Νίκος Γιαννόπουλος

Σε κάθε περίπτωση η μέση ηλικία των επιβατικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα φτάνει τα 17,8 χρόνια, υπερδιπλάσια από το Λουξεμβούργο (8,2 έτη) και πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ που είναι 12,7 έτη. Πρωτιά η Ελλάδα κατέχει και στα φορτηγά με τη μέση ηλικία των οχημάτων να ανέρχεται στα 22,9 έτη έναντι 14 ως μέσο μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το πρόβλημα, δηλαδή, είναι καταγεγραμμένο και σαφές και δεν αφορά μόνο τα ΙΧ. 

Το οικονομικό σκέλος

Στην Ελλάδα τα πολλά τελευταία χρόνια τα αυτοκίνητα έχουν ΦΠΑ 24%. Η τελική τιμή, ως γνωστόν, επιβαρύνεται από το φόρο ταξινόμησης, του δασμού κτλ. Ειδικά μετά τον ρωσοουκρανικό πόλεμο οι τιμές (για τα νέα οχήματα) αυξήθηκαν ακόμη πιο πολύ. Δύσκολα μπορεί κάποιος να βρει όχημα του οποίου η αγορά να στοιχίζει λιγότερα από 16.000-17.000 ευρώ.

Τα παραπάνω δεδομένα σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση του 2010 που προκάλεσε μείωση εισοδημάτων για σειρά χρόνων οδήγησε τη συνολικά αγορά των νέων αυτοκινήτων σε μείωση (σωρευτικά από το 2010 και μετά). Πρακτικά όταν ένα οικογενειακό αυτοκίνητο στοιχίζει το λιγότερο 20.000 ευρώ, η αγορά του δυσκολεύει αρκετά για πολλά ελληνικά νοικοκυριά.

Ετσι, παρατηρείται στροφή στην αγορά των μεταχειρισμένων με αποτέλεσμα η παλαιότητα του συνολικού στόλου αυτοκινήτων να αυξάνεται όσο περνάνε τα χρόνια.

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα

Ο γερασμένος στόλος επηρεάζει, προς το χειρότερο, το περιβάλλον, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ως γενικό αξίωμα, μπορούμε να πούμε ότι τα παλιά οχήματα εκπέμπουν έως και 10 φορές περισσότερα CO2, NOx και PM (λεπτές σκόνες) ανά χιλιόμετρο σε σχέση με σύγχρονα, συμβάλλοντας κατά 25-30% στην ατμοσφαιρική ρύπανση των πόλεων.

Στην Ελλάδα, με τη μέση ηλικία των οχημάτων να βρίσκεται στα 17 χρόνια, καταναλώνεται από 20% έως 50% περισσότερο καύσιμου. Ετσι οι εκπομπές CO2 που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου υπολογίζονται σε 1,5 τόνους το χρόνο.

Αν υπολογίσει κανείς ακόμα ότι στο τέλος της “ζωής” του τα οχήματα απελευθερώνουν τοξικά υγρά (λάδια, μπαταρίες) και σκουριασμένα μέταλλα, επιβαρύνοντας τα εδάφη και τα ύδατα αν δεν ανακυκλωθούν σωστά καταλαβαίνει ότι η Ελλάδα έχει ένα πολυσύνθετο πρόβλημα να λύσει τα επόμενα χρόνια.

Είναι γεγονός ότι τα παλιά συμβατικά αυτοκίνητα έχουν πολύ υψηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σύγκριση με τα ηλεκτρικά οχήματα (EV), ιδιαίτερα σε εκπομπές ρύπων και κατανάλωση ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

Τα EV παράγουν 73% λιγότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από την παραγωγή έως την ανακύκλωση σε σχέση με βενζινοκίνητα, χάρη στην καθαρότερη ευρωπαϊκή ηλεκτρική ενέργεια και την αποδοτικότητα. Ομως στην Ελλάδα (αλλά και στην Ευρώπη) οι τιμές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων παραμένουν πολύ υψηλές, απρόσιτες για τα περισσότερα νοικοκυριά.

Οι τιμές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα ξεκινούν από περίπου 25.000-30.000 ευρώ για τα προσιτά μοντέλα, μετά από επιδοτήσεις όπως το πρόγραμμα “Κινούμαι Ηλεκτρικά 3”. Όμως ποιος πραγματικά μπορεί να δώσει σήμερα 30.000 ευρώ για ένα αυτοκίνητο ή να δεσμευτεί για μία τέτοια αγορά (πληρώνοντας σε δόσεις);

• Η απάντηση είναι εύκολη: Πολύ λίγοι. Κάπως έτσι η Ελλάδα διαθέτει τον πιο γερασμένο στόλο αυτοκινήτων στην ΕΕ, ευρισκόμενη πιο πίσω ακόμα και από χώρες όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Κροατία.

Θυμηθείτε, τέλος, και αυτό: Τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερο από το 40% του εισοδήματός τους σε στέγαση, ενέργεια και τρόφιμα και έτσι μένουν ελάχιστα χρήματα για μη επείγουσες δαπάνες όπως τα αυτοκίνητα. Μ’ αυτά τα δεδομένα η ανάκαμψη στη σχετική αγορά προβλέπεται δύσκολη.