίζονται.

Σύμφωνα με ενημέρωση της Πυροσβεστικής, υπάρχουν συνεχείς αναζωπυρώσεις, ενώ η φωτιά έχει επικεντρωθεί στο νότιο κομμάτι του νησιού.

Πλέον, με τις ενισχύσεις που έχουν φτάσει στο νησί, επιχειρούν στα πύρινα μέτωπα 444 πυροσβέστες με 21 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων δασοκομάντος και 85 οχήματα, 4 αεροσκάφη, 14 ελικόπτερα εκ των οποίων το ένα για συντονισμό και πλήθος εθελοντών και Στρατός και υδροφόρες ΟΤΑ.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, έχουν γίνει στάχτη περισσότερα από 60.000 στρέμματα γης.

Νέα μηνύματα του 112 σήμερα

Νέα μηνύματα από το 112 εκδόθηκαν σήμερα το πρωί για εκκενώσεις περιοχών.

Το πιο πρόσφατα μήνυμα ανέφερε: “Αν βρίσκεστε στην περιοχή παραλία Λιθί και Λιθί Χίου απομακρυνθείτε προς κοινοτική αίθουσα Νεοχωρίου διαμέσου Αρμολίων”.

Νωρίτερα, άλλο μήνυμα του 112 ανέφερε: “Αν βρίσκεστε στην περιοχή Βέσσα Χίου απομακρυνθείτε προς Αρμόλια Χίου”.

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η Χίος

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας κηρύχθηκε λόγω των πυρκαγιών ο δήμος Χίου έως τις 22 Ιουλίου 2025, με απόφαση του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας κ. Νικολάου Παπαευσταθίου.

Το σχετικό αίτημα υπεβλήθη τη Δευτέρα από τον δήμο Χίου, προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι έκτακτες ανάγκες που προκάλεσαν οι πυρκαγιές στο νησί.

Ο δήμαρχος Χίου Ιωάννης Μαλαφής μίλησε στην «Κοινωνία Ώρα MEGA» για την κατάσταση που επικρατεί στο νησί.

«Επειδή οι δυνάμεις είναι πάρα πολλές, τα πάντα θα εξαρτηθούν από το εάν βοηθήσει καιρός. Αν βοηθήσει ο καιρός να πέσουν οι άνεμοι όπως το βράδυ, που δεν είχαμε μεγάλες αναζωπυρώσεις, πιστεύω θα τα καταφέρουμε. Το μεγάλο μέτωπο είναι κεντρικά και νότια. Έχουμε δώσει εντολές για εκκενώσεις και δώσαμε και σήμερα γιατί κάποιοι κάτοικοι επέστρεψαν. Έχουμε σώσει πολλά σπίτια γιατί είχε πολλά μέτωπα σε πολλά χιλιόμετρα διαφορά από εστία σε εστία. Γινόταν αγώνας πολυμέτωπος. Ήμασταν σε διάσπαση δυνάμεων για να σωθούν σπίτια. Δεν έχουμε αναφορές για μεγάλες καταστροφές σε σπίτια. Πάει προς τα Μαστιχοχώρια. Η πόλη της Χίου μέχρι και χθες είχε αναζωπυρώσεις. Οι επόμενες 2 ώρες θα δείξουν», ανέφερε.

Κεφαλογιάννης: «Η Πολιτεία εξετάζει σοβαρότατα το ενδεχόμενο οργανωμένης εγκληματικής ενέργειας»

Κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε), σε συνεργασία με δυνάμεις της Κρατικής Ασφάλειας του νησιού, διερευνούν τα αίτια των πυρκαγιών.

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γ. Κεφαλογιάννης μετέβη στη Χίο, συνοδευόμενος από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Νίκο Παπαευσταθίου. Στο Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο «ΟΛΥΜΠΟΣ», ενημερώθηκε αναλυτικά, από τον Υπαρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγο Γεώργιο Μαρκουλάκη, για την κατάσταση και αμέσως μετά πραγματοποίησε σύσκεψη Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας με τους, Περιφερειάρχη, Κώστα Μουτζούρη, τον Δήμαρχο, Γιάννη Μαλαφή και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης ο υπουργός ανέφερε μεταξύ άλλων:

«Από χθες, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ταυτόχρονες πυρκαγιές σε πολλαπλά, γεωγραφικά ασύνδετα σημεία του νησιού – ένα μοτίβο που δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο. Η Πολιτεία εξετάζει σοβαρότατα το ενδεχόμενο οργανωμένης εγκληματικής ενέργειας, δηλαδή εμπρησμών, και γι’ αυτό έχει ήδη μεταβεί στο νησί η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, που συνεργάζεται στενά με την Κρατική Ασφάλεια.

Δεν θα κρυφτούμε πίσω από τις λέξεις: όταν ξεσπούν φωτιές ταυτόχρονα σε τόσο διάσπαρτα σημεία, οφείλουμε να μιλήσουμε για ύποπτη δραστηριότητα. Και αν επαληθευτεί ότι πρόκειται για συντονισμένες εμπρηστικές ενέργειες, τότε έχουμε να κάνουμε με μία επικίνδυνη, εγκληματική επίθεση κατά της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της ζωής.

Σε συνεννόηση με τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ενισχύονται οι αστυνομικές δυνάμεις στο νησί. Διπλασιάζονται τα στρατιωτικά περίπολα, ενώ ενισχύονται άμεσα και οι πυροσβεστικές δυνάμεις.»

Αποκαρδιωτικές είναι οι εικόνες στο δάσος της Κλειδούς, το οποίο σε μεγάλο βαθμό κάηκε από την πυρκαγιά της Κυριακής με εθελοντές και πυροσβέστες να καταβάλουν μεγάλη προσπάθεια για να μην καταστραφεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που βρίσκεται εκεί.

«Η Κλειδού πονάει μα θα γιάνει» λέει η Ε.Γεωργαντή, εκπαιδευτικός στο Κέντρο, σημειώνοντας ότι τα χειρότερα αποφεύχθηκαν χάρη στην προσφορά και στη θυσία πυροσβεστών και κυρίως εθελοντών, παιδιών της περιοχής και του νησιού πολλά από τα οποία πέρασαν από τα προγράμματα του κέντρου.

Όπως αναφέρει ο επιστημονικά υπεύθυνος του Κέντρου Σ.Σπυράκης μεγάλο μέρος του πεδίου όπου γίνονταν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του κέντρου καταστράφηκε από τη φωτιά αλλά ευτυχώς η προσπάθεια όλων έσωσε το κέντρο. «30 χρόνια μετά, το δάσος της Κλειδούς καίγεται ξανά και μάλιστα σε μεγάλη έκταση» λέει ο ίδιος, επισημαίνοντας ωστόσο ότι πλέον όλη η προσπάθεια στρέφεται στην δράσης αναγέννησης της περιοχής.

Σε δηλώσεις του από το Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων, ο κ. Κεφαλογιάννης παρέθεσε λεπτομερή στοιχεία για την επιχειρησιακή δύναμη που έχει αναπτυχθεί στο νησί, υπογραμμίζοντας τον υψηλό βαθμό ετοιμότητας και κινητοποίησης:

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο εμπρηστικής δραστηριότητας, ο Υπουργός τόνισε την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των δεδομένων πριν υπάρξουν οριστικά συμπεράσματα:

«Το γεγονός ότι έχουν εκδηλωθεί εστίες φωτιάς σε γεωγραφικά απομακρυσμένα σημεία του νησιού μας ανησυχεί και μας προβληματίζει. Αποτελεί σαφώς αντικείμενο διερεύνησης, ωστόσο σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει κάποια επίσημη ενημέρωση για συλλήψεις ή προσαγωγές υπόπτων», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Κεφαλογιάννης επανέλαβε ότι οι έρευνες για τα αίτια της πυρκαγιάς βρίσκονται σε εξέλιξη, υπό τον συντονισμό της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, αλλά οποιαδήποτε αναφορά σε ευθύνες ή πρόσωπα παραμένει πρόωρη και ατεκμηρίωτη.

Ο Υπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στην πορεία της αντιπυρικής περιόδου, υπογραμμίζοντας ότι μέχρι στιγμής καταγράφεται αισθητή μείωση στις ενάρξεις πυρκαγιών σε σύγκριση με την περσινή χρονιά. Ωστόσο, επισήμανε ότι απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση και συμμόρφωση με τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «έχουμε ξεπεράσει ήδη τις 3.300 ενάρξεις πυρκαγιών από την αρχή του έτους».

Ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε πως η έγκαιρη κινητοποίηση και ο ενισχυμένος μηχανισμός έχουν αποτρέψει την επέκταση πυρκαγιών, όπως στην περίπτωση του Γραμματικού, όπου με τη συνδρομή 18 εναέριων μέσων και ισχυρών επίγειων δυνάμεων, η φωτιά τέθηκε γρήγορα υπό έλεγχο. Η πυρκαγιά προκλήθηκε από ένα τυχαίο γεγονός — ένα μεγάλο πουλί που χτυπήθηκε σε γραμμές της ΔΕΗ. Οι αιτίες πρόκλησης πυρκαγιάς μπορεί να ποικίλλουν: από εμπρησμό, αμέλεια ή δόλο έως και ένα τυχαίο περιστατικό, σημείωσε.

Σε ό,τι αφορά την επιχειρησιακή ετοιμότητα, ο Υπουργός ανέφερε πως φέτος επιχειρούν 80–85 εναέρια μέσα, εκ των οποίων 30–35 ανήκουν στον εθνικό στόλο και τα υπόλοιπα έχουν μισθωθεί μέσω της πενταετούς σύμβασης με την NSPA. Επισήμανε επίσης την ιστορικά αυξημένη στελέχωση του Πυροσβεστικού Σώματος, το οποίο αριθμεί σήμερα 18.000 πυροσβέστες — 15.500 μόνιμοι και πενταετούς υποχρέωσης και 2.500 εποχικοί. Επιπλέον, συνδράμουν περίπου 5.000 εθελοντές πυροσβέστες και άλλοι 5.500 εθελοντές της Πολιτικής Προστασίας. Όπως ανέφερε, οι αριθμοί αυτοί είναι σημαντικά αυξημένοι όχι μόνο σε σχέση με πέρυσι, αλλά και διαχρονικά τα τελευταία χρόνια.

Επιπλέον, διπλασιάστηκε φέτος ο αριθμός των drones (από 45 σε 82), ενισχύοντας ουσιαστικά την εναέρια επιτήρηση και τον έγκαιρο εντοπισμό καπνού, με δυνατότητα λειτουργίας και κατά τη διάρκεια της νύχτας μέσω θερμικών καμερών.

Ο κ. Κεφαλογιάννης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της πρόληψης, αναφερόμενος στους καθαρισμούς οικοπέδων. Όπως δήλωσε, φέτος υποβλήθηκαν περισσότερες από 700.000 δηλώσεις καθαρισμού, αριθμός ιδιαίτερα ικανοποιητικός, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η φετινή προθεσμία ήταν κατά 45 ημέρες μικρότερη από πέρυσι. Τόνισε ότι η ευθύνη για τους καθαρισμούς είναι συλλογική – αφορά τόσο τους πολίτες όσο και τους Δήμους, οι οποίοι φέτος έλαβαν χρηματοδότηση 40 εκατ. ευρώ, υπερδιπλάσια σε σχέση με τα δύο προηγούμενα έτη, αποκλειστικά για δράσεις Πολιτικής Προστασίας.

Ο Υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη αξιοποίησης των κονδυλίων αυτών για προσλήψεις προσωπικού, απόκτηση εξοπλισμού και διενέργεια ελέγχων. Υπενθύμισε ότι οι Δήμοι έχουν την υποχρέωση να διενεργούν ελέγχους και τη δυνατότητα, βάσει του θεσμικού πλαισίου, να προχωρούν σε αυτεπάγγελτους καθαρισμούς και να επιβάλλουν πρόστιμα στους ιδιοκτήτες, με τις σχετικές δαπάνες να επιστρέφονται στους Δήμους. Παράλληλα, εξετάζεται η σύνδεση της χρηματοδότησης με την αποτελεσματικότητα των Δήμων στην άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.

Αναφέρθηκε επίσης στις σημαντικές θεσμικές αλλαγές που υλοποιήθηκαν φέτος σε σχέση με πέρυσι, εστιάζοντας στη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας καταγγελιών του Υπουργείου. Όπως ανέφερε, το 2024 μόλις το 55% των Δήμων ήταν συνδεδεμένοι στην πλατφόρμα, ενώ φέτος, χάρη στη συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, σχεδόν το σύνολο των Δήμων συμμετέχει. Οι καταγγελίες που καταχωρούνται στην πλατφόρμα ελέγχονται πλέον και από την Πυροσβεστική.

Ανέδειξε την πρόοδο στον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων και τη σημασία της καθημερινής παρακολούθησης του Χάρτη Επικινδυνότητας, τονίζοντας: «Σε ό,τι αφορά την Πολιτική Προστασία, πλέον είναι ξεκάθαρα τα πρωτόκολλα και οι διαδικασίες στο πεδίο. Η Πολιτική Προστασία είναι εκείνη που συντονίζει το σύνολο των δυνάμεων όταν ξεσπά μια μεγάλη πυρκαγιά. Η Πυροσβεστική, η Ελληνική Αστυνομία, το Λιμενικό, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες έχουν όλοι συγκεκριμένους ρόλους». Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας: «Το σημαντικό είναι η πρόληψη. Νομίζω ότι πρέπει να αλλάξουμε τρόπο σκέψης — ως πολίτες, ως κράτος, αλλά και ως οργανισμοί».

Απαντώντας σε ερωτήσεις για τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, ο Υπουργός επισήμανε τη σημαντική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, με αύξηση των μόνιμων πυροσβεστών από 13.000 το 2019 σε 15.500 σήμερα, και των εποχικών από 1.000 σε 2.500. Υπογράμμισε επίσης την επέκταση της περιόδου απασχόλησης των εποχικών πυροσβεστών από 6 σε 8 μήνες, λόγω της αυξημένης διάρκειας της αντιπυρικής περιόδου. Τέλος, αναφέρθηκε στο επικείμενο νομοσχέδιο που πρόκειται να ψηφιστεί την επόμενη Τετάρτη, το οποίο θα επιτρέπει τη στελέχωση μόνιμων θέσεων από εποχικούς και εθελοντές πυροσβέστες.

Σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι η κυβέρνηση δεν θα σταθεί εμπόδιο σε καμία ανακριτική διαδικασία, διαχωρίζοντας την απλή αναφορά ονομάτων από την αποδεδειγμένη εμπλοκή. Όπως ανέφερε: «Περιμένουμε να δούμε τη δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία ακόμη δεν έχει φτάσει στη Βουλή. Πολλές φορές, από την εμπειρία μου ως ποινικολόγος, γνωρίζω ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ μιας μαρτυρικής αναφοράς και της ουσιαστικής εμπλοκής ενός προσώπου από την Εισαγγελική ή Ανακριτική Αρχή». Υπενθύμισε ότι οι καταχρήσεις στις επιδοτήσεις αποτελούν διαχρονικό φαινόμενο, το οποίο στο παρελθόν έχει οδηγήσει ακόμη και σε καταδίκες Υπουργών. Αναγνώρισε ότι το θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται βελτιώσεις, επισημαίνοντας τη σημασία της διατήρησης και εξορθολογισμού του συστήματος επιδοτήσεων για την αγροτική παραγωγή. Όσον αφορά την επιστροφή καταχρηστικά καταβληθεισών επιδοτήσεων, διευκρίνισε ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα ποσά είτε επιστρέφονται από τους ίδιους τους παραγωγούς είτε συμψηφίζονται με μελλοντικές επιδοτήσεις, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο Υπουργός δήλωσε ότι, εθνικός στόχος είναι λιγότερες πυρκαγιές και μεγαλύτερη προστασία ανθρώπων, περιουσιών και περιβάλλοντος. Με σχέδιο, πρόληψη, συνεργασία και υπευθυνότητα, μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Την παραπομπή σε προανακριτική έρευνα του κ. Κεφαλογιάννη ως υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών την περίοδο 2019-2021 προτείνουν οι προτάσεις ΠΑΣΟΚ και συμμαχίας «4» (Πλεύση, Λύση, Νίκη, ανεξάρτητοι).

Το γραπτό υπόμνημα έχει ως εξής: 

Θέμα: «Υπόμνημα του Βουλευτή Ρεθύμνης Ιωάννη Κεφαλογιάννη, πρώην Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών, στο πλαίσιο της συζήτησης των προτάσεων για τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προκαταρκτικής Εξέτασης κατ’ άρθρο 86 παρ. 3 του Συντάγματος, καθώς και τα άρθρα 153 επ. του Κανονισμού της Βουλής και το άρθρο 5 του ν. 3126/2003 «Περί Ποινικής Ευθύνης Υπουργών».

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω τη νομική και πραγματική βάση της θέσης μου, αναφορικά με την πρόταση των Κ.Ο. της αντιπολίτευσης, και δη αυτής της Κ.Ο. του ΠΑ.ΣΟ.Κ., για παραπομπή μου σε Ειδική Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προκαταρκτικής Εξέτασης, κατ’ άρθρο 86 παρ. 3 του Συντάγματος, καθώς και τα άρθρα 153 επ. του Κανονισμού της Βουλής και το άρθρο 5 του ν. 3126/2003 «Περί Ποινικής Ευθύνης Υπουργών», για τη διερεύνηση τυχόν αδικημάτων, που έχουν τελεστεί κατά την άσκηση των καθηκόντων μου ως Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών με αρμοδιότητα τις μεταφορές στην υπόθεση του τραγικού σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη. Η πρόταση αυτή, κατά το μέρος που με αφορά, στερείται συνταγματικής, νομικής και πραγματολογικής θεμελίωσης. 

Συγκεκριμένα, κρίσιμη παράμετρο για τα προς εξέταση ζητήματα αποτελεί το ρυθμιστικό πεδίο του άρθρου 86 Συντ., που προβλέπει τα σχετικά με την ποινική ευθύνη των Υπουργών και των Υφυπουργών. Το άρθρο 86 Συντ. οριοθετεί υποκειμενικά και αντικειμενικά την εν λόγω διαδικασία προβλέποντας εναντίον ποιων προσώπων και για ποιες αξιόποινες πράξεις ασκεί την αρμοδιότητά της η Βουλή. Η παρ. 1 του άρθρου 86 ορίζει ποια πρόσωπα εμπίπτουν στο καθεστώς αυτό, εντός ποιου χρονικού διαστήματος («κατά την άσκηση των καθηκόντων τους») και επιφυλάσσει στον νομοθέτη την περαιτέρω εξειδίκευση του κανονιστικού πλαισίου. Τα σχετικά εξειδικεύει ο οργανικός νόμος ν. 3126/2003 και συγκεκριμένα στο άρθρο 1 περιορίζει το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 86 Συντ. στα πλημμελήματα και στα κακουργήματα. Καταρχήν, η γραμματική διατύπωση της διάταξης για το ποιες αξιόποινες πράξεις υπάγονται στο άρθρο 86 Σ είναι expressis verbis. Όσες τελούνται «κατά την άσκηση των καθηκόντων». 

Επομένως, η συνταγματική έννοια του καθήκοντος σε επίπεδο κοινού νόμου συνδέεται με την έννοια της αρμοδιότητας. Και κατά χρόνο (άσκησα ή όχι την αρμοδιότητα κατά τον χρόνο, που έφερα την ιδιότητα του Υφυπουργού) και καθ’ ύλην (η ποινικά κολάσιμη πράξη, που μου αποδίδεται, υπάγεται στον «κύκλο» των αρμοδιοτήτων μου, όπως προσδιορίζονται από τον νόμο). 

Κατωτέρω θεμελιώνονται οι νομικοί και πραγματικοί λόγοι, οι οποίοι αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι για καμιά εκ των αποδιδόμενων εις βάρος μου πράξεων δεν συντρέχει περίπτωση τέλεσης αξιόποινης πράξης. 

I. Περί αρμοδιοτήτων μου ως Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών με αρμοδιότητα τις μεταφορές.

Με την υπ’ αριθμ. ΔΝΣα΄/οικ.59172/7775/ΦΝ459/19 (ΦΕΚ 3058 Β/30-7-2019) υπουργική απόφαση, μου ανετέθησαν ως Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών αρμοδιότητες που αφορούσαν μεταξύ άλλων:

• Στην εποπτεία της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών, της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών.
• Στην από κοινού εποπτεία με τον αρμόδιο Υπουργό του ΟΣΕ Α.Ε., που αναλυόταν σε αρμοδιότητα επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου, αξιολόγησης των εισηγήσεων του οργανισμού, χωρίς να διαθέτω σε καμία περίπτωση αποκλειστική, συντρέχουσα ή παράλληλη αρμοδιότητα, ούτε καθ’ ύλην ούτε ακόμη και εξ αντανακλάσεως για επιχειρησιακά θέματα διαχείρισης κυκλοφορίας και ασφάλειας.

Α. Περί της Ασφάλειας των Σιδηροδρόμων – Θεσμικό και Λειτουργικό Πλαίσιο

Η πολυπλοκότητα και η συνθετότητα του θεσμικού πλαισίου, που διέπει τις αρμοδιότητες επί της ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε εθνικό επίπεδο, επιβάλλει τη σαφή διάκριση των αρμοδιοτήτων των επιμέρους οργάνων, προς αποφυγή σύγκρουσης ή σύγχυσης αρμοδιοτήτων και για αυτό τον λόγο διακρίνει σαφώς τις αρμοδιότητες μεταξύ:

• του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών,
• του ΟΣΕ Α.Ε. (Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος), και
• της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη σαφή διάκριση μεταξύ των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, του ΟΣΕ και της ΡΑΣ, με σκοπό την οριοθέτηση της επιχειρησιακής ευθύνης και τον έλεγχο εφαρμογής του νομοθετικού πλαισίου για την ασφάλεια και τη διαχείριση της κυκλοφορίας του σιδηροδρομικού δικτύου. Όπως μνημονεύεται κατωτέρω, τα εν λόγω πεδία νομικής και διοικητικής δράσης δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Υπουργείου, αλλά στους προαναφερόμενους φορείς.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ασκεί εποπτεία σε ζητήματα σιδηροδρομικών μεταφορών μέσω της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών, η αρμοδιότητα της οποίας περιορίζεται στην παρακολούθηση της ανάγκης επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου, στην αξιολόγηση των εισηγήσεων των αρμόδιων θεσμικών φορέων, στην ανάληψη πρωτοβουλιών για την εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και στην κατά ιεραρχικό λόγο και τάξη ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας. Η εν λόγω Διεύθυνση ουδεμία επιχειρησιακή αρμοδιότητα έχει, που αφορά στη λήψη ή εκτέλεση μέτρων ασφάλειας κυκλοφορίας ή διαχείρισης υποδομής.

Ο ΟΣΕ Α.Ε. αποτελεί το βασικό επιχειρησιακό φορέα διαχείρισης της Εθνικής Σιδηροδρομικής Υποδομής. Ως Διαχειριστής Υποδομής σύμφωνα με το ν. 4408/2016 και τον ν. 4974/2022, ο ΟΣΕ έχει αναλάβει κρίσιμες αρμοδιότητες που αφορούν:

• Στη διαχείριση της κυκλοφορίας: Ο ΟΣΕ είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για την κυκλοφορία των αμαξοστοιχιών επί του σιδηροδρομικού δικτύου. Αυτό περιλαμβάνει τη ρύθμιση της κυκλοφορίας μέσω του Γενικού Κανονισμού Κίνησης και των εγκυκλίων της Διεύθυνσης Κυκλοφορίας του Οργανισμού.
• Στην κατανομή δρομολογίων και χρέωση υποδομής: Ορίζει τη διαθεσιμότητα και κατανομή των σιδηροδρομικών διαδρομών (paths) και καθορίζει τα τέλη χρήσης της υποδομής.
• Στη διαχείριση των συστημάτων ασφάλειας: Σύμφωνα με το ν. 2671/1998 (άρθρο 1 παρ. 3α), στις αρμοδιότητες του ΟΣΕ περιλαμβάνεται ρητώς η διαχείριση των συστημάτων ρύθμισης και ασφάλειας της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας.
• Στη συντήρηση, επισκευή και αναβάθμιση της υποδομής: Ο ΟΣΕ έχει την ευθύνη για την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα του φυσικού και τεχνικού δικτύου (γραμμές, σταθμοί, ηλεκτροδότηση, σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, ισόπεδες διαβάσεις κ.λπ.).

Ο ΟΣΕ δρα ως ανεξάρτητος οργανισμός στη λήψη αποφάσεων για τη διαχείριση της υποδομής, στο πλαίσιο των διατάξεων των άρθρων 7Α, 29 και 39 του ν. 4408/2016, ενώ οι αποφάσεις για λειτουργικά θέματα (όπως περιορισμοί ταχύτητας, στελέχωση σταθμαρχείων, έκδοση οδηγιών κυκλοφορίας) λαμβάνονται από τη Διεύθυνση Κυκλοφορίας του ίδιου Οργανισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αρμοδιότητας αποτέλεσε η έκδοση οδηγιών για περιορισμούς ταχύτητας και η αυξημένη στελέχωση του Οργανισμού, που επακολούθησε του δυστυχήματος των Τεμπών. Πράξεις που συντελέσθησαν αυτοτελώς από τη Διεύθυνση Κυκλοφορίας του ΟΣΕ, χωρίς να απαιτείται απόφαση ή η με οποιονδήποτε άλλο τρόπο σύμπραξη του αρμόδιου Υπουργείου.

Η ΡΑΣ αποτελεί την Αρχή Ασφάλειας της χώρας μας σύμφωνα με το άρθρο 68 του ν. 4632/2019, κατόπιν σχετικής απαίτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2013, με σκοπό τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των αρμοδιοτήτων ασφάλειας από τα διοικητικά όργανα του Υπουργείου. 

Οι βασικές αρμοδιότητες της ΡΑΣ περιλαμβάνουν:

• Την εποπτεία εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου ασφάλειας: Η ΡΑΣ ελέγχει τη συμμόρφωση του διαχειριστή υποδομής (ΟΣΕ) και των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων (εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια) προς την κείμενη εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία ασφάλειας.
• Την αδειοδότηση του διαχειριστή υποδομής για την ασφαλή ρύθμιση της κυκλοφορίας: Σύμφωνα με το άρθρο 64 του ν. 4632/2019, ο ΟΣΕ υποχρεούται να διαθέτει σε ισχύ σχετική άδεια της ΡΑΣ για να μπορεί να διαχειρίζεται με ασφάλεια την κυκλοφορία, με ισχύ πενταετίας.
• Την παρακολούθηση της συνολικής διατήρησης της σιδηροδρομικής ασφάλειας: Στο άρθρο 56 του ίδιου νόμου προβλέπεται ότι η ΡΑΣ είναι ο φορέας συνολικής εποπτείας της ασφάλειας του σιδηροδρομικού συστήματος.

Η ΡΑΣ εκδίδει, επίσης, τις Ετήσιες Εκθέσεις Ασφάλειας και τις Ετήσιες Εκθέσεις Πεπραγμένων, οι οποίες ενημερώνουν τη διοικητική και πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για την κατάσταση ασφάλειας του δικτύου, χωρίς το Υπουργείο να διαθέτει εκτελεστική ή επιχειρησιακή αρμοδιότητα παρέμβασης, καθώς η ΡΑΣ αποτελεί νομοθετικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη αρχή απολαύουσα διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας, μη υποκείμενης σε παρεμβάσεις άλλων οργάνων. 

Συνοψίζοντας, το προαναφερθέν θεσμικό πλαίσιο διαχωρίζει με σαφήνεια τις αρμοδιότητες μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και οργάνων, ως εξής:

• Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ασκεί θεσμική εποπτεία δια της παρακολούθησης της ανάγκης επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου, της αξιολόγησης των εισηγήσεων των αρμόδιων φορέων και της εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό δίκαιο, χωρίς να καθιδρύεται υποχρέωση ως προς την επιχειρησιακή ευθύνη ασφάλειας.
• Ο ΟΣΕ Α.Ε. ως διαχειριστής υποδομής διαχειρίζεται την κυκλοφορία, εφαρμόζει μέτρα ασφάλειας, διαχειρίζεται τα συστήματα κυκλοφορίας και διασφαλίζει τη λειτουργικότητα του δικτύου.
• Η ΡΑΣ ως ανεξάρτητη Αρχή Ασφάλειας εποπτεύει την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και εκδίδει σχετικές άδειες και ετήσιες εκθέσεις.

Η λειτουργία αυτή ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και της αρχής της ανεξαρτησίας μεταξύ εποπτείας, διαχείρισης υποδομής και επιχειρησιακής εκτέλεσης, διασφαλίζοντας την αντικειμενικότητα και την ασφάλεια του σιδηροδρομικού συστήματος.

Με βάση το ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο:

1. Ως Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών ουδεμία αρμοδιότητα είχα, αποκλειστική, συντρέχουσα ή παράλληλη, καθ’ ύλην ή εξ αντανακλάσεως, ούτε συναρμοδιότητα, για θέματα ασφάλειας και διαχείρισης της κυκλοφορίας των σιδηροδρομικών μεταφορών.

2. Η επιχειρησιακή ευθύνη για την ασφάλεια ανήκει αποκλειστικά στον ΟΣΕ Α.Ε. ως διαχειριστή υποδομής και ο εποπτικός μηχανισμός στη ΡΑΣ ως Αρχή Ασφάλειας.

3. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και η πολιτική του ηγεσία ασκεί θεσμική εποπτεία, που αφορά κυρίως στην αξιολόγηση προτάσεων, που προέρχονται από τους ίδιους τους αρμόδιους φορείς (ΟΣΕ – ΡΑΣ), η οποία έχει σαφή και αυστηρά λειτουργικά όρια, καθώς ουδεμία αρμοδιότητα άμεσης επιχειρησιακής παρέμβασης αναγνωρίζεται στον νόμο.

Συνεπώς, η απόδοση ποινικής ευθύνης – που ερείδεται επί αρμοδιότητας, που δεν είχα, ή συναρμοδιότητας, που δεν μου απεδόθη – στο πλαίσιο της πρότασης για την άσκηση δίωξης μου, είναι παντελώς έωλη, καθώς δεν θεμελιώνεται από το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο ούτε προκύπτει από την οργανωτική και λειτουργική δομή της διαχείρισης της σιδηροδρομικής ασφάλειας.

ΙΙ. Περί συναρμοδιότητας στην διαδικασία προσλήψεων και στελέχωσης του ΟΣΕ

Αναφορικά με την παράλειψη, που μου αποδίδεται για την μη ενίσχυση του ΟΣΕ λεκτέα τα εξής: 

Ο ΟΣΕ ιδρύθηκε με το ν.δ. 674/70 (παρ 1 του άρθρου 18, ΦΕΚ 192/Α/19-9-1970) και όπως προβλέπεται στις διατάξεις του ν.δ. 532/72 (ΦΕΚ 161/Α/11-9-1972) αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου του Ελληνικού Δημοσίου (Ανώνυμη Εταιρεία). H λειτουργία του διέπεται από τις διατάξεις του ν. 4972/2022 (άρθρο 6 και 14) περί ανωνύμων εταιρειών και εποπτεύεται για θέματα λειτουργίας και αρμοδιοτήτων του από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών και για οικονομικά θέματα από τον Υπουργό Οικονομικών (άρθρο 20).

Σε σχέση με τη Διεύθυνση Σιδηροδρομικών Μεταφορών, που υπαγόταν σε εμένα ως Υφυπουργό (ως προς την εποπτεία της), το άρθρο 71 του π.δ. 123/2017, οριοθετεί με σαφήνεια τις αρμοδιότητες της, οι οποίες περιορίζονται:

• Σε θέματα θεσμικής εποπτείας και κανονιστικού πλαισίου.
• Σε ζητήματα κοινοποίησης και ορισμού οργανισμών πιστοποίησης και παρακολούθησης θεσμικής συμμόρφωσης, εκτός των θεμάτων αρμοδιότητας της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων.
• Σε ευρωπαϊκές υποχρεώσεις κοινοποίησης κανόνων ασφάλειας, οι οποίοι λαμβάνουν μορφή κανονιστικών ρυθμίσεων, ύστερα από εισήγηση των φορέων.

Ουδεμία διάταξη θεσπίζει αρμοδιότητα ή οποιαδήποτε εμπλοκή της εν λόγω Διεύθυνσης ή του Υφυπουργού Μεταφορών σε θέματα στελέχωσης, προσλήψεων ή υπηρεσιακής τοποθέτησης προσωπικού του ΟΣΕ. 

Συμπερασματικά, από την ανάλυση του π.δ. 123/2017 και της απόφασης ανάθεσης αρμοδιοτήτων μου, καθώς και του θεσμικού πλαισίου που ισχύει και ίσχυε κατά τον χρόνο, που έφερα την ιδιότητα του Υφυπουργού, ουδέποτε μου ανετέθη ή εθεσπίθη η οποιαδήποτε αρμοδιότητα ή υποχρέωση ενέργειας σε θέματα στελέχωσης ή διαχείρισης προσωπικού του ΟΣΕ. 

Οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί κύριας ή δευτερεύουσας αρμοδιότητας, ή συναρμοδιότητας ή ευθύνης μου ως Υφυπουργού Μεταφορών στα θέματα αυτά στερείται νομικής βάσης και αντίκειται ευθέως στο ισχύον οργανωτικό και διοικητικό πλαίσιο που διέπει το σύστημα προσλήψεων του ΟΣΕ.

ΙΙΙ. Περί της υποτιθέμενης ενημέρωσής μου από υπηρεσιακούς, συνδικαλιστικούς και άλλους φορείς. 

Η επίκληση σειράς εγγράφων, αναφορών, υπομνημάτων και μαρτυρικών καταθέσεων που προβάλλεται στην πρόταση της Κ.Ο. του ΠΑ.ΣΟ.Κ., επιβεβαιώνει ασφαλώς το γενικότερο προβληματικό περιβάλλον λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου. 

Ωστόσο, δεν στοιχειοθετείται ούτε προκύπτει εξ αυτού οιαδήποτε ποινική μου ευθύνη και σε καμία περίπτωση η πράξη, που μου αποδίδεται, δεν είναι κατά το λατινικό ρητό «certa», δηλαδή ακριβής, ώστε τυχόν κατάφασή της να θέτει ζήτημα με τις θεμελιώδεις αρχές του ποινικού δικαίου που προστατεύονται και συνταγματικά στο άρθρο 7.Αυτό επιβεβαιώνεται και από το σύνολο των εγγράφων που δήθεν θεμελιώνουν, σύμφωνα με την πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., την υποτιθέμενη παράλειψή μου, καθώς όλα φέρουν ημερομηνία πέραν της 31^ης .8. 2021, οπότε είχα απωλέσει την ιδιότητα του Υφυπουργού. Ακόμα δε και το έγγραφο της Πανελλήνιας Ένωσης Σταθμαρχών με ημερομηνία 17.6.2021 (και όχι 14/6/2021, όπως λανθασμένα αναγράφεται στην πρόταση) που επικαλείται το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν απευθύνεται σε εμένα -ευλόγως καθόσον δεν είχα καμία αρμοδιότητα επί των ζητημάτων στα οποία αναφέρεται-, ούτε περιήλθε ποτέ σε γνώση μου. Συνεπώς, ουδέν από τα επικληθέντα έγγραφα, αλλά και όσα βρίσκονται στην διαβιβασθείσα δικογραφία, προσδιορίζει παράλειψη ή άρνηση ενέργειας εκ μέρους μου. 

Τέλος, βάσει των διατάξεων του άρθρου 86 του Συντάγματος και του άρθρου 4 του ν. 3126/2003 περί ευθύνης Υπουργών, η Βουλή των Ελλήνων έχει αρμοδιότητα να ασκήσει δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης ή Υφυπουργών και κατόπιν διαβίβασης δικογραφίας από τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές και εφόσον η δικογραφία περιλαμβάνει ρητή ονομαστική αναφορά στο πρόσωπο κατά του οποίου πρόκειται να κινηθεί η διαδικασία. Στην προκειμένη περίπτωση, η δικογραφία που διαβιβάστηκε στη Βουλή από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου σχετικά με την υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε αναφορά στο πρόσωπό μου. Ουδέν στοιχείο ή ένδειξη καταλογίζεται σε βάρος μου από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Η συνταγματική αρχή της νομιμότητας της ποινικής διαδικασίας, η οποία απορρέει από το άρθρο 7 του Συντάγματος, επιβάλλει ότι κανείς δεν μπορεί να διώκεται ή να παραπεμφθεί χωρίς προηγούμενη νομίμως συγκροτημένη δικογραφία. Η δε δικογραφία αποτελεί την κύρια νόμιμη βάση, σύμφωνα με τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, για την άσκηση ποινικής διαδικασίας κατά πολιτικού προσώπου.

Επειδή, το αποδιδόμενο- αβασίμως, ως καταδείχθηκε- αδίκημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών, ως αυτό τυποποιείται στο ά. 291 ΠΚ, είναι έγκλημα αποτελέσματος και μπορεί επομένως να τελεστεί δια παραλείψεως, μόνο όταν παραλείπεται οφειλόμενη ενέργεια προς αποτροπή ή καταστολή κινδύνου. Εν προκειμένω, ενόψει των προεκτεθέντων, καθίσταται σαφές ότι ουδέποτε διέθετα αρμοδιότητα για θέματα ασφάλειας και διαχείρισης της κυκλοφορίας των σιδηροδρομικών μεταφορών, ενώ ουδέν εκ των εμπεριεχομένων εις την κοινοβουλευτική πρόταση ενημερωτικών εγγράφων, περιήλθε εις γνώση μου καθώς είχα αποχωρήσει από το Υπουργείο έχοντας απωλέσει την ιδιότητα του Υφυπουργού, προκειμένου να μπορεί να θεωρηθεί ότι συνέτρεχε εις το πρόσωπό μου οιοδήποτε καθήκον αποτροπής κινδύνου, τον οποίο παρέλειψα, ενσυνείδητα, να αποτρέψω (!)

Συμπερασματικά η απόδοση ποινικής ευθύνης εκ των υστέρων σε πρόσωπο που είχε παύσει να ασκεί καθήκοντα 18 μήνες πριν την επέλευση του συμβάντος, αποτελεί πράξη εργαλειοποίησης μίας εθνικής τραγωδίας και υπονόμευσης της θεσμικής σοβαρότητας της κοινοβουλευτικής διαδικασίας. 

Το σύνολο των προτάσεων της αντιπολίτευσης και ιδιαιτέρως του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στηρίζεται σε νομικά αβάσιμη, χρονικά ασύνδετη και πολιτικά προσχηματική συλλογιστική που στερείται νομικής και θεσμικής θεμελίωσης και συνιστά κατάχρηση της συνταγματικά προβλεπόμενης διαδικασίας για την απόδοση ποινικής ευθύνης σε μέλη της κυβέρνησης.

Με τιμή,

Ιωάννης Α. Κεφαλογιάννης

Βουλευτής Ρεθύμνου – Νέα Δημοκρατία

Πρώην Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών