Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, τα έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ περιλαμβάνουν δεκάδες χιλιάδες emails, τα οποία σκιαγραφούν τον τρόπο με τον οποίο η γερμανική τράπεζα ενέταξε και διατήρησε ως πελάτη έναν καταδικασμένο για υπόθεση πορνείας, με χαρακτηρισμό υψηλού κινδύνου, όταν μάλιστα η JPMorgan είχε διακόψει τη συνεργασία της μαζί του ήδη από το 2013.

Κομβικό ρόλο στην ένταξη του Έπστάιν διαδραμάτισε ο ιδιώτης τραπεζίτης Πολ Μόρις, ο οποίος μετακινήθηκε από την JPMorgan στη Deutsche Bank. Τον Αύγουστο του 2013 ο Έπσταϊν του έγραψε: «Θα μεταφέρω όλους τους λογαριασμούς μου σε εσένα και στη Deutsche Bank». Η απάντηση του Μόρις ήταν: «Τζέφρι, εξαιρετικά! Εκτιμώ την πίστη και την εμπιστοσύνη σου». Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς περίπου 180 εκατ. δολάρια κατέληξαν στη Deutsche Bank. Σε εσωτερικό μήνυμα καταγράφηκε: «Συγχαρητήρια για τη χρηματοδότηση του Έπσταϊν!».

Παρά το ποινικό παρελθόν του πελάτη, δεν ενεργοποιήθηκε πλήρης διαδικασία αυξημένου ελέγχου φήμης υψηλού κινδύνου. Η ένταξη προχώρησε υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προέκυπταν επιπλέον ζητήματα από τους ελέγχους ταυτοποίησης και πρόληψης ξεπλύματος χρήματος.

Εσωτερικά έγγραφα δείχνουν ότι η τράπεζα αντιμετώπιζε τον Έπσταϊν όχι μόνο ως πελάτη αλλά και ως δίαυλο πρόσβασης σε υπερ-πλούσιους επιχειρηματίες. Σε σημείωμα του 2014 επισημαινόταν ότι «διαθέτει πολλές σημαντικές σχέσεις» και ότι πρόκειται για «μια πολύ καλή ευκαιρία — ελπίζουμε σε σχέση πρώτης κατηγορίας».

Οι αναφορές καταγράφουν επαφές με τον Λίον Μπλακ, συνιδρυτή της Apollo Global Management, καθώς και άλλες προσωπικότητες της οικονομικής και πολιτικής ζωής. Παρά τις προσδοκίες, η τραπεζική σχέση με ορισμένους από αυτούς παρέμεινε περιορισμένη.

Οι συναλλαγές που ενεργοποιούσαν alerts

Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας, οι εσωτερικές υπηρεσίες ελέγχου κατέγραφαν επανειλημμένες ειδοποιήσεις για πληρωμές προς γυναίκες στην Ανατολική Ευρώπη και τη Ρωσία. Τον Μάρτιο του 2017 εξετάστηκε έμβασμα προς «Ρωσίδα μοντέλο» με έδρα τη Μόσχα. Η τελική αξιολόγηση ανέφερε: «Αυτού του είδους η δραστηριότητα είναι συνηθισμένη για τον συγκεκριμένο πελάτη και δεν θεωρείται ύποπτη».

Η Deutsche Bank γνωστοποίησε αργότερα στις αμερικανικές αρχές ότι επεξεργάστηκε περίπου 875.000 δολάρια σε πληρωμές προς «φερόμενα ξένα μοντέλα».

Παράλληλα, εγκρίθηκε αύξηση του ημερήσιου ορίου ανάληψης μετρητών από 1.000 σε 12.000 δολάρια. Η εποπτική αρχή της Νέας Υόρκης κατέγραψε ότι ο Έπστάιν πραγματοποιούσε κατά μέσο όρο αναλήψεις 200.000 δολαρίων ετησίως, κρίνοντας ότι η αδυναμία αναγνώρισης του σχετικού κινδύνου συνιστούσε σοβαρή αποτυχία συμμόρφωσης.

Το 2018 ζητήθηκε η δημιουργία νέου trust με την ονομασία Caterpillar Trust. Σε αλληλογραφία με θέμα «ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ έγκριση από την Εκτελεστική Επιτροπή απαιτείται» επισημαινόταν: «Ο πελάτης επιθυμεί να χρηματοδοτήσει τον λογαριασμό το συντομότερο δυνατόν. Παρακαλώ εγκρίνετε μόλις μπορέσετε». Την ίδια περίοδο, σε εσωτερική επικοινωνία, στέλεχος της τράπεζας παρέπεμπε σε δημοσίευμα για τη δραστηριότητα του Έπσταϊν και ρωτούσε: «Τι ακριβώς κάνουν για τον Τζέφρι Έπσταϊν;».

Παρά τη σταδιακή κλιμάκωση της δημοσιότητας γύρω από την υπόθεση σεξουαλικής εκμετάλλευσης, η συνεργασία συνεχίστηκε.

Η απόφαση διακοπής και οι παρατάσεις

Τον Δεκέμβριο του 2018 η Deutsche Bank ενημέρωσε τον Έπστάιν ότι τερματίζει τη συνεργασία, δίνοντάς του προθεσμία έως τις 29 Φεβρουαρίου 2019 για τη μεταφορά των κεφαλαίων. Ωστόσο, δόθηκαν παρατάσεις και συνεχίστηκαν μεταφορές. Σε εσωτερικό email αναφερόταν: «Μας υποσχέθηκαν ότι θα έχουν αποχωρήσει πλήρως έως τις 6 Μαΐου, αλλά ελπίζουμε μέχρι το τέλος Απριλίου. Συνεχίστε λοιπόν να τους βοηθάτε να στέλνουν εμβάσματα».

Σε επικοινωνία με τραπεζικό ίδρυμα του Λιχτενστάιν, στέλεχος της Deutsche Bank διαβεβαίωνε: «Δεν έγινε καμία αναφορά σε ονόματα. Ούτε καν στο όνομα του trust».

Η σύλληψη και οι λογαριασμοί των 33,77 δολαρίων

Ο Έπσταϊν συνελήφθη στις 6 Ιουλίου 2019 και κατηγορήθηκε για σεξουαλική διακίνηση ανηλίκων. Την επόμενη ημέρα, εσωτερικό email με θέμα «ΕΠΕΙΓΟΝ!!! Πρέπει να κλείσουν οι λογαριασμοί άμεσα» κατέγραφε δεκάδες λογαριασμούς που παρέμεναν ανοιχτοί, με συνολικό υπόλοιπο 33,77 δολάρια.

Η Deutsche Bank έχει καταβάλει 225 εκατ. δολάρια σε πρόστιμα και διακανονισμούς που σχετίζονται με την υπόθεση, αναγνωρίζοντας «σφάλμα κατά την ένταξη του Έπσταϊν το 2013» και «αδυναμίες» στις διαδικασίες της.

Ο διαχειριστής σχέσης Στιούαρτ Όλντφιλντ απολύθηκε μεταγενέστερα για «έλλειψη της αναμενόμενης επιμέλειας για συγκεκριμένο πελάτη», όπως προκύπτει από ρυθμιστικές καταθέσεις.

Όπως αναφέρουν οι FT, η Ελλάδα αναπτύσσει τη δυναμικότητα εισαγωγών LNG, κυρίως από τις ΗΠΑ, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τις αναβαθμίσεις υποδομών και τους στενούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, ώστε να εξασφαλίσει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης που έχει προγραμματιστεί για το 2027.

Η στρατηγική αυτή τοποθετεί την Ελλάδα σε μια κρίσιμη θέση, ενισχύοντας τη σημασία της ως ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

Στο δημοσίευμα των FT τονίζεται ότι «πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα προμήθευε περίπου το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ. Μέχρι το 2024, το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί σε περίπου 11%. Μεγάλο μέρος του κενού καλύφθηκε από LNG των ΗΠΑ, το οποίο πλέον αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ».

Όπως υπογραμμίζεται, «από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2025, ο Παπασταύρου έχει προωθήσει στενότερες σχέσεις με τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας την ενέργεια ως γέφυρα των διατλαντικών σχέσεων σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών. 

Δηλώσεις του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου: «Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο. Πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων. Αυτή η αποσύνδεση δεν θα συμβεί από μόνη της». «Αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτη προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε μια πιο μακροπρόθεσμη αναδιάταξη των ενεργειακών πηγών της ΕΕ. Η αμερικανική ενέργεια έχει μετατραπεί σε δομικό πυλώνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης».

Η ΕΕ έχει επίσης μειώσει δραστικά τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια συνέχισαν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο προς άλλους προορισμούς, ιδιαίτερα σε περιόδους, κατά τις οποίες η τιμή spot πετρελαίου στα ρωσικά λιμάνια ήταν αρκετά χαμηλή, ώστε να επιτρέπει τη συμμόρφωση με το πλαφόν τιμών που επέβαλαν οι σύμμαχοι του Κιέβου. Η φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε βασικό σημείο εισόδου για το αμερικανικό αέριο είναι εμφανής στη Ρεβυθούσα, το νησί δυτικά της Αθήνας όπου βρίσκεται ο κύριος τερματικός σταθμός LNG της χώρας».

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αμερικανικό φορτίο εκφορτωνόταν στον πρόσφατα επεκτεινόμενο σταθμό. Από εκεί, το επαναεριοποιημένο LNG κατευθύνεται προς τα Βαλκάνια και πέραν αυτών μέσω του «κάθετου διαδρόμου» (vertical corridor), ενός συστήματος ροής από νότο προς βορρά που δημιουργήθηκε από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία μετά το 2022, όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές αερίου προς τη Βουλγαρία επειδή η Σόφια αρνήθηκε να πληρώσει σε ρούβλια.

Οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου προσάρμοσαν σε μεγάλο βαθμό τις υπάρχουσες υποδομές για να κατασκευάσουν το σύστημα από νότο προς βορρά, ενώ η Βουλγαρία πραγματοποιεί επένδυση 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027.

Πριν από το 2022, οι ροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνταν επί δεκαετίες από βορρά προς νότο. Η Ελλάδα είχε ξεκινήσει τη διαφοροποίηση των προμηθειών της πριν από την εισβολή, ανέφερε η Μαρία Ρίτα Γκάλι, μέχρι προσφάτως διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον αγωγό TAP, ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής. «Όταν ξέσπασε η κρίση, βρισκόμασταν σε ισχυρότερη θέση», είπε. Η Αθήνα ολοκλήρωσε επίσης τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας και ενίσχυσε τη δυναμικότητα με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα», κατέληξε χαρακτηριστικά.

«Η πρόεδρος Λαγκάρντ είναι πλήρως επικεντρωμένη στην αποστολή της και δεν έχει λάβει καμιά απόφαση αναφορικά με το τέλος της θητείας της», ανέφερε ο εκπρόσωπος σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς το Agence France-Presse, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τις σχετικές πληροφορίες.

Στην αγορά συναλλάγματος, το δημοσίευμα είχε άμεσο αντίκτυπο, με το ευρώ να καταγράφει το πρωί απώλειες της τάξης του 0,16%, διαμορφώνοντας την ισοτιμία του στο 1,18 δολάριο. Η αντίδραση αποτυπώνει την ευαισθησία των αγορών σε ενδεχόμενες θεσμικές αλλαγές στην ηγεσία της ΕΚΤ, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών και οικονομικών προκλήσεων.

Οι Financial Times, επικαλούμενοι μία ανώνυμη πηγή που φέρεται να γνωρίζει τις προθέσεις της Λαγκάρντ, ανέφεραν πως η «θεματοφύλακας του ευρώ» εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της οκταετούς θητείας της, η οποία ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2027. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027.

Το πολιτικό παρασκήνιο και ο ρόλος Μακρόν

Η Κριστίν Λαγκάρντ βρίσκεται στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από τον Νοέμβριο του 2019, έχοντας προηγουμένως διατελέσει επικεφαλής του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Κατά τους Financial Times, ενδεχόμενη πρόωρη αποχώρησή της θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα σε Παρίσι και Βερολίνο να συμφωνήσουν εγκαίρως στον διάδοχό της, σε ένα ευαίσθητο ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον.

Το δημοσίευμα συνδέει το ζήτημα και με τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία και, σύμφωνα με την εφημερίδα, θα επιθυμούσε να έχει λόγο στην επιλογή του επόμενου προέδρου της ΕΚΤ.

Προς το παρόν, πάντως, η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι σαφής: δεν υπάρχει καμία ειλημμένη απόφαση για το μέλλον της προέδρου της, με την ίδια να παραμένει προσηλωμένη στα καθήκοντά της.

Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας των Αμερικανών για το κόστος ζωής, με την ακρίβεια να διαβρώνει τη δημοτικότητα του προέδρου ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times η αμερικανική κυβέρνηση επανεξετάζει τη λίστα των προϊόντων που επιβαρύνονται με δασμούς και σχεδιάζει να εξαιρέσει ορισμένα είδη, να «παγώσει» την περαιτέρω επέκταση των καταλόγων και να στραφεί σε πιο στοχευμένες έρευνες εθνικής ασφάλειας για συγκεκριμένα προϊόντα.

Πώς το 50% πέρασε στους… φούρνους και τα πλυντήρια

Το περασμένο καλοκαίρι, ο Λευκός Οίκος είχε επιβάλει δασμούς έως και 50% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, επεκτείνοντάς τους σε σειρά τελικών προϊόντων που κατασκευάζονται από τα δύο μέταλλα — από πλυντήρια ρούχων και φούρνους μέχρι κονσέρβες τροφίμων και κουτιά αναψυκτικών.

Ωστόσο, αξιωματούχοι του υπουργείου Εμπορίου και του γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ εκτιμούν ότι οι δασμοί επιβάρυναν τελικά τους Αμερικανούς καταναλωτές, αυξάνοντας τις τιμές ακόμη και σε καθημερινά είδη, όπως τα ταψιά και οι συσκευασίες τροφίμων.

Η «καταιγίδα» δασμών του Τραμπ έχει οδηγήσει τους αμερικανικούς δασμούς στο υψηλότερο επίπεδο από την προ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου περίοδο. Ωστόσο, ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα αναγκαστεί να μετριάσει τα πιο αυστηρά μέτρα, καθώς η δυσαρέσκεια για την ακρίβεια διογκώνεται.

Οι πολίτες «δείχνουν» την οικονομία

Πρόσφατη έρευνα του Pew Research Center καταγράφει ότι πάνω από το 70% των Αμερικανών αξιολογεί τις οικονομικές συνθήκες ως μέτριες ή κακές, ενώ το 52% θεωρεί ότι οι οικονομικές πολιτικές του Τραμπ επιδείνωσαν την κατάσταση.

Ήδη η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε εξαιρέσεις για δημοφιλή τρόφιμα, επιχειρώντας να περιορίσει τις αυξήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, προχώρησε σε εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, μετά τα αντίμετρα του Πεκίνου.

Η χαλάρωση των δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο — από τα πρώτα μέτρα που υιοθετήθηκαν στη δεύτερη θητεία Τραμπ — ερμηνεύεται ως έμμεση παραδοχή ότι το κόστος μετακυλίεται στους Αμερικανούς, παρά τους ισχυρισμούς ότι το βάρος θα το επωμίζονταν οι ξένες εταιρείες.

Πολιτικό «ρήγμα» στο Κογκρέσο

Οι δασμοί έχουν προκαλέσει πολιτικές τριβές ακόμη και εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Την Τετάρτη, μέλη των Ρεπουμπλικανών ενώθηκαν με τους Δημοκρατικούς στη Βουλή των Αντιπροσώπων, καταψηφίζοντας την πρόταση για δασμούς στον Καναδά, σε μια κίνηση – μομφή για τον εμπορικό πόλεμο με τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ.

Ο Τραμπ αναμένεται να ασκήσει βέτο, διατηρώντας τα μέτρα σε ισχύ.

Αρκετοί Ρεπουμπλικανοί βουλευτές αντιμετωπίζουν δύσκολες εκλογικές μάχες στις πολιτείες τους, με τις μικρές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να εκφράζουν ανησυχία για τον αντίκτυπο των δασμών.

«Χάος» στις λίστες – Παρεμβάσεις λόμπι

Η μερική υπαναχώρηση επιδιώκει επίσης να βάλει τάξη σε μια σύνθετη και διογκούμενη διαδικασία άσκησης πιέσεων στην Ουάσιγκτον. Μέσω της λεγόμενης διαδικασίας «συμπερίληψης», αμερικανικές επιχειρήσεις μπορούσαν να ζητούν την επιβολή δασμών σε ανταγωνιστικά ξένα προϊόντα που περιέχουν χάλυβα ή αλουμίνιο, επικαλούμενες λόγους «εθνικής ασφάλειας».

Το αποτέλεσμα ήταν ένας εκτενής κατάλογος οικιακών και βιομηχανικών προϊόντων που επιβαρύνονται με δασμούς έως 50% λόγω της μεταλλικής τους σύστασης — από εξαρτήματα ποδηλάτων έως στρώματα και φόρμες ζαχαροπλαστικής.

Αξιωματούχοι φέρονται να εκτιμούν ότι το καθεστώς δασμών έχει γίνει «υπερβολικά περίπλοκο για να εφαρμοστεί», ενώ δεν έλειψαν και παράδοξα περιστατικά: ευρωπαϊκή εταιρεία φέρεται να πλήρωσε διαφορετικούς δασμούς για τέσσερα πανομοιότυπα κοντέινερ μηχανημάτων που εξήγαγε στις ΗΠΑ.

Χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, το Μεξικό, ο Καναδάς αλλά και κράτη-μέλη της Ε.Ε. ενδέχεται να ωφεληθούν από πιθανή χαλάρωση των μέτρων.

Η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η εμπορική πολιτική του Τραμπ — βασισμένη σε επιθετικούς δασμούς και επίκληση της «εθνικής ασφάλειας» — βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη όχι μόνο με διεθνείς αντιδράσεις αλλά και με την εσωτερική πολιτική πραγματικότητα: την πίεση των ψηφοφόρων που βλέπουν το κόστος ζωής να παραμένει υψηλό.

Τα αντίμετρα αποσκοπούν να προσφέρουν στους Ευρωπαίους ηγέτες έναν μοχλό πίεσης κατά τις επικείμενες κρίσιμες συναντήσεις που θα έχουν με τον Τραμπ στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, που επικαλείται αξιωματούχους της ΕΕ οι οποίοι συμμετέχουν στις προετοιμασίες των συναντήσεων στην Ελβετία.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι στόχος είναι να επιτευχθεί ένας συμβιβασμός με τον Τραμπ και να αποφευχθεί η ρήξη εντός της δυτικής στρατιωτικής συμμαχίας, η οποία θα συνιστούσε υπαρξιακή απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς περιγράφουν την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία 24ωρα ως τη σοβαρότερη διατλαντική κρίση των τελευταίων δεκαετιών.

Στο τραπέζι, όπως αναφέρουν οι FT έχει τεθεί η προϋπάρχουσα λίστα δασμών, που μπήκε στον «πάγο» έως τις 6 Φεβρουαρίου προκειμένου να αποτραπεί μια κλιμάκωση της εμπορικής διαμάχης και να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός εμπορικός πόλεμος, αλλά το ευρωπαϊκό «μπαζούκα», το λεγόμενο «Μέσο Καταστολής Καταναγκασμού» της ΕΕ (anti-coercion instrument), που θα μπορούσε να περιορίσει τις επενδύσεις και την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών όπως οι Big Tech στην κοινή αγορά.

Ο Τραμπ απείλησε το Σάββατο να επιβάλει δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και άλλα έξι κράτη-μέλη της ΕΕ που συμμετέχουν σε αρκτικές στρατιωτικές ασκήσεις στη Γροιλανδία.

Παρότι η Γαλλία πιέζει για χρήση του «μπαζούκα» και Παρίσι – Βερολίνο συντονίζουν κοινή απάντηση, όπως σημειώνουν οι FT, πολλές χώρες της ΕΕ προκρίνουν την αποκλιμάκωση και τον διάλογο πριν από οποιαδήποτε αντίποινα.

Σε μια προσπάθεια άσκησης πίεσης στον Τραμπ, σύμφωνα πάντα με τους FT, τα μεγαλύτερα κόμματα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν καθυστερήσει την ψηφοφορία για τη μείωση των δασμών στα αμερικανικά προϊόντα που προβλέπει η εμπορικής συμφωνίας που υπέγραψαν οι δύο πλευρές πέρυσι.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ελπίζουν ότι η απειλή αντιποίνων θα αυξήσει την εσωτερική πίεση στις ΗΠΑ και θα ωθήσει τον Τραμπ να κάνει πίσω.

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν σκληρύνει τη στάση τους, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια της Γροιλανδίας απαιτεί να περάσει το αρκτικό νησί σε αμερικανικό έλεγχο.

Η ίδια η ΕΚΤ, στην ετήσια έκθεσή της, αναφέρει βασικές αποδοχές ύψους 466.000 ευρώ. Ωστόσο, οι υπολογισμοί των Financial Times αποκαλύπτουν ότι, συνυπολογίζοντας παροχές σε είδος και πρόσθετες αμοιβές από διεθνείς οργανισμούς, το τελικό ποσό είναι αισθητά υψηλότερο.

Η σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι εντυπωσιακή: η Λαγκάρντ αμείβεται σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο από τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, του οποίου ο μισθός καθορίζεται από την αμερικανική νομοθεσία και δεν υπερβαίνει τα 203.000 δολάρια (περίπου 173.000 ευρώ).

Παρότι το συνολικό ύψος των αποδοχών της προέδρου της ΕΚΤ απέχει από τα πολυεκατομμυριακά πακέτα αμοιβών κορυφαίων στελεχών του ιδιωτικού τομέα, η ανάλυση αναδεικνύει έλλειμμα διαφάνειας σε ό,τι αφορά τις αμοιβές των ανώτατων αξιωματούχων της ΕΚΤ. Η κεντρική τράπεζα δεν δεσμεύεται από το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο που ισχύει για τις εισηγμένες εταιρείες της ΕΕ, οι οποίες υποχρεούνται να παρέχουν αναλυτική και πλήρη εικόνα των αποδοχών των διοικητικών τους στελεχών.

Χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση του ευρωβουλευτή και προέδρου του γερμανικού αριστερού κόμματος BSW, Φάμπιο ντε Μάσι, ο οποίος χαρακτήρισε «σκανδαλώδες» το γεγονός ότι ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Κρίστιαν Ζέβινγκ, δημοσιοποιεί περισσότερες λεπτομέρειες για τις αποδοχές του –οι οποίες έφτασαν τα 9,8 εκατ. ευρώ το 2024– σε σύγκριση με την πρόεδρο της ΕΚΤ.

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, ακόμη και ο βασικός μισθός της Κριστίν Λαγκάρντ αρκεί για να την καταστήσει την ακριβοπληρωμένη αξιωματούχο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ξεπερνώντας κατά περίπου 21% τον μισθό της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Πέραν του βασικού μισθού, η πρόεδρος της ΕΚΤ λαμβάνει εκτιμώμενες παροχές σε είδος ύψους περίπου 135.000 ευρώ, που αφορούν κυρίως έξοδα στέγασης και άλλες λειτουργικές δαπάνες. Οι συγκεκριμένες παροχές, ωστόσο, δεν αναλύονται στην ετήσια έκθεση της ΕΚΤ.

Επιπλέον, η Λαγκάρντ εισπράττει περίπου 125.000 ευρώ ετησίως για τη συμμετοχή της στο διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), γνωστής και ως «τράπεζας των κεντρικών τραπεζών». Οι αποδοχές αυτές επίσης δεν καταγράφονται αναλυτικά στα οικονομικά στοιχεία της ΕΚΤ, καθώς η BIS δημοσιοποιεί μόνο το συνολικό ποσό αμοιβών όλων των μελών του συμβουλίου της.

Αντίθετα, ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, δεν λαμβάνει καμία αμοιβή από την BIS, καθώς η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει σε αξιωματούχους των ΗΠΑ να αμείβονται από μη αμερικανικούς οργανισμούς.

Οι υπολογισμοί των Financial Times βασίζονται σε διασπαρμένα στοιχεία από τις ετήσιες εκθέσεις της ΕΚΤ και της BIS, καθώς και σε τεχνικά έγγραφα που περιγράφουν τους όρους αμοιβής των ανώτατων στελεχών της κεντρικής τράπεζας. Σημειώνεται ότι δεν περιλαμβάνονται οι εργοδοτικές εισφορές για τη σύνταξη της Λαγκάρντ ούτε το κόστος ιατροφαρμακευτικής και ασφαλιστικής κάλυψης, λόγω έλλειψης διαθέσιμων δεδομένων.

Σύμφωνα με δυτικές πηγές που επικαλείται η εφημερίδα, οι Ρώσοι στρατηγοί ενδέχεται να παρέχουν παραπλανητικές ή υπερβολικά αισιόδοξες ενημερώσεις προς το Κρεμλίνο: διογκώνουν τις απώλειες της Ουκρανίας, υπερτονίζουν τα στρατιωτικά πλεονεκτήματα της Ρωσίας και υποβαθμίζουν τις τακτικές αποτυχίες στο πεδίο της μάχης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί περιστατικό στα τέλη Νοεμβρίου 2025, όταν ο συνταγματάρχης Σεργκέι Κουζόβλεφ ενημέρωσε τον Πούτιν ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν «ολοκληρώσει την απελευθέρωση του Κουπιάνσκ» στην περιοχή του Χαρκόβου. Ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε δημόσια τον ισχυρισμό κατά τη διάρκεια επίσκεψής του σε διοικητήριο και, λίγο αργότερα, απένειμε στον Κουζόβλεφ το μετάλλιο του Χρυσού Αστέρα, την ανώτατη στρατιωτική τιμή της Ρωσίας.

Ωστόσο, τρεις ημέρες αργότερα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι εμφανίστηκε σε βίντεο μπροστά σε πινακίδα στα όρια του Κουπιάνσκ, δηλώνοντας: «Πήγα ο ίδιος στο Κουπιάνσκ για να δείξω στον κόσμο ότι ο Πούτιν λέει ψέματα». Ανεξάρτητες εκτιμήσεις επιβεβαίωσαν ότι η Ρωσία δεν έχει ελέγξει πλήρως την πόλη από τις αρχές του 2022.

Το επεισόδιο αναζωπύρωσε ανησυχίες στη Δύση ότι η ρωσική στρατιωτική ηγεσία παρέχει συστηματικά υπερβολικά θετικές αναφορές για την πορεία του πολέμου. Δυτικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι ρωσικές υπηρεσίες διογκώνουν στοιχεία για ουκρανικές απώλειες, υπογραμμίζουν επιλεκτικά τα ρωσικά πλεονεκτήματα και αποσιωπούν κρίσιμα λάθη.

Την ίδια στιγμή, οικονομικοί σύμβουλοι του Κρεμλίνου προειδοποιούν για τη συνεχιζόμενη πίεση στη ρωσική οικονομία, ωστόσο οι αισιόδοξες στρατιωτικές ενημερώσεις ενισχύουν την πεποίθηση του Πούτιν ότι μια πλήρης νίκη παραμένει εφικτή.

Κεντρικό ρόλο σε αυτές τις ενημερώσεις διαδραματίζει ο Βαλερί Γκερασίμοφ, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου και γενικός διοικητής της εισβολής στην Ουκρανία, ο οποίος είχε επιβλέψει και το αποτυχημένο blitzkrieg στο Κίεβο το 2022. Ο Γκερασίμοφ, μαζί με τον τότε υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου, κατηγορήθηκαν ότι προστάτευαν τον Πούτιν από τη σκληρή πραγματικότητα, δημιουργώντας «βρόχους παραπληροφόρησης» με άμεσες επιχειρησιακές συνέπειες, όπως η επαναλαμβανόμενη ανακοίνωση κατάληψης των ίδιων οικισμών.

Παρότι ο Πούτιν αντικατέστησε τον Σόιγκου το 2024, διατήρησε τον Γκερασίμοφ στη θέση του, επιλογή που –όπως σχολιάζουν αναλυτές– προσφέρει πολιτική σταθερότητα και προβλεψιμότητα, ακόμη και με κόστος ακραία υψηλών απωλειών και αργών εδαφικών κερδών.

Ενδεικτική είναι και η κριτική Ρώσων στρατιωτικών μπλόγκερ, οι οποίοι αποκαλούν σκωπτικά την αμφισβητούμενη πόλη «Κουπιάνσκ του Σρέντινγκερ», προειδοποιώντας ότι τα «εδάφη που καταλαμβάνονται με πίστωση» πληρώνονται με ζωές στρατιωτών. Παρά τις ενστάσεις, ο Πούτιν φαίνεται να θεωρεί τις υψηλές απώλειες αποδεκτό τίμημα για την παράταση του πολέμου και την επιδίωξη υποταγής της Ουκρανίας.

Πηγές σχολίασαν ότι η επιτάχυνση των διαδικασιών  θα υπονόμευε την «αξιοκρατική» προσέγγιση της ΕΕ για την ένταξη νέων μελών και θα ανάγκαζε τις Βρυξέλλες να επανεξετάσουν ολόκληρη τη διαδικασία. 

Τετελεσμένο γεγονός η ένταξη

To Κίεβο δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει επίσημα ούτε ένα από τα 36 στάδια ένταξης της ΕΕ. Αξιωματούχοι που υποστηρίζουν την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ δήλωσαν ότι η συμπερίληψή της ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας θα καθιστούσε την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ τετελεσμένο γεγονός.

Αντίστοιχα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να απαιτήσει από τον Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας, ο οποίος μέχρι στιγμής έχει καθυστερήσει την ενταξιακή διαδικασία της Ουκρανίας, να άρει το βέτο του και να επιτρέψει στο Κίεβο να προχωρήσει στη διαδικασία πολιτικής έγκρισης.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Κίεβο την Πέμπτη ότι αυτός και η ομάδα διαπραγματευτών του «διαμόρφωσαν την προσέγγισή μας σε ορισμένα σημεία σύμφωνα με το γεγονός ότι η Ουκρανία θα είναι στο μέλλον μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

«Το ζήτημα της μελλοντικής ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ», είπε ο Ζελένσκι, «εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους Ευρωπαίους — και μάλιστα και από τους Αμερικανούς».

«Επειδή, αν συμφωνήσουμε σε μια συμφωνία που θα καθορίζει πότε η Ουκρανία θα γίνει μέλος της ΕΕ, οι Αμερικανοί, ως μέρος αυτής της συμφωνίας, θα κάνουν τα πάντα ώστε η ευρωπαϊκή μας πορεία να μην μπορεί να εμποδιστεί από άλλους στην Ευρώπη στους οποίους έχουν επιρροή», είπε ο ίδιος και πρόσθεσε: «Επομένως, οι Ευρωπαίοι είναι πραγματικά απαραίτητοι στις συνομιλίες και είναι καλό που συμμετέχουν».

Η Ουκρανία υπέβαλε αίτηση ένταξης στην ΕΕ λίγο μετά την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022 και της χορηγήθηκε το καθεστώς της υποψήφιας χώρας.

Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, δήλωσε στους Financial Times τον περασμένο μήνα ότι τα νέα κράτη μέλη της ΕΕ θα μπορούσαν να τεθούν σε «επιτήρηση» για μερικά χρόνια και να αποκλειστούν από το μπλοκ σε περίπτωση δημοκρατικής οπισθοδρόμησης, βάσει μιας πρότασης που αποσκοπεί στην άμβλυνση των ανησυχιών σχετικά με τον αντίκτυπο των νεοεισερχόμενων χωρών.

Νέα συνάντηση ΗΠΑ με ΕΕ

Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο την Πέμπτη ότι πίστευε ότι οι ΗΠΑ ήταν «πολύ κοντά σε μια συμφωνία με τη Ρωσία. Νόμιζα ότι ήμασταν πολύ κοντά σε μια συμφωνία με την Ουκρανία».

Ο ίδιος δήλωσε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα παραστούν σε μια συνάντηση το Σαββατοκύριακο, την οποία θα φιλοξενήσει η Γερμανία, στην οποία Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι θα επεξεργαστούν ορισμένα από τα πιο ακανθώδη σημεία των ειρηνευτικών προτάσεων που έχουν εγκριθεί μεταξύ των πλευρών.

Συγκεκριμένα, και οι δύο προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο διαθέτει εννέα μέλη στο Eurogroup, διασπώντας έτσι την ψήφο των συντηρητικών. Οι Σοσιαλδημοκράτες ελέγχουν πέντε έδρες, οι Φιλελεύθεροι τέσσερις, και η ακροδεξιά δύο.

Σύμφωνα με τους FT, για να βγει κάποιος από τους δύο νικητής, πρέπει να πείσει τουλάχιστον δέκα ομολόγους του, ότι είναι ο καταλληλότερος για να οδηγήσει την αναιμική Ευρωζώνη σε διατηρήσιμη ανάπτυξη, να συγκρατήσει το υψηλό χρέος και τις υπερβάσεις δαπανών, να διαμορφώσει το ευρώ στην ψηφιακή του μορφή και να ολοκληρώσει την ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Η ψηφοφορία παραμένει πολύ αμφίρροπη, καθώς πολλές χώρες αρνούνται να πάρουν θέση εκ των προτέρων — πιο χαρακτηριστικά οι «Big Four»: Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία.

Οι FT επισημαίνουν για τον Κυριάκο Πιερρακάκη ότι προβάλλει την ιστορία της οικονομικής ανάκαμψης της Ελλάδας, έπειτα από μια δεκαετία μνημονίων και μεταρρυθμίσεων δημοσιονομικής προσαρμογής, που — όπως υποστηρίζει — επέτρεψαν στην Ελλάδα να ξεπεράσει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης τα τελευταία χρόνια, να καταγράφει πρωτογενές πλεόνασμα και να θέσει το χρέος της σε καθοδική πορεία.

«Η πρόσφατη εμπειρία της Ελλάδας προσφέρει ένα ευρωπαϊκό μάθημα», είχε δηλώσει  στους Financial Times.

Στον αντίποδα, οι FT επισημαίνουν ότι σε βάρος της υποψηφιότητας του βαν Πέτεγκεμ λειτουργεί μια εκκρεμής απόφαση του Βελγίου σχετικά με τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας — ένα ζήτημα που έχει φέρει απέναντί του τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Κιέβου στην Ευρωζώνη, τις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία

Σύμφωνα με αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για το περιεχόμενο των συνομιλιών, ο Τραμπ φέρεται να επιθυμεί συμφωνία «μέχρι τα Χριστούγεννα», με τον Ουκρανό πρόεδρο να δηλώνει ότι πιέζεται ασφυκτικά από τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.

Ο Ζελένσκι φέρεται να ξεκαθάρισε στους συνομιλητές του ότι χρειάζεται χρόνο για να διαβουλευθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους, προειδοποιώντας ότι μια μονομερής αμερικανική κίνηση θα διαρρήξει την ενότητα της Δύσης.

Ένας δυτικός αξιωματούχος περιέγραψε την κατάσταση ως «αδιέξοδο» με την Ουκρανία παγιδευμένη ανάμεσα σε ρωσικές απαιτήσεις που δεν μπορεί να αποδεχτεί και μια αμερικανική πίεση που δύσκολα μπορεί να απορρίψει.

Ο ίδιος ο Ζελένσκι παραδέχτηκε: «Για να είμαι ειλικρινής, οι Αμερικανοί αναζητούν έναν συμβιβασμό σήμερα».

Τη Δευτέρα, ο Ουκρανός πρόεδρος συναντήθηκε στη Ντάουνινγκ Στριτ με τους ηγέτες της Γαλλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε τον κατεπείγοντα χαρακτήρα των εξελίξεων:
«Τις επόμενες ημέρες θα κριθούν πολλά. Αυτή θα μπορούσε να είναι μια αποφασιστική στιγμή για όλους μας».

Το βράδυ της Τρίτης, ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι εργάζεται «πολύ ενεργά» πάνω σε μια νέα εκδοχή της ειρηνευτικής πρότασης, την οποία σχεδιάζει να παρουσιάσει στην Ουάσινγκτον.

Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ συμμετείχαν σε τριήμερες διαπραγματεύσεις στο Μαϊάμι, όπου η Ουκρανία εκπροσωπήθηκε από κορυφαίους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφάλειας Ρουστέμ Ουμέροφ.

Το αρχικό αμερικανικό σχέδιο με 28 σημεία – στο οποίο υπήρξε σημαντική ρωσική συμβολή – περιείχε, σύμφωνα με το Κίεβο, αρκετά «αντιουκρανικά σημεία». Μετά από πίεση της Ουκρανίας, η πρόταση έχει πλέον περιοριστεί στα 20 σημεία, προσεγγίζοντας περισσότερο τις θέσεις του Κιέβου.

Ο Ζελένσκι εξέφρασε στους Ευρωπαίους ηγέτες τον φόβο ότι η ΕΕ ενδέχεται να εγκαταλείψει το σχέδιο για «δάνειο επανορθώσεων» προς την Ουκρανία, χρηματοδοτούμενο από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Ο προβληματισμός, όπως είπε, αφορά κυρίως το ενδεχόμενο να δυσαρεστηθεί η Ουάσινγκτον, με αποτέλεσμα να υπονομευτεί η αμερικανική στήριξη στις ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφαλείας.

Σε συνέντευξή του στο Politico, ο Τραμπ ερωτήθηκε αν έχει δώσει προθεσμία στον Ζελένσκι. Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική:

«Θα πρέπει να αρχίσει να αποδέχεται πράγματα… γιατί χάνει», είπε, εκτιμώντας ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε δυσμενή θέση στο πεδίο.

Τις τελευταίες εβδομάδες η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις της στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, ενώ καταγράφει αργή αλλά σταθερή προέλαση στην περιοχή του Ντόνετσκ.
Το Ποκρόφσκ – στρατηγικής σημασίας οχυρό – βρίσκεται εν μέρει υπό ρωσικό έλεγχο, ενώ το Μίρνοχραντ απειλείται με περικύκλωση.

Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Πούτιν παρουσιάζει υπερβολικά ή ψευδή κέρδη προκειμένου να πείσει τον Τραμπ πως ο ρωσικός στρατός «δεν μπορεί να ανασχεθεί».

Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθαρίζει ότι κάθε πραγματική συμφωνία στηρίζεται στην ιδέα ότι η Ρωσία – η χώρα που ξεκίνησε τον πόλεμο – πρέπει:

• να δεχθεί αποτελεσματικούς μηχανισμούς τερματισμού των εχθροπραξιών
• να εγγυηθεί ότι δεν θα επαναληφθεί η επίθεση στο μέλλον.

«Όλα εξαρτώνται από το αν η Ρωσία είναι έτοιμη να λάβει αυτά τα μέτρα», σημείωσε.