Όσον αφορά την πρώτη επιλογή, εξήγησε ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «η τελική εφαρμογή της εξαρτάται προφανώς από τις διαθέσιμες ποσότητες και το ενδιαφέρον των πιθανών επενδυτών». Υπογράμμισε ότι οι νέες ανακαλύψεις που πραγματοποίησε η EΝΙ, η οποία κατέχει τα δικαιώματα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης σε 7 από τα 10 αδειοδοτημένα τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ, «μας φέρνουν ακόμα πιο κοντά στη δημιουργία αυτού του ενεργειακού διαδρόμου». «Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλους τους παράγοντες, οι οποίοι όμως δεν περιλαμβάνουν προφανώς ενστάσεις που οποιαδήποτε τρίτη χώρα (Τουρκία) θα μπορούσε να εγείρει στη βάση αθεμελίωτων διεκδικήσεων», υπέδειξε.

Απαγκίστρωση Κύπρου από Ρωσία

Κληθείς να σχολιάσει έρευνα της βρετανικής εφημερίδας Guardian, σύμφωνα με την οποία Ρώσοι ολιγάρχες έχουν μεταφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια στην Κύπρο παρά τις κυρώσεις, ο Κύπριος τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια η Κύπρος είναι δεσμευμένη για τη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα και την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος. «Εξετάζουμε προσεκτικά όλες τις πληροφορίες, η δική μας πολιτική είναι μηδενική ανοχή», πρόσθεσε.

Εν συνεχεία, είπε ότι οι κυπριακές τράπεζες έχουν μειώσει στο ελάχιστο την έκθεση προς δικαιοδοσίες υψηλού κινδύνου, επισημαίνοντας ότι σήμερα οι ρωσικές καταθέσεις αντιπροσωπεύουν μόνο το 2-3%, «ένα ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από ό,τι πριν από μερικά χρόνια», όπως είπε. Για την εφαρμογή των κυρώσεων, η Κύπρος εργάζεται στενά με την ΕΕ, τις αρχές των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ το 2024 θα συστήσει μια εθνική μονάδα για την εφαρμογή των κυρώσεων.

Ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα

Αναφερόμενος στην πρόταση της Κύπρου για θαλάσσιο ανθρωπιστικό διάδρομο με στόχο την αποστολή βοήθειας στη Γάζα, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξήγησε ότι η Κύπρος έλαβε την πολιτική υποστήριξη των βασικών δρώντων της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, προσθέτοντας ότι η πρωτοβουλία θα μπορούσε να λειτουργήσει άμεσα. Επιπλέον ανέφερε ότι ο θαλάσσιος διάδρομος «θα μπορούσε να προσφέρει μια ασφαλή διαδρομή για την ανθρωπιστική βοήθεια στους αμάχους στη Γάζα, μέσω ενός μοναδικού κόμβου υλικοτεχνικής υποστήριξης στη Λάρνακα.

Μεταναστευτικό

Σε σχέση με το μεταναστευτικό ζήτημα, ο Ν. Χριστοδουλίδης, είπε πως δεδομένων των πιέσεων που δέχονται η Κύπρος και η Ιταλία, όλα τα Κράτη Μέλη της ΕΕ, έχουν δεσμευτεί να επιδείξουν αλληλεγγύη στις χώρες που τη χρειάζονται περισσότερο.

Ανέφερε ακόμη ότι προσβλέπει «με ανυπομονησία» στην τελική έγκριση του νέου Συμφώνου της ΕΕ για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, εκφράζοντας παράλληλα την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία της Ιταλίδας Πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, για την αντιμετώπιση των αιτιών της μετανάστευσης και τη συγκράτηση μεταναστευτικών ροών. «Είναι εξαιρετικά σημαντικό η ΕΕ να συνεργαστεί με τις χώρες προέλευσης σε μια ισότιμη σχέση».

«Όχι» σε λύση δύο κρατών

Απαντώντας σε ερώτηση για την πρότασή του για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με στόχο την επίλυση του Κυπριακού, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξέφρασε τη βούλησή του για επανένωση του νησιού «για το καλό όλων των πολιτών του, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Αρμενίων, Λατίνων και Μαρωνιτών». Δυστυχώς, συμπλήρωσε, η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή ηγεσία ασκούν πιέσεις για μια λύση δύο κρατών, «η οποία δεν είναι αποδεκτή ούτε από εμάς ούτε από τη διεθνή κοινότητα», όπως είπε.

Επιπλέον, ανέφερε ότι η ΕΕ έχει δεσμευτεί για μια πιο ενεργό συμμετοχή, προσθέτοντας ότι θα ήταν χρήσιμο να διόριζε έναν εκπρόσωπό της στην Κύπρο, όπως ετοιμάζεται να πράξει ο ΟΗΕ. «Οι εταίροι μας στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας η οποία διατηρεί καλές σχέσεις με την Τουρκία, μπορούν να μεταφέρουν στην Άγκυρα το μήνυμα ότι πρέπει να δεσμευτεί σοβαρά και με εποικοδομητικό τρόπο για το πρόβλημα», υπογράμμισε.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, ο γενικός διευθυντής επιχειρήσεων της ΕΝΙ, Γκουίντο Μπρούσκο, είπε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Μιλάνο ότι ο αγωγός EastMed θα έχει ολοκληρωθεί πλήρως έως το 2025.
Υπενθυμίζεται ότι το 2020, η Κύπρος υπέγραψε μαζί με την Ελλάδα και το Ισραήλ συμφωνία για την κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού EastMed για την παροχή φυσικού αερίου στην Ευρώπη από την ανατολική Μεσόγειο μέσω των τριών χωρών.

Αυτή η ανεξάρτητη αξιολόγηση επιβεβαίωσε την τεχνική ωριμότητα του Έργου και τα πλεονεκτήµατα της έγκαιρης συµµετοχής των υπεράκτιων κατασκευαστικών εταιρειών στις δραστηριότητες σχεδιασµού, χάρη στον ανταγωνιστικό διάλογο που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της τρέχουσας διαδικασίας υποβολής προσφορών.
Τον Ιανουάριο του 2020, μετά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του εκτεταμένου σχεδιασμού και της διεξαγωγής ερευνών από την IGI Poseidon κατά την περίοδο 2015 – 2019, που αποκαλείται “προ-FEED φάση”, η DNV εξέδωσε μια πρώτη Έκθεση Σκοπιμότητας για το Έργο, η οποία περιείχε συστάσεις που έπρεπε να ληφθούν υπόψη κατά την επόμενη φάση FEED. Καθώς το Έργο ολοκληρώνει τις δραστηριότητες FEED που περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, μια πρόσφατη βελτιστοποίηση της όδευσης και γεωφυσικές μελέτες, η DNV αξιολόγησε την τρέχουσα κατάσταση του Έργου από τεχνική άποψη και επεσήμανε τα σημεία που πρέπει να αντιμετωπιστούν στην επόμενη φάση εκτέλεσης.
Η IGI Poseidon S.A. ολοκληρώνει επί του παρόντος τις δραστηριότητες ανάπτυξης του Έργου και στοχεύει στην πλήρωση των προϋποθέσεων για μια θετική Τελική Επενδυτική Απόφαση (FID) εντός του 2022.
Το σημαντικό αυτό βήμα επιτεύχθηκε χάρη στις προσπάθειες του Φορέα Υλοποίησης του Έργου και τη συνεχή υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά τον αντίκτυπο της πανδημίας στις δραστηριότητες του 2020.

Στο πλαίσιο της επιβεβαίωσης της σκοπιμότητας του Αγωγού EastMed, αναφέρθηκαν τα εξής:
Ο κ. Santiago Blanco, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος και Περιφερειακός Διευθυντής για τη Νότια Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, Ενεργειακά Συστήματα της DNV – «Έργα όπως ο EastMed ωφελούνται από την εκτεταμένη εμπειρία μας στην ανάπτυξη τεχνολογίας και την επιθεώρηση έργων αγωγών φυσικού αερίου σε μεγάλο και πολύ μεγάλο βάθος καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους. Τις τελευταίες δεκαετίες, η DNV έχει συμμετάσχει σε μια σειρά εξαιρετικά επιτυχημένων έργων, όπως ο αγωγός μεγάλης διαμέτρου Perdido Norte και ο αγωγός Tahiti-Amberjack στον Κόλπο του Μεξικού, συμβάλλοντας στην παγίωση και την αναβάθμιση των προτύπων ασφάλειας και ακεραιότητας για τους υπεράκτιους αγωγούς – γι’ αυτό και η πλειοψηφία των υφιστάμενων και των νέων έργων σχεδιάζεται σύμφωνα με το πρότυπό μας».
Ο κ. Fabrizio Mattana, Διευθύνων Σύμβουλος της IGI Poseidon – «Ο Αγωγός EastMed, μαζί με τον αγωγό Poseidon, είναι το πιο ώριμο έργο στην περιοχή της Μεσογείου, καθώς βρίσκεται πλέον στην τελική φάση σχεδιασμού και θα επιτύχει την έναρξη της εμπορικής του λειτουργίας το 2027. Θα συνδέσει άμεσα την Ευρώπη με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, δημιουργώντας επίσης ευκαιρίες πρόσβασης σε νέες εγκαταστάσεις παραγωγής υδρογόνου στην περιοχή αυτή. Το Έργο θα παρέχει στην Ευρώπη μια νέα οδό εφοδιασμού με φυσικό αέριο, συμπληρωματική προς το LNG, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών. Η IGI Poseidon πιστεύει ακράδαντα στη σημασία αυτής της υλοποίησης, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ολόκληρης της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου.»
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Κωνσταντίνος Ξιφαράς, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της IGI Poseidon πρόσθεσε πως – «Η επικαιροποίηση της σκοπιμότητας και της ωριμότητας του Αγωγού Eastmed είναι ένα σημαντικό βήμα, καθώς αναδεικνύει τον EastMed ως Έργο-κλειδί για τη διαφοροποίηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο, συνδέοντας τις πηγές της Ανατολικής Μεσογείου με τις ευρωπαϊκές αγορές, μέσω ενός νέου ενεργειακού διαδρόμου”.

Σχετικά με την DNV
Η DNV είναι ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας σε θέματα διαχείρισης κινδύνων και διασφάλισης ποιότητας και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 100 χώρες. Μέσω της ευρείας εμπειρίας και της βαθιάς τεχνογνωσίας της, η DNV προωθεί την ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη, θέτει βιομηχανικά σημεία αναφοράς, εμπνέει και εφευρίσκει λύσεις. Στον ενεργειακό τομέα, η DNV παρέχει ασφάλεια σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ενέργειας μέσω των συμβουλευτικών υπηρεσιών, της παρακολούθησης, της επαλήθευσης και της πιστοποίησης. Ως η κορυφαία πηγή ανεξάρτητων ενεργειακών εμπειρογνωμόνων και τεχνικών συμβούλων στον κόσμο, η DNV βοηθά τις βιομηχανίες και τις κυβερνήσεις να πλοηγηθούν στις πολλές σύνθετες, αλληλένδετες μεταβάσεις που λαμβάνουν χώρα σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο, στον ενεργειακό τομέα. Η DNV δεσμεύεται να υλοποιήσει τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και να υποστηρίξει τους πελάτες μας να μεταβούν ταχύτερα σε ένα απανθρακοποιημένο ενεργειακό σύστημα.
Σχετικά με την IGI Poseidon S.A.
Η IGI Poseidon S.A., μια 50-50 κοινοπραξία μεταξύ της ελληνικής εταιρείας ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων Α.Ε. και της ιταλικής εταιρείας EDISON S.p.A., υποστηρίζει εδώ και αρκετά χρόνια την ανάπτυξη, κατασκευή και διαχείριση κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την περιοχή της Μεσογείου. Ειδικότερα, τον Αγωγό EastMed-Poseidon, που αποσκοπεί στην ολοκλήρωση των υπολειπόμενων διασυνδέσεων στο συγκεκριμένο τμήμα της Ευρώπης και στη διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας εντός ή πλησίον των συνόρων της ΕΕ, όπως και το Διασυνδετήριο Αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB), ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

Σχετικά με το Διασυνδετήριο Αγωγό EastMed-Poseidon
Ο EastMed-Poseidon είναι μια ενεργειακή διασύνδεση που θα συνδέσει, μαζί με τον Poseidon και τον IGB, τις ευρωπαϊκές αγορές με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου και με τις μελλοντικές εγκαταστάσεις παραγωγής υδρογόνου που αναπτύσσονται στην περιοχή αυτή. Για τη συμβολή του στους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων ενέργειας, το Έργο αναγνωρίζεται ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI). Η ανάπτυξή του υποστηρίζεται από τα κονδύλια του προγράμματος “Συνδέοντας την Ευρώπη” (CEF) της ΕΕ. Τέλος, ως PCI, το Έργο περιλαμβάνεται στο σχέδιο RePowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε στις 18 Μαΐου 2022, ως Έργο προτεραιότητας για τη διαφοροποίηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ως εκ τούτου, μπορεί να συμπεριληφθεί από τα κράτη μέλη στα νέα, επερχόμενα κεφάλαια RePowerEU των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΕ) τους. Το Έργο EastMed-Poseidon, χάρη στην ωριμότητά του και τη συμμετοχή των εταιρειών κατασκευής και εγκατάστασης σε πρώιμο στάδιο της φάσης σχεδιασμού, θα μπορούσε να ξεκινήσει την εμπορική του λειτουργία το 2027, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική για τη δημιουργία μακροπρόθεσμων συνεργασιών με νέους αξιόπιστους προμηθευτές. ΟΑγωγός EastMed-Poseidon αποτελεί την πιο αποτελεσματική ενεργειακή υποδομή για τη σύνδεση νέων μεσογειακών πηγών φυσικού αερίου με τις Ευρωπαϊκές αγορές.

Στο άρθρο του αναφέρει ότι η τουρκική κυβέρνηση έχει χαράξει το σχέδιο της μεταφοράς ιρακινού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, μετατρέποντας την κρίση στην Ουκρανία σε ευκαιρία για τον εαυτό της.

Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός του ιρακινού Κουρδιστάν Μασρούρ Μπαρζανί έδωσε τα καλά νέα σε δήλωση που έκανε στις 28 Μαρτίου ότι «Σύντομα θα αρχίσουμε να εξάγουμε φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας».

Εχει επίσης χρησιμοποιήσει το θέμα της μεταφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη ως μέσο εξομάλυνσης των σχέσεων της Τουρκίας με το Ισραήλ.

Οπως επισημαίνει το επίσημο κουρδικό πρακτορείο ειδήσεων kurdpress.com, ο Γκιουλέρ περιγράφει τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων της Τουρκίας με το Ισραήλ, καθώς και τις διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με το ιρακινό Κουρδιστάν και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και ιρακινού Κουρδιστάν διεξάγονται με την άμεση υποστήριξη των ΗΠΑ.

Εκτός από τη συνάντηση του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Χακάν Φιντάν, επικεφαλής της Τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MIT), και όλων των βασικών μελών του υπουργικού συμβουλίου με τον Νιτσερβάν Μπαρζανί, πρόεδρο του ιρακινού Κουρδιστάν, στις 12 Μαρτίου, ο Χουλουσί Ακάρ συναντήθηκε επίσης ξεχωριστά με τους Νιτσερβάν Μπαρζανί και Μασρούρ Μπαρζανί, πρωθυπουργού του ιρακινού Κουρδιστάν, στις 18 Φεβρουαρίου.

Η πρόταση που πρέπει να υπογραμμιστεί στις περιορισμένες δηλώσεις που έγιναν για αυτές τις συναντήσεις προέρχεται από τον Ερντογάν, τονίζει ο ίδιος ο Γκιουλέρ. Αναφερόμενος στις συζητήσεις που είχε με τον Μπαρζανί, είπε ότι «Μιλήσαμε και για την κεντρική διοίκηση του Ιράκ».

Είπε, επίσης, ότι θα κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για αυτό και ότι θα συζητήσει το θέμα με την κεντρική κυβέρνηση. «Ας ελπίσουμε ότι κάνοντας τις συμφωνίες μας για το φυσικό αέριο του Ιράκ σε βάση win-win, τόσο αυτοί όσο και εμείς θα κερδίσουμε».

Κι΄ αυτό διότι η κυβέρνηση του Ιράκ παλεύει πολύ καιρό με τις επιχειρήσεις πώλησης πετρελαίου και φυσικού αερίου του Βορείου Ιράκ από τον Μπαρζανί εν αγνοία της κεντρικής διοίκησης.

Σύμφωνα με το ιρακινό σύνταγμα, η Ερμπίλ, πρωτεύουσα του ημιαυτόνομου ιρακινού Κουρδιστάν, πρέπει να καταβάλλει στην κυβέρνηση του Ιράκ τα χρήματα που εισπράττει από το πετρέλαιο που πουλάει. Το Ιράκ στη συνέχεια θα του επιστρέφει το 17% των εσόδων.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πρωθυπουργός, ο Νιτσερβάν Μπαρζανί ανακοίνωσε 50ετή συμφωνία με την Τουρκία για την πώληση ιρακινού πετρελαίου.

Μετά από αυτή τη συμφωνία, το ιρακινό πετρέλαιο επιχειρήθηκε να πουληθεί στη διεθνή αγορά και ο ιρακινός πρωθυπουργός Μαλίκι έφερε το θέμα στα Ηνωμένα Εθνη.

«Σύμφωνα με το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίου, υπάρχουν στοιχεία ότι το φορτίο που δεν καταχωρήθηκε, παραδόθηκε από το συμβαλλόμενο μέρος σε ισραηλινό διυλιστήριο μέσω της Τουρκίας», γράφει ο Γκιουλέρ στο άρθρο του.

Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός του ιρακινού Κουρδιστάν Μασρούρ Μπαρζανί έδωσε τα καλά νέα σε δήλωση που έκανε στις 28 Μαρτίου ότι «Σύντομα θα αρχίσουμε να εξάγουμε φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας» επισημαίνει ο Γκιουλέρ.

Τώρα ο ίδιος κίνδυνος έχει ξαναεμφανιστεί: Μετά τη συνάντηση Ερντογάν – Μπαρζανί στις 2 Φεβρουαρίου, το Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο του Ιράκ ανακοίνωσε απόφαση, στις 15 Φεβρουαρίου, ότι ο νόμος του ιρακινού Κουρδιστάν για το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο «είναι αντίθετος με το ιρακινό σύνταγμα και τα έσοδα από τις εξαγωγές πρέπει να παραδοθούν στη Βαγδάτη».

Η διοίκηση του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας ΑΚΡ συνεχίζει αυτές τις διαπραγματεύσεις, τις οποίες ενέτεινε με τον Μπαρζανί, και με το Ισραήλ. Στο επίκεντρο της εξομάλυνσης με το Ισραήλ βρίσκεται η μεταφορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Η άμεση στήριξη των ΗΠΑ βρίσκεται πίσω από τις προσπάθειες του ΑΚΡ για το φυσικό αέριο με το Ισραήλ και τον Μπαρζανί. Οι ΗΠΑ απέσυραν πριν λίγους μήνες την υποστήριξή τους στον Αγωγό Ανατολικής Μεσογείου (EastMed), που αποκλείει την Τουρκία, και αυτή τη φορά, αντίθετα, οδήγησαν τα μέρη σε νέα συμφωνία στην οποία θα συμπεριλαμβάνεται η Τουρκία.

Η αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Νούλαντ είπε:

«Δεν μπορούμε να περιμένουμε τον EastMed. Πρέπει να φέρουμε το αέριο στην Ευρώπη τώρα. Η Τουρκία, η Ελλάδα, η Αίγυπτος, το Ισραήλ και η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να συνεργαστούν με ευρεία προοπτική».

Στο τέλος του άρθρου, ο Γκιουλέρ αναφέρει ότι η νέα συνεργασία μεταξύ του τριγώνου Τουρκίας – Ισραήλ – Κουρδιστάν θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στις σχέσεις της Τουρκίας με τους γείτονές της, συμπεριλαμβανομένης της Βαγδάτης, της Μόσχας και της Τεχεράνης.

Επομένως, είναι απαραίτητο να σχεδιαστεί η ενεργειακή πολιτική αγώνας με σωστή στρατηγική. Η εκτέλεσή της σε καθαρά τακτικό επίπεδο, ειδικά με τη στήριξη των ΗΠΑ, μετατρέπει την Τουρκία σε φτηνό διάδρομο μεταφοράς στη Δύση, αντί να την αναδείξει σε κερδοφόρο κεντρικό τερματικό σταθμό αγωγών ενέργειας.

Η Αμερικανίδα αξιωματούχος είχε εκφραστεί κατά του αγωγού, ενώ αντίθετα τάχθηκε υπέρ του LNG.

Ζελένσκι: Αντιδράσεις για την ομιλία του στην Κυπριακή Βουλή- “Ξέχασε” την τουρκική εισβολή- Οργή Αναστασιάδη- Η δηκτική απάντηση της Ανίτας Δημητρίου (vid)

Ο κ. Αναστασιάδας ανέφερε πως η κα Νούλαντ δεν μετέφερε την αναβάθμιση των κατεχομένων αλλά την ανάγκη εμπλοκής της Τουρκίας στα ενεργειακά της Ανατολικής Μεσογείου.

«Αναφορικά με τον EastMed περιμένουν την τελική έκθεση – μελέτη που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε ο κ. Αναστασιάδης. Σημείωσε δε πως αν ο αγωγός κριθεί  βιώσιμος, αν υπάρχουν οι επενδυτές και το υποθαλάσσιο έδαφος το επιτρέπει τότε θα πραγματοποιηθεί.

«Δεν είναι θέμα της κυβέρνηση των ΗΠΑ ένα ευρωπαϊκό έργο. Εκείνο που διαπιστώνουν όλοι και έχει μεγάλη σημασία είναι η ανάγκη για απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από συγκεκριμένες αγορές φυσικού αερίου και να δημιουργηθούν εναλλακτικές δίοδοι φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και η πλησιέστερη δίοδος είναι η λεκάνη της Ανατολική Μεσογείου», ανέφερε ο κ. Αναστασιάδης.

Ακόμη και τη δεκαετία του 2000, οι σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ παρέμεναν παγερές. Η Αθήνα φλέρταρε με την ενίσχυση των δεσμών της με τη Μόσχα.

Τα τελευταία χρόνια, οι σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας έχουν γίνει πολύ πιο σφιχτές — πιο σφιχτές από ποτέ, διακηρύσσουν αξιωματούχοι και των δύο πλευρών. Και μεγάλο μέρος αυτής της συνεργασίας έχει επηρεάσει άμεσα τη Ρωσία.

Η Ελλάδα έχει παραχωρήσει στις ΗΠΑ απεριόριστη πρόσβαση σε τέσσερις βασικές στρατιωτικές βάσεις, απογοητεύοντας τη Ρωσία. Έχει αρχίσει να λαμβάνει αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο σε λιμάνι κοντά στην Αθήνα, παρέχοντας μια εναλλακτική λύση έναντι της τροφοδοσίας από τη Ρωσία. Και οι αμερικανικοί εταιρικοί γίγαντες έχουν καθιερώσει την Ελλάδα ως περιφερειακό κόμβο – η JPMorgan Chase, η Microsoft, η Pfizer, η Amazon, η Cisco, η Tesla και η Deloitte έχουν κάνει σημαντικές κινήσεις στη χώρα πρόσφατα.

Αυτή η βάση των ΗΠΑ γίνεται ολοένα και πιο σημαντική καθώς η Μόσχα απειλεί την Ουκρανία με συσσωρευμένα στρατεύματα στα σύνορα, ωθώντας την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της να καταρτίσουν σχέδια στρατιωτικής απάντησης. Αυτά τα σχέδια αναπόφευκτα διέρχονται από την Ελλάδα.

«Αυτή ήταν μια πολύ ικανοποιητική περίοδος», είπε ο Τζέφρι Πάιατ, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ελλάδα, ο οποίος ήρθε στην Αθήνα πριν από σχεδόν έξι χρόνια μετά από μια θέση στην Ουκρανία. «Η Ελλάδα είναι σε μεγάλο βαθμό μέρος της μεγαλύτερης και συστηματικής προσπάθειας των ΗΠΑ να διασφαλίσουν την ευθυγράμμιση με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ και τους Ευρωπαίους, καθώς ανταποκρινόμαστε σε αυτό που η Ρωσία απειλεί να κάνει στην Ουκρανία».

Για όσους έχουν παρακολουθήσει την περιοχή για δεκαετίες, η ανεστραμμένη δυναμική είναι εκπληκτική.

«Είναι απίστευτο να βλέπεις την αλλαγή στις σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας με τα χρόνια», είπε ο Άλαν Μακόφσκι, ο οποίος κάλυψε τη Νότια Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τη δεκαετία του 1980, όταν η ελληνική αντιπάθεια για τις ΗΠΑ βρισκόταν στο απόγειο. «Η αίσθηση που νιώθει κανείς τώρα είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν χορταίνει την παρουσία των ΗΠΑ».

«Για παλιούς όπως εγώ», πρόσθεσε ο Μακόφσκι, υπενθυμίζοντας τα συνθήματα κατά των ΗΠΑ της δεκαετίας του 1980, «είναι σχεδόν απίστευτο».

Η Ελλάδα ήταν από καιρό καχύποπτη για την αμερικανική επιρροή.

Πολλοί ενήλικες Έλληνες εξακολουθούν να θυμούνται την υποστήριξη της Ουάσιγκτον στη στρατιωτική χούντα που κυβέρνησε την Ελλάδα από το 1967 έως το 1974 — μια κρίση που έκαναν οι ΗΠΑ με βάση την αντικομμουνιστική στάση της χούντας.

Πολλοί Έλληνες αγανακτούν επίσης την Αμερική επειδή παραμένει ουδέτερη στις διαρκώς παρούσες διαμάχες μεταξύ της Ελλάδας και της γειτονικής Τουρκίας.

Το 1999, βίαιες αντιαμερικανικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα κατά την επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον. Την επόμενη μέρα, η Κλίντον ζήτησε συγγνώμη για την υποστήριξη των ΗΠΑ στη χούντα, αναγνωρίζοντας ότι απέτυχε στην «υποχρέωσή της να υποστηρίξει τη δημοκρατία».

Ταυτόχρονα, η Ελλάδα διατήρησε κάποια καλή θέληση προς τη Ρωσία σχετικά με τις ιστορικές σχέσεις μεταξύ των χωρών.

Στον ελληνικό βορρά, οι πολιτιστικοί και οικονομικοί δεσμοί με τη Ρωσία ήταν ισχυροί. Η πόλη της Αλεξανδρούπολης, για παράδειγμα, έχει μια μικρή ρωσική κοινότητα και σχέσεις αδελφής πόλης με πολλές ρωσικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένων των Sosnovy Bor και Αγίας Πετρούπολης. Έκανε ακόμη και μια συμφωνία αδελφής πόλης με τη Συμφερούπολη στην Κριμαία — μετά τη ρωσική προσάρτηση το 2014.

Ο Pyatt θυμάται έντονα την αντίδραση που είχε πριν ταξιδέψει για πρώτη φορά στην Αλεξανδρούπολη.

«Είπα σε έναν γνωστό Έλληνα δημοσιογράφο, “Σήμερα, θα πάω στην Αλεξανδρούπολη, τι πρέπει να ξέρω;” Είπε, «Αγόρι μου, πηγαίνεις πραγματικά στο άντρο της Αρκούδας».

Αλλά ορισμένες από αυτές τις ρωσικές συνδέσεις έχουν πήξει τα τελευταία χρόνια.

Το 2018, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέλασε δύο Ρώσους διπλωμάτες – και απαγόρευσε άλλους δύο Ρώσους από τη χώρα – αφού τους κατηγόρησε ότι υποδαύλισαν τον εθνικιστικό θέρμη σε αντίθεση με μια συμφωνία που θα εξομαλύνει την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ.

Την ίδια περίπου περίοδο, η φθαρμένη σχέση της Ελλάδας με τις ΗΠΑ σιγά-σιγά επουλωνόταν.

Η διαδικασία ξεκίνησε στον απόηχο της οικονομικής κρίσης του 2008, η οποία κατέστρεψε την ελληνική οικονομία. Καθώς η Γερμανία ώθησε τις ευρωπαϊκές χώρες – και τους ευρωπαίους πιστωτές – να επιβάλουν αυστηρά μέτρα λιτότητας στην Ελλάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα αμφισβήτησε ανοιχτά τη σοφία αυτής της στρατηγικής.

Παραδόξως, οι αντιλήψεις για τις ΗΠΑ μεταβλήθηκαν επίσης υπό την ελληνική αριστερή κυβέρνηση Σύριζα, που ήταν επικεφαλής από το 2015 έως το 2019. Για δεκαετίες, η ελληνική αριστερά είχε επενδύσει πολλά στην αντιαμερικανική ρητορική, αλλά το κόμμα του Σύριζα άλλαξε κατεύθυνση, επιδιώκοντας ανοιχτά στενότερες σχέσεις με την Ουάσιγκτον επί κυβερνήσεων Ομπάμα και Τραμπ. Αυτή η τακτική επιταχύνθηκε υπό τον κεντροδεξιό διάδοχο του Σύριζα.

«Αυτό που είναι σημαντικό για αυτό είναι ότι δεν ήταν θέμα Ρεπουμπλικανών ή Δημοκρατικών, ήταν δικομματικό στις Ηνωμένες Πολιτείες και άντεξε επίσης μέσω δύο κυβερνήσεων στην Ελλάδα», είπε ο Πάιατ.

Μια έρευνα που διεξήχθη τον περασμένο Οκτώβριο και Νοέμβριο από την Kapa Research δείχνει ότι οι ΗΠΑ είναι ο πιο επιθυμητός σύμμαχος για τους Έλληνες, κερδίζοντας το 62 τοις εκατό υποστήριξη. Η Ρωσία ήρθε στην τρίτη θέση με 31 τοις εκατό.

Η θέρμανση των δεσμών έρχεται επίσης εν μέσω απογοήτευσης των ΗΠΑ με την Τουρκία για την αγορά συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας ρωσικής κατασκευής. Στο πλαίσιο αυτών των εντάσεων, οι ΗΠΑ μείωσαν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στην Τουρκία, αφήνοντάς την σε αναζήτηση άλλων περιφερειακών εταίρων.

«Η Ελλάδα είναι μια χώρα με πολύ στρατηγική τοποθεσία και οι ΗΠΑ πάντα επιθυμούσαν περισσότερες στρατηγικές σχέσεις μαζί της», είπε ο Μακόφσκι, τώρα συνεργάτης εθνικής ασφάλειας και διεθνούς πολιτικής στο αριστερό κέντρο σκέψης του Κέντρου για την Αμερικανική Πρόοδο. «Για δεκαετίες, ήταν η Ελλάδα που ήταν απρόθυμη να επεκτείνει τη σχέση, αλλά αυτό έχει αλλάξει τώρα».

Και οι ΗΠΑ ήταν στην ευχάριστη θέση να συνεργαστούν.

«Θα ήταν διπλωματική αμέλεια», πρόσθεσε ο Μακόφσκι, «να μην προετοιμαστούν οι ΗΠΑ για την πιθανότητα η Τουρκία να συνεχίσει να απομακρύνεται από τη δυτική συμμαχία».

Στρατιωτικές βάσεις

Δεν είναι ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν στρατιωτική παρουσία στην Ελλάδα πριν από τα τελευταία χρόνια.

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ μοιράζεται τη χρήση μιας ναυτικής βάσης στον κόλπο της Σούδας στο νησί της Κρήτης από τη δεκαετία του 1950. Και από το 1990, μια αμοιβαία αμυντική συμφωνία επέτρεψε στις αμερικανικές δυνάμεις να εκπαιδεύονται και να επιχειρούν σε ελληνικό έδαφος.

Αλλά το 2019, οι δύο πλευρές ενημέρωσαν αυτήν την αμοιβαία αμυντική συμφωνία για να παραχωρήσουν στις ΗΠΑ πρόσβαση σε τρία επιπλέον στρατιωτικά σημεία. Και το 2021, η συμφωνία παρατάθηκε επ’ αόριστον, αναδιαρθρώνοντας πλήρως την παρουσία της Αμερικής στην περιοχή.

Οι νέες περιοχές είναι όλες κρίσιμοι στρατιωτικοί κόμβοι. Υπάρχει η Αλεξανδρούπολη, η βόρεια πόλη, η οποία διαθέτει αεροδρόμιο σε στρατηγική θέση, λιμάνι και στρατώνες. Στη συνέχεια, υπάρχει η αεροπορική βάση της Λάρισας, η οποία χρησιμεύει ως σταθερή στάση για τις μονάδες της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Και τέλος, υπάρχει η Στρατιωτική Βάση Στεφανοβίκειο, όπου οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και της Ελλάδας διεξάγουν τακτικά κοινές ασκήσεις.

Η Αλεξανδρούπολη, ειδικότερα, έγινε γρήγορα ακρογωνιαίος λίθος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή, προς μεγάλη οργή των Ρώσων.

«Το πρόβλημα είναι πολύ απλό, όλο και περισσότερα στρατεύματα του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ συγκεντρώνονται στην επικράτειά σας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ σε συνέντευξή του στο Greece TV ANT1 τον Δεκέμβριο. «Εκατοντάδες, χιλιάδες μονάδες στρατιωτικού εξοπλισμού μεταφέρονται μέσω της Αλεξανδρούπολης και ούτω καθεξής».

Και πρόσθεσε: «Αυτό μας ανησυχεί, πρέπει να μας καταλάβετε».

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έθεσε μάλιστα το θέμα κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας του Ιανουαρίου με τον Έλληνα ομόλογό του.

«Εμπιστευόμαστε στους Έλληνες φίλους μας ότι θα χρησιμοποιήσουν τη σοφία τους για να κάνουν επιλογές που ανταποκρίνονται στις πεποιθήσεις τους», είπε αργότερα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Πράγματι, η αυξημένη στρατιωτική πρόσβαση των ΗΠΑ στην Ελλάδα έδωσε στην Ουάσιγκτον έναν κρίσιμο έλεγχο για τις ναυτικές δραστηριότητες της Ρωσίας στην περιοχή, καθώς και τη δυνατότητα ταχείας στάθμευσης και μεταφοράς αμερικανικών δυνάμεων στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία – δύο βασικές τοποθεσίες για τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ.

Αυτά τα γεγονότα έχουν κάνει την αυξημένη παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα έμμεσο μέρος της αντιπαράθεσης μεταξύ της Ρωσίας και των δυτικών συμμάχων για την Ουκρανία. Η Μόσχα έχει αρνηθεί να απομακρύνει πάνω από 100.000 στρατιώτες από τα ουκρανικά σύνορα εκτός εάν το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν ορισμένες από τις απαιτήσεις του. Μεταξύ των αιτημάτων: Οι δυτικοί σύμμαχοι πρέπει να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Αυτό το αίτημα – και πολλά άλλα – θεωρούνται μη εναρκτήρια, γεγονός που έχει αυξήσει την προοπτική να ξεσπάσει μια σύγκρουση στην περιοχή. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Ελλάδας θα διαδραμάτιζαν κρίσιμο ρόλο.

«Η Αλεξανδρούπολη έχει αναδειχθεί ως βασικός κόμβος επιμελητείας, ειδικά για τον στρατό στην Ευρώπη, για τη μετακίνηση δυνάμεων και πόρων προς και από τη νοτιοανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Pyatt, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ.

Ο Μάικλ Κάρπεντερ, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, επεσήμανε τις βάσεις όπως ο κόλπος της Σούδας και την ικανότητα μεταφοράς ενεργειακών πηγών μέσω της Ελλάδας ως κρίσιμα στοιχεία σε περίπτωση ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Το μέλλον είναι το εμπόριο

Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι οι στρατιωτικές κινήσεις είναι μόνο μέρος του συνολικού οράματος για μέρη όπως η Αλεξανδρούπολη και το βόρειο τμήμα της Ελλάδας.

Ο Pyatt είπε ότι οι ΗΠΑ βοηθούν επίσης στην εξομάλυνση των γραφειοκρατικών εμποδίων για τις επιχειρήσεις που αναζητούν ιδιωτικές συμβάσεις που σχετίζονται με το λιμάνι της πόλης, μια αναβάθμιση των σιδηροδρόμων και μια πιθανή νέα περιφερειακή οδό.

«Οι άνθρωποι στην Αλεξανδρούπολη ένιωσαν εντελώς ξεχασμένοι», είπε. «Έχουμε δώσει μια εντελώς νέα αφήγηση, η οποία έχει γίνει πολύ σημαντική για την ψυχολογία. Υπάρχει ένα εντελώς νέο οικονομικό οικοσύστημα που έχει αναπτυχθεί εκεί».

Ακόμη και τότε, η αντιμετώπιση της Ρωσίας είναι αναπόφευκτα μέρος της εξίσωσης. Οι Ρώσοι επιχειρηματικοί ηγέτες επιθυμούσαν στο παρελθόν να κερδίσουν τα ίδια ιδιωτικά συμβόλαια που οι ΗΠΑ προσπαθούν τώρα να βοηθήσουν να κατευθύνουν. Στη βόρεια πόλη της Θεσσαλονίκης, για παράδειγμα, το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας ιδιωτικοποιήθηκε το 2018 από μια κοινοπραξία που περιλάμβανε τον Ρωσο-Έλληνα επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη.

Οι τοπικοί πολιτικοί ηγέτες χαιρετίζουν τη μετατόπιση, υποστηρίζοντας ότι προμηνύει μια περίοδο μεγαλύτερης οικονομικής ζωτικότητας για την περιοχή.

«Η Αλεξανδρούπολη —λόγω της προνομιακής γεωγραφικής της θέσης, που βρίσκεται στην άκρη της Ευρώπης— μπορεί να γίνει κόμβος μεταφορών, εμπορίου και ενέργειας», δήλωσε ο Χρήστος Μέτιος, περιφερειάρχης της ελληνικής περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. «Δεν είναι μόνο η βάση, είναι οι αγωγοί ενέργειας, το λιμάνι, ο σιδηρόδρομος. Γίνεται σοβαρή προσπάθεια αναβάθμισης των υποδομών».

Η γρήγορη αναβάθμιση, ωστόσο, μπορεί να δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες, ορισμένοι αναλυτές ανησυχούν ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν τελικά να ανταποκριθούν. Μόλις τον περασμένο μήνα, οι ΗΠΑ απέσυραν την υποστήριξη για τον αγωγό φυσικού αερίου EastMed, ένα έργο 6 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα μπορούσε να αποφέρει έσοδα στην Ελλάδα, αφού ενεπλάκη σε μια διαμάχη για το αν ο αγωγός θα διέλθει μέσω της Τουρκίας.

Το μάθημα: Αν και είναι λογικό για την Ελλάδα και τις ΗΠΑ να είναι φίλοι τώρα, η φιλία μπορεί πάντα να ξεθωριάζει.

Πηγή: Politico.eu

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Οι συζητήσεις για εναλλακτική διαδρομή μέσω της Αιγύπτου, η αλλαγή πολιτικής φρουράς στο Ισραήλ με τον Νετανιάχου -ο οποίος ήταν ένθερμος υποστηρικτής της κατασκευής του αγωγού-, σε συνδυασμό με το γεγονός πως στο Στέϊτ Ντιπάρτμεντ δεν βρίσκεται πια ο Μάϊκ Πομπέο (κατά ορισμένους πολιτικός που εκπροσωπούσε τα συμφέροντα των πολυεθνικών), ο επαναπροσδιορισμός της στάσης της Ουάσιγκτον έναντι της Άγκυρας για γεωπολιτικούς λόγους, η σιωπηλή προσέγγιση του Ερντογάν με τον Χέρτζογκ εξαιτίας της πολιτικής συγκυρίας στην Ιερουσαλήμ, ήταν επίσης ίχνη μιας κυοφορούμενης αλλαγής.

Στο μπρίφινγκ των πολιτικών συντακτών η δημοσιογράφος του Ant1 (και του libre) Στεφανία Μουρελάτου έθεσε ένα πολύ ενδιαφέρον ερώτημα στον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου και εισέπραξε μια απάντηση που εύλογα δημιουργεί ερωτηματικά.

ΣΤ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Επειδή παλαιότερα είχε υποστηριχθεί μια όδευση που θα παρέκαμπτε την Κύπρο και θα κατέβαινε από Αίγυπτο και από εκεί θα ανέβαινε πάνω σε εμάς. Υπήρξαν πολύ έντονες αντιδράσεις. Μάλιστα, από την Κύπρο, θεωρείται ότι ήταν και ένα unfair της ελληνικής Κυβέρνησης, που μετά, βεβαίως, αυτή η πληροφορία, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν ευσταθούσε. Όταν λέτε «εναλλακτικές οδεύσεις» τι εννοείτε;

Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Σας είπα ότι εξετάζονται όλοι εκείνοι οι αγωγοί που από άποψη τεχνική και οικονομική θα μπορούν να είναι συμφέροντες. Και η Κύπρος έχει τις δικές της εναλλακτικές συμφωνίες. Σε κάθε περίπτωση, η χώρα μας στηρίζει και τον ευρωπαϊκό διασυνδετήριο αγωγό, έργο που αφορά την κατασκευή υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και τον αντίστοιχο αγωγό EuroAfrica. Συμφωνία την οποία έχει υπογράψει και η Κύπρος με την Αίγυπτο.

Στις 2 Ιανουαρίου 2020, μόλις δύο χρόνια πριν, οι Κυριάκος Μητσοτάκης, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, Νίκος Αναστασιάδης υπέγραψαν στο Ζάππειο την συμφωνία για την κατασκευή του EastMed. Μια ημέρα που χαρακτηρίστηκε “ιστορική” από την κυβέρνηση και τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης. Εκεί ο πρωθυπουργός επιχειρηματολόγησε ενθέρμως για τις γεωπολιτικές διαστάσεις του αγωγού. Εστίασε, δε, και στην χρησιμότητα και οικονομική βιωσιμότητα του έργου.

“…ο νέος αυτός αγωγός είναι τεχνικά υλοποιήσιμος και είναι εμπορικά ανταγωνιστικότερος σε σχέση με άλλες επιλογές. Αυτό το αποδεικνύει μια σημαντική συμφωνία που υπογράφηκε ήδη σήμερα ανάμεσα στη ΔΕΠΑ και στην Energean για τη μεταφορά 2 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων αερίου μέσω του EastMed. Θυμίζω ότι η συνολική δυναμικότητα του αγωγού είναι 10 δισεκατομμύρια bcm. Και η συμφωνία του θα αναδειχθεί ακόμη περισσότερο, όταν η υπογραφεί και από την Ιταλία, κάτι το οποίο είμαι σίγουρος ότι θα γίνει πολύ σύντομα. Χαιρετίζω τη δήλωση στήριξης του έργου από τον Ιταλό Υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης, αρμόδιο για θέματα ενέργειας.“

Και συνέχισε: “Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα τα οφέλη είναι πολλά. Προκύπτουν τόσο από τα έσοδα της παραγωγής, μεταφοράς και διανομής αερίου σε νέες περιοχές, όσο και από τη μείωση των τιμών στην τελική αγορά. Ο αγωγός αυτός προσβλέπουμε ότι θα μπορεί στο μέλλον να μεταφέρει και τους ενεργειακούς πόρους που ελπίζουμε να βρούμε νότια της Κύπρου, αλλά και στο Ιόνιο στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και έχει ακόμα μεγάλη σημασία το γεγονός ότι ο αγωγός αυτός θα τροφοδοτεί με φυσικό αέριο περιοχές της χώρας που δεν έχουν ακόμη πρόσβαση στο εθνικό δίκτυο, όπως η Κρήτη, η Πελοπόννησος και η Δυτική Ελλάδα...Ο EastMed, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένας αγωγός ενέργειας και οικονομικής προόδου, αλλά ένας αγωγός ειρήνης και συνεργασίας των λαών της περιοχής. Και αυτό είναι μια χαρμόσυνη είδηση στην αρχή μιας χρονιάς που εύχομαι σε όλους να φέρει υγεία, χαρά και προκοπή.“

Για την Ελλάδα, λοιπόν, και προφανώς και για την Κύπρο και το Ισραήλ, δύο χρόνια πριν η κατασκευή του EastMed ήταν, πέραν όλων των άλλων, ένα τεχνικά υλοποιήσιμο και οικονομικά βιώσιμο έργο. Διέθετε, άλλωστε, το “πράσινο φως” και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (αγορά υποδοχής του φυσικού αερίου), αλλά και των μεγάλων πολυεθνικών. Μπορεί, βεβαίως, να ισχυριστεί κανείς πως τα ενεργειακά δεδομένα έχουν αλλάξει. Με την παρούσα ενεργειακή κρίση παγκοσμίως, έχουν αλλάξει, όμως, επί τα χείρω ή επί τα βελτίω;

Σε όλα τα παραπάνω που είπε ο πρωθυπουργός, δύο χρόνια πριν, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος παρουσίασε, χθες, μια διαφορετική εκδοχή:

“Η Κυβέρνηση, από την πρώτη στιγμή, έχει στηρίξει το εγχείρημα του EastMed. Ταυτόχρονα, όμως, έχει στηρίξει και στηρίζει μια σειρά από εναλλακτικές οδεύσεις, οι οποίες ενδεχομένως είναι οικονομικά και τεχνολογικά πολύ πιο βιώσιμες και τεχνικά εφικτές. Η Κυβέρνηση δεν είναι αυτή που αποφασίζει ποια λύση είναι οικονομικά και τεχνικά εφικτή. Αυτό το αποφασίζει η αγορά. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτό που έχει σημασία είναι ότι η χώρα μας δεν είναι παραγωγός. H χώρα μας είναι ένας ισχυρός διαμετακομιστικός κόμβος, ρόλο που θα τον έχει, ανεξαρτήτως του ποια διαδικασία όδευσης θα επιλεγεί.”

Προκύπτουν εύλογα τα ερωτήματα: έχει αποφασίσει η…αγορά πως δεν είναι πια οικονομικά και τεχνικά εφικτή η κατασκευή του EastMed; Πότε ακριβώς συνέβη κάτι τέτοιο; Πότε, δηλαδή, αξιολογήθηκε και από ποιούς ότι αυτό που ήταν τεχνικά εφικτό πριν δύο χρόνια (και μετά) έχει πάψει να είναι; Κι αν δεν είναι πια οικονομικά εφικτό εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που εκτοξεύει την ζήτηση γιατί οι πολυεθνικές συνεχίζουν να κάνουν έρευνες και γεωτρήσεις στα “οικόπεδα” της Κύπρου, του Ισραήλ και της Αιγύπτου; Γιατί, μόλις πρόσφατα, η ExxonMobil, η Total κ.ά ενδιαφέρθηκαν για αξιοποίηση και άλλων θαλάσσιων περιοχών στην κυπριακή ΑΟΖ; Υπάρχει κάποια νεώτερη μελέτη που επιβεβαιώνει πως έχει αρθεί η οικονομική βιωσιμότητα του έργου που διαφημιζόταν πριν δύο χρόνια (και μετά) από δύο πρωθυπουργούς και έναν πρόεδρο και στηριζόταν στρατηγικά από τις Βρυξέλλες;

Επιπροσθέτως, αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες που εμπλέκονται στην κατασκευή του αγωγού αναφέρουν πως συνεχίζουν το project (;;;).

Σύμφωνα με σχετικές διαρροές “οι ΔΕΠΑ και Edison, συνεχίζουν κανονικά τις τεχνικές εργασίες και άλλες διαδικασίες που οδηγούν στην ωρίμανση του project, το οποίο σχεδιάστηκε προκειμένου να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης. Υπενθυμίζεται ότι το project έχει ενταχθεί και στα έργα PCI της Ε.Ε. με αποτέλεσμα τη χρηματοδότηση σειρά μελετών.”

Μήπως,λοιπόν, όλα αυτά υποκύπτουν μόνο στην λογική του non paper του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ που επικαλείται: α. περιβαλλοντικούς λόγους, β. οικονομική βιωσιμότητα του έργου, γ. πηγή εντάσεων στην περιοχή;

Διότι η κατασκευή του EastMed αποτελεί κωρωνίδα της γεωπολιτικής στρατηγικής -όχι μόνο της Ελλάδας- κατά την τελευταία 10αετία (από την κυβέρνηση Παπανδρέου και εντεύθεν όλες οι κυβερνήσεις επέμειναν και ενίσχυσαν την προοπτική του έργου). Και ως τέτοια δεν μπορεί να εγκαταλείπεται από την Αθήνα με την ευκολία που υποδηλώνει η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου περί “εναλλακτικών οδεύσεων”.

Είναι σαφές πως οι δύο από τους τρεις λόγους στο αμερικανικό non paper υφίστανται -εφόσον όντως υφίστανται- εδώ και καιρό. Όντως, υπήρξαν κατά καιρούς αμφιβολίες και επιφυλάξεις για την βιωσιμότητα ενός τέτοιου αγωγού, επιχείρημα το οποίο αξιοποίησε και η Τουρκία που προτείνει τα τελευταία χρόνια την δική της “εναλλακτική όδευση” μέσα από τα εδάφη της και σε συνεργασία με το Ισραήλ. Ως εκ τούτου δεν ανακαλύφθηκαν τώρα.

Εκείνο που προφανώς θα έπρεπε να μας ανησυχεί είναι ο τρίτος λόγος που επικαλείται η αμερικανική διπλωματία, ήτοι το ό,τι ο αγωγός ίσως αποτελεί “πηγή εντάσεων” στη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Κάτι τέτοιο, όμως, για να το πούμε απλά, ταυτίζεται με τις τουρκικές επιδιώξεις και τις απειλές πως τίποτε δεν μπορεί να συμβεί στην ΑΟΖ της Κύπρου χωρίς τη συναίνεση του Ταγίπ Ερντογάν. Είτε ως στοιχείο εκβιαστικής επίλυσης(;) του Κυπριακού προς συγκεκριμένη κατεύθυνση, είτε δια της έμμεσης αποδοχής του τουρκολιβυκού συμφώνου.

Προκαλεί, ωστόσο, απορία πως αυτό που Μητσοτάκης, Νετανιάχου, Αναστασιάδης με την συνυπογραφή Πομπέο θεωρούσαν πως εδραιώνει την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή μετατρέπεται τώρα για τις ΗΠΑ σε εστία εντάσεων!

Για να είμαστε σαφείς:

Από την στιγμή που τα συμφέροντα των ΗΠΑ οδηγούνται στην θέση ότι το σχέδιο του EastMed “παροπλίζεται” επειδή αλλάζουν οι γεωπολιτικές προτεραιότητες στην ευρύτερη περιοχή (από το Ουκρανικό μέχρι τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική), η Ελλάδα μπορεί να κάνει ελάχιστα πράγματα. Και η Κύπρος (σημειώστε την παραίτηση του Νίκου Χριστοδουλίδη από το υπουργείο Εξωτερικών ως έχουσα πιθανώς και μια μικρή αλλά διόλου αμελητέα σύνδεση με αυτές τις εξελίξεις) ακόμα λιγότερα.

Η ελληνική διπλωματία, ωστόσο, οφείλει να προβληματιστεί σχετικά με το εάν είχε προβλέψει την εξέλιξη και εάν, τελικώς, ήταν ορθή επιλογή να αναγάγει σε “ιστορική” μια συμφωνία, όταν η αξία των υπογραφών Μητσοτάκη, Νετανιάχου και Αναστασιάδη άρχισε, ως φαίνεται, να εκπίπτει πριν καλά καλά στεγνώσει η μελάνη στο έγγραφο του Ζαππείου.

Οφείλει ακόμα να προβληματιστεί εάν έλαβε όσα έπρεπε και μπορούσε να λάβει από την ελληνοαμερικανική συμφωνία υπό το φως ότι ο EastMed (λυδία λίθος επί μια δεκαετία της στρατηγικής της χώρας στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου) θα κατέληγε μια ανενεργός επιδίωξη.

Επειδή, όμως, καμία αξία έχει να κλαίει κανείς πάνω από την καρδάρα με το χυμένο γάλα, η εξέλιξη πρέπει να προκαλέσει άμεσα τον επαναπροσδιορισμό της ελληνικής στρατηγικής. Είναι σαφές πως η διοίκηση Μπάϊντεν δεν επιθυμεί να απομονώσει την Τουρκία όπως σκιαγραφούσαν οι δηλώσεις, διαρροές και αναλύσεις στην Αθήνα. Ακόμα και την ώρα που το καθεστώς Ερντογάν εμφανίζει σημάδια κατάρρευσης ως προς την τουρκική οικονομία και τις πολιτικές πιέσεις που δέχεται στο εσωτερικό της χώρας του ο Τούρκος πρόεδρος, η Άγκυρα παραμένει ένας ισχυρός παίκτης στην περιοχή στα μάτια των συμμάχων μας.

Η απουσία του γεωπολιτικού ίχνους του EastMed από την εθνική στρατηγική οδηγεί εκ των πραγμάτων στην ανάγκη για μια νέα εθνική στρατηγική. Η Αθήνα οφείλει να διεκδικήσει άμεσα “αντίβαρα” σε αυτή την δυσμενή για τα δικά μας συμφέροντα εξέλιξη. Ακόμα κι αν αρκετοί στην Ελλάδα δεν πίστευαν πως αυτό το φιλόδοξο σχέδιο θα ολοκληρωνόταν αποτέλεσε κλειδί στην περιφερειακή πολιτική της χώρας.

Πρέπει να αναζητηθεί ένα νέο κλειδί. Η αναβάθμιση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσει πρόσθετη αξία και για να συμβεί κάτι τέτοιο πρέπει να την επιδιώξουμε. Η σιωπηρή αποδοχή του ναυαγίου του EastMed και ο συμβιβασμός με τα εναλλακτικά δίκτυα ή το γεγονός -δεν πρέπει να το υποτιμά κανείς- πως η Ελλάδα θα γίνει διαμετακομιστικός κόμβος δεν επαρκούν. Η δε επαναβεβαίωση εκ μέρους των ΗΠΑ της συμμαχίας “3+1”, αλλά χωρίς τον EastMed που έδρασε για αρκετά χρόνια ως σημείο συνοχής, πρέπει να αποκτήσει πρακτικό αντίκρυσμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ: EastMed: Το non paper του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έφερε αμηχανία σε Αθήνα και Λευκωσία – Βήματα πίσω και από την Κομισιόν

Υ.Γ Στη δήλωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναφέρονται τα εξής:

Σε μια εποχή που η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης είναι -περισσότερο από ποτέ- ζήτημα εθνικής ασφάλειας, δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τις περιφερειακές μας σχέσεις και να προωθήσουμε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να υποστηρίζουν σθεναρά τις περιφερειακές προσπάθειες που ενισχύουν και προάγουν τη συνεργασία και την περιφερειακή σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού 3+1 στον οποίο συμμετέχουν η Κυπριακή Δημοκρατία (ROC), η Ελλάδα, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Παραμένουμε προσηλωμένοι στη φυσική διασύνδεση της ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.

Μεταθέτουμε το ενδιαφέρον στις διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να υποστηρίξουν τόσο το φυσικό αέριο όσο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Υποστηρίζουμε έργα όπως η σχεδιαζόμενη διασύνδεση EuroAfrica από την Αίγυπτο προς την Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα, και την προτεινόμενη διασύνδεση EuroAsia για τη σύνδεση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ευρώπης.

Τέτοια έργα όχι μόνο θα συνδέουν ζωτικής σημασίας αγορές ενέργειας, αλλά θα βοηθούν επίσης στην προετοιμασία της περιοχής για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.

H διευκρίνηση της αμερικανικής διπλωματίας οδηγεί εύλογα στο συμπέρασμα πως επιβεβαιώνεται η αποστασιοποίηση από τον αγωγό EastMed (που χαρακτηρίζεται ως “πηγή έντασης” στο non paper και συνδέεται με λόγους περιβαλλοντικούς και οικονομικής βιωσιμότητας).

Η θέση είναι σαφής: “Μεταθέτουμε το ενδιαφέρον μας σε διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να υποστηρίξουν και (την παροχή) φυσικού αερίου και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Υποστηρίζουμε έργα όπως η σχεδιαζόμενη διασύνδεση EuroAfrica από την Αίγυπτο στην Κρήτη και η προτεινόμενη διασύνδεση EuroAsia που θα συνδέει τα ισραηλινά, κυπριακά και ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα.”.

Ωστόσο το SD αποσαφηνίζει πως οι ΗΠΑ συνεχίζουν να στηρίζουν την πρωτοβουλία 3+1.

Απαντώντας σε ερώτηση των Ελλήνων ανταποκριτών, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν δεσμευμένες στο σχήμα περιφερειακής συνεργασίας 3+1 και ότι θεωρούν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Ωστόσο, σημείωσε ότι η Ουάσιγκτον δίνει έμφαση στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας που θα προετοιμάσουν την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου για την μετάβαση στη νέα ενεργειακή εποχή.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «σε μια εποχή που η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης είναι -περισσότερο από ποτέ- ζήτημα εθνικής ασφάλειας, δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τις περιφερειακές μας σχέσεις και να προωθήσουμε της τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Οι HΠΑ συνεχίζουν να στηρίζουν ενεργά περιφερειακές προσπάθειες ενίσχυσης της συνεργασίας και της σταθερότητας, όπως το σχήμα 3+1 στο οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία, η Ελλάδα, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ συμμετέχουν. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη φυσική διασύνδεση ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη. Μεταθέτουμε το ενδιαφέρον μας σε διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να υποστηρίξουν και (την παροχή) φυσικού αερίου και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Υποστηρίζουμε έργα όπως η σχεδιαζόμενη διασύνδεση EuroAfrica από την Αίγυπτο στην Κρήτη και η προτεινόμενη διασύνδεση EuroAsia που θα συνδέει τα ισραηλινά, κυπριακά και ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα. Τέτοια έργα όχι μόνο θα συνδέουν ζωτικής σημασίας αγορές ενέργειας, αλλά θα βοηθούν και στην προετοιμασία της περιοχής για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια».

«Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα καταψηφίσει την συμφωνία, βάσει του σκεπτικού που προανέφερα. Στο άρθρο Ι παρ. 1 η Συμφωνία προβλέπει την δυνατότητα τροποποίησης της με συμφωνία των δύο μερών και αυτό θα διαπραγματευθούμε όταν επανέλθουμε στην εξουσία».
Τα παραπάνω τονίζει ερωτώμενος για τη Συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Γιώργος Κατρούγκαλος, ενώ σημειώνει με νόημα πως «για πρώτη φορά στην κοινή ανακοίνωση Στρατηγικού Διαλόγου δεν αναφέρεται ο EastMed, αλλά αναφέρονται η Ρωσία και η Κίνα».

«Αλλάζει η αμερικανική θέση για τον εναέριο χώρο μας στα 10 νμ; Θα μας στηρίξει έστω απέναντι στις τουρκικές υπερπτήσεις; Υποστηρίζει το δικαίωμά μας στην επέκταση χωρικών υδάτων, έστω στην Ανατολική Μεσόγειο,χ ωρίς απειλή πολέμου; Αλλάζει τις υφιστάμενες δεσμεύσεις για την πραγματοποίηση ασκήσεων του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο; Θα υποστηρίξει έμπρακτα τα δικαιώματα μας για έρευνες στην οριοθετημένη με την Αίγυπτο ΑΟΖ; Σε όλα αυτά η απάντηση είναι όχι διότι η αμερικανική θέση δεν αλλάζει μετά τη συμφωνία», επισημαίνει ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, στη συνέντευξη που παραχωρεί στο iEidiseis.

«Το νέο δόγμα του «πιστού και δεδομένου» συνδυάζεται με την υιοθέτηση μιας πολιτικής αναβλητικής διπλωματίας προς την Τουρκία. Η κυβέρνηση δεν είναι μόνο αδύναμη στο να αποτρέψει τις επιθετικές κινήσεις της Άγκυρας να αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα μας σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, έχει παραιτηθεί εντελώς από κάθε προσπάθειας ουσιαστικού διαλόγου μαζί της για την αναζήτηση λύσης», αναφέρει μεταξύ άλλων, ενώ επιτίθεται και προσωπικά στον πρωθυπουργό: «Ο Κ. Μητσοτάκης εγκαταλείπει το δόγμα της πολυδιάστατης φιλειρηνικής εξωτερικής πολιτικής, που εξάγει σταθερότητα, επιστρέφοντας στην επικίνδυνη αντίληψη που θεωρεί τη χώρα μας προκεχωρημένο δυτικό φυλάκιο».

Ολόκληρη η συνέντευξη Κατρούγκαλου:

Πώς κρίνετε τη Συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τις βάσεις;

Η συμφωνία είναι εξόχως ετεροβαρής σε βάρος της πατρίδας μας. Να το πω απλά: οι ΗΠΑ πήραν ό,τι ζητούσαν επί δεκαετίες και καμία ελληνική κυβέρνηση δεν τους έδινε και δεν δεσμεύθηκαν σε καμία στήριξη της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα, Περαιτέρω, η εφαρμογή της, σε συνδυασμό με άλλες επιλογές της μας οδηγεί στην ανατροπή του δόγματος πολυδιάστατης, φιλειρηνικής εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας και τη λογική ότι είμαστε πυλώνας ειρήνης και σταθερότητας.

Ποιες θεωρείτε ως τις πιο προβληματικές προβλέψεις;

Η πιο προφανής αρνητική διάσταση της συμφωνίας είναι ότι έχει αόριστη χρονική ισχύ, καταργώντας οριστικά τη δυνατότητα ετήσιας (ή οποιασδήποτε άλλης) επανεξέτασης/ανανέωσης. Προβλέπει μεν αρχικά πενταετή διάρκεια, στη συνέχεια όμως εάν κανένα από τα δύο μέρη δεν αποσυρθεί από αυτή, καθίσταται αόριστου χρόνου. Έτσι, ο κ. Μητσοτάκης γίνεται ο πρώτος πρωθυπουργός της μεταπολίτευσης που απεμπολεί αυτό το σημαντικό δικαίωμα της χώρας μας που αφορά τους όρους και την διάρκεια της παρουσίας ξένων δυνάμεων σε έδαφός μας

Από την άλλη, παρά τις παραπλανητικές κυβερνητικές θριαμβολογίες, τίποτα δεν πήρε σε αντάλλαγμα η κυβέρνηση, πέραν από γενικόλογες αναφορές στον σεβασμό της κυριαρχίας μας, που είχαν και στο παρελθόν δοθεί από την αμερικανική πλευρά. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική διαρροή, τάχα για πρώτη φορά καταδικάζεται το τουρκικό casusbelli. Παρόλα αυτά, η ίδια ακριβώς (ιδιαίτερα αόριστη) διατύπωση της επιστολής Μπλίνκεν υπάρχει λέξη προς λέξη στο προοίμιο της συμφωνίας του 1990 για τις αμερικανικές βάσεις: «Η Ελλάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες (…) επαναλαμβάνουν την σταθερή απόφαση τους να περιφρουρούν και να προστατεύουν αμοιβαίως την ασφάλεια, την κυριαρχία την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα των αντίστοιχων χωρών τους κατά ενεργειών που απειλούν την ειρήνη, περιλαμβανομένης της επίθεσης ή της απειλής επίθεσης».

Αλλάζει η αμερικανική θέση για τον εναέριο χώρο μας στα 10 νμ; Θα μας στηρίξει έστω απέναντι στις τουρκικές υπερπτήσεις; Υποστηρίζει το δικαίωμά μας στην επέκταση χωρικών υδάτων, έστω στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς απειλή πολέμου; Αλλάζει τις υφιστάμενες δεσμεύσεις για την πραγματοποίηση ασκήσεων του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο; Θα υποστηρίξει έμπρακτα τα δικαιώματα μας για έρευνες στην οριοθετημένη με την Αίγυπτο ΑΟΖ; Σε όλα αυτά η απάντηση είναι όχι διότι η αμερικανική θέση δεν αλλάζει μετά τη συμφωνία. Ούτε καν δέχτηκαν οι ΗΠΑ την οικονομική στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας ή την αξιοποίηση στρατοπέδων σε νησιά του Αιγαίου, όπως ζήτησε η χώρα μας. Άρα γιατί αυτές οι τεράστιες ελληνικές παραχωρήσεις; Σημειώνω δε ότι για πρώτη φορά στην κοινή ανακοίνωση Στρατηγικού Διαλόγου δεν αναφέρεται ο EastMed, αλλά αναφέρονται η Ρωσία και η Κίνα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ θα την καταψηφίσει; Και αν γίνει εκ νέου κυβέρνηση, θα την ανανεώσει ή θα την επαναδιαπραγματευτεί;

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα καταψηφίσει την συμφωνία, βάσει του σκεπτικού που προανέφερα. Στο άρθρο Ι παρ. 1 η Συμφωνία προβλέπει την δυνατότητα τροποποίησης της με συμφωνία των δύο μερών και αυτό θα διαπραγματευθούμε όταν επανέλθουμε στην εξουσία.

Εκτιμάτε ότι με τις Συμφωνίες με ΗΠΑ και Γαλλία αλλάζει το αμυντικό δόγμα της χώρας;

Οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να συνδυαστούν με άλλες αποφάσεις που έχει λάβει η κυβέρνηση, όπως η αποστολή στρατευμάτων στην Σαουδική Αραβία, να συμμετέχουν για πρώτη φορά σε ένα ενδοαραβικό πόλεμο, μια σύρραξη σουνιτών και σιιτών με θύματα μικρά παιδιά. Ή όπως την απόφαση να σταλούν μάχιμες ελληνικές μονάδες στο Σαχέλ. Ο Κ. Μητσοτάκης εγκαταλείπει το δόγμα της πολυδιάστατης φιλειρηνικής εξωτερικής πολιτικής, που εξάγει σταθερότητα, επιστρέφοντας στην επικίνδυνη αντίληψη που θεωρεί τη χώρα μας προκεχωρημένο δυτικό φυλάκιο. Στο πλαίσιο αυτό, ο Υπουργός Εξωτερικών παρουσίασε ως θετικό της συμφωνίας ότι παρέχει “δυνατότητα ταχείας μεταφοράς και στάθμευσης αμερικανικών δυνάμεων στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία”, θέτοντας την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή επικίνδυνων εντάσεων στη Μαύρη Θάλασσα.

Πρόκειται για μείζονα ανατροπή προσανατολισμού της εξωτερικής μας πολιτικής, που επεδίωκε πάντα η χώρα μας να αποτελεί γέφυρα ανάμεσα στο πολιτικό μας σπίτι, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία, την Κίνα και τον αραβικό κόσμο. Ήδη ο Ρώσος πρέσβης στην Αθήνα σχολίασε τη συμφωνία θεωρώντας ότι «το πλησίασμα των στρατιωτικών υποδομών του ΝΑΤΟ προς τη Ρωσία, θα προκαλέσει τα απαραίτητα ρωσικά στρατιωτικά αντίμετρα», χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη πολιτική «εσφαλμένη» και «κοντόφθαλμη», κάνοντας παράλληλα λόγο για «επιθετικές και μη φιλικές κινήσεις»

Η χώρα, πάντως, δείχνει να εγκαταλείπει τις πρωτοβουλίες για την επίλυση των προβλημάτων για την Τουρκία, ρίχνοντας το βάρος στους εξοπλισμούς. Πώς την κρίνετε πολιτικά;

Το νέο δόγμα του «πιστού και δεδομένου» συνδυάζεται με την υιοθέτηση μιας πολιτικής αναβλητικής διπλωματίας προς την Τουρκία. Η κυβέρνηση δεν είναι μόνο αδύναμη στο να αποτρέψει τις επιθετικές κινήσεις της Άγκυρας να αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα μας σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, έχει παραιτηθεί εντελώς από κάθε προσπάθειας ουσιαστικού διαλόγου μαζί της για την αναζήτηση λύσης. Η πατρίδα μας θα έπρεπε να επιδιώκει – πάντα με κόκκινες γραμμές και χωρίς αφέλεια- την ενεργή προσπάθεια επίλυσης της διαφοράς. Πρόσφατα ζητήσαμε, χωρίς ανταπόκριση, να αξιοποιηθεί η ευκαιρία της Προεδρίας Μπάιντεν για να υπάρξει πίεση στην Τουρκία προκειμένου να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος, διασυνδέοντας παράλληλα την αναβάθμιση της τελωνειακής της ένωσης με ΕΕ με τη δέσμευση της για προσφυγή στη Χάγη για τις θαλάσσιες οικονομικές ζώνες. Αν είχε πιεστεί η Τουρκία και είχαμε έναν πιο ουσιαστικό διάλογο πχ για στρατιωτικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τώρα θα είχαμε ενδεχομένως προϋποθέσεις για ύφεση.

Μετά το «ήπιο καλοκαίρι» πώς εκτιμάτε ότι θα είναι ο χειμώνας με την Τουρκία;

Είχαμε επικρίνει την επιλογή Μητσοτάκη να θέσει τον πήχη χαμηλά, απλώς επιζητώντας ένα ήρεμο καλοκαίρι, ως μυωπική απόφαση. Ακριβώς επειδή η Τουρκία δεν έχει εγκαταλείψει την αναθεωρητική της στρατηγική, εάν δεν δεσμευθεί σε έναν ουσιαστικό διάλογο, θα επιστρέψει αργά ή γρήγορα στη γνωστή επιθετική της τακτική. Και θα χρησιμοποιεί την ύπαρξη του υφιστάμενου προσχηματικού διαλόγου για δικό της όφελος στη διεθνή κοινότητα, εμφανιζόμενη ως διαλλακτική δύναμη.

Η κυβέρνηση, πάντως, σας κατηγορεί ότι με την καταψήφιση της Αμυντικής Συμφωνίας με τη Γαλλία βάλατε τέλος στην εθνική συναίνεση και συνεννόηση, ενώ κάποια στελέχη της σας κατηγορούν και για μειωμένα πατριωτικά χαρακτηριστικά…

Αντιθέτως, αποδείξαμε έμπρακτα ότι δεν ακολουθούμε στο ελάχιστο την τακτική της Νέας Δημοκρατίας να τοποθετούμαστε στα εθνικά θέματα με κομματικά κριτήρια. Όχι μόνον δεν την ακολουθήσαμε στην άκρατη δημαγωγία που επέδειξε την περίοδο των Πρεσπών με το να μην ψηφίζουμε κατά σε συμφωνίες που έχουν θετικά στοιχεία, αλλά υπερψηφίσαμε και όσες συμφωνίες θεωρούσαμε ότι προασπίζουν τα συμφέροντα της χώρας μας, όπως, π.χ. την οριοθέτηση ΑΟΖ με Ιταλία ή τη σύμβαση του East Med. Ζητήσαμε επανειλημμένα τη σύγκληση συμβουλίου πολιτικών αρχηγών, για την διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής, χωρίς αποτέλεσμα. Θυμίζω ότι αντίστοιχη συνάντηση Αρχηγών είχε γίνει τον Μάρτιο 2016 πριν πάει ο Αλέξης Τσίπρας στη Σμύρνη, εν μέσω προσφυγικής κρίσης. Ως πατριωτική δύναμη τοποθετούμαστε και τώρα, απέναντι σε μία συμφωνία που δεν κατοχυρώνει τα εθνικά μας συμφέροντα και μας εμπλέκει σε επικίνδυνες περιπέτειες.

Ο κ. Δένδιας, κατά την παραμονή του στο Κάιρο, θα συναντηθεί με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι, καθώς επίσης και με τον Γενικό Γραμματέα του Αραβικού Συνδέσμου Άχμεντ Αμπούλ Γάιτ .
Στη συνέχεια θα μεταβεί στην Κύπρο, όπου θα συναντηθεί με τον Κύπριο ομόλογό του Νίκο Χριστοδουλίδη.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του in.gr, στις προσπάθειες προσέγγισης της Τουρκίας με Αίγυπτο και Γαλλία αναφέρθηκε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, διατυπώνοντας εκ νέου την επιθυμία της τουρκικής πλευράς για καθορισμό των πεδίων δικαιοδοσίας των θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο.

Παράλληλα, εξαπέλυσε νέα επίθεση προς την Ελλάδα τονίζοντας πως «όταν ήρθε η ώρα να καθίσουμε στο τραπέζι, οι Έλληνες έφυγαν, ακολουθώντας την οδό της κλιμάκωσης της έντασης».

Μιλώντας στην τουρκική εφημερίδα Sabah σχετικά με την πρόθεση της γειτονικής χώρας για καθορισμό ΑΟΖ με την Αίγυπτο, ο Μ. Τσαβούσογλου τόνισε πως «με την Αίγυπτο έχουμε επαφές και σε επίπεδο πληροφοριών και σε επίπεδο υπουργείων Εξωτερικών. Έχω συναντηθεί πολλές φορές με τον Σαμέχ Σούκρι. Για παράδειγμα, στις συναντήσεις μας στον ΟΗΕ, είχαμε πολύωρες συνομιλίες για το πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις σχέσεις».

«Σύμφωνα με τις εξελίξεις των σχέσεων, μπορούμε να αρχίσουμε τις διαπραγματεύσεις για τα πεδία δικαιοδοσίας θαλάσσιων ζωνών. Επειδή είμαστε υπέρ της δίκαιης μοιρασιάς, θέλουμε να μιλήσουμε με όλους» πρόσθεσε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.

«Δίχτυα» και στη Γαλλία
Στη συνέχεια, αναφερόμενος στις σχέσεις με τη Γαλλία και τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο κ. Τσαβούσογλου τόνισε πως «ο πρόεδρος μας έδωσε θετικά μηνύματα για την εξομάλυνση των σχέσεων με τη Γαλλία».

«Στη συνομιλία που είχε με τον Μακρόν έθεσαν τα θέματα συνεργασίας για τη Συρία και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ο Μακρόν είπε ‘εγώ δεν είμαι εναντίον του Ισλάμ το 17 % του πληθυσμού μας είναι Μουσουλμάνοι. Εγώ δε θα είμαι εναντίον του Ισλάμ. Εδώ, έχουμε μία καλή σχέση με την τουρκική κοινότητα», ανέφερε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.

Δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τον 62ο γύρο των διερευνητικών
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του Μ. Τσαβούσογλου δεν έλειψαν και οι αναφορές προς την Ελλάδα, με τον τούρκο ΥΠΕΞ να υποστηρίζει πως «με την Ελλάδα μπορούμε να λύσουμε τα διμερή ζητήματα μόνο μέσω διαλόγου. Έχουμε πει ότι είμαστε έτοιμοι να καθίσουμε στο τραπέζι όπως ορίζει το διεθνές δίκαιο».

«Η Ελλάδα ήταν εκείνη που αποχώρησε. Αντί να μιλήσουν μαζί μας προσπάθησαν να μεταφέρουν τα ζητήματα στην ΕΕ. Στο τέλος όταν ήρθαν στο τραπέζι, ακολούθησαν την οδό της κλιμάκωσης της έντασης για να ανατρέψουν το τραπέζι. Η παρενόχληση στο πλοίο μας, το Τσεσμέ, και οι προβοκατόρικες δηλώσεις των ελλήνων αξιωματούχων είναι τα πρόσφατα παραδείγματα» ανέφερε ο τούρκος πολιτικός, διευκρινίζοντας πως μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί η ακριβής ημερομηνία για τον επόμενο γύρο των διερευνητικών επαφών.

Τέλος, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στην κατάσταση που επικρατεί στην ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας πως «στην περιοχή μας δεν υπάρχει πιθανότητα επιτυχίας των ενεργειακών σχεδιασμών που προσπαθούν να αποκλείσουν την Τουρκία. Η πρόταση του προέδρου μας να διεξαχθεί Διάσκεψη Ανατολικής Μεσογείου με όλες τις χώρες της περιοχής είναι ένα από τα πρόσφατα παραδείγματα για την ειλικρινή επιθυμία για συνεργασία».

«Για να μετατραπεί η ενέργεια σε ένα μέσο ειρήνης, εξαρτάται αυτή η προσέγγιση να έχει κοινή αποδοχή από όλες τις χώρες της περιοχής και τη χρήση πόρων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και σύμφωνα με τις αρχές δικαίου και δικαιοσύνης. Διαβιβάσαμε την πρότασή μας στην ΕΕ όπως «πώς πρέπει να γίνει, ποιοι πρέπει να συμμετέχουν», κάνοντας λόγο για δίκαιη μοιρασιά με συμμετοχή και των δύο πλευρών της Κύπρου.

Αιγυπτιακή αμφισημία;

Η Αθήνα δεν κρύβει την ανησυχία της για τις εξελίξεις σχετικά με μια πιθανή προσέγγιση του Καϊρου με την Άγκυρα, αν και διπλωματικές πηγές αναφέρονται σε μια “αιγυπτιακή αμφισημία”. Δηλαδή, μία ένθερμη και ιδιαίτερη φιλική στάση των Αλ Σίσι και Σούκρι από την μία, και μία παρασκηνιακή μεθόδευση της γραφειοκρατίας του Αιγυπτικού υπουργείου Εξωτερικών και γενικότερα της κυβέρνησης, τμήμα της οποίας ελέγχεται από τους “Αδελφούς Μουσουλμάνους” υπέρ της Τουρκίας. Τις προηγούμενες ημέρες, για παράδειγμα, ενώ υπήρξαν δημοσιεύματα για αλλαγή της όδευσης του East Med (μέσω Αιγύπτου και όχι μέσω Κύπρου, όπως είναι ο σημερινός γνωστός σχεδιασμός), η κυβέρνηση στην Αθήνα δεν τοποθετήθηκε, η δε διαρροή πηγών του ελληνικού ΥΠΕΞ δεν έκανε ειδική αναφορά. Το κυριακάτικο “Βήμα” είχε αποκαλύψει πως σχετική συνεννόηση υπήρξε μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αιγυπτίου προέδρου και πως ο Έλληνας πρωθυπουργός ανέλαβε να ενημερώσει για την αλλαγή του σχεδιασμού τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκου Αναστασιάδη. Ούτε επ΄ αυτού υπήρξε κάποια διευκρίνηση από την κυβέρνηση με αποτέλεσμα να “φουντώσουν” τα σενάρια για μια ανατροπή της ελληνικής στρατηγικής και ραγδαίες ανακατατάξεις στην ανατολική Μεσόγειο με φόντο την προδιαγραφόμενη σύγκλιση (ιστορικής σημασίας) του Ισραήλ με την Αίγυπτο -με τις ευλογίες των ΗΠΑ- και την κινητικότητα σχετικά με την Λιβύη.

Όπως αναφέρει το tovima.gr,

Η Αθήνα παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις ανακοινώσεις της τουρκικής πλευράς σχετικά με ενδεχόμενο προσέγγισης μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας και την έντονη κριτική της Αιγυπτιακής πλευράς στο πλαίσιο του Αραβικού Συνδέσμου που καταδίκασε τον τουρκικό παρεμβατισμό στην περιοχή, αρχής γενομένης από τη Λιβύη και τη Συρία

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις δηλώσεις από τη μια πλευρά του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών περί δήθεν πρόσκλησης προς την Αίγυπτο για οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες, σύμφωνα με αραβικά ΜΜΕ, δεν έχουν βρει ανταπόκριση, και από την άλλη την ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση του Αιγύπτιου ΥΠΕΞ στην πρόσφατη συνάντηση του Αραβικού Συνδέσμου.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο κ. Shoukry στην παρέμβασή του στην Υπουργική συνάντηση του Αραβικού Συνδέσμου, πριν λίγες ημέρες, είπε, μεταξύ άλλων, ότι η Αίγυπτος έχει καταβάλει κάθε προσπάθεια για να συμβάλει στην εδραίωση της ασφάλειας και της ειρήνης στη Λιβύη και στην αντιμετώπιση των σκοταδιστικών ιδεών που προωθούν ορισμένες χώρες.

Επίσης, ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ αναφέρθηκε στη συνεδρίαση της Αραβικής Υπουργικής Επιτροπής για την παρακολούθηση των τουρκικών παρεμβάσεων.

Στην εν λόγω συνάντηση επιβεβαιώθηκε η κατηγορηματική απόρριψη των τουρκικών παρεμβάσεων στην περιοχή, οι οποίες περιλαμβάνουν την παρουσία τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στα εδάφη των αραβικών χωρών.

Ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ συνέχισε λέγοντας ότι αναμφίβολα αυτές οι πολιτικές δεν έχουν αποφέρει παρά μόνο την εμβάθυνση της πόλωσης και των διαφορών.

Υπενθυμίζεται εν προκειμένω ότι έχει δημιουργηθεί ειδική Επιτροπή του Αραβικού Συνδέσμου, η οποία εξετάζει την τουρκική παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις των Αραβικών χωρών. Στην εν λόγω Επιτροπή συμμετέχουν η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Ιράκ και ο Γενικός Γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου.

Ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ αναφερόμενος στη Συρία υποστήριξε ότι η πολιτική λύση πρέπει να προχωρήσει μαζί με την απομάκρυνση όλων των ξένων δυνάμεων από τα συριακά εδάφη, ξεκινώντας από την τουρκική κατοχή.

Μετά το πέρας της Υπουργικής Συνάντησης του Αραβικού Συνδέσμου ο Γενικός Γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου και πρώην Αιγύπτιος ΥΠΕΞ, κ. Ahmed Abul Gheit, του οποίου παρεμπιπτόντως η θητεία μόλις ανανεώθηκε, αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις της Τουρκίας στην Αίγυπτο, τη Συρία, τη Λιβύη το Ιράκ, τον Καύκασο, στις «συγκρούσεις» όπως τις ονομάζει χαρακτηριστικά με την Ελλάδα και την Κύπρο και κατέληξε ότι όλα αυτά δεν θα έχουν καλό τέλος για την Τουρκία.

Συγκρατείται επίσης η άμεση αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ, το οποίο απέρριψε τις αποφάσεις του Αραβικού Συνδέσμου και παράλληλα αναφέρθηκε σε χώρες εντός του Αραβικού Συνδέσμου, οι οποίες επιβάλουν τις απόψεις τους. Η ανακοίνωση, χωρίς να κατονομάζει τις χώρες αυτές, προφανώς αναφέρεται στην Αίγυπτο, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι με την εξαίρεση ενός, όλοι οι Γενικοί Γραμματείς ήταν Αιγύπτιοι και ότι η έδρα του Οργανισμού είναι το Κάιρο.

Τέλος, το ενδιαφέρον συγκρατεί ανάλυση που δημοσιεύθηκε πριν δύο ημέρες στην Jerusalem Post, με τον τίτλο: «Η Τουρκία προσπαθεί να προσβάλει την Ελλάδα και την Αίγυπτο με μία φανταστική (imaginary) συμφωνία για θαλάσσιες περιοχές». Το εν λόγω άρθρο αναφέρεται σε σειρά τουρκικών δημοσιευμάτων που είχαν αναπαραχθεί τον περασμένο Δεκέμβριο σχετικά με υποτιθέμενη συμφωνία Ισραήλ-Τουρκίας για ΑΟΖ, η οποία θα αγνοούσε την Ελλάδα και την Κύπρο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της ισραηλινής εφημερίδας τα εν λόγω δημοσιεύματα αποτελούν ψευδείς και κατευθυνόμενες ειδήσεις. Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται ότι μετά την αποτυχία της προσπάθειας αυτής, η Τουρκία έχει επιδοθεί σε διασπορά νέων «προπαγανδιστικών», όπως τα αναφέρει, δημοσιευμάτων, αυτή τη φορά με αποδέκτη την Αίγυπτο.

Με πληροφορίες από tovima.gr, in.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ