Με αυτή τη δυναμική, σε λίγες μέρες, στις 14 Φεβρουαρίου, θα βρεθεί, μαζί με τον σπουδαίο Γιώργο Χατζηνάσιο, στη σκηνή του θεάτρου Παλλάς, στην πρώτη της μεγάλη συναυλία. Η συγκεκριμένη ημέρα είναι συνδεδεμένη με την εξωστρέφεια και μεγάλα συναισθήματα, οπότε το λιγότερο που μπορεί να εγγυηθεί μια τέτοια σύμπραξη είναι η συγκίνηση. Εν αναμονή, λοιπόν!

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κυρία Μανουσάκη, περιμένατε να πυκνώσει τόσο ο χρόνος της καλλιτεχνικής σας δράσης ώστε να χωρέσουν τόσα και τόσα πράγματα; Φυσικά, καθόλου τυχαίο. Τίποτε δεν είναι τυχαίο στους ανθρώπους που γεννήθηκαν με χάρισμα.

Σας ευχαριστώ πολύ. Καθότι ξεκίνησα στο χώρο της μουσικής σε αρκετά νεαρή ηλικία, γνώριζα το μονοπάτι, που ήθελα να επιλέξω και το πόσο δύσκολη κι απαιτητική θα είναι η διαδρομή. Σίγουρα παίζει ρόλο το θέμα «τύχη» και ταυτόχρονα η συγκυρία, αλλά δεν το άφησα καθόλου στην τύχη του, διότι ένα χάρισμα από μόνο του δεν είναι ποτέ αρκετό. Γι’ αυτό από τότε που ξεκίνησα να ασχολούμαι επαγγελματικά με το τραγούδι, πορεύομαι με απαιτητική και καθημερινή μελέτη, ώστε να μπορώ να ανταπεξέλθω και να γίνομαι όσο μπορώ καλύτερη σε αυτό που κάνω.  

-Περιγράψτε μου τα πρώτα χρόνια στην Κρήτη. Και ειδικά την περίοδο που αντιλαμβανόσασταν ότι το τραγούδι και η μουσική είναι ο δρόμος σας.

Νομίζω πως το να μεγαλώνει κάποιος σε νησί έχοντας τη δυνατότητα να βρίσκεται δίπλα στη φύση και στη θάλασσα, δημιουργεί εικόνες και αναμνήσεις που χαράζονται για πάντα στο μυαλό και στην καρδιά. Κάπως έτσι ήταν τα πρώτα μου χρόνια στην Κρήτη, πανέμορφα, γεμάτα ανεμελιά, μουσική κι αγάπη από τους κοντινούς μου ανθρώπους.

Ο Μίκης Θεοδωράκης μας ζήτησε να συναντηθούμε, για να με γνωρίσει και να με ακούσει από κοντά

Μεγάλωσα σ’ ένα σπίτι με δύο υπέροχους γονείς, στους οποίους, παρόλο που δεν είχαν μουσικές γνώσεις, άρεσε πάρα πολύ ν’ ακούνε είτε στο αμάξι πηγαίνοντας τις βόλτες μας είτε στα κυριακάτικα οικογενειακά μας τραπέζια, ελληνικά και ξένα τραγούδια, ποπ, έντεχνα, λαϊκά, μεγάλα συγκροτήματα των δεκαετιών 70-80 κι έτσι έμαθα, μέσα από τα ακούσματα τους, τα οποία αργότερα έγιναν και δικά μου, πολλά και διαφορετικά είδη μουσικής. 

Μου άρεσε πάντα να τραγουδάω στο σπίτι για την οικογένεια μου και στο σχολείο για τις συμμαθήτριες μου. Τα σχόλια ήταν πολύ όμορφα, με αποτέλεσμα αυτό να με οδηγήσει στο Βενιζέλειο Ωδείο Χανίων, σε ηλικία 15 ετών, όπου ξεκίνησα μαθήματα φωνητικής και ορθοφωνίας με την καθηγήτρια φωνητικής κυρία Δέσποινα Δρακάκη, η οποία, αφού άκουσε τις φωνητικές μου δυνατότητες,  μου πρότεινε να μπω και στην χορωδία του Δήμου Χανίων, την οποία διηύθυνε. 

 –Ποιες στιγμές και ποια πρόσωπα πυροδότησαν το επόμενο βήμα;

Η στιγμή που συνάντησα τον σπουδαίο συνθέτη και πιανίστα Στέφανο Κορκολή, για να με ακούσει, χωρίς, όμως, εγώ να γνωρίζω εκ των προτέρων, ότι θα γίνει η ακρόαση. Ήταν η μέρα που θα έδινα εξετάσεις στο ωδείο, για να περάσω στην επόμενη τάξη. Δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από έναν φίλο και συνεργάτη μου τον Γ. Γιαννακάκη, ο οποίος μου πρότεινε να πάω ν’ ακούσω τον Στέφανο Κορκολή, που θα έδινε μια συνέντευξη. Αφού τελείωσε η συνέντευξη, ο Στέφανος ρώτησε «πού είναι η κοπέλα που μου είπατε να ακούσω;» και εκεί κατάλαβα ότι είχε δημιουργηθεί αυτή η όμορφη «συνωμοσία».

Τον έρωτα τον νιώθω σε κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας μου, σε ό,τι συμβαίνει γύρω μου

Τελείωσε η ακρόαση και ο Στέφανος είπε στον πατέρα μου ότι έχω πολύ καλή φωνή και πως αν είμαι προσγειωμένη κι αν έχω γερό στομάχι, θα πάω ψηλά. Μετά από δύο εβδομάδες, ο Στέφανος ζήτησε  ό,τι υλικό είχα, έστω και ερασιτεχνικό, προκειμένου να ζητήσει την γνώμη και άλλων ανθρώπων του χώρου και να επιβεβαιωθεί γι’ αυτό, που είχε ακούσει ο ίδιος. Τρεις μήνες αργότερα, η αγαπημένη στιχουργός Ρεβέκκα Ρούσση μαζί με τον Στέφανο Κορκολή δημιούργησαν τα πρώτα μου δοκιμαστικά τραγούδια. Έτσι ήρθα στην Αθήνα, για να τα ηχογραφήσουμε και να σκεφτούμε τα πρώτα μου μουσικά βήματα. 

-Το ταλέντο, με την ευκολία και την αφοσίωση που εμπεριέχει, από ποιους φόβους σας απάλλαξε;

Πιστεύω από φόβους έκφρασης και έκθεσης του ίδιου μου του εαυτού. 

-Έχω δει στο διαδίκτυο τη στιγμή που ο Μίκης Θεοδωράκης, συγκινημένος και με πολύ θαυμασμό, σας λέει ότι με τη φωνή σας δώσατε πάλι δύναμη στα χέρια του (τραγουδούσατε στο σπίτι του, στο γραφείο του κι αυτός ήταν πάλι ο πανύψηλος, μοναδικός μαέστρος). Πώς ήταν αυτή η συνάντηση;

Συγκινητική και πολύ δυνατή στιγμή για μένα. Μετά από τον πρώτο μου δισκογραφικό άλμπουμ μαζί με τον Στέφανο Κορκολή σε έργα Μίκη Θεοδωράκη για πιάνο και φωνή, ο Μίκης Θεοδωράκης μας ζήτησε να συναντηθούμε, για να με γνωρίσει και να με ακούσει από κοντά. Είχα την τύχη λοιπόν να πάω στο σπίτι του και να βρεθώ στον ίδιο χώρο με τον οικουμενικό συνθέτη, Μίκη Θεοδωράκη. Τον συνθέτη με τον οποίο έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές.

Μόλις ολοκληρώσαμε το πρώτο μου προσωπικό άλμπουμ σε στίχους του Γεράσιμου Ευαγγελάτου και σε μουσική του Στέφανου Κορκολή, ένας δίσκος που ονειρευόμουν από πάντα και είμαι πολύ χαρούμενη που ένα όνειρο μου

Βλέποντας αυτήν την σπουδαία προσωπικότητα μπροστά μου, ένιωσα όλο μου το είναι να πλημμυρίζει από δέος και συγκίνηση. Μιλήσαμε για το άλμπουμ, μου είπε πόσο χαρούμενος και ικανοποιημένος ήταν από τις ερμηνείες μου και πριν τελειώσει η συνάντηση μας, μου ζήτησε να του ερμηνεύσω τους «Δρόμους παλιούς» του Μανώλη Αναγνωστάκη. Εκείνη την στιγμή ειπώθηκαν αυτά τα όμορφα και τόσο σημαντικά λόγια, τα οποία κρατάω μέχρι και σήμερα ως φυλαχτό.

-Στη χώρα που ζούμε και σε αυτή την εποχή, οι καλλιτέχνες μπορούν να ζουν απερίσπαστοι και απολύτως εστιασμένοι στο δικό τους όνειρο;

Αρκετά δύσκολο θεωρώ. Ζούμε σε μία εποχή, όπου τα περισσότερα πράγματα πρέπει να τα κάνουμε μόνοι μας, είτε αφορά στην εικόνα είτε στον ήχο είτε στην μελέτη (μουσικές σπουδές). Διότι από την μια μεριά, δεν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα να επενδύσεις και να βιοποριστείς από αυτό, που σημαίνει πως πρέπει να έχεις και μία δεύτερη δουλειά, η οποία εκ των πραγμάτων δεν αφήνει πολλά περιθώρια για χρόνο αφοσίωσης στο όνειρο και από την άλλη είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν οι άνθρωποι, στους οποίους μπορείς να στηριχθείς και να εμπιστευθείς, αυτό που θα έχεις δημιουργήσει με τόσο αγάπη και μεράκι. Πιστεύω πως είναι πολύ δύσκολο και όσο περνάει ο καιρός γίνεται ακόμα δυσκολότερο.

–Τι σας θυμώνει; Τι σας δονεί; Τι σας δίνει δύναμη για κάθε συνέχεια;

Με θυμώνει η αγένεια κι η ασέβεια προς τον συνάνθρωπο. Με δονεί η καθημερινότητα που βιώνουμε και το πόσο δύσκολη έχει γίνει η ζωή μας. Αυτό που μου δίνει δύναμη είναι η οικογένεια μου κι οι συνεργάτες μου.

–Μιλήστε μου για την παράσταση στο Παλλάς, την 14η Φεβρουαρίου; Πώς αντιλαμβάνεστε εσείς τον έρωτα;

Τον έρωτα τον νιώθω σε κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας μου, σε ό,τι συμβαίνει γύρω μου, σε εικόνες, σε ήχους, σε μελωδίες, στην δουλειά μου, σε όλα. 

Στις 14 Φεβρουαρίου, θα δώσω την πρώτη μου μεγάλη συναυλία στο θέατρο Παλλάς, σ’ έναν χώρο ιστορικό, από τον οποίον έχουν περάσει σπουδαίες προσωπικότητες. Μου έγινε η πρόταση από τον κ. Γιάννη Κεντ, τον οποίο ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση, όπως, επίσης, ευχαριστώ πολύ τα Αθηναϊκά Θέατρα, τις Θεατρικές Σκηνές και τον κ. Διονύση Παναγιωτάκη. Την ημέρα των ερωτευμένων, θα ερμηνεύσω ερωτικά τραγούδια ελληνικού και ξένου ρεπερτορίου, τραγούδια συναισθηματικά αλλά και ψυχαγωγικά, ώστε μαζί με τον κόσμο, που θα έρθει, να βιώσουμε μία βραδιά γεμάτη κέφι, συγκίνηση, αλληλεπίδραση και να ταξιδέψουμε μέσα από αυτό το υπέροχο συναίσθημα του έρωτα, να θυμηθούμε ξανά στιγμές και αναμνήσεις, που έχουμε βιώσει όλοι μας κι έχουν ντυθεί μουσικά με όλα τα αγαπημένα τραγούδια, που θα ειπωθούν εκείνο το βράδυ. 

Τελείωσε η ακρόαση και ο Στέφανος είπε στον πατέρα μου ότι έχω πολύ καλή φωνή και πως αν είμαι προσγειωμένη κι αν έχω γερό στομάχι, θα πάω ψηλά

Δημιουργώντας την λίστα του προγράμματος μαζί με τους συνεργάτες μου, σκέφτηκα πως θα ήταν πολύ ωραίο και σπουδαίο για μένα, να βρεθεί μαζί μου επί σκηνής ο μεγάλος συνθέτης και πιανίστας Γιώργος Χατζηνάσιος, τον οποίο σέβομαι και εκτιμώ βαθύτατα. Του είπα την σκέψη μου και δέχτηκε με πολλή χαρά και αγάπη, να είναι στο πλευρό μου αυτήν την τόσο σημαντική στιγμή για μένα και τον ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό. Θα ερμηνεύσουμε κάποια από τα πιο εμβληματικά τραγούδια του, μεγάλες επιτυχίες που έχουμε αγαπήσει όλοι όπως «Τα γαλάζια σου γράμματα», το «Καμιά φορά», το «Σ’ όποιον αρέσουμε», «ο Ανθρωπάκος».

–Η επαφή με τόσο σημαντικούς καλλιτέχνες, καλλιτέχνες που έχουν γράψει ιστορία σε μια συγκεκριμένη συγκυρία, όπου συνυπήρχαν πολλά εφάμιλλα μεγέθη, με τι σας οπλίζει;

Με αγάπη, με δύναμη αλλά και μ’ ευθύνη που συνεργάστηκα με τόσο μεγάλες προσωπικότητες και συνεχίζω να συνεργάζομαι. Τους ευχαριστώ πάρα πολύ, που με επιλέγουν και μ’ εμπιστεύονται. 

-Το προσεχές μέλλον σας τι περιέχει;

Μόλις ολοκληρώσαμε το πρώτο μου προσωπικό άλμπουμ σε στίχους του Γεράσιμου Ευαγγελάτου και σε μουσική του Στέφανου Κορκολή, ένας δίσκος που ονειρευόμουν από πάντα και είμαι πολύ χαρούμενη που ένα όνειρο μου, όχι μόνο πραγματοποιήθηκε αλλά ξεπέρασε κάθε προσδοκία, όταν έμαθα πως θα αναλάβει την παραγωγή ο παγκοσμίου φήμης παραγωγός Haydn Bendall (Haydn Bendall – Duncan Management), που έχει αναλάβει στο παρελθόν καλλιτέχνες όπως την Kate Bush, τον Peter Gabriel, την Tina Turner, τον Gary Moore, τον Freddie Mercury, τους Pet Shop Boys και άλλους πολλούς. Νιώθω πραγματικά ευλογημένη που συνεργάζομαι με τέτοιες προσωπικότητες. Για μένα είναι σαν να ανακαλύπτω έναν καινούργιο μουσικό κόσμο. Αυτό το άλμπουμ θα κυκλοφορήσει πολύ σύντομα σε όλες τις διαδικτυακές πλατφόρμες αλλά και σε βινύλιο από την Heaven Music. 

-Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
Κι εγώ.

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Κορκολή, αυτόν τον χειμώνα συμπράττετε με έναν σημαντικό συνθέτη, τον Γιώργο Χατζηνάσιο. Στη συνείδησή μας, έχετε καταγραφεί ως ένας καλλιτέχνης που «η παλιά φρουρά» των βιρτουόζων χειροκρότησε από την αρχή με πολλή υπερηφάνεια. Τι σημαίνει αυτό για εσάς;

Σημαίνει πάρα πολλά. Για μένα, ο Γιώργος Χατζηνάσιος είναι ένας τεράστιος συνθέτης, όπως και για όλους, νομίζω. Ένας τεράστιος πιανίστας. Και ειδικά, ένας πιανίστας της τζαζ μουσικής. Υπήρξε ίνδαλμά μου, όταν ήμουν πάρα πολύ νέος και ήμουν ακόμη στο Ωδείο Αθηνών. Θυμάμαι, συγκεκριμένα, όταν είχε κάνει το «Μάθημα σολφέζ», πόσο χαιρόμασταν οι μαθητές τότε του Ωδείου, για το γεγονός ότι ένας άνθρωπος, που προέρχεται από την κλασική παιδεία, έκανε «κι αυτό», το οποίο ήταν και τόσο όμορφο. Άρα το να βρίσκομαι με αυτόν τον άνθρωπο επί σκηνής είναι πάρα πολύ σημαντικό. Αλλά εδώ θα βάλω μια άνω τελεία για να πω ότι, όπως λέει και ο ίδιος, με είχε γνωρίσει -χωρίς να το γνωρίζω εγώ ποτέ αυτό-, όταν ήρθε σε ένα ρεσιτάλ και με άκουσε στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός». Του είχαν μιλήσει για μένα. Πρέπει να ήμουν τότε 16-17 χρόνων. Και είχε πει τα καλύτερα.

Το 1991, στην μουσική σκηνή «Ταμπού», μού πρότεινε την πρώτη μου συνεργασία. Ήταν η πρώτη φορά, που, κατά κάποιον τρόπο, έμπαινα σε αυτό τον χώρο, της νυχτερινής ψυχαγωγίας. Και ήταν ο Γιώργος εκείνος, ο οποίος με εισήγαγε. Ήμασταν από τότε απέναντι σε δύο πιάνα και κάναμε κάτι αντίστοιχο με αυτό που κάνουμε τώρα. Άρα, λοιπόν, για μένα ο Γιώργος Χατζηνάσιος είναι ένας άνθρωπος που εκτιμώ βαθύτατα, σέβομαι κι αγαπώ πάρα πολύ. Εν ολίγοις, τον νιώθω συγγενή μου. Η σύμπραξη, που συμβαίνει στο Baraonda είναι μια οικογενειακή υπόθεση, την οποία μοιραζόμαστε με όσους έρχονται να μας ακούσουν. Ο χώρος είναι μαγικός. Κάποιος που θέλει να περάσει το βράδυ της Παρασκευής και του Σαββάτου, σε αυτό τον χώρο, θα περάσει πολύ όμορφα και πολύ πολιτισμένα. Πρόκειται για μια μεγάλη αγκαλιά.

–Αυτό είναι που κάνει τις βραδιές στο Baraonda Music Hall να μοιάζουν τόσο ξεχωριστές.

Αυτό ακριβώς. Όπως λέει, καμιά φορά, ο Γιώργος, όταν πηγαίνουμε σε φιλικά σπίτια, στα οποία υπάρχει πιάνο, κάποια στιγμή, «πέφτει» η φράση «δε θα μας τραγουδήσετε κάτι;» που είναι πολύ φυσιολογικό κάτι τέτοιο. Αυτό, λοιπόν, εμείς το κάνουμε ανάποδα τώρα.  Έχουμε τα πιάνα και λέμε στον κόσμο «τι θα μας πείτε εσείς; Θα μας τραγουδήσετε κάτι;». Αυτή η ατάκα είναι του Γιώργου. Και είναι τόσο εύστοχη, διότι περί αυτού πρόκειται.  Ουσιαστικά αυτό που προσφέρει το Baraonda, αυτή την περίοδο που εγώ το ζω, είναι ότι είμαστε όλοι μια παρέα, είμαστε φίλοι μεταξύ φίλων και απλώς τυχαίνει αυτοί οι δύο φίλοι να παίζουν μουσική. Είναι πάρα πολύ όμορφο.

-Οι ακροατές είναι από κάθε ηλικία. Και αυτό σημαίνει πάρα πολλά.

Εννοείται! Έχουμε ακροατές όλων των ηλικιών. Οι ακροατές μας είναι α κ ρ ο α τ έ ς. Συμμετέχοντες ακροατές, μάλιστα. Τραγουδούν, χειροκροτούν. Είναι μια όμορφη εικόνα.

-Νιώθετε ότι ένα μεγάλο μέρος των ονείρων σας έχει εκπληρωθεί;

Ούτε κατά διάνοια! Ποτέ δεν είχα όνειρα. Είμαι μάχιμος συνθέτης και δημιουργός. Δεν είχα ποτέ μου όνειρα, υπό την έννοια ότι δεν στόχευα σε ένα όνειρό μου και μετά τέλος. Ένας δημιουργός ποτέ δεν σταματά να ονειρεύεται, αλλά δεν εκπληρώνει και ποτέ τα όνειρά του. Συνεχίζω να ονειρεύομαι την επόμενή μου σύνθεση. Την επόμενή μου δραστηριότητα, την επόμενή μου στιγμή. Δεν μπορώ όμως να χρησιμοποιώ την έννοια της εκπλήρωσης ενός ονείρου. Άλλωστε τα όνειρα είναι ανεκπλήρωτα.

-Τι απολογισμό κάνετε τώρα στο κατώφλι του νέου χρόνου; Επόμενοι σταθμοί; Τι άλλο περιλαμβάνει η τρέχουσα δημιουργική σας περίοδος;

Πολλά και διάφορα. Απλά μετά την περιπέτεια με την υγεία μου, προτιμώ να κοιτώ το «σήμερα» και το «άμεσο αύριο». Χωρίς να σημαίνει κάτι μελοδραματικό αυτό που λέω. Γράφω πάντα μουσική και όπου με πάει. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν στο προσκήνιο πάρα πολλά πράγματα που θα μπορούσαν να συμβούν και μπορεί να συμβούν, απλά δε θα ήθελα να τα αναλύσω. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι γράφω μουσική για το ΚΘΒΕ, για ένα υπέροχο έργο, που θα ανέβει. Επίσης, τελειοποιώ τον δίσκο μαζί με τον Γεράσιμο Ευαγγελάτο για την εξαιρετική Σοφία Μανουσάκη. Την παραγωγή αυτού του δίσκου, που θα βγει και σε βινύλιο, (είναι ο πρώτος δίσκος της Σοφίας Μανουσάκη αυτός, με δικό της ρεπερτόριο) την έχει αναλάβει ο Haydn Bendall, ο οποίος έχει πάρει Όσκαρ και Γκράμι για τον «Τελευταίο αυτοκράτορα», έχει κάνει όλη την καριέρα της Κέιτ Μπους, του Πίτερ Γκάμπριελ, του Έλτον Τζον και του Φρέντι Μέρκιουρι. Αυτός ο άνθρωπος ανέλαβε τη Σοφία, τις μουσικές μου και τους στίχους του Γεράσιμου –χωρίς να ξέρει καθόλου ελληνικά, αλλά δεν έχει να κάνει, οι στίχοι μεταφράστηκαν-. Είναι ένα μεγάλο βήμα αυτό για όλους μας. Αυτός ο παραγωγός, ένας από τους τελευταίους παραγωγούς στον κόσμο, ασχολήθηκε με ένα δικό μας παιδί από την Κρήτη.