“Θα ήθελα να τονίσω ότι, στο πλαίσιο της συμμαχικής μας σχέσης, θεωρούμε αναγκαίο όποιες αμυντικές συμφωνίες συνάπτονται με τρίτες χώρες να διαλαμβάνουν την αυτονόητη υποχρέωση οι εξοπλισμοί να μην χρησιμοποιούνται σε βάρος συμμάχων χωρών” τόνισε συγκεκριμένα ο κ. Γεραπετρίτης στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση με τη Βρετανή ομόλογο του αναφερόμενος στην αγορά από την Τουρκία  20 μαχητικών αεροσκαφών  Eurofighter.

Ο Έλληνας Υπ.Εξ. αναφερόμενος στα υπόλοιπα θέματα που συζήτησαν με την κ.Cooper σημείωσε ότι τέθηκαν και ζητήματα που αφορούν τον τουρισμό και τον πολιτισμό.

“Ιδιαίτερα στο κεφάλαιο της συνεργασίας σε θέματα πολιτισμού, θα ήθελα να επανέλθω σε ένα διαχρονικό και δίκαιο αίτημα της Ελλάδας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Πρόκειται για ένα μοναδικού χαρακτήρα παγκόσμιο αίτημα που απηχεί την οικουμενικότητα του μνημείου. Προσβλέπουμε στη συνεργασία με την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου στο μείζον αυτό ζήτημα” ανέφερε συγκεκριμένα ο κ.Γεραπετρίτης.

Επισήμανε, ακόμη, ότι η επίσκεψη της Βρετανής ομολόγου του είναι η πρώτη Βρετανού Υπ.Εξ. μετά από 8 χρόνια, και τόνισε ότι οι δυο χώρες συνδέονται με παραδοσιακή φιλία και οικονομικούς δεσμούς.

“Σε αυτό συμβάλλουν ουσιαστικά η ελληνική ομογένεια στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα, οι Βρετανοί πολίτες που επισκέπτονται ξανά και ξανά τη χώρας μας. Όλοι αυτοί αποτελούν μέχρι σήμερα έναν ισχυρό συνδετικό κρίκο, μία ισχυρή γέφυρα μεταξύ των δύο χωρών” είπε. Ο κ.Γεραπετρίτης ανέφερε ακόμη ότι συζητήθηκαν, επίσης, θέματα που αφορούν το ΝΑΤΟ και “τις τεράστιες προκλήσεις ασφαλείας, τις στρατηγικές μας προτεραιότητες, καθώς και την προώθηση της δικαιότερης κατανομής των αμυντικών βαρών”. Παράλληλα, συζητήθηκαν θέματα που αφορούν την εμβάθυνση των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ηνωμένου Βασιλείου, την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τη Γάζα, την Ανατολική Μεσόγειο, και το Κυπριακό Ζήτημα.

“Ως προς την Ουκρανία, η Ελλάδα θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου και την εμπέδωση βιώσιμης ειρήνης. Ειρήνη, η οποία θα κατοχυρώνει πλήρως την κυριαρχία της Ουκρανίας και θα προβλέπει εκείνες τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα λειτουργούν αποτρεπτικά έναντι οποιασδήποτε απειλής” είπε ο κ.Γεραπετρίτης και προσέθεσε:

“Για τη Γάζα, συμφωνήσαμε στην ανάγκη διατήρησης της εκεχειρίας και της παροχής μαζικής ανθρωπιστικής βοήθειας στους άμαχους Παλαιστίνιους. Είναι στρατηγική επιλογή μας να έχουμε ενεργό ρόλο στις προσπάθειες ειρήνευσης στη Γάζα, στον ανθρωπιστικό τομέα και την ανοικοδόμηση της περιοχής. Ταυτόχρονα, στηρίζουμε τη μεταρρύθμιση της Παλαιστινιακής Αρχής, η οποία θεωρούμε ότι είναι αναγκαία προϋπόθεση για την εκκίνηση της πολιτικής διαδικασίας με στόχο την υλοποίηση της λύσης των δύο κρατών”.

Αναφερόμενος στο Κυπριακό ο κ.Γεραπετρίτης είπε ότι πρέπει να αξιοποιηθεί περαιτέρω η υπάρχουσα διπλωματική κινητικότητα για την επίλυση του προβλήματος, και εν όψει της επικείμενης τρίτης άτυπης διευρυμένης συνάντησης, υπογράμμισε τη σημασία ενίσχυσης της προόδου στον τομέα των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, εκφράζοντας τη στήριξη του στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και της προσωπικής απεσταλμένης του για την επίτευξη μιας συνολικής και δίκαιης λύσης του Κυπριακού, στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Μετανάστευση

Ο κ.Γεραπετρίτης έδωσε έμφαση στα προβλήματα που ταλανίζουν την περιοχή μας όπως “η τρομοκρατία, η θαλάσσια ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή και η μετανάστευση” και είπε ότι αναφορικά με τη μετανάστευση, συμφωνήθηκε η έναρξη δομημένου διμερούς διαλόγου προκειμένου να συντονιστούν οι προσπάθειές για την από κοινού αντιμετώπιση του φαινομένου.

“Την τελευταία εξαετία, η Ελλάδα έχει εφαρμόσει μια αυστηρή, αλλά δίκαιη, μεταναστευτική πολιτική. Αναβαθμίσαμε ουσιωδώς τις δομές φιλοξενίας, επιταχύναμε τις διαδικασίες απονομής ασύλου, αλλά ταυτόχρονα επιτηρούμε με συνέπεια χερσαία και θαλάσσια σύνορα και εφαρμόζουμε ένα εξαιρετικά αυστηρό εθνικό κυρωτικό πλαίσιο.

Θεωρούμε, εντούτοις, αναγκαίο να υπάρξει ευρύτερη διακρατική συνεργασία, τόσο σε σχέση με την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος της διακίνησης ανθρώπων, όσο και για τη διαχείριση των επιστροφών παράτυπων μεταναστών. Η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην αρχή της αλληλεγγύης και τονίζει την ανάγκη ευρύτερης συνεργασίας με τους εταίρους μας αλλά και με τρίτες χώρες” είπε ο κ.Γεραπετρίτης.

Δηλώσεις Ιβέτ Κούπερ

Από την πλευρά της η Υπουργός Εξωτερικών, Κοινοπολιτειακών και Αναπτυξιακών Υποθέσεων του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ στις δηλώσεις της αναφέρθηκε στις-όπως είπε- βαθιές ιστορικές σχέσεις και δεσμούς των δυο χωρών και χαρακτήρισε την επίσκεψη της δείγμα της εκτίμησης της χώρας της στη συνεργασία με την Ελλάδα. Είπε ότι υπάρχουν κοινά συμφέροντα σε πολλούς τομείς, όπως το Μεταναστευτικό και η Ουκρανία, εξέφρασε την ισχυρή όπως είπε- υποστήριξή της στο στο λαό Ουκρανίας “έναντι της ρωσικής επιθετικότητας” και είπε ότι πρέπει να αυξηθεί η πίεση στη Ρωσία προκειμένου να εξασφαλιστεί δίκαιη ειρήνη με κυρίαρχη Ουκρανία.

Κατηγόρησε τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν ότι επιθυμεί την κλιμάκωση του πολέμου, χαρακτήρισε σημαντικό το να επιτευχθεί πρόοδος στην “κινητοποίηση περιουσιακών στοιχείων” της Ρωσίας για να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα να έρθει στο τραπέζι για αναζήτησή ειρήνης. Παράλληλα, είπε ότι αυτή τη βδομάδα η βρετανική κυβέρνηση έκανε κίνηση, ώστε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα από την πώληση της ποδοσφαιρικής ομάδας Τσέλσι για ανθρωπιστική βοήθεια στην Ουκρανία.

Για τη Γάζα είπε ότι πρέπει να επιτευχθεί πρόοδος και να ανοίξουν οι διάδρομοι να μπει η ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ έδωσε έμφαση στην ανάγκη αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης και των εγκληματικών δραστηριοτήτων γύρω από αυτήν.

Τέλος, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα σημείωσε πρόοδο στην μείωση της παράνομης εισόδου, και χαρακτήρισε πολύ σημαντική την συνεργασία με την χώρα μας για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

Σύμφωνα με το Yetkin Report, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ξεκαθαρίζει ότι η Τουρκία δεν δέχεται κανέναν περιορισμό ή όρο στη χρήση των μαχητικών αεροσκαφών.

Παράλληλα, τονίζεται ότι είναι αβάσιμη κάθε συζήτηση περί εγγυήσεων προς τη Γερμανία ή άλλους συμμάχους.

Όπως σημειώνει ο δημοσιογράφος Μουράτ Γιετκίν, η τουρκική πλευρά θεωρεί πως τα Eurofighter θα μπορούν να επιχειρούν κανονικά και στο Αιγαίο, στο πλαίσιο αποστολών της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Ο Γετκίν έθεσε τα ερωτήματα στο Τουρκικο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, πηγές του οποίου ήταν σαφείς: «Είναι αδύνατο για την Τουρκία να αποδεχτεί οποιονδήποτε όρο».

Με άλλα λόγια, λένε ότι η Τουρκία δεν έχει δεσμευτεί να μην χρησιμοποιήσει Eurofighter Typhoon εναντίον οποιουδήποτε στόχου, εάν είναι απαραίτητο, προκειμένου να λάβει άδεια πώλησης, γράφει ο Μουράτ Γεκτίν.

Πηγές του τουρκικού υπουργείου θεωρούν μάλιστα «παράλογη» ακόμη και τη συζήτηση γι` αυτό το ζήτημα. Επομένως, τα αεροσκάφη Eurofighter θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε αποστολές στο Αιγαίο.

Όσον αφορά το λογισμικό των Eurofighter: Στη σημερινή τεχνολογία, όταν αποκτάς ένα αεροσκάφος ή ένα οπλικό σύστημα υψηλής τεχνολογίας, πρέπει επίσης να έχεις άριστη γνώση του λογισμικού και του κώδικά του. Διαφορετικά, το σύστημα μπορεί να μην ελέγχεται πλήρως. «Η απάντηση των πηγών του Τουρκικού υπουργείου Αμυνας σε αυτό το θέμα ήταν η εξής:«Θα έχουμε άδεια να ενσωματώσουμε κάθε είδους λογισμικό και πυρομαχικά σε αεροσκάφη Eurofighter».

Αναφορικά τέλος με τους πυραύλους Meteor, οι ίδιες πηγές υποστήριξαν όπως τα αεροσκάφη θα είναι εξοπλισμένα «με Meteor και άλλους πυραύλους».

Η προμήθεια των Eurofighter από την Τουρκία, σε πρώτη ανάγνωση, δεν ανατρέπει την υπεροπλία σε αέρα και θάλασσα που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα. Τα Rafale, η αναβάθμιση των F16, το προβάδισμα στην αγορά των F35, και οι Belhara, δημιουργούν έναν ισχυρό αποτρεπτικό θώρακα, τον οποίο για να τον εξισορροπήσει η γειτονική χώρα θα χρειαστούν αρκετά χρόνια.

Ίσως, όμως, το σοβαρότερο δεν είναι η σύγκριση ισχύος στο Αιγαίο, ακόμα και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο, αλλά το γεγονός ότι οι εταίροι μας στην Ε.Ε έχουν εγκαταλείψει πιά κάθε επιφύλαξη σχετικά με τους όρους που έθεταν στο παρελθόν. Το εμπάργκο, για παράδειγμα, της Γερμανίας για την πώληση οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, που τήρησαν, έστω και αμφίθυμα, όλες οι τελευταίες κυβερνήσεις στο Βερολίνο, αναιρέθηκε από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία ο χριστιανοδημοκράτης Φρίντριχ Μερτς. Η Γαλλία, που θεωρείται ισχυρή παραδοσιακή φίλη χώρα, εγκαταλείπει κι αυτή τις ενστάσεις. Σχεδόν από καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν τίθεται ως όρος ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας και η προσέγγισή της στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.

Η Τουρκία είναι ισχυρή (ο δεύτερος μεγαλύτερος στρατός στο ΝΑΤΟ), και θεωρείται απολύτως χρήσιμη στον μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό χάρτη, από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή. Η γεωγραφία, ως προς αυτό, είναι αξεπέραστη.

Σε μία εποχή, δε, που ο αναθεωρητισμός επιβραβεύεται, η συνεχιζόμενη τουρκική απειλή κατά της Ελλάδας αποτελεί έλασσον ζήτημα, ακόμα περισσότερο όταν υπάρχει το “άλλοθι” της Διακήρυξης των Αθηνών και της συμφωνίας Ερντογάν- Μητσοτάκη για ήρεμα νερά στο Αιγαίο.

Συμπερασματικά, η Τουρκία γίνεται πλήρως αποδεκτή ως “φίλη και σύμμαχος” γι’ αυτό που είναι (σήμερα), κι όχι, πλέον, γι΄ αυτό που η ΕΕ (και κυρίως η Ελλάδα) θα ήθελε να είναι.

Καθ΄ ημάς, ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το SAFE έχει αναχθεί σε μείζον θέμα, και για την αντιπολίτευση, και για σημαντικό τμήμα της Ν.Δ, και της κυβέρνησης. Σε τέτοιο βαθμό που, εάν, τελικά, ο Ερντογάν διαβεί και επίσημα -διότι έμμεσα, π.χ με την εξαγορά της ιταλικής Piaggio, ήδη συμβαίνει- το κατώφλι του SAFE, θα θεωρηθεί από πολλούς εθνική ήττα, υποχώρηση, ενδοτισμός. Αυτή, δε, η εσωτερική πολιτική πίεση αναγκάζει την κυβέρνηση να μετακινείται ακόμα και στην τακτική του βέτο, αν και ακόμα δεν έχει αποσαφηνιστεί η ακριβής διαδρομή που θα φέρει την Τουρκία, είτε δορυφορικά, είτε στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής άμυνας.

Τα βέτο, ωστόσο, μπορεί να εκλαμβάνονται ως κινήσεις “υπερηφάνειας” από τους ψηφοφόρους, και να προσθέτουν πόντους στις δημοσκοπήσεις, μεσομακροπρόθεσμα, όμως, έχουν μεγάλο διπλωματικό κόστος. Και πρέπει να μελετηθούν καλά τα βήματα που θα τα ακολουθήσουν.

Κάποιοι, διαβλέποντας τους παραπάνω κινδύνους, προτείνουν την σύνδεση της ελληνικής αποδοχής ως προς την ένταξη της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα την διεκδίκηση ανταλλαγμάτων, δηλαδή να συμφωνηθούν “αιρεσιμότητες”. Η άρση του casus belli που έθεσε ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να είναι μία απ΄ αυτές, όλοι αναγνωρίζουν, όμως, πώς δεν είναι αρκετή και δεν εξασφαλίζει την διακοπή της τουρκικής προκλητικότητας. Η Άγκυρα θα παραμείνει στο αφήγημα της “Γαλάζιας πατρίδας” και θα συνεχίσει να αμφισβητεί ελληνική κυριαρχία, είτε υπάρχει το casus belli, είτε όχι.

[ Η πρόσφατη πρόταση Φιντάν για διευθέτηση των χωρικών υδάτων δείχνει, άλλωστε, τις προθέσεις της Τουρκίας. Επ΄ αυτού έχει, δε, ενδιαφέρον να δει κανείς τι είχε συμβεί το 2003, όταν Σημίτης και Γκιούλ φαίνεται να είχαν φτάσει κοντά σε συμφωνία για το θέμα αυτό, όπως το περιγράφει σήμερα ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, επισημαίνοντας, βεβαίως, ότι τώρα μία ανάλογη λύση καθίσταται δυσχερέστερη.]

Από την άλλη, δεν μπορεί να θεωρηθεί στέρεη η (δήθεν) “αιρεσιμότητα” ότι τα οπλικά συστήματα που προμηθεύεται και θα συνεχίσει να προμηθεύεται η Τουρκία από τους ευρωπαίους εταίρους, σήμερα, μέσω του SAFE, ίσως αύριο, δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλου κράτους-μέλους.

Μία άλλη πρόταση που έχει διατυπωθεί είναι η διεκδίκηση από την Ελλάδα να προβλεφθεί στην τελική συμφωνία για την κοινή άμυνα μία “ρήτρα συνδρομής” που θα καθιστά σαφές ότι τα ελληνικά σύνορα είναι ευρωπαϊκά, και, ως εκ τούτου, οιαδήποτε απειλή εναντίον της χώρας θα αντιμετωπίζεται ως απειλη εναντίον της ΕΕ. Όσοι την διατυπώνουν επικαλούνται το παράδειγμα της σχετικής ρήτρας στην ελληνογαλλική στρατιωτική συμφωνία, είναι, όμως, σαφές ότι το Παρίσι δεν είχε ποτέ σκοπό να κινητοποιηθεί στρατιωτικά σε μία τέτοια περίπτωση, ούτε έχει “ιδρώσει” για τις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις. Ακόμα και το αίτημα του πρωθυπουργού στον Εμανουέλ Μακρόν για τους πυραύλους Meteor (να μην δωθούν στην Τουρκία) κατέληξε ατελέσφορο.

Άλλωστε, έχουμε πιά εμπειρία δεκαετιών για το πώς (ΔΕΝ) λειτουργούν τα σχετικά άρθρα 4,5 του κανονισμού του ΝΑΤΟ.

Δεν είναι εύκολος ο δρόμος, λύση, πάντως, δεν αποτελεί να θεωρούμε αδιάσπαστη την (σημερινή) υπεροπλία μας, ούτε να θεωρούμε ότι όλα αλλάζουν με το βέτο. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι εταιρικές και συμμαχικές σχέσεις (μας) έχουν ατονήσει, το δε διεθνές δίκαιο κινδυνεύει να καταλήξει “κενό γράμμα”. Χρειάζονται άλλες λύσεις που θα ενισχύουν το διπλωματικό κεφάλαιο της χώρας, και θα μας καθιστούν χρήσιμους και αναγκαίους, όχι μόνο παρατηρητές.

Κι αυτές οι λύσεις ίσως απαιτούν και επαναδιαμόρφωση της εθνικής στρατηγικής, ακόμα και αλλαγή της εσωτερικής “κουλτούρας”, και του τρόπου που γίνεται σήμερα ο κομματικός ανταγωνισμός, μπολιάζοντας με τοξικότητα την κοινωνία (διαβάστε σχετικά). Κι αυτό απαιτεί συνεννόηση (τουλάχιστον μεταξύ εκείνων που μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο), και χρόνος.

Εξηγούν, για παράδειγμα, πώς τα μαχητικά τα ευρωπαϊκής κοινοπραξίας (Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ιταλία, και Ισπανία) είναι 4 1/2 γενιάς, όπως και τα γαλλικά Rafale που έχει προμηθευτεί η χώρα μας, και πετούν ήδη πάνω από το Αιγαίο, και είναι εξίσου καλά οπλισμένα (Meteor).

Βεβαίως, αυτό που πρωτίστως θα έπρεπε να απασχολεί την κυβέρνηση είναι το γεγονός ότι η απόφαση να δοθούν στην Άγκυρα τα Eurofighter αποτελεί απόδειξη ότι, παρά τις απειλές για ελληνικό βέτο, οι εταίροι και σύμμαχοί μας έχουν αποφασίσει να εντάξουν πλήρως τη γειτονική χώρα στην αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης. Προηγήθηκαν, άλλωστε, η εξαγορά της ιταλικής Piaggio, και της Leonardo, που διευκολύνει αυτή την πορεία πλήρους ένταξης προς το SAFE.

Σχετικά, πάντως, με την απόφαση για την πώληση των Eurofighter στην Τουρκία δεν εκδηλώθηκε κάποια επίσημη αντίδραση της Αθήνας, όμως η δυσαρέσκεια είναι σαφής, και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι διαμηνύθηκε σχετικά. Εις μάτην, όμως.

Οι ίδιες κυβερνητικές πηγές, πάντως, αναφέρουν ότι, αφενός η Ελλάδα έχει ήδη ένα χρονικό προβάδισμα, καθώς έχει ήδη αναβαθμίσει τα F16 σε Viper (όπως αυτά που πέταξαν με εντυπωσιακούς ελιγμούς πάνω από την στρατιωτική παρέλαση στη Θεσσαλονίκη), και σύντομα θα αρχίσει να υποδέχεται τα F35 που θεωρούνται “game changer”. Άρα, τα βλέμματα είναι στραμένα προς την Ουάσιγκτον και στο εάν ο Ντόναλντ Τραμπ θα ανάψει το πράσινο φως για την αναβάθμιση των τουρκικών F16, και, κυρίως, την πώληση F35.

Τουρκικές εφημερίδες που παρουσιάζει η Deutsche Welle βλέπουν την αγορά των Eurofighter ως μήνυμα ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Αναλυτικά το δημοσίευμα της Deutsche Welle:

«Η σημαντική συμφωνία πώλησης 20 μαχητικών Eurofighter από τη Βρετανία στην Τουρκία ικανοποίησε ιδιαίτερα την τουρκική ηγεσία, που βλέπει την προοπτική να ενισχύσει την παρουσία της ως μέρος του ευρωπαϊκού αμυντικού χώρου.

Η Βρετανία και η Γερμανία φαίνεται να θεωρούν πλέον την Τουρκία ως μια χώρα με την οποία θα μπορούσαν να συνάψουν ισχυρούς στρατηγικούς δεσμούς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κιρ Στάρμερ δήλωσε χθες ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία, που βρίσκονται στα αντίθετα άκρα της Ευρώπης, είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων.

«Αυτό θα επιτρέψει στις Ένοπλες Δυνάμεις μας να συνεργαστούν ακόμα πιο στενά για την αποτροπή απειλών και την προστασία των εθνικών μας συμφερόντων» είπε.

Ο τουρκικός Τύπος σήμερα πανηγυρίζει και βλέπει τη συμφωνία ως «επιστροφή της Τουρκίας στην αμυντική συνεργασία με την Ευρώπη».

Η εφημερίδα Μιλιέτ με τίτλο «Νέα εποχή στη Γαλάζια Πατρίδα» θεωρεί ότι η αγορά των Eurofighter αποτελεί μήνυμα ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η συμφωνία ανησυχεί την Ελλάδα και το Ισραήλ, γράφει η ίδια εφημερίδα, υποστηρίζοντας ότι η αγορά θα αλλάξει την ισορροπία δυνάμεων, καθώς η αγορά των Eurofighter έχει προκαλέσει σημαντικό θόρυβο στον παγκόσμιο Τύπο και έχει αναστατώσει την Ελλάδα και το Ισραήλ.

«Ευτυχές το τέλος με το Eurofighter», γράφει η εφημερίδα Ακσάμ και προσθέτει ότι η Ευρώπη «από το εμπάργκο γύρισε στη συνεργασία», ενώ επισημαίνει ότι την Πέμπτη έρχεται στην Άγκυρα ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η χώρα του οποίου ανήκει στην Κοινοπραξία των Eurofighter και η οποία επιζητεί επίσης στενότερες σχέσεις με την Τουρκία.

Χαρακτηριστικό πάντως των τελευταίων εξελίξεων είναι ότι αν και η επίσκεψη Στάρμερ στην Τουρκία συνέπεσε με το νέο ένταλμα σύλληψης του Εκρέμ Ιμάμογλου, πρώην Δημάρχου της Κωνσταντινούπολης και υποψηφίου για την προεδρία του ΛΡΚ, για εμπλοκή του σε «κατασκοπεία», ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν έκανε καμία μνεία σε αυτό και το ίδιο αναμένεται και από τον Γερμανό καγκελάριο.

Η οριστικοποίηση της συμφωνίας, την οποία κυνηγούσε εδώ και αρκετό καιρό η Άγκυρα, γνωστοποιήθηκε από τον ίδιο τον Βρετανό πρωθυπουργό, μέσω ανάρτησής του στο Χ.

Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος δημοσίευσε στο προφίλ του στο Χ βίντεο από τη στιγμή της υπογραφής της συμφωνίας με τον Βρετανό πρωθυπουργό.

Ειδικότερα, η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια 20 σύγχρονων μαχητικών Eurofighter Typhoon. Το Λονδίνο ανακοίνωσε ότι η Άγκυρα θα παραλάβει το πρώτο από τα 20 μαχητικά το 2030.

Παράλληλα, το deal περιλαμβάνει την επιλογή για την αγορά περισσότερων αεροσκαφών στο μέλλον, ενώ η Τουρκία έχει συζητήσει την απόκτηση έως και 40 αεροσκαφών από το Ηνωμένο Βασίλειο μακροπρόθεσμα.

Εξάλλου, η Τουρκία ενδέχεται αρχικά να λάβει μεταχειρισμένα αεροσκάφη (π.χ. από το Κατάρ και το Ομάν) ή να συνάψει συμφωνίες για νωρίτερα παράδοση, προκειμένου να καλύψει τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες της.

Το χρονοδιάγραμμα της συμφωνίας συνοπτικά

2023 – αρχικό ενδιαφέρον:

• Η Τουρκία άρχισε να διερευνά την απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon.
• Ο στόχος: να ενισχύσει τον γηράσκοντα στόλο της (ειδικά τα F-16) και να λειτουργήσει ως γέφυρα μέχρι να τεθεί σε υπηρεσία το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος TAI Kaan. 

Νοέμβριος 2024 – η αντίσταση της Γερμανίας χαλαρώνει:

• Η Γερμανία είχε προηγουμένως μπλοκάρει την πώληση, επικαλούμενη το ιστορικό της Τουρκίας σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις εντάσεις με την Ελλάδα.
• Στα τέλη του 2024, η Γερμανία (μέσω του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου Ασφαλείας) φέρεται να απέσυρε την αντίθεσή της στην πώληση.

23 Ιουλίου 2025 – Υπογραφή μνημονίου:

• Η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης (MoU) για την πιθανή απόκτηση των Typhoon.
• Ταυτόχρονα, η Γερμανία φέρεται να ενέκρινε την εξαγωγή έως και 40 Typhoon στην Τουρκία.

27 Οκτωβρίου 2025 – Επίσημη συμφωνία:

• Η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν σύμβαση για 20 νέα αεροσκάφη Typhoon αξίας περίπου 8 δισεκατομμυρίων λιρών.
• Η συμφωνία περιλαμβάνει την επιλογή για περισσότερα αεροσκάφη και αποτελεί την πρώτη νέα παραγγελία εξαγωγής για το Typhoon από το Ηνωμένο Βασίλειο από το 2017.

Παράδοση και μελλοντικό χρονοδιάγραμμα:

• Οι αρχικές παραδόσεις αναμένονται γύρω στο 2030 (για τα Typhoon που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο).
• Εν τω μεταξύ, η Τουρκία συνεχίζει να αναπτύσσει το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος Kaan, με στόχο την έναρξη λειτουργίας του περί το 2028.

Στάρμερ: Ιστορική συμφωνία και μια νίκη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ

«Αυτή η ιστορική συμφωνία με την Τουρκία είναι μια νίκη για τους Βρετανούς εργαζομένους, μια νίκη για την αμυντική βιομηχανία μας και μια νίκη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ», δήλωσε από την πλευρά του ο Κιρ Στάρμερ, σύμφωνα με ανακοίνωση της βρετανικής κυβέρνησης.

«Η συμφωνία θα εμβαθύνει και θα ενισχύσει την ασφάλεια του ΝΑΤΟ, ενώ θα ενισχύσει επίσης τη διμερή συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Στα δύο άκρα της Ευρώπης, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της εποχής μας, και αυτό θα επιτρέψει στις ένοπλες δυνάμεις μας να συνεργαστούν ακόμη πιο στενά, καθώς αποτρέπουμε απειλές και προστατεύουμε τα εθνικά μας συμφέροντα», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, ο υπουργός Άμυνας Τζον Χέιλι, ο οποίος συνόδευσε τον Στάρμερ στην Άγκυρα, δήλωσε επίσης: «Η Τουρκία είναι σημαντικός σύμμαχος του ΝΑΤΟ και φύλακας της Μαύρης Θάλασσας. Εξοπλίζοντάς τη με μαχητικά αεροσκάφη Typhoon τελευταίας τεχνολογίας, η συμφωνία αυτή θα ενισχύσει την αποτρεπτική δύναμη του ΝΑΤΟ και θα συμβάλει στην ασφάλεια όλων μας. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής μαχητικών αεροσκαφών της γενιάς μας».Παράλληλα, ανέφερε ότι θα συμβάλει στη διατήρηση 20.000 θέσεων εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, με γραμμές παραγωγής στο Εδιμβούργο, το Warton, το Samlesbury και το Μπρίστολ.

Ερντογάν: Η συνεργασία μας θα ανοίξει το δρόμο για κοινά έργα στην αμυντική βιομηχανία

Μετά τη σημερινή συνάντηση των δύο ηγετών στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι «οι ρυθμίσεις σχετικά με την προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon υπογράφηκαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών μεταξύ των αντιπροσωπειών», ενώ ο ίδιος υπέγραψε με τον Κιρ Στάρμερ τη δήλωση συνεργασίας για το θέμα αυτό.

«Ως δύο στενοί σύμμαχοι, θεωρώ αυτό το βήμα ως ένα νέο σύμβολο των στρατηγικών σχέσεων μας. Πιστεύω ότι αυτή η συνεργασία μας με το Ηνωμένο Βασίλειο θα ανοίξει το δρόμο για κοινά έργα στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας» προσέθεσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Πρόκειται για μια πολύ σημαντική συμφωνία, καθώς αφορά παραγγελίες αξίας 8 δισεκατομμυρίων λιρών (9,165 δισεκατομμύρια ευρώ). […] πρόκειται για θέσεις εργασίας που θα διαρκέσουν 10 χρόνια, για την κατασκευή των Eurofighter Typhoon, οπότε είναι πραγματικά πολύ σημαντικό για τη χώρα μας», δήλωσε από την πλευρά του ο Κιρ Στάρμερ.

«Αυτή είναι η νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και επομένως το να έχουμε αυτή τη δυνατότητα εξασφαλισμένη από το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πραγματικά σημαντικό για το ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Κιρ Στάρμερ από την τουρκική πρωτεύουσα.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε επίσης την εκτίμησή του «στους ηγέτες των άλλων συμμαχικών χωρών για την εποικοδομητική στάση τους» όπως είπε. Για την πώληση των αεροσκαφών (καινούργιων ή μεταχειρισμένων) απαιτείται η άδεια της κοινοπραξίας Eurofighter, η οποία αποτελείται από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία.

Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε ότι το Κατάρ και το Ομάν θα πωλήσουν στην Τουρκία από 12 μεταχειρισμένα Eurofighter και άλλα 20 μαχητικά θα δώσει στην Τουρκία το Ηνωμένο Βασίλειο. «Ο αριθμός μπορεί να αυξηθεί. Τα αεροσκάφη αναμένεται να παραδοθούν στις αρχές του επόμενου έτους» είπε ο Τούρκος υπουργός Άμυνας.

O Τούρκος πρόεδρος, στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών στους εκπροσώπους του Τύπου μετά τη συνάντησή τους, ανέφερε ακόμη ότι υπάρχει στενή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών σε πολλά θέματα και σήμερα οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις εμπορικές και στις αμυντικές σχέσεις.

«Θέλουμε να αυξήσουμε τον όγκο των εμπορικών συναλλαγών μας αρχικά στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια (σ.σ. σε ετήσια βάση) και στη συνέχεια στα 40 δισεκατομμύρια δολάρια. […] Εστιάζουμε επίσης σε κοινές επενδύσεις σε τρίτες χώρες» σημείωσε, προσθέτοντας ότι’Άγκυρα και Λονδίνο στοχεύουν σε νέες συνεργασίες στους τομείς της ενέργειας και της άμυνας.

Αντιδράσεις έναντι της συμφωνίας

Ωστόσο, η συμφωνία Βρετανίας – Τουρκίας για τα Eurofighter Typhoon, δεν φαίνεται να έγινε δεκτή με ενθουσιασμό απ’ όλες τις πλευρές. Σύμφωνα με το Reuters, o αναλυτής ασφάλειας και άμυνας με έδρα την Κωνσταντινούπολη, Μπουράκ Γιλντιρίμ, χαρακτήρισε την τιμή των 8 δισεκατομμυρίων λιρών «εξωφρενικά υψηλή» και «άνευ προηγουμένου», ακόμη και αν περιλαμβάνει επιλογές, πυρομαχικά, ανταλλακτικά και εκπαίδευση.

«Πωλούν αεροσκάφη σε τιμές φρεγάτας», δήλωσε ο Γιλντιρίμ και πρόσθεσε: «Αυτή η συμφωνία είναι καθαρή απάτη. Δεν μπορείς να αγοράσεις ένα μαχητικό αεροσκάφος για 400 εκατομμύρια λίρες. Πωλούν ένα αεροσκάφος στην τιμή των τεσσάρων».

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τον βρετανικό Guardian, η επιθυμία της Βρετανίας να αυξήσει τις εξαγωγικές παραγγελίες της σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς δεν φαίνεται να κάμπτει τις ανησυχίες οργανισμών για τις παραβιάσεις της Τουρκίας σε ό,τι αφορά θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Ερντογάν δέχεται σφοδρή κριτική για τις νέες κατηγορίες εναντίον του Εκρέμ Ιμάμογλου, ως μια προφανή προσπάθεια να κρατήσουν τον κύριο αντίπαλο του προέδρου μακριά από την τουρκική πολιτική. Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης βρίσκεται στη φυλακή από τον περασμένο Μάρτιο, κατηγορούμενος για διαφθορά.

Ο Ιμάμογλου αρνήθηκε τις τελευταίες κατηγορίες, γράφοντας στο X: «Τέτοιες συκοφαντίες, ψέματα και συνωμοσίες δεν θα περνούσαν ούτε από το μυαλό του διαβόλου. Αντιμετωπίζουμε μια ντροπιαστική ανηθικότητα που δεν μπορεί να περιγραφεί με λόγια».

Ένα δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του και δύο άλλων ατόμων – του Μερντάν Γιανάρνταγκ, αρχισυντάκτη του τηλεοπτικού καναλιού Tele1, και του πρώην διευθυντή της προεκλογικής εκστρατείας του Ιμάμογλου, Νεκάτι Οζκάν.

Οι τρεις τους κατηγορούνται για διασυνδέσεις με έναν τέταρτο άνδρα, τον Χουσεΐν Γκιούν, ο οποίος με τη σειρά του κατηγορείται για κατασκοπευτικές δραστηριότητες για λογαριασμό ξένων κρατών, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής συναντήσεων με τον πρώην επικεφαλής της MI6 Ρίτσαρντ Μουρ. Πριν αναλάβει τη διεύθυνση των βρετανικών υπηρεσιών πληροφοριών στο εξωτερικό, ο Μουρ ήταν πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Τουρκία.

Την οριστικοποίηση του deal, που κυνηγούσε εδώ και πολύ καιρό η Άγκυρα, γνωστοποίησε ο εκπρόσωπος του Στάρμερ, ενώ ο ίδιος ο Βρετανός πρωθυπουργός, ο οποίος επισκέφτηκε την τουρκική αεροναυπηγική βιομηχανία, όπου κατασκευάζονται τα τουρκικά μαχητικά KAAN, γνωστοποίησε πως με το deal που υπογράφηκε, εξασφάλισε 20.000 νέες θέσεις εργασίας για τους συμπατριώτες του.   

I've just agreed a deal with Türkiye to secure 20,000 British jobs across the UK. pic.twitter.com/n9wCYL7rRj

— Keir Starmer (@Keir_Starmer) October 27, 2025

Ο Κιρ Στάρμερ υπέγραψε τη συμφωνία κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Άγκυρα τη Δευτέρα και τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, περιγράφοντάς την ως «νίκη για τους Βρετανούς εργαζομένους, νίκη για την αμυντική μας βιομηχανία και νίκη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ».

Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Ταγίπ Ερντογάν και ο Κιρ Στάρμερ.

«Ο κ. Στάρμερ και εγώ υπογράψαμε τη δήλωση συνεργασίας για το θέμα αυτό ενώπιόν σας. Βλέπουμε αυτή τη συμφωνία ως ένα νέο σύμβολο των στρατηγικών σχέσεων μεταξύ μας ως δύο στενών συμμάχων. Ευχαριστώ τον κ. Στάρμερ και την ομάδα του για το έργο που έχει επιτελέσει το Ηνωμένο Βασίλειο εκ μέρους της Κοινοπραξίας Eurofighter σε όλη αυτή τη διαδικασία» δήλωσε αμέσως μετά την υπογραφή ο Τούρκος πρόεδρος.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε τα εξής:

«Αξιότιμα ​​μέλη του Τύπου, σας χαιρετώ όλους με τα πιο εγκάρδια αισθήματα και τον σεβασμό μου. Είμαι στην ευχάριστη θέση να καλωσορίσω τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, τον αξιότιμο φίλο μου κ. Στάρμερ, στη χώρα μας. Θα ήθελα να καλωσορίσω αυτόν και τα μέλη της αντιπροσωπείας για άλλη μια φορά στην παρουσία σας.

Ως στρατηγικοί εταίροι και σύμμαχοι, διατηρούμε στενό διάλογο μαζί του για πολλά θέματα που απασχολούν τη διεθνή ατζέντα, πέρα ​​από τα διμερή ζητήματα.

Οι εμπορικές και αμυντικές μας σχέσεις ήταν το επίκεντρο των συζητήσεών μας σήμερα. Όπως γνωρίζετε, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της χώρας μας. Είμαστε αποφασισμένοι να αυξήσουμε τον όγκο των εμπορικών μας συναλλαγών στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια αρχικά και στη συνέχεια στα 40 δισεκατομμύρια δολάρια.

Είμαστε αποφασισμένοι να ενισχύσουμε περαιτέρω τις οικονομικές μας σχέσεις.

Τα αρμόδια θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί μας λαμβάνουν πολλά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μας.

Εστιάζουμε επίσης σε ευκαιρίες για κοινές επενδύσεις σε τρίτες χώρες.

Στόχος μας είναι η δημιουργία νέων συνεργασιών στις βιομηχανίες ενέργειας και άμυνας.

Είμαστε επίσης πολύ ευχαριστημένοι που τόσοι πολλοί Βρετανοί πολίτες θεωρούν την Τουρκία δεύτερη πατρίδα τους.

Για να μεγιστοποιήσω αυτό το δυναμικό, έχω επίσης ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για την υπογραφή ενός εγγράφου-πλαισίου διμερούς συνεργασίας.

Πιστεύω ότι με αυτά τα βήματα, θα προωθήσουμε γρήγορα τις σχέσεις και τη στρατηγική μας συνεργασία σε πολύ υψηλότερο επίπεδο.

Αξιότιμα ​​μέλη του Τύπου, οι ρυθμίσεις εφαρμογής για την προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Tayfun υπογράφηκαν κατά τη διάρκεια των συναντήσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών μας».

Η μεγαλύτερη συμφωνία των τελευταίων 20 ετών

Η συμφωνία είναι η μεγαλύτερη συμφωνία για μαχητικά αεροσκάφη των τελευταίων 20 ετών και η πρώτη νέα παραγγελία για βρετανικά Typhoon από το 2017, συμβάλλοντας στη διατήρηση χιλιάδων βρετανικών θέσεων εργασίας, επισημαίνεται στο βρετανικό δημοσίευμα.

Ο Στάρμερ δήλωσε ότι η συμφωνία αντιπροσωπεύει επίσης μια ώθηση για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ, λέγοντας στους τηλεοπτικούς σταθμούς της Τουρκίας: «Το να έχουμε αυτή την ικανότητα εξασφαλισμένη με το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πραγματικά σημαντικό για το ΝΑΤΟ».

Η συμφωνία της Δευτέρας αντιπροσωπεύει την ολοκλήρωση μακροχρόνιων συζητήσεων, με την Άγκυρα να αναζητά την αγορά Typhoons από το 2023.

Τον Ιούλιο, ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης με τον Τούρκο ομόλογό του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμφωνία, αφού η Γερμανία φέρεται να υπέγραψε πρώτα τη συμφωνία.

Τα αεροσκάφη, γνωστά και ως Eurofighters, παράγονται σε συνεργασία μεταξύ του

Περίπου το 37% της παραγωγής πραγματοποιείται στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένης της τελικής συναρμολόγησης στα εργοστάσια της BAE Systems στο Warton και το Samlesbury, κοντά στο Preston, Lancashire.

Η Downing Street δήλωσε ότι το πρόγραμμα Typhoon υποστήριξε άμεσα σχεδόν 6.000 θέσεις εργασίας στα δύο εργοστάσια, με τη συμφωνία της Δευτέρας να σώζει τη γραμμή παραγωγής στο Warton.

Το πρόγραμμα στήριξε επίσης περισσότερες από 1.100 θέσεις εργασίας στη νοτιοδυτική Αγγλία, συμπεριλαμβανομένου του εργοστασίου της Rolls-Royce στο Μπρίστολ, και 800 θέσεις εργασίας στη Σκωτία.

Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας δήλωσε:

«Αυτή είναι μια άλλη σημαντική συμφωνία εξαγωγής για το Ηνωμένο Βασίλειο και είναι η μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής αεροσκαφών σε μια γενιά. Θα εισφέρει δισεκατομμύρια λίρες στην οικονομία μας και θα διατηρήσει τις βρετανικές γραμμές παραγωγής Typhoon σε λειτουργία για πολύ καιρό στο μέλλον. Αυτή η συμφωνία ξεπερνά κατά πολύ την προμήθεια αεροσκαφών. Είναι η αιχμή του δόρατος της αναπτυσσόμενης αμυντικής και βιομηχανικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών μας».

Προηγούμενες αναφορές έκαναν λόγο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα συμφωνούσε να παρέχει 40 αεροσκάφη, αντί για τα 20 που ανακοινώθηκαν σήμερα, Δευτέρα.

Η πρώτη παράδοση των νέων αεροσκαφών αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 2030.

Η επίσκεψη του Κιρ Στάρμερ στην Άγκυρα είναι το πρώτο του ταξίδι στην Τουρκία από τότε που ανέλαβε πρωθυπουργός, αν και έχει συναντήσει τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αρκετές φορές σε διεθνείς συνόδους κορυφής.

Η επίσκεψη του Βρετανού πρωθυπουργού στην Άγκυρα ξεκίνησε με την κατάθεση στεφανιού στο μαυσωλείο του Μουσταφά Κεμάλ.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδέχτηκε με επίσημη τελετή τον Βρετανό πρωθυπουργό. Το ιππικό συνάντησε το επίσημο αυτοκίνητο του Στάρμερ στον δρόμο μπροστά από το Προεδρικό Συγκρότημα και το συνόδευσε μέχρι την πύλη πρωτοκόλλου.

Ο πρόεδρος Ερντογάν καλωσόρισε τον Στάρμερ στην κύρια είσοδο του συγκροτήματος. Αφού ο Ερντογάν και ο Στάρμερ πήραν τις θέσεις τους στον χώρο της τελετής, μια μπάντα έπαιξε τους εθνικούς ύμνους και των δύο χωρών.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ χαιρέτησε την Τελετουργική Φρουρά του Συντάγματος των Φρουρών λέγοντας «Γεια σας στρατιώτες».

Ο πρόεδρος Ερντογάν και ο Στάρμερ παρουσίασαν ο ένας στον άλλον τις αντιπροσωπείες τους. Έδωσαν τα χέρια στα σκαλιά μπροστά από τις τουρκικές και βρετανικές σημαίες και πόζαραν για φωτογραφίες με τον Τύπο.

Γκιουλέρ: Η Τουρκία θα αγοράσει 20 Eurofighters από το Ηνωμένο Βασίλειο, 12 από το Κατάρ και 12 από το Ομάν

Ο Τούρκος υπουργός Εθικής Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, ανακοίνωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σχέδια για την αγορά 20 πολεμικών αεροσκαφών Eurofighter από το Ηνωμένο Βασίλειο, 12 από το Κατάρ και 12 από το Ομάν, με τα αεροσκάφη να αναμένεται να παραδοθούν στις αρχές του επόμενου έτους.

Οι δύο χώρες βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις από το 2023, ενώ το 2024 η Άγκυρα κατάφερε να ξεπεράσει το βέτο της Γερμανίας, που είχε μπλοκάρει προηγουμένως την πώληση.

Τον Ιούλιο, υπογράφηκε προσωρινή συμφωνία για την αγορά 40 αεροσκαφών, με τις συνομιλίες να συνεχίζονται για τις τεχνικές λεπτομέρειες και τις τιμές, τις οποίες η τουρκική πλευρά θεωρεί υψηλές.

Πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις ανέφερε ότι 20 αεροσκάφη θα χρησιμοποιηθούν αρχικά από τη RAF ώστε να επιταχυνθεί η παράδοση, ενώ τα υπόλοιπα 20 θα παραδοθούν αργότερα προσαρμοσμένα στις τουρκικές προδιαγραφές.

Ο Στάρμερ έστειλε δύο αεροσκάφη Eurofighter στην Άγκυρα πριν την επίσκεψή του, σε μια κίνηση καταδεικτική της ιδιαίτερης σημασίας της συμφωνίας για το Λονδίνο, δήλωσε δεύτερη τουρκική πηγή. Παραμένει ασαφές εάν τα δύο αεροσκάφη θα παραμείνουν στην Τουρκία ή αν μεταφέρθηκαν εκεί μόνο για συμβολικούς λόγους.

Αρκετές πηγές ανέφεραν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέβαλε μια συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου που είχε προγραμματιστεί για αύριο στην Άγκυρα για να υποδεχτεί τον Στάρμερ.

Οι Τούρκοι πιλότοι δεν έχουν πετάξει προηγουμένως μαχητικά αεροσκάφη ευρωπαϊκής κατασκευής καθώς η Άγκυρα παραδοσιακά χρησιμοποιεί τα αμερικανικά F-16.

Η προτεινόμενη συμφωνία αφορά την τελευταία έκδοση του Eurofighter, γνωστή ως Tranche 4, η οποία διαθέτει αναβαθμισμένα αεροηλεκτρονικά και συστήματα ραντάρ.

Τα αεροσκάφη της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας απαρχαιώνονται με ταχείς ρυθμούς και για αυτό η Τουρκία χρειάζεται επειγόντως μια προσωρινή λύση μέχρι να είναι έτοιμο το εγχώριας παραγωγής μαχητικό αεροσκάφος Kaan πέμπτης γενιάς το 2028, αναφέρει το ρεπορτάζ του Middle East Eye.

Για να επιταχύνει την παράδοση των Eurofigter, η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία νωρίτερα αυτόν τον μήνα για την αγορά μεταχειρισμένων αεροσκαφών Eurofighter από το Κατάρ, δήλωσε  Τούρκος αξιωματούχος που γνωρίζει το θέμα.

Εν τω μεταξύ, ο τουρκικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας NTV ανέφερε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα δώσει προτεραιότητα στην παραγγελία της Άγκυρας παραδίδοντας αεροσκάφη που κατασκευάζονται αυτήν τη στιγμή για τη RAF.

Η τουρκική πηγή πρόσθεσε ότι η Άγκυρα και το Λονδίνο πρέπει επίσης να συνάψουν ξεχωριστή συμφωνία συντήρησης και εκσυγχρονισμού που θα καλύπτει τα μεταχειρισμένα αεροσκάφη Eurofighter που η Τουρκία σκοπεύει να αγοράσει από το Κατάρ και το Ομάν.

Ο Σέλχορν είπε ότι οι προηγούμενες επιφυλάξεις της Γερμανίας σχετικά με την πώληση των Eurofighters έχουν ξεπεραστεί και η νέα κυβέρνηση συνασπισμού με επικεφαλής τον Καγκελάριο Μέρτς έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα μπλοκάρει την πώληση.

«Η γερμανική κυβέρνηση έχει δηλώσει πολύ ξεκάθαρα: δεν θα εμποδίσουμε, αντιθέτως υποστηρίζουμε την ιδέα της παράδοσης Eurofighters στην Τουρκία. Και νομίζω ότι αυτό έχει γίνει», τόνισε ο επικεφαλής της Airbus  και αποκάλυψε επίσης ότι οι συνομιλίες πλησιάζουν στο τελικό στάδιο, με την BAE Systems – τον βρετανικό εταίρο στην κοινοπραξία του Eurofighter – ο οποίος ηγείται τώρα των διαπραγματεύσεων με την Άγκυρα για την πώληση 40 αεροσκαφών Eurofighter Typhoon. Πρόκειται, όπως είπε, για μια εμπορική και τεχνική συζήτηση που λαμβάνει χώρα μεταξύ της Eurofighter – με επικεφαλής την BAE Systems, τον εταίρο μας στην κοινοπραξία Eurofighter – και του τουρκικού κράτους», πρόσθεσε δε ότι είναι πολύ αισιόδοξος ότι οι συνομιλίες με την Άγκυρα θα ολοκληρωθούν σύντομα με επιτυχία.

Η προειδοποίηση του CEO της Αirbus
Μάλιστα, ο ισχυρός άνδρας της Airbus τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες και να διευκολύνουν τη συνεργασία σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν δείξει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει πραγματικές απειλές και δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις ΗΠΑ για την άμυνα και την ασφάλειά της. Επίσης εξέφρασε την ελπίδα για στενότερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών και τουρκικών αμυντικών βιομηχανιών, η οποία έχει περιοριστεί τα τελευταία χρόνια λόγω πολιτικών διαφορών και αντιρρήσεων από πολλά μέλη της ΕΕ – συγκεκριμένα την Ελλάδα και την Κύπρο – για την ένταξη της Τουρκίας σε κοινά προγράμματα αμυντικών προμηθειών της ΕΕ. «Νομίζω, ότι αυτά πρέπει να επιλυθούν με συνομιλίες, είπε.

«Η Τουρκία δεν είναι μέλος της ΕΕ, αλλά η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Και ως εκ τούτου, θα πρέπει να υπάρχει ένας τρόπος και μια οδός για συνεργασία» είπε ο Σέλχορν και ενώ σε πέντε μέρες, στις 30 Οκτωβρίου πραγματοποιεί την πρώτη επίσημη επίσκεψη του στην Τουρκία ο καγκελάριος Μερτς, ο οποίος θα συναντηθεί με τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.

Πηγή:DW