Η υπό κατασκευή μονάδα, αποτέλεσμα επένδυσης ύψους 400 και πλέον εκατομμυρίων ευρώ από την ΔΕΗ και την ΔΕΠΑ Εμπορίας, αναμένεται να ενταχθεί στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας εντός του 2027 και για τη λειτουργία της θα δημιουργηθούν 80 μόνιμες θέσεις εργασίας.

«H επίσκεψη αυτή είναι και ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται μία ημέρα μετά τις σημαντικές ανακοινώσεις οι οποίες έγιναν στην Ουάσιγκτον για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενός πολύ φιλόδοξου έργου που βάζει την Ελλάδα στο κέντρο των γεωπολιτικών και γεω-ενεργειακών εξελίξεων μιας ευρύτερης περιοχής», τόνισε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης ο Πρωθυπουργός.

«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αν κοιτάξει κανείς 6-7 χρόνια πίσω, ειδικά εδώ στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, μιλάμε για μία άλλη πόλη, για έναν άλλο Έβρο, για μία τελείως διαφορετική δυναμική. Και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην επιλογή της κυβέρνησης να προτάξει την ιδιαίτερη γεωγραφική θέση της Αλεξανδρούπολης στα ενεργειακά μας σχέδια. Kαι είναι νομίζω σαφές ότι δικαιωνόμαστε για τις επιλογές αυτές που έχουμε κάνει», προσέθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο Πρωθυπουργός ενημερώθηκε για την πορεία και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου από τον Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΗ Αλέξη Παϊζή, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνο Ξιφαρά και τους Δημήτρη Κοπελούζο και Χρήστο Κοπελούζο του Ομίλου Κοπελούζου, που μέσω της Damco έχει αναλάβει την κατασκευή.

Κατά την περιήγηση στο εργοτάξιο επισημάνθηκε ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η νέα μονάδα στην κατεύθυνση ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, καθώς αναμένεται να τροφοδοτεί αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ παράλληλα θα τονώσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας μας σε περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας, σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ που έχουν αναπτυχθεί.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, ο νέος θερμοηλεκτρικός σταθμός θα συνδέεται και με την πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, καθιστώντας την περιοχή «σταυροδρόμι» δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

Η δήλωση του Πρωθυπουργού:

«Νομίζω ότι δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι στην Αλεξανδρούπολη πράγματι χτυπάει η ενεργειακή “καρδιά”, θα έλεγα όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και όλης της Ανατολικής Ευρώπης.

Μετά τις πολύ σημαντικές επενδύσεις οι οποίες έχουν γίνει μέχρι στιγμής για την υποδοχή υγροποιημένου φυσικού αερίου, εδώ δρομολογείται μία υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο.

Μία μονάδα η οποία είναι απολύτως συμπληρωματική των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, βλέπουμε εδώ στο βάθος τις ανεμογεννήτριες οι οποίες λειτουργούν. Και είναι ακριβώς αυτός ο συνδυασμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και πολύ αποτελεσματικών μονάδων φυσικού αερίου που επιτρέπουν στη χώρα μας πια να προσδοκά ότι θα έχει χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά να προσδοκά κιόλας να συνεχίσει, όπως το κάνει το τελευταίο διάστημα, να είναι εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και όχι απλά εισαγωγέας.

Η μονάδα αυτή συνολικά θα έχει ισχύ παραπάνω από 800MW. Θα ενταχθεί στο σύστημα μέσα στον επόμενο χρόνο και μιλάμε για μία επένδυση η οποία ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια ευρώ, ΔΕΗ μαζί με ΔΕΠΑ Εμπορίας, η οποία θα είναι έτοιμη μέσα στον επόμενο χρόνο.

Και, βέβαια, η επίσκεψη αυτή είναι και ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται μία ημέρα μετά τις σημαντικές ανακοινώσεις οι οποίες έγιναν στην Ουάσιγκτον για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενός πολύ φιλόδοξου έργου που βάζει την Ελλάδα στο κέντρο των γεωπολιτικών και γεω-ενεργειακών εξελίξεων μιας ευρύτερης περιοχής.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αν κοιτάξει κανείς 6-7 χρόνια πίσω, ειδικά εδώ στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, μιλάμε για μία άλλη πόλη, για έναν άλλο Έβρο, για μία τελείως διαφορετική δυναμική. Και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην επιλογή της κυβέρνησης να προτάξει την ιδιαίτερη γεωγραφική θέση της Αλεξανδρούπολης στα ενεργειακά μας σχέδια. Kαι είναι νομίζω σαφές ότι δικαιωνόμαστε για τις επιλογές αυτές που έχουμε κάνει».

Ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Αλέξης Παΐζης σημείωσε από την πλευρά του: «Είναι μία “βαριά” βιομηχανική μονάδα, παρέχει ευελιξία κι είναι συμπληρωματική των ΑΠΕ. Θεωρούμε ότι είναι μία πολύ καλή επένδυση που προάγει και το εξαγωγικό προφίλ του ενεργειακού μείγματος στην Ελλάδα και θωρακίζει το δικό μας ελληνικό σύστημα».

Στήριξη της ελληνικής πολιτείας στην ελληνική καινοτομία – Νέο πρόγραμμα 2.000 επιδοτούμενων θέσεων της ΔΥΠΑ στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη

Νωρίτερα, ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της εταιρείας Prisma Electronics, η οποία δραστηριοποιείται στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την παραγωγή προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων για τομείς όπως η άμυνα, η αεροδιαστημική, η ναυτιλία, οι βιομηχανικές εφαρμογές και οι κρίσιμες υποδομές. 

Ο Πρωθυπουργός ξεναγήθηκε από τη διοίκηση της εταιρείας, τους Γιώργο, Ηλία και Χρήστο Γιορδαμλή, στους χώρους παραγωγής. Συνομίλησε με το προσωπικό και ενημερώθηκε για τις καινοτόμες λύσεις που προσφέρει η Prisma Electronics, η οποία συνεργάζεται με κορυφαίους διεθνείς φορείς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, η Airbus DS και το CERN.

Κατά τη διάρκεια της περιήγησης στους χώρους της Prisma ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να ανακοινώσει ένα νέο πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων από τη ΔΥΠΑ για την πρόσληψη ανέργων σε θέσεις πλήρους απασχόλησης, που θα αφορά 2.000 ωφελούμενους στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η επιχορήγηση θα ανέρχεται σε έως 875 ευρώ ανά μήνα. Το πρόγραμμα θα καλύπτει μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος, περιλαμβανομένων των δώρων και του επιδόματος άδειας.

Ολοκληρώνοντας την επίσκεψη, ο Πρωθυπουργός σημείωσε: «Είναι πράγματι μια ευχάριστη έκπληξη εδώ, στην ακριτική Αλεξανδρούπολη, να συναντά κανείς μια εταιρεία τόσο υψηλής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, όπως η Prisma Electronics. Θερμά συγχαρητήρια γι’ αυτά τα οποία έχετε πετύχει. 

Για εμάς η στήριξη της υψηλής τεχνολογίας και της καινοτομίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Και βέβαια, καθώς θα δαπανούνται ολοένα και περισσότεροι πόροι για την ευρωπαϊκή άμυνα, είναι πάρα πολύ σημαντικό να υπάρχει σημαντική ελληνική προστιθέμενη αξία στα εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία δρομολογούνται αυτή τη στιγμή από το Υπουργείο Άμυνας, κάτι το οποίο ήδη έχετε ξεκινήσει να κάνετε. Και να γνωρίζετε ότι θα υπάρχει διαρκής στήριξη από την ελληνική πολιτεία στην ελληνική καινοτομία.

Εδώ φέρνετε και δημιουργείτε πολλές καλοπληρωμένες δουλειές. Έχετε ήδη 150 εργαζόμενους υψηλών δεξιοτήτων, καλά αμειβόμενους. Θα έλεγα ότι είναι κατ’ εξοχήν εργαζόμενοι οι οποίοι ωφελήθηκαν και ωφελούνται και από τη φορολογική  πολιτική της κυβέρνησης.

Αλλά για εμάς η διαρκής δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αποτελεί και αυτή κεντρική προτεραιότητα. Είμαι σήμερα στην ευχάριστη θέση να αναγγείλω ένα νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη: 2.000 επιδοτούμενες θέσεις εργασίας. Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει σε δύο εβδομάδες από τώρα. Το προηγούμενο είχε πάρα πολύ υψηλή απορρόφηση. Ίσως καταφέρετε και εσείς μέσα από αυτό το πρόγραμμα να προσελκύσετε κάποιους νέους εργαζόμενους.

Και βέβαια, το σημαντικό είναι να μπορεί η εταιρεία να επενδύει στους εργαζόμενους. Βλέπω ότι εδώ έχετε εργαζόμενους που είναι πολλά χρόνια μαζί σας και αυτό νομίζω ότι έχει μια ξεχωριστή αξία. Δεν υπάρχει επιτυχημένη εταιρεία χωρίς ευχαριστημένους εργαζόμενους, πόσω μάλλον για μια τόσο σημαντική και δύσκολη δουλειά, όπως αυτή την οποία επιτελούν οι εργαζόμενοί σας.

Οπότε θα ήθελα και από εδώ να μεταφέρω ότι το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, ειδικά αυτό το οποίο σχετίζεται και με την άμυνα ή με την προστασία των κρίσιμων υποδομών, με τη ναυτιλία μας, τυγχάνει της προσοχής και του αμέριστου ενδιαφέροντος της πολιτείας.

Σας εύχομαι πάντα επιτυχίες και με το καλό καινούργια καινοτόμα έργα, περισσότερους δορυφόρους, καινούργια συστήματα για την αμυντική μας βιομηχανία και να μεγαλώσετε, με περισσότερους εργαζόμενους και περισσότερες θέσεις εργασίας».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Prisma Electronics, Χρήστος Γιορδαμλής, ανέφερε από την πλευρά του: «Είναι χαρά μας και τιμή μας να έχουμε σήμερα εδώ τον Πρωθυπουργό της χώρας, ώστε να δει ιδίοις όμμασι πώς ελληνικές εταιρείες παράγουν και καινοτομούν -στο εργοστάσιο της Prisma Electronics ηλεκτρονικά για την άμυνα, το διάστημα αλλά και τη ναυτιλία και πλήθος άλλων εφαρμογών- επιτρέποντας σε πολλές άλλες ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να βρίσκουν αξιόπιστα προϊόντα για να κατακτήσουν τις διεθνείς αγορές».

Οι Υπουργοί Ενέργειας και οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Δημοκρατίας της Κροατίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, εφεξής αναφερόμενοι ως οι «Συμμετέχοντες»,

Αναγνωρίζοντας τις στρατηγικές σχέσεις μεταξύ των Συμμετεχόντων και τη μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ των Συμμετεχόντων στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου, της ασφάλειας και άλλους τομείς·

Αναγνωρίζοντας τη συνεχιζόμενη ισχυρή συνεργασία στο πλαίσιο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) και της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (3SI)·

Αναγνωρίζοντας ότι η διαφοροποίηση των προμηθειών και των οδεύσεων φυσικού αερίου είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ότι οι προηγούμενες εξαρτήσεις από τον εφοδιασμό υπογράμμισαν τη σημασία ανθεκτικών και διαφοροποιημένων ενεργειακών πηγών, και ότι η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ενισχύσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης και θα διασφαλίσει ασφαλή και αξιόπιστη πρόσβαση στο φυσικό αέριο·

Υπενθυμίζοντας τις απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης το 2006, το 2009, το 2014, το 2018 και από το 2022 και εξής·

Σημειώνοντας την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή αφθονία, τους στόχους της ενισχυμένης περιφερειακής ολοκλήρωσης και της ενισχυμένης διατλαντικής ενεργειακής εμπορικής συνεργασίας·

Λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη σημασία των έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Κροατία, η Ελλάδα, η Λιθουανία και η Πολωνία ως σημαντικών επενδύσεων που συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ευημερία στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη·

Επαινώντας τις περιφερειακές προσπάθειες για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω της αύξησης της ρευστότητας των περιφερειακών αγορών φυσικού αερίου και μέσω της σύναψης εμπορικών συμβάσεων με προμηθευτές LNG των Ηνωμένων Πολιτειών· και

Αναγνωρίζοντας ότι η Ουκρανία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, η οποία θα πρέπει να ενταχθεί στις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου και σε εμπορικό κόμβο συναλλαγών, υποστηρίζοντας την οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας·

Υποστηρίζοντας την κοινή αίσθηση επείγοντος για την επαναβιομηχάνιση της μεταποιητικής ικανότητας μέσω στρατηγικής πολιτικής, διάθεσης κεφαλαίων και μείωσης των κινδύνων της εφοδιαστικής αλυσίδας, ιδίως για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης και επέκτασης των ενεργειακών συστημάτων και υποδομών ως μέσο προώθησης της αμοιβαίας ευημερίας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της εθνικής ασφάλειας·

ΚΑΤΕΛΗΞΑΝ ΣΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ:

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των αγορών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας πλήρως τις υφιστάμενες υποδομές, ενώ προβαίνουν σε προσθήκες, εφόσον απαιτείται, προκειμένου να αυξηθούν οι παραδόσεις και να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας ώστε να ικανοποιηθούν οι στρατηγικές ενεργειακές προτεραιότητες.

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για την προώθηση διαφανούς και μη διακριτικής πρόσβασης στις υποδομές φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου για τους Υπογράφοντες.

Οι Συμμετέχοντες προτίθενται να εργαστούν για την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς φυσικού αερίου, την εναρμόνιση των χρηματιστηρίων φυσικού αερίου, την προώθηση αποδοτικών και οικονομικά συμφερουσών ρυθμιστικών πλαισίων τιμολόγησης και τον μετριασμό ή, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη κανονισμών που θα παρεμποδίσουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου.

Οι Συμμετέχοντες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν χρηματοδότηση από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, για την επίτευξη του εθνικού και περιφερειακού ενεργειακού στόχου της διασφάλισης ασφαλούς και οικονομικά προσιτού εφοδιασμού φυσικού αερίου σε ολόκληρη την κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Οι Συμμετέχοντες εκφράζουν την πρόθεσή τους και την επιθυμία τους να διαβουλεύονται τακτικά για την εφαρμογή των αρχών συνεργασίας που επιβεβαιώνονται στην παρούσα Κοινή Δήλωση.

Οι Συμμετέχοντες είναι ενωμένοι στη δέσμευσή τους να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση της Ευρώπης, να διασφαλίσουν έναν σταθερό και ανθεκτικό ενεργειακό εφοδιασμό απαλλαγμένο από χειραγώγηση ή εξαναγκασμό και να καλλιεργήσουν αμοιβαία επωφελείς ευκαιρίες για αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες.

«Η Ελλάδα έβαλε τα θεμέλια για τον Κάθετο Διάδρομο» δήλωσε ο Έλληνας υπουργός και πρόσθεσε: «Κάναμε τη γεωγραφία μας, γεωπολιτική δύναμη. Μετατρέψαμε τη διεθνή μας αξιοπιστία και σταθερότητα σε πόλο έλξης επενδύσεων και συνεργασιών.

Όπως σημείωσε, «με τη Chevron, με την ExxonMobil, με τον Κάθετο Διάδρομο, η Ελλάδα δυναμώνει. Και αυτό για τον Έλληνα πολίτη σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας, περισσότερα χρήματα για την ελληνική οικονομία.

Σημαίνει όμως και κάτι ακόμα. Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, μεγαλύτερη περηφάνεια για την Πατρίδα μας, που δεν ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά τις διαμορφώνει».

Ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι «την επόμενη εβδομάδα θα έρθει η Chevron στην Ελλάδα και θα έχουμε τις υπογραφές των τεσσάρων συμφωνιών σε χρόνο ρεκόρ», προσθέτοντας ότι, έτσι, «θα προχωρήσει μία πολύ σημαντική προοπτική για τη χώρα μας, που είναι η ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων».

Ερωτηθείς για τον Κάθετο Διάδρομο, ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ότι πρόκειται για ένα έργο με πολλαπλά οφέλη. «Είναι ένας διαφοροποιημένος ενεργειακός διάδρομος για την Ευρώπη, που αναδεικνύει την αναβαθμισμένη ενεργειακή θέση της χώρας μας, δημιουργεί επενδύσεις, θέσεις εργασίας, περισσότερα έσοδα και θωράκιση της γεωπολιτικής μας θέσης».

Και πρόσθεσε: «Θα βρεθούμε στις 24 Φεβρουαρίου, μετά από πρόσκληση του ομολόγου μου, του Chris Wright, στην Ουάσιγκτον, προκειμένου να δούμε τα ρυθμιστικά θέματα που υπάρχουν, καθώς έχουμε πέντε διαφορετικές χώρες και πέντε διαφορετικούς ρυθμιστές και αυτό πρέπει να γίνει πιο εμπορικά ελκυστικός.»

Αναφερόμενος στην Περιφέρεια και την περιοδεία που είχε τις προηγούμενες ημέρες σε Λακωνία και Αχαΐα, επεσήμανε ότι δεν αρκεί να αναβαθμίζουμε γεωστρατηγικά τη θέση μας, «πρέπει να στηρίζουμε και όλες τις Περιφέρειες. Όλα έχουν σημασία για τον πολίτη. Μαζί με τις σημαντικές ενεργειακές συμφωνίες, είναι σαφές ότι για την κυβερνητική πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη η περιφερειακή ανάπτυξη δεν είναι ένα σύνθημα, είναι βασική προτεραιότητα. Δεν μένει πίσω κανείς», είπε χαρακτηριστικά και παρέθεσε δύο παραδείγματα: «Η Πελοπόννησος από σημείο αναφοράς για πρόστιμα, έχει καταφέρει να οργανώσει την επεξεργασία των αποβλήτων. Επίσης, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας είχε εγκαίρως βρει Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και είχε κάνει μία πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση για να μπορεί να μειώσει το ενεργειακό κόστος για μία σειρά από δημοτικούς φορείς», είπε ο Υπουργός, αναφερόμενος στη χθεσινή ανακοίνωση μέτρων του ΥΠΕΝ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους για 700.000 πολίτες της Δυτικής Ελλάδας.

Τέλος, για τους λογαριασμούς ρεύματος, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι «αν και υπάρχει μεγάλη αύξηση στη χονδρική τιμή τον Ιανουάριο στην Ευρώπη, αυτή δεν την είδαμε στην Ελλάδα» και εξήγησε: «Έχουμε την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Και αυτό μας επέτρεψε να είμαστε 10οι στην Ευρώπη όσον αφορά την χαμηλότερη χονδρική τιμή. Είναι σημαντικό αυτό, αλλά συνεχίζουμε τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση της τιμής».

Και προσέθεσε: «Η τιμή είναι μια σύνθετη άσκηση με πολλές παραμέτρους. Απαιτεί να έχουμε περισσότερες ανανεώσιμες πηγές, να κάνουμε τις ενεργειακές διασυνδέσεις με την Κρήτη, το Βόρειο Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα, γιατί αυτό θα μειώσει το κόστος. Και να περιορίσουμε τις ρευματοκλοπές, που έχουν κόστος 400-500 εκατομμύρια, γι’ αυτό και έχουν αυξηθεί οι έλεγχοι».

Στην τοποθέτησή του, στο πάνελ με τίτλο «Greece as Europe’s Energy Gateway: Maritime Power & Transatlantic Security», ο κ. Εξάρχου ανέπτυξε τις θέσεις του για την ενεργειακή θωράκιση της Ευρώπης, επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσης αναβάθμισης των υποδομών μεταφοράς από τον Νότο στον Βορρά.

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο κ. Morten Lοvstad (Vice President Business Development, DNV Maritime), συμμετείχαν επίσης οι κ.κ. Joshua Huck, επιτετραμμένος στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα,ο  Δρ. Νικόλας Π. Τσάκος, Founder & CEO της TEN LTD και ο Φραγκίσκος Κανελλάκης, Executive Director των Alpha Bulkers, Pantheon Tankers και Alpha Gas και

Αναγκαιότητα το LNG

Ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR και της Atlantic έθεσε το πλαίσιο της ευρωπαϊκής απάντησης στις παγκόσμιες προκλήσεις, τονίζοντας πως «μόνο εάν τοποθετηθούμε στρατηγικά στην παγκόσμια αγορά LNG, μπορούμε να βελτιώσουμε τη χρηματοοικονομική μας θέση και την επιρροή μας έναντι της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Είναι ώρα η Ευρώπη να σταματήσει να επενδύει σε χρονοβόρες, υπερβολικά δαπανηρές ιδέες και να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα: το LNG αποτελεί αναγκαιότητα για τις επόμενες δύο δεκαετίες τουλάχιστον».

Η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση.

Με τα δεδομένα της αγοράς να έχουν μεταβληθεί άρδην μετά την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου και τους πρόσφατους αυστηρούς περιορισμούς στο αζέρικο αέριο, ο κ. Εξάρχου επεσήμανε ότι η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση.

Στην κατεύθυνση αυτή, ο όμιλος AKTOR συμμετέχει με ποσοστό 60% στην ATLANTIC SEE LNG TRADE (40% κατέχει η ΔΕΠΑ Εμπορίας), με στόχο την εμπορία αμερικάνικου LNG στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Μολδαβία και Ουκρανία).

Οι υποδομές και το κόστος του LNG

Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε στο ζήτημα αναβάθμισης των υποδομών, εξηγώντας πως ενώ η ζήτηση στον Κάθετο Διάδρομο αναμένεται να αγγίξει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, οπότε το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα είναι πλέον διαθέσιμο, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς από τον Νότο προς τον Βορρά περιορίζεται στα 2 bcm.

Ο όμιλος AKTOR προκρίνει την άμεση αναβάθμιση του υφιστάμενου αγωγού, έργο που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2028, υπό την προϋπόθεση σύναψης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για την προμήθεια LNG.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων

Αναφερόμενος σε ερώτημα σχετικά με το κόστος του LNG, ο Αλέξανδρος Εξάρχου αποσαφήνισε ότι αυτό δεν είναι ακριβότερο από άλλες πηγές LNG (πχ Κατάρ, Αυστραλία). Τόνισε δε, πως η σύγκριση με το χαμηλό κόστος του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών στερείται νοήματος, καθώς αυτή η επιλογή δεν θα υφίσταται πλέον για την Ευρώπη.

«Το πραγματικό διακύβευμα μετά το 2027 δεν θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και τη σταθερότητα των τιμών», σημείωσε ο κ. Εξάρχου.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «ένα πολυσύνθετο, απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή». Όπως ανέφερε, «δεν έχει υπάρξει κοινό προϊόν που μπαίνει στην Ελλάδα και φτάνει στην Ουκρανία», επισημαίνοντας ότι στο εγχείρημα παρεμβαίνουν πέντε ρυθμιστικές αρχές και «το προϊόν πρέπει να γίνει ελκυστικό» – που σημαίνει ότι η συνεργασία είναι απαραίτητη.

Αναφερόμενος στο κόστος, τόνισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος αντιστρέφει κάτι που ίσχυε για δεκαετίες», σημειώνοντας ότι το κόστος έπεσε από το 9,90 στο 7,50 – «δεν έπεσε μόνο του, ήθελε συζήτηση και μία έννοια συνεργασίας».

Όπως είπε, «οι πάντες στην περίπτωση αυτή βλέπουν το “δάσος” και το προϊόν είναι ανταγωνιστικό», παραδεχόμενος ωστόσο ότι «δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στην τιμή του route 2 και route 3».

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι «υπάρχει παιδική ασθένεια», υπογραμμίζοντας ότι «είναι απαιτητικό έργο και χρειάζεται επιμονή», σε ένα περιβάλλον όπου «ο κανονισμός από την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι πια επίσημος στην ΕΕ». Όπως μετέφερε, «η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου μπορεί να έχει πιο μεγάλη σημασία από ό,τι το ΝΑΤΟ, εκτιμούν οι άνθρωποι από τη διοίκηση Τραμπ», διαβεβαιώνοντας ότι «για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου είναι πρώτη προτεραιότητα».

Για την Ελλάδα, τόνισε ότι «είναι κάτι ευρύτερο, είναι εθνικής σημασίας, είναι κάτι το στρατηγικό, η χώρα γίνεται πύλη εισόδου». Όπως είπε, «χρειάζεσαι αξιόπιστους εταίρους – από το 2027 δεν θα έχουμε ρωσικό φυσικό αέριο», όπως αποφάσισε η ΕΕ, άρα «πρέπει κάπως να το αντικαταστήσουμε», σημειώνοντας ότι «η συνεργασία στο ενεργειακό είναι μια γέφυρα συνεργασίας για ΗΠΑ και Ευρώπη». «Τώρα η Ελλάδα είναι μέρος της αλυσίδας», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για τις συμβάσεις με τη Chevron, δήλωσε ότι «ο τομέας των υδρογονανθράκων είναι σημαντικός», σημειώνοντας ότι «το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε τις τέσσερις συμβάσεις», απομένει «το στάδιο της υπογραφής τις επόμενες δύο εβδομάδες» και στη συνέχεια «πάνε στη Βουλή». Όπως ανέφερε, «σε λιγότερο από 11 μήνες θα έχουμε καταλήξει», ενώ, «το φθινόπωρο του 2026 ξεκινούν οι έρευνες». 

Πρόσθεσε ότι παρά τον θόρυβο με το MoU της τουρκικής κυβέρνησης με τη Λιβύη, αυτό «σεβόταν απόλυτα τη μέση γραμμή», επισημαίνοντας πως «αν η γεώτρηση στο οικόπεδο 2 στο Ιόνιο είναι επιτυχής, η επένδυση θα είναι 2 δισ. ευρώ». Όπως είπε, «το κρίσιμο για τη Chevron δεν είναι οι φωνές αντιδράσεων», αλλά αν τα κοιτάσματα τους δίνουν προσδοκία κέρδους – και αυτό ισχύει.

Για το καλώδιο GSI και τις ενστάσεις της Κύπρου, σημείωσε ότι «υπήρχαν αμφίσημα μηνύματα το δεύτερο μισό του 2025», προσθέτοντας όμως πως «υπάρχει ομόθυμη απόφαση από τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου να προχωρήσουμε». Υπογράμμισε ότι «οι διασυνδέσεις παίζουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο», τονίζοντας ότι «η μεγάλη εικόνα μας δείχνει μεγαλύτερη διασύνδεση και αυτό είναι θετικό».

Τέλος, αναφερόμενος στο κόστος του αγροτικού ρεύματος, δήλωσε ότι «είμαστε κοντά σε διευθέτηση για το υψηλό ενεργειακό κόστος της αγοράς», διευκρινίζοντας ότι «θέλουμε να προχωρήσουμε, αλλά πάντα σε συμμόρφωση με το κοινοτικό πλαίσιο».

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Πίσω από την εικόνα της εμπορικής αποτυχίας κρύβεται ένα πλέγμα πολιτικών επιλογών και ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αδιεξόδων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ διακηρύσσει την ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης πηγών, αδυνατεί να διαμορφώσει ένα συνεκτικό και λειτουργικό πλαίσιο για διασυνοριακά έργα φυσικού αερίου. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, που αποθαρρύνει τους traders και ευνοεί πιο ώριμες και φθηνότερες διαδρομές.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ουκρανία επιλέγει να καλύψει τις ανάγκες της μέσω Πολωνίας και χωρών της Βαλτικής, αγνοώντας τον Κάθετο Διάδρομο.

Αντίστοιχα, Βουλγαρία και Ρουμανία στρέφονται στον TAP, αποφεύγοντας τη διαδρομή που περιλαμβάνει το FSRU Αλεξανδρούπολης, παρά τη γεωπολιτική στήριξη που αυτό απολαμβάνει σε επίπεδο δηλώσεων. Η αγορά, για ακόμη μία φορά, ψηφίζει με όρους κόστους και προβλεψιμότητας – όχι με βάση τις πολιτικές εξαγγελίες.

Τα υψηλά τέλη διέλευσης, σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων, μετατρέπουν τον Κάθετο Διάδρομο σε ένα έργο πολιτικού συμβολισμού, χωρίς πραγματικό οικονομικό αντίκρισμα. Οι κυβερνήσεις της περιοχής προβάλλουν τη σημασία του σε επίπεδο στρατηγικής, όμως αποφεύγουν να συγκρουστούν με τις ευρωπαϊκές αγκυλώσεις ή να αναλάβουν το πολιτικό κόστος μιας αναθεώρησης των όρων.

Η επαναλαμβανόμενη αποτυχία των δημοπρασιών δείχνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν «υπονομεύεται» από την αγορά· απλώς εγκαταλείπεται από αυτήν. Και όσο οι Βρυξέλλες επιμένουν σε ένα διάτρητο ρυθμιστικό μοντέλο και οι εθνικές κυβερνήσεις περιορίζονται σε επικοινωνιακή διαχείριση, το έργο κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως ένα ακόμη παράδειγμα ενεργειακής πολιτικής χωρίς εμπορική βάση.

Ο λεγόμενος «ενεργειακός διάδρομος του μέλλοντος» μοιάζει πλέον περισσότερο με προαναγγελθέν ενεργειακό μαρασμό – αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων που δεν άντεξαν την κρίση της πραγματικής αγοράς.

*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπεβλήθη μια προσφορά για μεταφορά 48 μεγαβατωρών μέσω της Ρεβυθούσας ενώ δεν υπήρξε ενδιαφέρον για τις άλλες δύο οδεύσεις μέσω του πλωτού σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης και του αγωγού ΤΑΡ.

Πηγές του ΥΠΕΝ απέδιδαν το χαμηλό ενδιαφέρον αφενός στη διεθνή γεωπολιτική αναστάτωση και την αβεβαιότητα που αυτή συνεπάγεται αλλά και την αμφίσημη στάση της ΕΕ η οποία έχει αποφασίσει την διακοπή εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο χωρίς όμως να έχουν λυθεί οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες για την ανάδειξη νέων οδών εφοδιασμού.

Ο κάθετος διάδρομος, υπενθυμίζεται, περιλαμβάνει το σύστημα αγωγών από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια μέχρι και την Ουκρανία. Υπενθυμίζεται επίσης ότι δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον ούτε στις δημοπρασίες που έγιναν τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριο), ωστόσο οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ εξέφραζαν αισιοδοξία για τις επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες.

Σημειώνεται επίσης ότι δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον ούτε στις δημοπρασίες που έγιναν τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριο), ωστόσο οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ εξέφραζαν αισιοδοξία για τις επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες.