Ο γερμανός καγκελάριος τόνισε επίσης ότι «η Ρωσία δεν κερδίζει αυτόν τον πόλεμο»

«Αυτό εντάσσεται στην προπαγάνδα και στο πλαίσιο του ψυχολογικού πολέμου. Η Ρωσία θέλει να μας κάνει να το πιστέψουμε, αλλά τα γεγονότα λένε κάτι τελείως διαφορετικό», είπε κατά την διάρκεια εκδήλωσης υποστήριξης του Κιέβου στο Βερολίνο παρουσία του πρεσβευτή της Ουκρανίας στην Γερμανία.

«Στο μέτωπο, η Ρωσία δεν κερδίζει εδάφη, τελείως το αντίθετο. Ο Φεβρουάριος χαρακτηρίστηκε από εκπληκτικά εδαφικά κέρδη για τον ουκρανικό στρατό. Και η ρωσική οικονομία πλήττεται περισσότερο από τις κυρώσεις και τον πόλεμο, πράγμα που τα μέσα ενημέρωσης μας αφήνουν μερικές φορές να καταλάβουμε», πρόσθεσε.

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν θα είναι σε θέση σήμερα να υιοθετήσει το νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας εξαιτίας του ουγγρικού βέτο, όπως δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας, ο Φρίντριχ Μερτς ζητά από τους ευρωπαίους εταίρους να μην σταματήσουν τις προσπάθειες για την από κοινού υποστήριξη της Ουκρανίας.

«Βρισκόμαστε σε μία καμπή που μπορεί να αποφασίσει για την τύχη ολόκληρης της ηπείρου μας», προειδοποίησε.

«Πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο τρόπος με τον οποίο θα τερματίσουμε τον πόλεμο αυτόν στην Ευρώπη θα έχει μακροχρόνια επίδραση στην ζωή μας και στον ρόλο μας στον κόσμο».

Ωστόσο, εξέφρασε την ελπίδα «να ξαναζήσουμε, κάποια μέρα, καλές σχέσεις γειτονίας με τους Ρώσους» προσθέτοντας, όμως, ότι «δυστυχώς, είμαστε πολύ μακριά από αυτό, λόγω του ότι είμαστε αντιμέτωποι με το καθεστώς Πούτιν, ενός “κλεπτοκρατικού συστήματος” που πλησίασε την απολυταρχία με την πάροδο των ετών».

 «Ας υπενθυμίσουμε το ιστορικό μέγεθος αυτού που συμβαίνει: επιτιθέμενος στην Ουκρανία, ο Πούτιν επιτέθηκε στη δεύτερη μεγαλύτερη σε έκταση χώρα της ευρωπαϊκής ηπείρου», τόνισε ο ίδιος.

 Σε ερώτημα για το αν θα ξαναμιλήσει με τη Μόσχα, ο Μερτς δήλωσε ότι αν αυτό μπορεί να αποβεί χρήσιμο σε κάτι, θα το κάνει, αν και οι προηγούμενες εμπειρίες έδειξαν ότι δεν χρησίμευσε. «Ο στόχος είναι να επιστρέψουμε σε μια τάξη και έναν αμοιβαίο σεβασμό! Την εποχή της γερμανικής ενοποίησης, τα πράγματα δεν ήταν εύκολα – παρ’ όλα αυτά συνεργαστήκαμε με τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Αυτή είναι η ισορροπία που γνωρίσαμε μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, το 1991, και μέχρι το 2022. Ο Πούτιν δεν σέβεται πλέον αυτήν την ισορροπία. Ελπίζουμε να την ξαναβρούμε», σημείωσε σχετικά.

Τέλος, όσον αφορά στη σχέση της Ευρώπης με τις ΗΠΑ του Τραμπ, ο Μερτς δηλώνει πεπεισμένος ότι «εργαζόμενοι σκληρά για να γίνουμε πιο ισχυροί», θα καταστεί δυνατό «να διαπραγματευόμαστε με τους Αμερικανούς ως ίσοι», ενώ δηλώνει έτοιμος να συνεργαστεί με τον Γάλλο Πρόεδρο Μακρόν, τον οποίο αποκαλεί «φίλο» του, προς την κατεύθυνση εξόδου της Ευρώπης από την «αδυναμία» και την «εξάρτηση».

«Συμμετέχω πολύ εντατικά σε αυτή τη συζήτηση, τόσο με την ΕΕ όσο και με τα κράτη – μέλη. Και είναι σαφές ότι όλες οι χώρες θα πληγούν, σε διαφορετικό επίπεδο η κάθε μία. Συνομιλώ επίσης με την αμερικανική κυβέρνηση – την περασμένη Παρασκευή είχα και τηλεφωνική επικοινωνία με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Αυτοί οι δασμοί – ανεξαρτήτως ύψους – θα μας πλήξουν όλους», δήλωσε ο κ. Μερτς στο πλαίσιο της «θερινής» συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε σήμερα στο Βερολίνο και δήλωσε πεπεισμένος ότι οι δασμοί δεν θα πλήξουν μόνο τους Ευρωπαίους, αλλά μακροπρόθεσμα και την αμερικανική οικονομία.

Ο καγκελάριος Μερτς τόνισε ακόμη ότι το Βερολίνο στηρίζει την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εξεύρεση «λογικής» λύσης και επανέλαβε ότι «όσο χαμηλότεροι είναι τελικά οι δασμοί και στις δύο πλευρές, τόσο το καλύτερο και για τις δύο πλευρές». ‘Αφησε πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο επίτευξης επιμέρους κλαδικών συμφωνιών. «Βρισκόμαστε πιθανότατα στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων, οι οποίες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τα μέσα της μεθεπόμενης εβδομάδας», πρόσθεσε.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το ποιο θα ήταν ένα ρεαλιστικό σενάριο για συμφωνία με τις ΗΠΑ, ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι σίγουρα «το μη ρεαλιστικό σενάριο θα ήταν να πιστεύουμε ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε σε αμοιβαίους μηδενικούς δασμούς» και παρέπεμψε αφενός στην επίδραση που φιλοδοξεί η αμερικανική κυβέρνηση να έχουν οι νέοι δασμοί στον προϋπολογισμό στο πλαίσιο και του πρόσφατου νομοσχεδίου «One big beautiful bill» και αφετέρου στην δήλωση του προέδρου Τραμπ, «αγαπώ τους δασμούς»

«Δεν υπάρχει κανένας λόγος για εμάς ή για μένα προσωπικά, να επικρίνουμε αυτό που ξεκίνησε το Ισραήλ πριν από μία εβδομάδα. Και δεν υπάρχει επίσης λόγος να επικρίνουμε αυτό που έκανε η Αμερική το περασμένο Σαββατοκύριακο», δήλωσε ο καγκελάριος, μιλώντας νωρίτερα σήμερα στην «Ημέρα της Βιομηχανίας» που διοργάνωσε η Γερμανική Ένωση Βιομηχανιών (BDI). Αναφερόμενος στο αμερικανικό χτύπημα, ο κ. Μερτς παραδέχθηκε ότι «δεν είναι χωρίς κινδύνους», τόνισε ωστόσο ότι «το να αφήσουμε όμως και τα πράγματα όπως ήταν, δεν αποτελούσε επιλογή».

Ο καγκελάριος ανέφερε ακόμη την απόπειρα μεταφοράς εμπλουτισμένου ουρανίου σε άλλες τοποθεσίες στο Ιράν ως πιθανή αιτία για την επίθεση των ΗΠΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και υπογράμμισε ότι υπάρχουν «εδώ και μήνες δη και χρόνια» ενδείξεις ότι το Ιράν σκοπεύει να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα. Διαφορετικά, κανείς δεν χρειάζεται τόσο εμπλουτισμένο ουράνιο και εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε βάθος έως και 100 μέτρων για εμπλουτισμό. «Έτσι, τα στοιχεία ότι το Ιράν καταγράφει περαιτέρω πρόοδο στην κατεύθυνση της κατασκευής πυρηνικού όπλου δεν μπορούσαν πλέον να αμφισβητηθούν σοβαρά», πρόσθεσε ο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος δήλωσε μάλιστα ότι «αρκεί η απλή γνώση των ΜΜΕ, δεν χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες».

Ο καγκελάριος εμφανίστηκε πάντως «κάπως αισιόδοξος» ότι δεν θα υπάρξει κλιμάκωση της αντιπαράθεσης, «δεδομένων των μέχρι τώρα αντιδράσεων του Ιράν». Εάν όμως κλείσουν τα Στενά του Χορμούζ, «θα υπάρξουν έμμεσες συνέπειες», δήλωσε.

Ο Φρίντριχ Μερτς, αρχηγός της γερμανικής αντιπολίτευσης, βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης μετά από δηλώσεις του για την αποστολή όπλων μεγάλης εμβέλειας στην Ουκρανία. Τα σχόλια του προκάλεσαν κύμα αντιδράσεων, καθώς θεωρούνται αντιφατικά και έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή, λίγο πριν την επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Βερολίνο την Τετάρτη.

Η συζήτηση για το αν η Γερμανία θα πρέπει να προμηθεύσει την Ουκρανία με πυραύλους και άλλα εξελιγμένα οπλικά συστήματα έχει ενταθεί, ιδίως μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του καγκελάριου. Η διαμάχη απειλεί να επισκιάσει την παρουσία του Ουκρανού προέδρου στη γερμανική πρωτεύουσα, όπου αναμένονται σημαντικές διμερείς επαφές.

Πολιτική αβεβαιότητα μετά την αποτυχία ψήφου εμπιστοσύνης

Η θέση του Μερτς ως υποψήφιου καγκελάριου αποδυναμώθηκε περαιτέρω στις αρχές Μαΐου, όταν δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη στην πρώτη ψηφοφορία. Η οριακή πλειοψηφία του αποκάλυψε ρήγματα στο εσωτερικό της συντηρητικής παράταξης, ενώ αναμένεται νέα ψηφοφορία την Τρίτη.

Η πολιτική αβεβαιότητα που επικρατεί στη Γερμανία έχει προκαλέσει ανησυχίες τόσο στο εσωτερικό όσο και στους διεθνείς συμμάχους της χώρας, καθώς η σταθερότητα της κυβέρνησης θεωρείται κρίσιμη για τη διαχείριση των μεγάλων προκλήσεων στην Ευρώπη.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι πιέσεις Τραμπ

Η στάση της Ουάσιγκτον, κυρίως υπό τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, έχει επηρεάσει σημαντικά τις πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία. Οι δασμοί που επέβαλε η αμερικανική κυβέρνηση και η επιφυλακτικότητά της απέναντι στην υποστήριξη προς την Ουκρανία έχουν φέρει σε δύσκολη θέση τον Μερτς.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο νέος καγκελάριος αναγκάστηκε να προχωρήσει σε συμφωνία συνασπισμού με ταχύτητα, ώστε να διασφαλίσει τη σταθερότητα και να μπορέσει να ανταποκριθεί στις πιέσεις που ασκούνται τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό μέτωπο. Επί της ουσίας προσπαθεί να μπει στο φωλιά των λιονταριών του Τραμπ, με τους κινδύνους που κάτι τέτοιο εγκυμονεί.

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ.

«Αυτή τη στιγμή διερευνούμε τις συνθήκες. Εάν υπάρχει τρόπος να κινητοποιηθούν τα χρήματα σε μια υγιή νομική βάση, θα το κάνουμε», δήλωσε ο κ. Μερτς σε συνέντευξή του στην εφημερίδα ZEIT, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για κινδύνους που μπορεί να συνεπάγεται ένα τέτοιο βήμα για την ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ της ρωσικής κεντρικής τράπεζας βρίσκονται «παγωμένα» στην ΕΕ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων ελέγχεται από το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Euroclear με έδρα τις Βρυξέλλες.

Η ΕΕ, από τα μέσα του προηγούμενου έτους, χρησιμοποιεί τα έσοδα από τόκους για να χρηματοδοτήσει τις παραδόσεις όπλων και πυρομαχικών στην Ουκρανία, αλλά πολλοί στις Βρυξέλλες και στο Βερολίνο εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με ενδεχόμενη άμεση χρήση κεφαλαίων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας μέσω απόφασης απαλλοτρίωσης, προειδοποιώντας για πιθανά αντίποινα, αλλά και για νομικά ζητήματα.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν έως τώρα απρόθυμη να δημεύσει ρωσικά κρατικά αποθεματικά, υπό τον κίνδυνο υπονόμευσης του ευρώ. «Εμείς, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, συμφωνούμε ότι πρέπει τώρα να εξαντλήσουμε όλες τις επιλογές», σημείωσε ο κ. Μερτς και έκανε λόγο για πιθανές κυρώσεις και στον ενεργειακό και στον τραπεζικό τομέα και σε περαιτέρω ενέργειες σχετικά με κυρώσεις εναντίον ιδιωτών.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου την Τρίτη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είχε τονίσει ότι οι κυρώσεις θα οριστικοποιηθούν, εάν το Κρεμλίνο δεν ανταποκριθεί έως το τέλος της εβδομάδας στην πρόταση για κατάπαυση του πυρός.

Ερωτηθείς σχετικά με πιθανή επαναλειτουργία του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, ο καγκελάριος ξεκαθάρισε ότι «επί του παρόντος ο αγωγός δεν έχει άδεια λειτουργίας και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει».

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έχει ανάψει ήδη το πράσινο φως. Η υπουργός Άμυνας δήλωσε προ ημερών στο Κοινοβούλιο ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει πλήρως την πώληση των Typhoon στην Τουρκία», αποκαλύπτοντας πως οι συνομιλίες με την Άγκυρα είναι σε εξέλιξη.

Η Τζόρτζια Μελόνι, την οποία συνάντησε χθες ο Έλληνας πρωθυπουργός, έκλεισε πρόσφατα συμφωνία με τον Τούρκο πρόεδρο για αναβάθμιση της αμυντικής τους συνεργασίας. Τα Eurofighter είναι στο “πακέτο”. Η Ισπανία δεν πρόκειται να προβάλλει εμπόδια, είναι γνωστή η στρατηγική σχέση της με την Τουρκία.

Η αιχμή Μητσοτάκη στην Μελόνι ήταν σαφής, είναι όμως εξαιρετικά αμφίβολο εάν μπορεί να αλλάξει τις αποφάσεις των εταίρων και συμμάχων.

“Είναι κρίσιμο να επιλέξουμε τους συνομιλητές μας με κριτήριο εάν ευθυγραμμίζονται με την εξωτερική πολιτική και τα συμφέροντα της ΕΕ. Γιατί η στρατηγική αυτονομία δεν εξυπηρετείται με νέες εξαρτήσεις. Και υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει συμπόρευση με τα κοινά μας ενδιαφέροντα και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας να δούμε τις συνεργασίες.”, της είπε.

Τα υπερσύγχρονα Typhoon, όμως συνδυάζονται με τους πυραύλους Meteor, εκείνους που προ μηνών προσπάθησε η Αθήνα να πείσει τον Εμανουέλ Μακρόν (στην παραγωγή τους εμπλέκεται και η Γαλλία) να μην πωληθούν στην Τουρκία, εις μάτην, όμως, αφού ο Γάλλος πρόεδρος είπε πως το πρώτο λόγο έχει το Λονδίνο. Οι στρατιωτικοί αναλυτές, αλλά και το δικό μας Πεντάγωνο, επισημαίνουν πως μία τέτοια εξέλιξη θα αλλάξει το σημερινό ισοζύγιο ισχύος στο Αιγαίο και τη Ν.Α Μεσόγειο.

Καθ’ ημάς, αναδείχτηκε δεόντως η επιστολή 22 Αμερικανών βουλευτών στον Τραμπ, με την οποία τον καλούν να μπλοκάρει ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα «ανατρέψει μια ευαίσθητη ισορροπία» στην Ανατολική Μεσόγειο. Θετικό, πλην, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος μιλά απευθείας με τον Ερντογάν, και φαίνεται πως υπό προϋποθέσεις εξετάζει την πιθανότητα να αρθεί ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα συμπαραγωγής και την πώληση των μαχητικών. Υπενθυμίζουμε πως η Ελλάδα έχει ήδη συμφωνήσει να αγοράσει τα υπερσύγχρονα μαχητικά για να τα προσθέσει στον “στόλο” της, μαζί με τα περίφημα Rafale.

Η κατάσταση δεν εξελίσσεται καλά. Η Τουρκία είναι πολύ κοντά σε μία συμφωνία αγοράς των Eurofighter, πιθανώς προοπτικά να κατορθώσει να προμηθευτεί και F-35. Θα γινόταν κάποτε, λένε οι ειδικοί.

Αφ’ ης στιγμής, μάλιστα, ο Τουρκός πρόεδρος εμφανίζεται “τύπος και υπογραμμός” και ομνύει στην σχέση καλής γειτονίας με την Ελλάδα, μιλάει θερμά για τα “ήρεμα νερά”, και θα συναντηθεί οσονούπω με τον Έλληνα πρωθυπουργό, για ποιούς λόγους να κάνουν δεύτερες σκέψεις οι Ευρωπαίοι; Ως προς τη συμμετοχή της Τουρκίας στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα, άλλωστε, ο κύβος έχει ριφθεί, μένουν το πλαίσιο και οι λεπτομέρειες, παρά τις πρόσφατες αιχμές του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη συμμετοχή “τρίτων χωρών”.

Η (αποτρεπτική) υπεροπλία που αποκτήσαμε τα τελευταία χρόνια δεν θα ίσχυε εσαεί, η Τουρκία είναι μεγάλη χώρα, πολύτιμη, ως φαίνεται, στο νέο γεωπολιτικό τοπίο, και πρόθυμη να παίξει ρόλους που εμείς, είτε δεν μπορούμε, είτε δεν θέλουμε.

Μένει ένα δίδαγμα για όλους εκείνους που, αφού πρώτα χαρακτήριζαν τον Ερντογάν “απομονωμένο”, μετά απεραντολογούσαν για τις ισχυρές και ακλόνητες συμμαχίες της χώρας μας, και τους Ευρωπαίους που είναι στο πλευρό μας- ακόμα κι αν, ο μη γένοιτο, υπάρξει συμπλοκή στο Αιγαίο. Καθρεφτάκια και χάντρες.

Το δίδαγμα; Φίλοι δεν υπάρχουν (ακόμα κι αν όλοι μαζί κάθονται στα ίδια έδρανα του ΕΛΚ), οι συμμαχίες, δε, είναι ευκαιριακές και αλλάζουν ανάλογα με το που φυσάει ο άνεμος των συμφερόντων. Ανεμούρια.

Εάν δεν το καταλάβουμε όλοι αυτό, δεν πρόκειται να υπάρξει εθνική στρατηγική που δεν θα μεταβάλλεται ανάλογα με το πώς κινείται ο εσωτερικός πολιτικός, μιντιακός και δημοσκοπικός δείκτης…

Σπύρος Σιδέρης

Νικητές και Χαμένοι των Εκλογών

Σύμφωνα με τα εκλογικά αποτελέσματα, η συντηρητική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) με επικεφαλής τον υποψήφιο καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και το αδελφό κόμμα της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CSU) εξασφάλισαν τις περισσότερες ψήφους. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), το οποίο σημείωσε σημαντική άνοδο.

ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ:

• Χριστιανική Ένωση (CDU/CSU): 28,6% και 208 έδρες,
• Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD): 20,8% και 152 έδρες,
• Σοσιαλδημοκράτες (SPD): 16,4% και 120 έδρες,
• Πράσινοι: 11,6 % και 85 έδρες,
• Αριστερά (Die Linke): 8,8% και 64 έδρες,
• Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW): 4,97%

Το SPD, με επικεφαλής τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς, υπέστη τη μεγαλύτερη απώλεια ψήφων σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές, χάνοντας σχεδόν 9,5% των ψηφοφόρων του. Στη χειρότερη θέση των τελευταίων δεκαετιών βρέθηκε και το FDP, το οποίο φαίνεται να μην ξεπερνά το όριο του 5% για την είσοδό του στο κοινοβούλιο.

Κατανομή Εδρών στο Γερμανικό Κοινοβούλιο

Η Μπούντεσταγκ, το γερμανικό κοινοβούλιο, διαθέτει 630 έδρες, οι οποίες κατανέμονται αναλογικά με τα ποσοστά των κομμάτων. Για να εισέλθει ένα κόμμα στο κοινοβούλιο, πρέπει να συγκεντρώσει τουλάχιστον το 5% των ψήφων, εκτός εάν καταφέρει να εκλέξει τουλάχιστον τρεις υποψηφίους σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες.

• Το CDU/CSU με 208 έδρες, δεν του επιτρέπει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Το AfD κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 152 έδρες,  ενώ το SPD ακολούθησε στην τρίτη θέση με μόλις 16,3% και 120 έδρες. Οι Πράσινοι κατέγραψαν επίσης απώλειες κερδίζοντας το 11,8% και 85 έδρες. Το FDP με 4,4% και το νέο κόμμα BSW – Για την Λογική και την Δικαιοσύνη με 4,9% μένουν εκτός κοινοβουλίου.

Σενάρια Σχηματισμού Κυβέρνησης

Δεδομένου ότι το CDU/CSU δεν εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία των 316 εδρών, απαιτείται ο σχηματισμός κυβερνητικού συνασπισμού. Το κόμμα έχει αποκλείσει κάθε πιθανότητα συνεργασίας με το AfD, το οποίο θεωρεί ακραίο, δημιουργώντας έτσι περιορισμένες επιλογές.

Ένα πιθανό σενάριο είναι ένας «μεγάλος συνασπισμός» με το SPD, αν και η σημαντική πτώση του SPD μπορεί να καταστήσει δύσκολη μια τέτοια συνεργασία. Μια άλλη επιλογή είναι ένας τριμερής συνασπισμός με τους Πράσινους, αν και παραμένει αβέβαιο αν αυτός ο συνδυασμός μπορεί να διασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Μετακινήσεις Ψηφοφόρων

• Οι εκλογές κατέγραψαν σημαντικές μετακινήσεις ψηφοφόρων μεταξύ των κομμάτων. Το CDU/CSU κατάφερε να προσελκύσει περίπου 2 εκατομμύρια πρώην ψηφοφόρους του SPD, γεγονός που εξηγεί την ιστορική πτώση των Σοσιαλδημοκρατών. Το Κόμμα της Αριστεράς κέρδισε ψηφοφόρους τόσο από το SPD όσο και από τους Πράσινους, ενώ το AfD ενίσχυσε περαιτέρω τη δυναμική του κυρίως σε ανατολικές περιοχές της Γερμανίας.

Ποιος Θα Είναι ο Επόμενος Καγκελάριος;

Οι Γερμανοί πολίτες δεν εκλέγουν απευθείας τον καγκελάριο, αλλά οι βουλευτές της Μπούντεσταγκ θα ψηφίσουν για τον επόμενο ηγέτη της χώρας. Ο υποψήφιος του CDU/CSU, Φρίντριχ Μερτς, είναι ο επικρατέστερος για την καγκελαρία, εφόσον καταφέρει να σχηματίσει πλειοψηφικό συνασπισμό.

• Η δημοτικότητα του Μερτς δεν έχει αυξηθεί δραματικά, αλλά η αντιδημοτικότητα του Όλαφ Σολτς (SPD) και του αντικαγκελάριου Ρόμπερτ Χάμπεκ (Πράσινοι) έχει διευκολύνει την επικράτηση του CDU/CSU.

Πολιτικές και Κοινωνικές Επιπτώσεις

Η άνοδος του AfD και η κατάρρευση του κυβερνώντος συνασπισμού αντικατοπτρίζουν μια γενικότερη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στην προηγούμενη κυβέρνηση. Ζητήματα όπως η οικονομική πολιτική, η μετανάστευση και η ενεργειακή κρίση έχουν επηρεάσει καθοριστικά την εκλογική συμπεριφορά των πολιτών.

• Η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, όπως η οικονομική σταθερότητα, η ενεργειακή πολιτική και οι ευρωπαϊκές σχέσεις, ενώ θα πρέπει να διαχειριστεί τη ραγδαία άνοδο της ακροδεξιάς.

Οι πρόωρες εκλογές της 23ης Φεβρουαρίου 2025 σηματοδοτούν μια νέα πολιτική πραγματικότητα για τη Γερμανία. Η κυριαρχία του CDU/CSU, η ισχυρή άνοδος του AfD και η μεγάλη πτώση του SPD δημιουργούν ένα ρευστό πολιτικό τοπίο. Η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης αναμένεται να είναι περίπλοκη, με τις διαπραγματεύσεις να καθορίζουν το μέλλον της χώρας τα επόμενα χρόνια.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Τις προηγούμενες ημέρες εμφανίστηκε στο προσκήνιο, διαισθανόμενη πως το κεντροδεξιό κόμμα (CDU) που παρέλαβε από τον Χέλμουτ Κολ και κυβέρνησε, κυρίως μέσω συνασπισμών, επί περίπου 15 χρόνια, εκτρέπεται σε ένα τραμπικό πολιτικό καρτούν με τον Φρίντριχ Μερτς να εκλιπαρεί έμμεσα το νέο αμερικανό πρόεδρο –πρότεινε ακόμα και την αγορά F35 από τις ΗΠΑ, …ξεχνώντας ότι η Γερμανία μετέχει στο κονσόρτσιουμ κατασκευής των Eurofighter-, κυρίως, όμως να στήνει γέφυρες συνεργασίας στο μεταναστευτικό με τα νεοναζιστικά κατάλοιπα του AfD που έχουν πιά ως campaign manager για τις εκλογές της 23ης Φεβρουαρίου τον Έλον Μασκ.

Παρότι απέτυχε (μετά από κοινοβουλευτικό “μπλόκο” των άλλων κομμάτων και την αντίσταση ακόμα και χριστιανοδημοκρατών βουλευτών), το πείραμα του Μερτς δεν διέλαθε της προσοχής της Μέρκελ. Τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης φιλοξενούν αναλύσεις ακόμα και για την πιθανότητα κυβερνητικής συνεργασίας του CDU με την προωθούμενη από τον Ντόναλντ Τραμπ γερμανική ακροδεξιά, η οποία ήδη καταγράφει αύξηση στις δημοσκοπήσεις και φτάνει το 22%, με τους χριστιανοδημοκράτες να πέφτουν στο 29%. Η Μέρκελ, όπως και οι σοσιαλδημοκράτες του Όλαφ Σολτς που βρίσκεται σε αποδρομή, δεν θα παραδεχτούν ποτέ τις ευθύνες τους για την έκρηξη του AfD. Όπως δεν θα το κάνει και ο Εμανουέλ Μακρόν που συντομεύει τον δρόμο της Μαρίν Λεπέν προς το μέγαρο των Ηλυσίων, και όπως δεν θα το κάνει το διευθυντήριο των Βρυξελλών για την επέλαση της ακροδεξιάς σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Μερτς, όμως, γίνεται ένα πολιτικό μοντέλο σχετικά με όσα θα συμβούν στην Ευρώπη. Αδυνατεί να διαβάσει τις κοινωνικές ανισότητες και την αποτυχία των ισχυρών πολιτικών συστημάτων της τελευταίας 15αετίας, και προσπαθεί ασθμαίνοντας να ανατάξει δυνάμεις δια της ανακύκλωσης του υποδείγματος Τραμπ. “Αφού έτσι νίκησε το MAGA, έτσι μπορεί να επιβιώσω κι εγώ”, σκέφτεται. Και σε αυτό το πλαίσιο των επικίνδυνων αφελειών, ακόμα και η συνεργασία ad hoc (μεταναστευτικό), ίσως ακόμα και κυβερνητικά, μοιάζει με πιθανότητα αντί να θεωρείται ιστορικό πολιτικό βδέλυγμα.

Ο Έλον Μασκ έδωσε το παράδειγμα όταν μιλώντας στο πρόσφατο συνέδριο του AfD κάλεσε τους νεαρούς γερμανούς να μην ντρέπονται για τις αμαρτίες των παππούδων τους, δηλαδή την ανοχή ή ακόμα και την στήριξη του χιτλερισμού. Οι “αμαρτίες” θάβονται στον ιστορικό βυθό, δεν πρέπει να προβάλλονται στο σήμερα, και κάπως έτσι το AfD (και η ακροδεξιά εν γένει) νομιμοποιείται ως μία πολιτική παρθενογένεση.

Η Μέρκελ αφυπνίστηκε αργά, κι ακόμα χειρότερα, η αντίδρασή της δεν διαθέτει ψήγματα αυτοκριτικής και εξήγησης των ευθυνών που, αφενός διόγκωσαν την ακροδεξιά, αφετέρου δημιούργησαν τους μικρούς Μερτς που αντιγράφουν τον τραμπισμό και αποενοχοποιούν τα τερατουργήματα της σύγχρονης ιστορίας της ανθρωπότητας. Ο ίδιος ο τραμπικός αναθεωρητισμός, άλλωστε, γίνεται ανεκτός -αφού στην αρχή θεωρήθηκε ανοήτως γραφικός και μη εφαρμόσιμος- από την ίδια της Ευρώπη, οι διεθνείς συνθήκες και το Διεθνές Δίκαιο γίνονται εύπλαστα αφηγήματα για προσωπική χρήση. Είχε συμβεί, άλλωστε, και στους πολέμους και τις γεωπολιτικές μεταλλάξεις των τελευταίων δεκαετιών, έναντι των οποίων αυτή η ίδια Ευρώπη στάθηκε ανεκτική ή και συμμετείχε.

Στις 23 Φεβρουαρίου, στις γερμανικές εκλογές, ενδέχεται να συμβεί κάτι που θα αποτελέσει συνέχεια της 5ης Νοεμβρίου (εκλογές ΗΠΑ) και της 20ης Ιανουαρίου (ορκωμοσία και ομιλία Τραμπ). Από τον ανεπαρκή και αμήχανο Σολτς, η Γερμανία μπορεί να αποκτήσει έναν βαθιά συντηρητικό wannabe Τραμπ, έναν καγκελάριο που αν δεν συνεργαστεί (το πιθανότερο είναι μάλλον ένα σενάριο συγκυβέρνησης με τους πρόθυμους Φιλελεύθερους, εάν εκπροσωπηθούν στη νέα Βουλή, ή ακόμα και τους Πράσινους- ίσως, τελικά, να υποκύψει και το SPD σε μία άλλη εκδοχή) με το AfD με πολιτικό του μέντορα τον Έλον Μασκ, ίσως αρχίσει να υιοθετεί τις πιό ακραίες πολιτικές προτάσεις του. Μα θα τον ψηφίσουν οι Γερμανοί, θα ισχυριστούν πολλοί. Όντως, έτσι συμβαίνει όταν τα πολιτικά συστήματα εκπέσουν, αδιαφορώντας για τις κοινωνικές πραγματικότητες.

Μία τέτοια Γερμανία σε μία παλινδρομούσα κατακερματισμένη Ευρώπη, με πολλά τραμπικά “υποκαταστήματα”, εν μέσω γεωπολιτικών και οικονομικών φαραωνικών ανακατατάξεων, δημιουργεί έναν τεράστιο δομικό κίνδυνο. Έτι δε περαιτέρω όταν δεν υπάρχουν πολιτικές αντιστάσεις σε καμία άλλη από τις λεγόμενες μεγάλες χώρες. Η Ιταλία που αναζητά τρόπο να αναλάβει περισσότερες πρωτοβουλίες έχει μία πρωθυπουργό γοητευμένη από το τραμπικό αφήγημα, το Βέλγιο και η Αυστρία μετατρέπονται σε προπύργια της (κυβερνώσας) ακροδεξιάς, και στις Βρυξέλλες η γραφειοκρατία παρατηρεί ανήμπορη να ηγηθεί…

Ο Μερτς είχε δηλώσει νωρίτερα την προθυμία του να προωθήσει το σχέδιο νόμου για τον περιορισμό της μετανάστευσης ακόμη και με την υποστήριξη του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), μια κίνηση που αποδυνάμωσε το λεγόμενο «τείχος προστασίας» της Γερμανίας κατά της ακροδεξιάς και πυροδότησε μια σφοδρή προεκλογική συζήτηση που χτύπησε στην καρδιά της μεταπολεμικής ταυτότητας της χώρας.

Το νομοσχέδιο, το οποίο επιβάλλει αυστηρότερους ελέγχους στη μετανάστευση, απέτυχε σε μια οριακή ψηφοφορία – 338 υπέρ, 349 κατά – επιφέροντας ένα σημαντικό πλήγμα στο ηγετικό προφίλ και την εκλογική στρατηγική του Μερτς, λίγες εβδομάδες πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία, στις 23 Φεβρουαρίου.

Σε μια παθιασμένη συζήτηση στο κοινοβούλιο, κεντροαριστεροί νομοθέτες προειδοποίησαν ότι η αποδοχή της ακροδεξιάς υποστήριξης από τους συντηρητικούς θα σημάδευε άσχημα τη δημοκρατία της Γερμανίας.

«Το προπατορικό αμάρτημα θα σας ακολουθεί για πάντα», προειδοποίησε τους συντηρητικούς ο Ρόλφ Μίτσενιχ, αρχηγός της κοινοβουλευτικής ομάδας του κεντροαριστερού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD). Στη συνέχεια προέτρεψε τον Μερτς και τους συμμάχους του να αλλάξουν πορεία και να απορρίψουν τη βοήθεια του AfD. «Μπορούμε ακόμα να κλείσουμε μαζί τις πύλες της κόλασης», είπε.

Δώδεκα συντηρητικοί βουλευτές απέρριψαν το νομοσχέδιο ή απείχαν, αποκαλύπτοντας ένα βαθύ ρήγμα στη συμμαχία του Μερτς και φέρνοντας σε δύσκολη θέση τον υποψήφιο σε μια κρίσιμη στιγμή της προεκλογικής εκστρατείας. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η προκάτοχος του Μερτς, η πρώην καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, καταδίκασε την απόφασή του να δεχτεί την υποστήριξη της ακροδεξιάς.

«Θεωρώ λάθος να εγκαταλείψουμε αυτή τη δέσμευση και, ως εκ τούτου, να επιτρέψουμε εν γνώσει μας, για πρώτη φορά μια πλειοψηφία με ψήφους του AfD στην Μπούντεσταγκ», είπε η Μέρκελ με δήλωσή της.

Στο κοινοβούλιο, ο Μερτς υπερασπίστηκε την απόφασή του, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση είχε χάσει τον έλεγχο της μεταναστευτικής πολιτικής και ότι τα παραδοσιακά κόμματα έπρεπε να δράσουν, ανεξάρτητα από το ποιος υποστήριζε τη νομοθεσία. «Οι άνθρωποι έξω δεν θέλουν να μαλώνουμε μεταξύ μας για το AfD», είπε. «Θέλουν να βρούμε λύσεις».

Ταυτόχρονα, ο Μερτς χρησιμοποίησε το είδος της εμπρηστικής ρητορικής που εφαρμόζει συχνά το AfD, αναφερόμενος σε μια σειρά βίαιων επιθέσεων που διέπραξαν μετανάστες, όπως η επίθεση σε μια χριστουγεννιάτικη αγορά στο Μαγδεμβούργο της ανατολικής Γερμανίας και η επίθεση με μαχαίρι στην Βαυαρική πόλη Ασάφενμπουργκ νωρίτερα αυτό το μήνα.

«Είναι σοβαρά η θέση σας ότι, υπό το φως των επιθέσεων στο Μαγδεμβούργο και το Ασάφενμπουργκ, υπό το φως των καθημερινών ομαδικών βιασμών που διαπράττονται από αιτούντες άσυλο (…) δεν πρέπει να κάνουμε τίποτα; Ότι δεν πρέπει να αναλάβουμε δράση, ακόμη κι όταν οι γονείς σε όλη τη Γερμανία φοβούνται για τα παιδιά τους;», είπε ο Μερτς, επιχειρώντας μια άμεση σύνδεση μεταξύ του εγκλήματος και της μετανάστευσης.

Μένει να φανεί πώς η αποτυχία του Μερτς να περάσει το νομοσχέδιο θα αλλάξει το πλαίσιο του προεκλογικού αγώνα, αλλά η προσπάθεια των συντηρητικών να προσελκύσουν ψηφοφόρους από το AfD μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα. Την ίδια στιγμή, οι κεντρώοι ψηφοφόροι που θορυβήθηκαν από την αποδυνάμωση του «τείχους προστασίας» από τον Μερτς μπορεί να στραφούν σε κόμματα με αριστερό προσανατολισμό που προσπάθησαν να το σώσουν.

Οι συντηρητικοί του Μερτς προηγούνται σήμερα στις δημοσκοπήσεις με 30%, ενώ το AfD βρίσκεται στο 21%, έχοντας δει τη δημοτικότητά του να αυξάνεται τις τελευταίες εβδομάδες.

Πηγή: Merz’s far-right gamble backfires, Politico- απόδοση KREPORT