Ειδικότερα, το πρόγραμμα στοχεύει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και απευθύνεται σε 2,8 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 50-69 ετών. Περιλαμβάνει δωρεάν εξέταση με ειδικά τεστ αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self-test) που θα μπορούν οι πολίτες να προμηθεύονται από τα συνεργαζόμενα φαρμακεία, δωρεάν επίσκεψη σε συνεργαζόμενο γαστρεντερολόγο/ενδοσκόπο για κλινική αξιολόγηση σε περίπτωση κατά την οποία προκύψει θετικό αποτέλεσμα από την αυτοδιαγνωστική δοκιμασία (self-test). Επιπλέον, ανάλογα με την κλινική αξιολόγηση, περιλαμβάνει δωρεάν διενέργεια διαγνωστικής κολονοσκόπησης, καθώς και δωρεάν εξέταση βιοψίας σε περίπτωση ευρημάτων, σύμφωνα πάντα με τις συστάσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας (ΕΕΔΥ).

Την ΚΥΑ υπέγραψαν ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση επενδύει συνολικά πάνω από 200 εκ ευρώ μέχρι το 2025 για προγράμματα δευτερογενούς πρόληψης που αφορούν στον καρκίνο και στην πλειονότητα τους προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

«Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι από τους τύπους των καρκίνων που μπορούν να προληφθούν εάν διαγνωστούν έγκαιρα», δήλωσε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης. «Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι απαραίτητος ο προσυμπτωματικός έλεγχος που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες ίασης από τη νόσο. Με το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου (ΕΠΠΕ) του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης θα είμαστε σε θέση να σώσουμε χιλιάδες ζωές μέσω της έγκαιρης διάγνωσης. Ενθαρρύνω όλους τους πολίτες να επωφεληθούν από τις δωρεάν αυτές εξετάσεις και να κλείσουν άμεσα ραντεβού για διαγωνιστικό  έλεγχο σε κάποιο από τα συνεργαζόμενα κέντρα, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση».

 «Η Πρόληψη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής μας για τη δημόσια υγεία, και η ΚΥΑ που υπογράψαμε με τα συναρμόδια Υπουργεία ενισχύει την προσπάθειά μας προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη. «Προχωράμε μπροστά, κάνοντας τις εξαγγελίες μας πράξη, αποδεικνύοντας τη δέσμευσή μας για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας στη χώρα μας και την παροχή υψηλών υπηρεσιών υγείας για όλους τους πολίτες».

Από τη μεριά του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο υπουργός Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Ένας κράτος ευρωπαϊκό που σέβεται τους πολίτες, ένα κράτος ψηφιακό που θέτει καθημερινά τον πολίτη στο επίκεντρο και συγχρόνως μεριμνά για το κρίσιμο τομέα της υγείας. Αυτό είναι το όραμα για το οποίο εργαζόμαστε συνολικά ως Κυβέρνηση. Με το Υπουργείο Υγείας υλοποιούμε σε αγαστή συνεργασία μια σειρά καινοτόμων έργων για την πρόληψη ασθενειών, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει ζωές, και αυτή είναι μια κοινή πεποίθηση που μας ενώνει. Αξιοποιώντας πολύτιμους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης υλοποιούμε μέσω της ΗΔΙΚΑ όλα εκείνα τα τεχνολογικά εργαλεία που ενδυναμώνουν το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ”, στηρίζοντας εμπράκτως τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών».

Τέλος, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επεσήμανε: «Η σημερινή απόφαση αποτελεί μια ακόμα παρέμβαση της Κυβέρνησης στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της δημόσιας υγείας και της διεύρυνσης της πρόληψης ασθενειών, όπως οι καρκίνοι του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου αλλά και καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα προγράμματα αυτά, που σώζουν ζωές, όπως και η γενικότερη αναβάθμιση νοσοκομείων και κέντρων υγείας σε ολόκληρη τη χώρα, χρηματοδοτούνται από εθνικούς αλλά και ευρωπαϊκούς πόρους». 

Μέσα στο επόμενο διάστημα, αναμένεται να ξεκινήσει από το υπουργείο Υγείας το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου (ΚΠΕ) με πρώτο βήμα το FIT self test για περίπου 3,8 εκατομ. πολίτες ηλικίας 50-70 ετών και εάν το τεστ βγει θετικό ή υπάρχει ιατρικός λόγος, δωρεάν κολονοσκόπηση.

Ίδρυση Πανελληνίου Συλλόγου για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου

Την Πέμπτη 14 Μαρτίου, ανακοινώθηκε η ίδρυση του Πανελληνίου Συλλόγου για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου, που είναι ο μοναδικός σύλλογος για τη νόσο στην Ελλάδα.

«Ο Πανελλήνιος Σύλλογος για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου έρχεται να καλύψει ένα κενό στην ενημέρωση και την πρόληψη για αυτή τη μορφή της νόσου και να συμβάλλει ώστε να έχουν όλοι οι πολίτες της χώρας μας, όπου κι αν κατοικούν, πρόσβαση σε ιατρική συμβουλή γαστρεντερολόγου και σε προληπτικά τεστ», δήλωσε κατά την ομιλία της σε συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε για την παρουσίαση του νεοσύστατου Συλλόγου η κ. Άννα Εξαρχέα, Πρόεδρος του Δ.Σ.

«Ο Σύλλογος είναι πρωτοβουλία μιας ομάδας πολιτών, που ο καθένας έχει τον δικό του προσωπικό λόγο και κίνητρο προσφοράς, και μπορεί ταυτόχρονα, μέσα από τον κοινωνικό του ρόλο, να βοηθήσει στην ενεργοποίηση και συμμετοχή πολλών ακόμη πολιτών, φορέων και αρχών. Στο Σύλλογο ασθενείς, συγγενείς και φροντιστές ασθενών, επιστήμονες υγείας, ελεύθεροι επαγγελματίες, δημιουργοί, καλλιτέχνες, εκπαιδευτικοί, δικηγόροι, οικονομολόγοι, επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι, φοιτητές… Είναι ένας σύλλογος ανοιχτός σε όλους γιατί ο καρκίνος του παχέος εντέρου μας αφορά όλους!», κατέληξε η κ. Εξαρχέα μιλώντας για το προφίλ του νεοσύστατου Συλλόγου.

«Ο καρκίνος του παχέος εντέρου παρουσιάζει αύξηση στον επιπολασμό και τη θνησιμότητα στην Ευρώπη και στη χώρα μας. Το 2020 κατεγράφησαν στην Ευρώπη 150.366 χιλιάδες νέα περιστατικά σε γυναίκες και 191.053 σε άντρες και 68.920 θάνατοι σε γυναίκες και 87.185 σε άντρες. Με αυτό το δεδομένο είναι πολύ σημαντικό ότι σήμερα η επιστημονική κοινότητα έχει στα χέρια της καινούργια πρωτόκολλα πρόληψης, που περιλαμβάνουν τον ανοσοχημικό έλεγχο κοπράνων (FIT), ένα self test που μπορεί να φτάσει σε κάθε πολίτη ηλικίας 50-70 ετών και που μπορεί να το κάνει μόνος του στο σπίτι, μειώνοντας στις πραγματικά αναγκαίες τις κολονοσκοπήσεις που χρειάζεται να γίνουν ως επόμενο βήμα έγκαιρης διάγνωσης», σημείωσε στην παρουσίασή της η Δρ. Μαρία Γαζούλη, Καθηγήτρια Βιολογίας – Γενετικής – Νανοϊατρικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου.

Την ίδρυση του Συλλόγου χαιρέτησε η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας κ. Βασιλική-Ραφαέλα Βακουφτσή: «Με ιδιαίτερη χαρά, κόβουμε σήμερα άλλη μια κορδέλα εγκαινίων σε ένα σύλλογο που τόσο έλλειπε από την οικογένειά μας. Ως Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, χαιρετίζω εγκάρδια τη σημερινή εναρκτήρια εκδήλωση σύστασης του Πανελληνίου Συλλόγου για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου.

Με 74 μέλη από όλες τις θεραπευτικές κατηγορίες, στόχος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, παραμένει η πλήρης και καθολική εκπροσώπηση όλων των ασθενών, τόσο μέσα από Συλλόγους όσο και μέσα από ευρύτερες συνομοσπονδίες. Είμαι βέβαιη πως η ίδρυση ενός ακόμα συλλόγου και δη για μια θεραπευτική κατηγορία που μέχρι σήμερα δεν εκπροσωπείται επαρκώς, θα συμβάλει τα μέγιστα σε μια ευρύτερη ασθενοκεντρική αλλαγή κουλτούρας και νοοτροπίας που πρέπει να δομεί κάθε σύγχρονη κοινωνία. Η ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ, ανέδειξε πως 23% των θανάτων στην Ελλάδα οφείλονται στον καρκίνο, με την εκτιμώμενη επίπτωση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου στην Ελλάδα να είναι 21 περιστατικά ανά 100.000 πληθυσμού το χρόνο.

Ως εκ τούτου, η δημιουργία ενός συλλόγου – εκπροσώπου της θεραπευτικής κατηγορίας, έρχεται να γεφυρώσει ένα χάσμα παραπληροφόρησης, αντικαθιστώντας το με εγγραμματοσύνη και σωστή εκπαίδευση σε ζητήματα υγείας και κατ’ επέκταση ανάδειξη patient experts που θα συνδιαμορφώνουν πολιτικές υγείας με κάθε εμπλεκόμενο φορέα».

Σε ακριτικές περιοχές οι πρώτες δράσεις του Συλλόγου

Ανάμεσα στους βασικούς σκοπούς του Συλλόγου είναι η προσφορά ενημέρωσης και πόρων για ασθενείς και τις οικογένειες τους. Στοχεύει επίσης στην αύξηση του προσυμπτωματικού ελέγχου και της πρόληψης, με στόχο κάθε Έλληνας και Ελληνίδα να έχει πρόσβαση στον προληπτικό έλεγχο.

Οι πρώτες προγραμματισμένες δράσεις

Οι δράσεις αφορούν σε ιατρική ενημέρωση και δωρεάν διανομή self test FIT (ανοσοχημικών τεστ κοπράνων), των μόνων εγκεκριμένων από τον ΕΟΦ και σε πλήρη συμμόρφωση με τις αντίστοιχες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Ήδη έχουμε μία σειρά από οργανωμένες δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης πολιτών, τόσο σε αστικά κέντρα όσο και σε απομακρυσμένες ακριτικές περιοχές της χώρας μας, ανάμεσά τους η Θεσσαλονίκη, η Χάλκη και η Τένεδος, η Ανάφη, χωριά της περιοχής του Έβρου», είπε σχετικά η κ. Εξαρχέα.

Η ίδρυση του Συλλόγου χαιρετίστηκε ως σημαντική εξέλιξη από την Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία, την Ένωση Ασθενών Ελλάδας και από την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), με την οποία προγραμματίζονται συμπράξεις, με στόχο την καλύτερη ενημέρωση και την ενίσχυση της πρόληψης για τη νόσο. 

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένα από τα συχνότερα νεοπλάσματα που διαγιγνώσκονται στις ανεπτυγμένες χώρες. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα έχει διαπιστωθεί ότι η μέση ηλικία διάγνωσης του καρκίνου παχέος εντέρου μετατοπίζεται προς μικρότερες ηλικίες. Συγκεκριμένα, η μέση ηλικία διάγνωσης ήταν τα 72 έτη το 2000, αλλά μόλις τα 66 έτη το 2020.

Μάρτιος – μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και ορθού στις ΗΠΑ

Όπως αναφέρουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Ογκολογίας), η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Ογκολογίας – Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής), τα προσφάτως δημοσιευμένα επιδημιολογικά δεδομένα για τον καρκίνο στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξαν ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού είναι η δεύτερη αίτιά θανάτου από καρκίνο στο γενικό πληθυσμό και πλέον η πρώτη αιτία θανάτου σε άτομα ηλικίας κάτω από 50 ετών. Η μεταβολή αυτή θεωρείται ότι σχετίζεται κυρίως με την αλλαγή του τρόπου ζωής και των καθημερινών διατροφικών συνηθειών σε νεότερα άτομα.

Βέβαια, περίπου το ένα τρίτο των ασθενών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο παχέος εντέρου και ορθού πριν την ηλικία των 50 ετών έχουν κληρονομική προδιάθεση για τη νόσο ή οικογενειακό ιστορικό τέτοιων νεοπλασιών.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου όμως μπορεί να προληφθεί και για αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η ενημέρωση του κοινού για τα διαθέσιμα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που προτείνονται από τις κατευθυντήριες οδηγίες των διεθνών επιστημονικών εταιρειών.

Η εξέταση αναφοράς είναι η κολονοσκόπηση, με την οποία μπορούν να ανευρεθούν προκαρκινικές αλλοιώσεις (πολύποδες) και να εξαιρεθούν αποτρέποντας την εξέλιξή τους σε καρκίνο.

Επιπλέον, με τον προσυμπτωματικό έλεγχο μπορεί να ανακαλυφθεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου σε πρώιμο στάδιο, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες ίασης από τη νόσο. Υπολογίζεται ότι η πενταετής επιβίωση των ασθενών με τοπική νόσο ξεπερνά το 90%.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Μάρτιος καθιερώθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ως ο μήνας ενημέρωσης για τον καρκίνο παχέος εντέρου και ορθού, με σκοπό την ενίσχυση της πρόληψης, τη διάδοση της πληροφορίας για τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου στον πληθυσμό αλλά και την εντατικοποίηση της έρευνας για νέες διαγνωστικές προσεγγίσεις που θα ωφελήσουν τους ασθενείς από τη νόσο.

Οι ισχύουσες οδηγίες των διεθνών επιστημονικών εταιρειών προτείνουν την έναρξη του προσυπτωματικού ελέγχου για τη νόσο στην ηλικία των 45 ετών. Πέρα από την κολονοσκόπηση, υπάρχουν και άλλες λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι οι οποίες μπορούν αν χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο οργανωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου κάτω από ιατρική καθοδήγηση και παρακολούθηση. Επιπλέον, θα πρέπει να υπάρχει επαγρύνπηση για συχνά συμπτώματα της νόσου, όπως είναι οι διαταραχές των κενώσεων, το κοιλιακό άλγος, το αίμα στα κόπρανα, το αίσθημα κορεσμού, τα οποία θα πρέπει να οδηγούν στην αναζήτηση ιατρικής συμβουλής.