Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου επί θεμάτων εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ, δήλωσε σε κρατική τηλεόραση ότι η Ρωσία δεν έχει αποκλείσει ποτέ την πιθανότητα συνάντησης με τον Ουκρανό πρόεδρο, προσθέτοντας ότι η ασφάλειά του θα ήταν εγγυημένη αν ταξίδευε στη Μόσχα.

Ο Ζελένσκι είχε απορρίψει πέρυσι την προοπτική μιας συνάντησης με τον Πούτιν στη Ρωσία, δηλώνοντας ότι θα έπρεπε εκείνος να ταξιδέψει στο Κίεβο.

Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου,  Ντμίτρι Πεσκόφ, τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι για την Ουκρανία θα συνεχιστούν την 1η Φεβρουαρίου.

«Σίγουρα, οι εργασίες για τον τερματισμό της σύρραξης βρίσκονται σε εξέλιξη. Και είναι θετικό το γεγονός ότι ξεκίνησαν με άμεσες επαφές», δήλωσε ο Ντμίτρι Πεσκόφ στους δημοσιογράφους την Τετάρτη.

«Οι συζητήσεις θα συνεχιστούν, έχουμε συμφωνήσει σε αυτό, ωστόσο όλα θα εξαρτηθούν από την εποικοδομητική προσέγγιση των συνομιλητών. Η Ρωσία παραμένει ανοιχτή στη διαδικασία διαπραγματεύσεων» πρόσθεσε.

Ο Κούρδος ηγέτης Μαζλούμ Άμπντι και ο Σύρος πρόεδρος Άχμαντ αλ-Σαράα συναντήθηκαν χθες, Δευτέρα, το βράδυ στη Δαμασκό για να συζητήσουν την εφαρμογή της συμφωνίας τους, που ανακοινώθηκε χθες και αφορά την ενσωμάτωση των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών στους κόλπους του κράτους.

«Οι διαπραγματεύσεις, που έλαβαν χώρα χθες στη Δαμασκό, κατέρρευσαν πλήρως. Η μόνη απαίτηση (των συριακών αρχών) είναι η άνευ όρων παράδοση», δήλωσε ο Αμπντέλ Καρίμ Όμαρ, αντιπρόσωπος της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στη Δαμασκό.

Ο ίδιος κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να λάβει επειγόντως «μια σταθερή και αποφασιστική στάση» υπέρ των Κούρδων της Συρίας.

Ο Σύρος πρόεδρος, αποφασισμένος να επεκτείνει την εξουσία του σε ολόκληρη τη χώρα, ανακοίνωσε την Κυριακή μια συμφωνία που προβλέπει κατάπαυση του πυρός και ενσωμάτωση των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών διοικήσεων στους κόλπους του κράτους.

Μετά την ανακοίνωση αυτή, ο συριακός στρατός αναπτύχθηκε στις ζώνες της ανατολικής και της βόρειας Συρίας, κυρίως στις επαρχίες της Ράκα και της Ντέιρ Εζόρ, από τις οποίες αποσύρθηκαν οι κουρδικές δυνάμεις.

Οι Κούρδοι είχαν εγκαθιδρύσει στη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου (2011-2024) μια αυτόνομη ζώνη στη βόρεια και τη βορειοανατολική Συρία.

Σήμερα ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου στη Ράκα είδε μια μεγάλη οχηματοπομπή τεθωρακισμένων και οχημάτων που ήταν γεμάτα με στρατιώτες να κατευθύνονται προς το κουρδικό προπύργιο της Χασακέ, στην αυτόνομη ζώνη.

Από την πλευρά τους, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), που ελέγχονται από τους Κούρδους, απηύθυναν έκκληση προς «νεαρούς Κούρδους, άνδρες και γυναίκες», στη Συρία και το εξωτερικό, «να ενταχθούν στις τάξεις της αντίστασης».

Στην πόλη Χασακέ, πρωτεύουσα της ομώνυμης αυτόνομης επαρχίας, ο ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου είδε δεκάδες αμάχους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και ηλικιωμένους, να φέρουν όπλα έπειτα από σχετική έκκληση των SDF, οι οποίες έχουν εγκαταστήσει φυλάκια ελέγχου και διεξάγουν περιπολίες.

Οι Κούρδοι είναι κατανεμημένοι σε τέσσερις χώρες της περιοχής, τη Συρία, την Τουρκία, το Ιράκ και το Ιράν.

Προειδοποιήσεις από την Τουρκία

Η Τουρκία «δεν θα ανεχθεί καμιά πρόκληση» που θα μπορούσε να διαταράξει την ειρήνη στο έδαφός της, προειδοποίησε σήμερα ο υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια, αναφερόμενος στις διαδηλώσεις που οργανώνονται από τα φιλοκουρδικά κόμματα και κινήματα εναντίον της επίθεσης που διεξάγει η Δαμασκός στη βορειοανατολική Συρία.

«Παρακολουθούμε από κοντά και με τη μεγαλύτερη προσοχή την πρόσφατη εξέλιξη της κατάστασης στη Συρία και όλες τις δραστηριότητες κατά μήκος των συνόρων μας (…) Θέλω να επαναλάβω ότι δεν θα ανεχθούμε καμιά απόπειρα, πρόκληση ή επιχείρηση χειραγώγησης της κοινής γνώμης με στόχο τη διατάραξη της ειρήνης στη χώρα μας», δήλωσε ο υπουργός στους δημοσιογράφους.

Στο μεταξύ, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) ορκίστηκε ότι «δεν θα εγκαταλείψει ποτέ» τους Κούρδους της Συρίας, που αντιμετωπίζουν την επίθεση του συριακού στρατού, δήλωσε σήμερα στο πρακτορείο ειδήσεων ANF, που πρόσκειται στο PKK, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της οργάνωσης, ο Μουράτ Καραγιλάν.

«Να ξέρετε ότι δεν θα σας εγκαταλείψουμε ποτέ. Όποιο κι αν είναι το τίμημα, δεν θα σας αφήσουμε ποτέ μόνους. Στη διαδικασία αυτή, εμείς, ολόκληρος ο κουρδικός λαός και το κίνημα, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο», δήλωσε απευθυνόμενος στους Κούρδους της Συρίας.

Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι που παραμένουν στο μπλόκο της Νίκαιας για 34η ημέρα, προτείνουν σκληρή στάση για τη συνέχεια των κινητοποιήσεών τους, κάνοντας λόγο για 48ωρο μπλακ άουτ μετά τα Φώτα, τονίζοντας ότι θα μείνουν στους δρόμους όσο χρειαστεί.

Οι αγρότες της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζουν μονόδρομο τη συνέχιση των κινητοποιήσεών τους. Προς το παρόν τα διόδια των Μαλγάρων παραμένουν ανοικτά, αυτό όμως τις επόμενες ημέρες θα εξαρτηθεί από την απόφαση της πανελλαδικής σύσκεψης της Κυριακής.

Στην Αχαΐα, οι αγρότες συζητούν για ευρείας κλίμακας κινητοποιήσεις. «Θα προχωρήσουμε μέσα στον ιστό της πόλης, λιμάνια, Περιφέρεια, τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες», δηλώνουν. Παράλληλα, το μεσημέρι του Σαββάτου, έκλεισαν την περιμετρική οδό της Πάτρας, δείχνοντας ότι σκληραίνουν τη στάση τους.

Στο τραπέζι των προτάσεων των αγροτών, βρίσκεται και η μαζική κάθοδος των τρακτέρ στην Αθήνα καθώς και το γενικό κλείσιμο των δρόμων.

Οι τρεις τάσεις της σύσκεψης

Στα Μάλγαρα θα εκπροσωπηθούν σχεδόν 50 μπλόκα από όλη την Ελλάδα . Είναι δεδομένο πως οι εκπρόσωποι τους έχοντας στα χέρια τους τις αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων θα τις καταθέσουν κατά την διάρκεια της σύσκεψης . Σύμφωνα με πληροφορίες αυτές μπορούν και κωδικοποιηθούν σε τρεις τάσεις.

Η πρώτη τάση είναι αυτοί που θέλουν να ανοίξουν τον διάλογο, μέσω διαμεσολάβησης με το Μαξίμου . Αυτοί είναι κυρίως εκπρόσωποι από τα Μάλγαρα που υποστηρίζουν πως θα πρέπει να ανιχνευτεί αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια συνάντηση αυτήν την χρονική στιγμή . Όμως αυτή η πρόταση δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να υποστηριχθεί , καθώς τα περισσότερα μπλόκα έχουν ήδη αποφασίσει κλιμάκωση μετά τα Φώτα .

Η δεύτερη τάση έχει να κάνει με την κλιμάκωση των αγροτικών κινητοποιήσεων και είναι μια απόφαση που ανεμένεται να υποστηριχθεί από πολλά μπλόκα. Είναι η πρόταση που θα ρίξει στο τραπέζι το μπλόκο της Νίκαιας και αφορά στον 48ωρο αποκλεισμό τουλάχιστον δύο κομβικών σημείων την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή. Μάλιστα θα συζητηθεί διεξοδικά πώς θα πρέπει να οργανωθεί ένα τέτοιο εγχείρημα ώστε να πιέσει την κυβέρνηση να δώσει λύσεις καθώς έχουν αποφασίσει να κόψουν την Ελλάδα στα δύο.

Η τρίτη τάση έχει να κάνει με την κάθοδο των τρακτέρ στην Αθήνα . Είναι μια πρόταση που στηρίζεται ένθερμα από μπλόκα της Πελοποννήσου και του Έβρου, αλλά και από άλλα μπλόκα σε άλλες περιοχές . Μια τέτοια κίνηση θα συζητηθεί στην σύσκεψη αλλά φαίνεται πως χρονολογικά αν υλοποιηθεί θα την δούμε μετά το 48ωρο κυκλοφοριακό black out που οργανώνεται για την επόμενη εβδομάδα και εφόσον μέχρι εκείνη την ώρα δεν έχουν υπάρξει οι προϋποθέσεις για διάλογο με την κυβέρνηση.

Μόνο μέσα από ουσιαστική συζήτηση μπορεί να βρεθεί λύση στα προβλήματά τους, είναι το μήνυμα που απηύθυνε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας στους αγρότες.

«Ο μόνος τρόπος για να συνεννοηθούμε και να κάνουμε αυτό το βήμα παρακάτω είναι να καθίσουμε στο τραπέζι του διαλόγου», σημείωσε ο υπουργός στο ΕΡΤnews.

Εκείνο το πρωινό, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, άπλωσε πάνω στο τραπέζι έναν μεγάλο χάρτη της Ουκρανίας. Πάνω του αποτυπωνόταν με ακρίβεια η γραμμή επαφής των δύο στρατών: το μέτωπο που εδώ και τρία χρόνια χωρίζει τις ουκρανικές από τις ρωσικά ελεγχόμενες περιοχές.

«Θέλω να ξέρω ποιες είναι οι απόλυτες κόκκινες γραμμές σας. Τι χρειάζεστε οπωσδήποτε για να επιβιώσετε ως χώρα;», φέρεται να ρώτησε την ουκρανική αντιπροσωπεία, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που συμμετείχε στη συνάντηση. Η συζήτηση ξεκίνησε με μια αιφνιδιαστική αλλά ταχεία αποδοχή από το Κίεβο της πρότασης του Ντόναλντ Τραμπ για άμεση και καθολική κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών.

Λίγο αργότερα, καθώς οι παρευρισκόμενοι έσκυβαν πάνω από τον χάρτη, ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Μάικ Γουόλτς παρέδωσε στον Ουκρανό υπουργό Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέροφ, έναν σκούρο μπλε μαρκαδόρο. «Ξεκίνα να σχεδιάζεις», του είπε.

Ο Ουμέροφ χάραξε πρώτα τα βόρεια σύνορα της Ουκρανίας με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία και στη συνέχεια ακολούθησε τη γραμμή επαφής, διασχίζοντας τις περιφέρειες Χάρκοβο, Λουγκάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα.

Ήταν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η πρώτη φορά που η ουκρανική πλευρά διά των εκπροσώπων του Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδειχνε διάθεση να αποδεχθεί την απώλεια περίπου του 20% της ουκρανικής επικράτειας ως τίμημα για μια ενδεχόμενη ειρήνη.

Ζαπορίζια και Κινμπούρν: τα σημεία-κλειδιά

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης, τον οποίο ο Ουμέροφ κύκλωσε εμφανώς στον χάρτη. Όπως προειδοποίησε, οι ρωσικές δυνάμεις κατοχής δεν τον συντηρούν επαρκώς, δημιουργώντας κατά την ουκρανική εκτίμηση σοβαρό κίνδυνο «πυρηνικής καταστροφής». Το μήνυμα ήταν σαφές: το Κίεβο θεωρεί αδιαπραγμάτευτη την επιστροφή του σταθμού υπό ουκρανικό έλεγχο.

Στη συνέχεια, έδειξε τη λωρίδα της Κινμπούρν, μια στενή χερσόνησο που εκτείνεται στη Μαύρη Θάλασσα. Η ανάκτησή της, εξήγησε, θα επέτρεπε την ασφαλή πρόσβαση ουκρανικών πλοίων στα ναυπηγεία του Μικολάιβ, αποκαθιστώντας κρίσιμες θαλάσσιες γραμμές.

Για τρία χρόνια πολέμου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε επανειλημμένα δεσμευτεί ότι ο ουκρανικός στρατός θα πολεμήσει έως ότου ανακτηθεί «κάθε σπιθαμή χαμένου εδάφους». Αυτή ήταν και η πιο πολιτικά δύσκολη κόκκινη γραμμή. Ωστόσο, όπως θυμάται Αμερικανός αξιωματούχος, στη συνάντηση της Τζέντας καταγράφηκε η μεγάλη καμπή: «Ήταν η πρώτη φορά που ειπώθηκε ξεκάθαρα ότι, για να επιτευχθεί ειρήνη, η Ουκρανία είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει το 20% της χώρας».

Στους διαδρόμους της αμερικανικής αποστολής, οι σύμβουλοι του Τραμπ σχολίαζαν ότι οι Ουκρανοί «μπήκαν στο πνεύμα». Λίγες ώρες αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος έδινε εντολή να επαναρχίσει η αμερικανική βοήθεια προς το Κίεβο. Παράλληλα, άρχισαν να διαμορφώνονται οι βασικές παράμετροι μιας ενδεχόμενης συμφωνίας: η Ουκρανία θα παραχωρούσε εδάφη κατά μήκος της γραμμής που είχε χαράξει ο Ουμέροφ, θα μπορούσε να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά η ένταξή της στο ΝΑΤΟ θα μπλοκαριζόταν. Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια θα τελούσε υπό αμερικανική ή διεθνή διαχείριση, ενώ οι ΗΠΑ θα ζητούσαν από τη Ρωσία την επιστροφή της Κινμπούρν.

Το αγκάθι της Κριμαίας

Το πιο ακανθώδες ζήτημα παρέμενε η Κριμαία. Η χερσόνησος, που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014, αποτελεί ισχυρό σύμβολο εθνικών διεκδικήσεων και για τις δύο πλευρές. Στην ομάδα Τραμπ θεωρήθηκε ότι η αποδοχή της ως ρωσικής θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο για τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Για τους Ουκρανούς, όμως, ήταν ίσως το δυσκολότερο σημείο.

Ακόμη και η απλή αναφορά του ζητήματος προκάλεσε έντονη αντίδραση από τον Ρουστέμ Ουμέροφ. «Δεν μπορείτε να πιστεύετε τη ρωσική προπαγάνδα που λέει ότι η Κριμαία δεν είναι ουκρανική», φέρεται να είπε. Δηλώνοντας Τατάρος της Κριμαίας, υπενθύμισε ότι η οικογένειά του είχε εξοριστεί στο Ουζμπεκιστάν και επέστρεψε στη χερσόνησο όταν εκείνος ήταν εννέα ετών, για να δει τον πατέρα και τον αδελφό του να χτίζουν το σπίτι τους με τα χέρια τους.

Ο Ρούμπιο επιχείρησε να αμβλύνει τις αντιδράσεις, διευκρινίζοντας ότι ο Τραμπ δεν θα ζητούσε από την Ουκρανία ή τους Ευρωπαίους να αναγνωρίσουν επίσημα τη ρωσική κυριαρχία στην Κριμαία. «Εμείς θα είμαστε οι μόνοι», φέρεται να είπε. Παρά τις ενστάσεις, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έθεσαν ευθέως το ερώτημα αν το θέμα αυτό θα οδηγούσε το Κίεβο σε αποχώρηση από τις συνομιλίες. Η απάντηση ήταν αρνητική.

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ο Τραμπ ανακοίνωσε και τον περιορισμό του ρόλου του Κιθ Κέλογκ, ορίζοντάς τον μέσω ανάρτησης στο Truth Social ως «Ειδικό Απεσταλμένο για την Ουκρανία». Ο Κέλογκ προσπάθησε να καθησυχάσει την ουκρανική πλευρά, παραπέμποντας στο παράδειγμα της μεταπολεμικής Γερμανίας, που παρέμεινε διαιρεμένη για δεκαετίες πριν επανενωθεί.

Στο τέλος της συνάντησης, όπως μεταφέρθηκε στους Ουκρανούς, «η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της Ρωσίας». Και αν ο Πούτιν αρνηθεί; «Τότε θα έχει πρόβλημα με τον Ντόναλντ Τραμπ», κατέληξε ο Ρούμπιο, κλείνοντας το πιο κρίσιμο μέχρι στιγμής κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων στην Τζέντα.

Το Κίεβο δέχεται πίεση για μια ειρηνευτική προσπάθεια υπό την υποστήριξη των ΗΠΑ, η οποία έχει στόχο τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση του Β. Ζελένσκι προσπαθεί να αποκρούσει την πίεση αφότου η Ουάσινγκτον παρουσίασε ένα σχέδιο τον περασμένο μήνα που προσυπέγραφε πολλές από τις κύριες απαιτήσεις της Ρωσίας.

Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι συζήτησαν τις προτάσεις των ΗΠΑ πριν από μία και πλέον εβδομάδα στη Γενεύη, και συναντήθηκαν ξανά για νέες συνομιλίες την προηγούμενη Κυριακή, στη Φλόριντα.

«Η εργασία βασίστηκε στο έγγραφο της Γενεύης, και αυτό το έγγραφο έχει βελτιωθεί», έγραψε ο Ζελένσκι στο X.

«Οι διπλωμάτες μας εργάζονται δραστήρια με όλους τους εταίρους προκειμένου να διασφαλίσουν ότι ευρωπαϊκές χώρες και άλλοι συμμετέχοντες στον Συνασπισμό των Προθύμων εμπλέκονται ουσιαστικά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων», πρόσθεσε αναφερόμενος στην ομάδα των χωρών που προσφέρθηκαν να συνδράμουν την άμυνα της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο.

Διπλωματικός πυρετός

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα συναντηθεί την Τρίτη με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο άνδρες παρακάθισαν στις συνομιλίες στη Φλόριντα.

Ο Β. Ζελένσκι είπε ότι έδωσε εντολή στην ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα «να συνεχίσει την πιο εποικοδομητική δυνατή εργασία».

«Η Ουκρανία προσεγγίζει όλες τις διπλωματικές προσπάθειες με τη μέγιστη σοβαρότητα — είμαστε δεσμευμένοι στην επίτευξη πραγματικής ειρήνης και εγγυημένης ασφάλειας», είπε ο Ζελένσκι. «Αυτό είναι ακριβώς το επίπεδο της δέσμευσης που πρέπει να καταστεί υποχρεωτικό από [για] τη ρωσική πλευρά».

Ο Ουκρανός πρόεδρος κατηγόρησε επίσης τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την Ουκρανία στην προσπάθεια που κάνει να «ελαφρύνει τις κυρώσεις» που έχουν στόχο τη Μόσχα.

«Οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών μοιράζονται με τους εταίρους τους τις πληροφορίες που έχουμε σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις της Ρωσίας και τις προσπάθειές της να χρησιμοποιήσει τη διπλωματική εργασία ως κάλυμμα προκειμένου να ελαφρύνει τις κυρώσεις και να μπλοκάρει σημαντικές συλλογικές ευρωπαϊκές αποφάσεις», έγραψε ο Ζελένσκι στο Telegram.

Γιατί ο Τραμπ στέλνει Γουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα – Τα αγκάθια στις συνομιλίες με Πούτιν

Ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκονται στη Μόσχα για μια μέρα εντατικής διπλωματίας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Η κύρια πρόκληση που αντιμετωπίζουν είναι να πείσουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν να εξετάσει πιθανές παραχωρήσεις, που συζητήθηκαν με τους Ουκρανούς διαπραγματευτές σε πρόσφατες συνομιλίες, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Υπάρχουν πολλά ζητήματα που διακυβεύονται, αλλά δύο βασικά σημεία διαφωνίας σκιάζουν τις συνομιλίες: οι φιλοδοξίες της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και οι απαιτήσεις της Ρωσίας για την παράδοση εδαφών στην περιοχή του Ντονμπάς, την οποία έχει προσαρτήσει αλλά δεν έχει ακόμη κατακτήσει.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο Πούτιν, ο οποίος μέχρι στιγμής αρνείται να υποχωρήσει από τις μέγιστες απαιτήσεις του, θα θεωρήσει την προσφορά ως νίκη που ικανοποιεί τους στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους του ή θα αποφασίσει να προχωρήσει.

Υπενθυμίζεται ότι το αρχικό σχέδιο 28 σημείων που πρότειναν οι ΗΠΑ – και το οποίο καταδικάστηκε από τους ευρωπαίους συμμάχους και τα μέλη του Κογκρέσου ως ιδιαίτερα ευνοϊκό για τη Ρωσία – προέκυψε μετά από μια συνάντηση στα τέλη Οκτωβρίου μεταξύ των Ντμίτριεφ, Γουίτκοφ και Κούσνερ στο Μαϊάμι.

Ο λόγος πίσω από την επιλογή Γουίτκοφ και Κούσνερ

Ο Τραμπ έχει στραφεί σε έναν στενό κύκλο επιχειρηματικών συνεργατών και έμπιστων συμμάχων για να προσπαθήσει να λύσει μερικές από τις πιο δυσεπίλυτες συγκρούσεις του κόσμου — και έχουν σημειώσει επιτυχίες. Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ήταν βασικοί μεσολαβητές στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, κάτι που — όπως λένε αξιωματούχοι της κυβέρνησης — είναι ο λόγος που τους τοποθέτησαν στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Ο Γουίτκοφ διορίστηκε ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή, με αποστολή να προσπαθήσει να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα. Ωστόσο, το χαρτοφυλάκιό του επεκτάθηκε γρήγορα ώστε να περιλαμβάνει και τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Η θερμή σχέση του Γουίτκοφ με τη Μόσχα έχει προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένους συμμάχους, ιδιαίτερα λόγω του ιστορικού του να συνομιλεί με κορυφαίους Ρώσους αξιωματούχους χωρίς την παρουσία έμπειρων διπλωματών.

Ο Κούσνερ, ο οποίος δεν έχει επίσημο ρόλο στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, επανεμφανίστηκε ως βασικό πρόσωπο στις διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησης καθώς εκείνος και ο Γουίτκοφ διαπραγματεύτηκαν ένα σχέδιο κατάπαυσης του πυρός για τη Γάζα.

Πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημείωσε ότι ο Τραμπ «πάντα ήταν απρόθυμος να παραδοθεί στις γραφειοκρατίες» και αντίθετα βασιζόταν στην «προσωπική διπλωματία».

Η στάση του Κρεμλίνου

Λίγες μόλις ώρες πριν από τις κρίσιμες συνομιλίες ΗΠΑ–Ρωσίας στη Μόσχα, το Κρεμλίνο επανέλαβε τη θέση του ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία πρέπει να επιλύει αυτό που περιγράφει ως «αρχικά αίτια» ή «υποκείμενους λόγους» της εισβολής του — ένας υπαινιγμός για έναν μακρόχρονο κατάλογο απαιτήσεων που έχει περιλάβει τον τερματισμό της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ, την αναγνώριση του ελέγχου που ισχυρίζεται ότι έχει η Ρωσία στις κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές και την ουσιαστική κατάργηση της Ουκρανίας ως κυρίαρχου κράτους.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πέσκοφ, επαίνεσε τις μεσολαβητικές προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ ως «πολύ αποτελεσματικές» πριν από τη συνάντηση της Τρίτης μεταξύ του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, του Ειδικού Απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Αναμένεται ότι ο Πούτιν θα συζητήσει τις κατευθυντήριες συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων το απόγευμα της Τρίτης.

«Το σχέδιο του (Προέδρου) Τραμπ είναι μια πολύ καλή βάση (για μια ειρηνευτική συμφωνία), και ελπίζουμε ότι μπορούμε να τηρήσουμε αυτή τη βάση», δήλωσε ο Πέσκοφ, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. Ωστόσο, τόνισε ότι η Μόσχα θα συμφωνήσει σε ειρήνη μόνο αν εξασφαλίσει τους στόχους του πολέμου της στην Ουκρανία, τον οποίο αποκαλεί “ειδική στρατιωτική επιχείρηση”: «Πρέπει να επιτύχουμε τους στόχους μας και πρέπει να εξαλείψουμε τα αρχικά αίτια της στρατιωτικής επιχείρησης που ξεκινήσαμε».

«Θέλουμε ειρήνη», πρόσθεσε ο Πέσκοφ. «Γιατί δεν καταλήγουμε άμεσα σε ειρηνευτική συμφωνία; Είναι πολύ δύσκολο. Υπήρχαν υποκείμενοι λόγοι για την απόφαση του προέδρου μας να ξεκινήσει την ειδική στρατιωτική επιχείρηση. Και πρώτα, πρέπει να καταλήξουμε σε μια συμφωνία που να αντιμετωπίζει αυτούς τους υποκείμενους λόγους».

Μιλώντας στη σύνοδο κορυφής της G20στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, ο Μερτς δήλωσε ότι είναι «σκεπτικός σχετικά με την πιθανότητα ενός τέτοιου αποτελέσματος δεδομένων των τρεχουσών διαφωνιών».

Ανώτατοι αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ, την Ουκρανία, καθώς και σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τη Γερμανία συναντώνται στην Ελβετία, για διαβουλεύσεις με αντικείμενο το αμερικανικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Όπως μεταδίδει το Reuters, συντονιστικές συναντήσεις αναμένονταν για σήμερα το πρωί προτού ξεκινήσουν οι σε βάθος συνομιλίες στη Γενεύη. Θα είναι μια πλήρης ημέρα διαβουλεύσεων σε διαφορετικές μορφές μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων.

Σύμφωνα με το CNN, παραμένει ασαφές σε αυτό το στάδιο εάν θα συναντηθούν αντιπροσωπείες από όλες τις χώρες.

Η ουκρανική αντιπροσωπεία πραγματοποίησε την πρώτη της συνάντηση με αξιωματούχους από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τη Γαλλία και στη συνέχεια θα πραγματοποιήσει συνάντηση με εκπροσώπους των ΗΠΑ.

Ζελένσκι: “Χρειαζόμαστε όλοι ένα θετικό αποτέλεσμα”

“Επί του παρόντος, οι ομάδες που θα εργαστούν σχετικά με τα βήματα για να τερματιστεί ο πόλεμος συναντώνται στην Ελβετία. Είναι καλό που η διπλωματία έχει επανενεργοποιηθεί και ότι η συζήτηση μπορεί να είναι εποικοδομητική. Οι ουκρανικές και αμερικανικές ομάδες, καθώς και οι ομάδες των ευρωπαϊκών εταίρων μας, βρίσκονται σε στενή επαφή, και ελπίζω πραγματικά να υπάρξει αποτέλεσμα” ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ο Ουκρανός πρόεδρος.

Currently, the teams that will be working on the steps to end the war are meeting in Switzerland. It is good that diplomacy has been reinvigorated and that the conversation can be constructive. The Ukrainian and American teams, as well as the teams of our European partners, are…

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) November 23, 2025

“Η αιματοχυσία πρέπει να σταματήσει, και πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι ο πόλεμος δεν θα αρχίσει ξανά ποτέ. Αναμένω τα αποτελέσματα των σημερινών συνομιλιών και ελπίζω όλοι οι συμμετέχοντες να είναι εποικοδομητικοί. Χρειαζόμαστε όλοι ένα θετικό αποτέλεσμα” κατέληξε ο Ζελένσκι.

Λίγα λεπτά νωρίτερα, ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου της Ουκρανίας, Αντρίι Γερμάκ, ανακοίνωσε την έναρξη των συνομιλιών και την ολοκλήρωση της πρώτης συνάντησης, στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων που πραγματοποιούνται στη Γενεύη.

A US government plane carrying US Secretary of State Marco Rubio lands in Geneva, where US, Ukrainian and European officials are gathering to discuss President Donald Trump's plan to end the Ukraine war.#US #Ukraine pic.twitter.com/Mo3nmzu5iJ

— Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) November 23, 2025

“Η ουκρανική αντιπροσωπεία, που διόρισε ο Πρόεδρος Ζελένσκι, ξεκίνησε τη δουλειά της στη Γενεύη. Πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση με τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας των ηγετών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Γερμανίας: Τζόναθαν Πάουελ, Εμάνουελ Μπον και Γκίντερ Σάουτερ” ανέφερε σε ανάρτησή του στο X.

“Η επόμενη συνάντηση είναι με την αμερικανική αντιπροσωπεία. Βρισκόμαστε σε πολύ εποικοδομητική διάθεση. Συνολικά, προγραμματίζεται μια σειρά συναντήσεων σε διάφορες μορφές για σήμερα. Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε μαζί για να επιτύχουμε μια διαρκή και δίκαιη ειρήνη για την Ουκρανία” σημείωσε ο Γερμάκ.

The Ukrainian delegation, appointed by President @ZelenskyyUa, has begun its work in Geneva.
Held the first meeting with the national security advisors of the leaders of the United Kingdom, France, and Germany: Jonathan Powell, Emmanuel Bonne, and Günther Sauter.
The next meeting…

— Andriy Yermak (@AndriyYermak) November 23, 2025

 Τι αντιπροτείνουν οι Ευρωπαίοι

Η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της κάθισαν σήμερα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη για να καταθέσουν την αντιπρότασή τους προς τις ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι συνομιλίες με τη Ρωσία για οποιεσδήποτε εδαφικές ρυθμίσεις μπορούν να ξεκινήσουν μόνο αφού σταματήσουν οι εχθροπραξίες στη σημερινή γραμμή επαφής, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση της διαδικασίας.

Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές στο πρακτορείο Bloomberg, η απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο των 28 σημείων περιλαμβάνει αίτημα του Κιέβου για μια ισχυρή αμερικανική εγγύηση ασφαλείας αντίστοιχη με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, καθώς και απαίτηση να χρησιμοποιηθούν τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και την κάλυψη των ζημιών που προκάλεσε ο πόλεμος. Η ουκρανική και ευρωπαϊκή πλευρά απορρίπτει πλήρως τις απαιτήσεις της Μόσχας για παραχώρηση εδαφών που δεν έχουν καταληφθεί.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποζημιώνονταν για τις ισχυρές εγγυήσεις που θα παρείχαν, ενώ τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα παρέμεναν δεσμευμένα έως ότου η Ρωσία συμφωνήσει να καταβάλει το κόστος των καταστροφών που προκάλεσε. Επιπλέον, άλλες κυρώσεις θα αίρονταν σταδιακά και η Ρωσία θα επέστρεφε βήμα-βήμα στη διεθνή οικονομία εφόσον τηρούσε πιστά τη συμφωνία.

Θυμίζεται πως σύμφωνα με τους όρους της αρχικής αμερικανικής πρότασης 28 σημείων, η Ουκρανία θα έπρεπε να αποσύρει δυνάμεις από τμήματα του Ντονμπάς που η Ρωσία δεν έχει καταλάβει πλήρως, δημιουργώντας μια ουδέτερη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη που θα αναγνωριζόταν διεθνώς ως ρωσική. Παράλληλα, η Μόσχα θα αποκτούσε de facto αναγνώριση της κυριαρχίας της στην Κριμαία, στο Λουχάνσκ και στο Ντονέτσκ, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της υφιστάμενης γραμμής του μετώπου —συμπεριλαμβανομένων περιοχών στη Χερσώνα και στη Ζαπορίζια— θα «πάγωνε» ως έχει.

Το αμερικανικό σχέδιο, το οποίο συντάχθηκε – όπως αναφέρουν πηγές – με ρωσική συμμετοχή, προβλέπει επίσης περιορισμό του ουκρανικού στρατού στους 600.000 άνδρες. Ευρωπαίοι ηγέτες, μαζί με τον Καναδά και την Ιαπωνία, απέρριψαν την ιδέα ότι τα ουκρανικά σύνορα θα μπορούσαν να μειωθούν ή ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας θα έπρεπε να περιοριστούν, με κοινή δήλωση στο περιθώριο της συνόδου της G20 στη Νότια Αφρική. Οι πηγές ανέφεραν ότι ένα υψηλότερο όριο θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, με το Κίεβο να έχει ήδη δηλώσει ότι χρειάζεται στρατό τουλάχιστον 800.000 ανδρών σε καιρό ειρήνης.

Πολλές από τις υπόλοιπες διατάξεις που προτείνουν οι ΗΠΑ, όπως η επιστροφή όλων των ομήρων —συμπεριλαμβανομένων παιδιών— θεωρούνται αποδεκτές από την ουκρανική πλευρά. Το τελικό σχέδιο θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης και πρόνοιες για τα θύματα του πολέμου, ανέφεραν οι πηγές.

Οποιαδήποτε συμφωνία θα εποπτεύεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και θα εγγυάται ένα ειδικό ειρηνευτικό συμβούλιο υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.

Η επιστροφή όλων των παιδιών των Ουκρανών, βασικός όρος για κάθε συμφωνία, λέει η Φον ντερ Λάιεν

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζήτησε, στο μεταξύ, να μην μειωθεί ο αριθμός των μελών των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, να μην αλλάξουν τα σύνορα της Ουκρανίας και να διατηρήσει η Κομισιόν το δικαίωμα να διαχειρίζεται τα κονδύλια για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, όπως αναφέρθηκε σε δήλωση που εξέδωσε η υπηρεσία Τύπου της.

In addition to the elements necessary for a just and lasting peace and Ukraine’s sovereignty:

any agreement must include the return of Ukrainian children abducted by Russia.

We will not rest until every single one of them is reunited with their families, in their homes. pic.twitter.com/LQaGK85LLr

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) November 23, 2025

«Πρώτον, τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάξουν με τη βία. Δεύτερον, δεν μπορεί να υπάρχουν περιορισμοί στις ένοπλες δυνάμεις. Τρίτον, ο υποτιθέμενος «κεντρικός ρόλος» της ΕΕ στην «εξασφάλιση της ειρήνης στην Ουκρανία» θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στο έγγραφο, μαζί με τον ρόλο της στην ανασυγκρότηση της χώρας. Σύμφωνα με το σχέδιο που ανακοίνωσε προηγουμένως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, φέρεται να προτίθεται να απαλλοτριώσει ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για χάρη της «αποκατάστασης της Ουκρανίας» λέει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, σε νέα ανάρτησή της η Φον ντερ Λάιεν ζητά, πέρα από τα παραπάνω, να περιλαμβάνεται σε κάθε συμφωνία η επιστροφή των παιδιών των Ουκρανών που έχουν απαχθεί από τη Ρωσία. «Δεν θα ησυχάσουμε μέχρι να επανενωθούν όλα αυτά τα παιδιά με τις οικογένειές τους, στα σπίτια τους» γράφει χαρακτηριστικά.

Τη Δευτέρα, ηγέτες της ΕΕ θα έχουν ειδική συνεδρίαση στο περιθώριο της Συνόδου ΕΕ-Αφρικής, ενώ οι χώρες που υποστηρίζουν την Ουκρανία θα συνέλθουν μέσω τηλεδιάσκεψης το απόγευμα της Τρίτης.

Last night, search and rescue operations in Ternopil at the site where a missile struck a residential building were completed. Rescuers worked nonstop for four days. As a result of this Russian crime, 33 people were killed, including 6 children. My condolences to the families and… pic.twitter.com/Hovz4oq3px

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) November 23, 2025

Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δίνουν το “παρών” στις συζητήσεις σχετικά με τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής, η οποία διανύει ήδη το τέταρτο έτος της.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν τα βασικά σημεία της πρότασης του Ντόναλντ Τραμπ που ήδη έχουν προκαλέσει «πονοκέφαλο» σε Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες.

Thank you for your support! https://t.co/BeN63esmc6

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) November 22, 2025

Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν ήδη αντιδράσει δημόσια στο σχέδιο, λέγοντας σε κοινή δήλωση που εκδόθηκε στη σύνοδο κορυφής της G20 στη Νότια Αφρική ότι «θα άφηνε την Ουκρανία ευάλωτη σε επίθεση».

Το τελεσίγραφο Τραμπ στον Ζελένσκι

Σύμφωνα με τις διαρροές και τα δημοσιεύματα των μεγαλύτερων δυτικών μέσων, ο Λευκός Οίκος παρουσίασε στο Κίεβο ένα σχέδιο 28 σημείων για τον τερματισμό του σχεδόν τετραετούς πολέμου, που κοστίζει πολύ ακριβά τόσο σε αίμα όσο και σε δυτικά κεφάλαια.

Η λογική του πλαισίου: Η Ουκρανία παραχωρεί ολόκληρο το Ντονμπάς στη Ρωσία και αναγνωρίζει επισήμως την προσάρτηση Κριμαίας, Λουχάνσκ και Ντονέτσκ. Οι γραμμές σε Χερσώνα και Ζαπορίζια παγώνουν πάνω στο σημερινό μέτωπο – αυτό που σήμερα κατέχει η Ρωσία το κρατά και ο Δνείπερος γίνεται και επίσημα φυσικό όριο και σύνορο ανάμεσα σε Μόσχα και Κίεβο. Η Ουκρανία δεσμεύεται να μην ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ, να περιορίσει τον στρατό της σε περίπου 600.000 άνδρες και να δεχθεί περιορισμούς σε επιθετικά όπλα και πυραυλικά συστήματα.

Δεν επιτρέπονται ξένα στρατεύματα στο ουκρανικό έδαφος – άρα καμία προοπτική για σοβαρή διεθνή δύναμη αποτροπής και εγγυήσεις ασφαλείας μόνο σε επίπεδο οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας. Σε αντάλλαγμα, η Ουκρανία λαμβάνει αμερικανικές «ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας», χωρίς ακόμη σαφές νομικό περιεχόμενο, παρόμοιες με ένα αποδυναμωμένο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Προβλέπεται αξιοποίηση περίπου 100 δισ. δολαρίων από δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για ανοικοδόμηση, με πρόσθετα κεφάλαια από την Ευρώπη.

Η Ρωσία αποκτά δρόμο επανένταξης στην οικονομική κανονικότητα, επιστροφή στο G8 και σταδιακή άρση κυρώσεων, με μηχανισμό αυτόματης επαναφοράς σε περίπτωση νέας εισβολής. Με απλά λόγια, το αμερικανικό σχέδιο δεν αποκαθιστά τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της Ουκρανίας – τα νομιμοποιεί εκ των υστέρων ως ρωσικά σε μεγάλο μέρος στα ανατολικά της χώρας και παγώνει τα υπόλοιπα.

Οι ΗΠΑ επιμένουν στην “πατρότητα” του σχεδίου

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο επέμεινε – προτού αναχωρήσει για τη Γενεύη – ότι το σχέδιο για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία που ανακοινώθηκε αυτή την εβδομάδα έχει συνταχθεί όντως από τις ΗΠΑ και δεν αντανακλά απλά και μόνο αξιώσεις της Ρωσίας, όπως κατήγγειλαν αμερικανοί γερουσιαστές.

Ο υπουργός Εξωτερικών αντέκρουσε έτσι όσα ανέφεραν τρεις αμερικανοί γερουσιαστές, σύμφωνα με τους οποίους το κείμενο ενστερνίζεται απόλυτα αξιώσεις της Ρωσίας.

«Η ειρηνευτική πρόταση συντάχθηκε από τις ΗΠΑ», αντέτεινε ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο μέσω X. Το κείμενο «προσφέρεται ως ισχυρό πλαίσιο για τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις. Βασίζεται σε στοιχεία που συνεισέφερε η ρωσική πλευρά, αλλά και σε προηγούμενες και συνεχιζόμενες συνεισφορές της Ουκρανίας», πρόσθεσε.

The peace proposal was authored by the U.S.

It is offered as a strong framework for ongoing negotiations

It is based on input from the Russian side. But it is also based on previous and ongoing input from Ukraine. https://t.co/JWbAQ04kcw

— Marco Rubio (@marcorubio) November 23, 2025

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμι Πίγκοτ ανέφερε μέσω X, αντιδρώντας στις δηλώσεις τριών μελών της Γερουσίας, πως αυτό που υποστήριξαν είναι «κατάφωρα ψευδές».

Τα τρία μέλη της αμερικανικής άνω Βουλής –ο ρεπουμπλικάνος Μάικ Ράουντς, ο ανεξάρτητος Άνγκους Κινγκ και η δημοκρατική Τζιν Σαχίν– υποστήριξαν ότι ο Μάρκο Ρούμπιο τους είπε ότι το έγγραφο δεν εκφράζει επίσημες θέσεις των ΗΠΑ, είναι απλώς αφετηρία για συνομιλίες, που περιέχει «κατάλογο ρωσικών επιθυμιών».

Πώς σκέφτεται η Ουάσινγκτον

1. Ο πόλεμος, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά το 2022, είναι ο πιο αιματηρός στην Ευρώπη από το 1945, με στρατιωτικές απώλειες (νεκρούς και τραυματίες) που ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο ανθρώπους και εκτιμήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και στις δύο πλευρές. Η αμερικανική κοινή γνώμη και το Κογκρέσο δείχνουν σαφή κόπωση από τα πακέτα βοήθειας δεκάδων δισ. δολαρίων προς το Κίεβο. Ο βασικός στρατηγικός αντίπαλος του Λευκού Οίκου παραμένει η Κίνα – όχι η Ρωσία. Κάθε μήνας που η Ουάσινγκτον «καίει» πυρομαχικά, διπλωματικό κεφάλαιο και πολιτική ενέργεια στην Ουκρανία, είναι μήνας που δεν επενδύεται στον Ινδο-Ειρηνικό. Άρα, το σχέδιο 28 σημείων αποτελεί την επισημοποίηση μιας στροφής που στην πραγματικότητα έχει ήδη γίνει από την ημέρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη πρόεδρος, τον Νοέμβριο του 2024. Από το σύνθημα «για όσο χρειαστεί» στην Ουκρανία, περάσαμε γρήγορα στο «όσο αντέχει το αμερικανικό σύστημα», και σήμερα καταλήγουμε στη δημιουργία ανισοβαρών τετελεσμένων, που η αλήθεια είναι πως αν κάποιος ανατρέξει στο παρελθόν θα βρει κι άλλα από την αμερικανική πλευρά σε παρόμοιου μεγέθους κρίσεις.

Η ψυχρή ανάγνωση λέει ότι η Ουάσινγκτον αποδέχεται ότι η πλήρης απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών δεν είναι ρεαλιστική χωρίς άμεση δυτική εμπλοκή, δεν είναι διατεθειμένη να φτάσει σε τέτοια εμπλοκή, άρα επιδιώκει να παγώσει το νέο status quo με μια «σφραγίδα» που θα επιτρέπει στον Τραμπ να πει: «Τελείωσα τον πιο αιματηρό πόλεμο της Ευρώπης».

2. Το τακτικό επίπεδο – μια κορεατικού τύπου «παγωμένη» ειρήνη. Στρατιωτικά, το σχέδιο μοιάζει πολύ με την ανακωχή της Κορέας. Σταθεροποίηση γραμμών, μια ζώνη περιορισμένης στρατιωτικής δραστηριότητας, διαρκής κίνδυνος επανέναρξης εχθροπραξιών. Με μια κρίσιμη διαφορά: στην Κορέα είχαμε δύο κράτη με σχετικά ισορροπημένη αποτροπή και εγγυήτριες δυνάμεις δεσμευμένες για δεκαετίες, στην Ουκρανία το σχέδιο προβλέπει μονομερή αποδυνάμωση του ουκρανικού στρατού, ενώ η Ρωσία διατηρεί την κύρια μάζα πυρός ακριβώς δίπλα στα νέα σύνορα. Ουσιαστικά, χτίζεται μια ζώνη μόνιμου ελλείμματος ασφαλείας και όχι σταθερότητας για το Κίεβο. Κάθε επόμενη κίνηση θα εξαρτάται από την προθυμία ή την απροθυμία των ΗΠΑ να ενεργοποιήσουν τις περίφημες «εγγυήσεις».

3. Ο Τραμπ, η εικόνα του «ειρηνοποιού» και η εσωτερική αγορά. Για τον Τραμπ, η Ουκρανία δεν είναι μόνο μέτωπο – είναι σκηνικό και μάλιστα επιλεγμένο από τον ίδιο προσωπικά. Μαζί με τη Γάζα και τον ευρύτερο διάδρομο Μέσης Ανατολής, συγκροτεί μια διπλή ιστορία για τον ίδιο: «Ο άνθρωπος που τελείωσε δύο πολέμους που δεν μπορούσε να τελειώσει κανείς» μοιάζει να είναι ο τίτλος του επόμενου non paper από το Οβάλ Γραφείο. Το αφήγημα είναι απλό, αλλά παράλληλα ξεκάθαρο και «πουλάει» στο εσωτερικό, παρά την πτώση στη δημοφιλία του Αμερικανού προέδρου. Με έναν συμβιβασμό που «κανείς άλλος δεν τόλμησε», με όρους που «βγάζουν την Αμερική από ατελείωτους πολέμους», μεταφέροντας τον λογαριασμό κυρίως σε Ευρωπαίους και περιφερειακούς παίκτες, κάνουμε αυτό για το οποίο ο αμερικανικός λαός μάς εξέλεξε… Στην πράξη πρόκειται και πάλι για συναλλακτική διπλωματία. Εδάφη, όπλα, κυρώσεις, εγγυήσεις ασφαλείας, όλα μπαίνουν στο ίδιο τραπέζι, με κεντρικό στόχο ένα αποτέλεσμα που να «γράφει» ωραία στο prime time…

Οι μεγάλοι χαμένοι

Η Ουκρανία καλείται να αποδεχθεί απώλεια έως και περίπου ενός πέμπτου της επικράτειάς της, να ζήσει με μόνιμα «κουτσουρεμένη» αμυντική ικανότητα, να βασιστεί σε εξωτερικές εγγυήσεις που δεν έχουν ακόμη νομικό πλαίσιο, να δεχθεί πρόωρες εκλογές σε συνθήκες βαθύτατης κοινωνικής και εδαφικής κρίσης. Πρόκειται για μια συρρίκνωση κράτους – εδαφική, στρατιωτική, πολιτική.

Η Μόσχα κατοχυρώνει τα εδαφικά κέρδη της, βλέπει την προοπτική επιστροφής σε G8 και διεθνή θεσμικά φόρα να γίνεται απτό δεσμευτικό κείμενο, αποκτά οδό σταδιακής άρσης των κυρώσεων και επανένταξης στην παγκόσμια κοινότητα, αν τηρήσει κάποιους βασικούς όρους. Με άλλα λόγια, πληρώνει βαρύ οικονομικό και ανθρώπινο κόστος – αλλά δεν υφίσταται στρατηγική ήττα. Αντιθέτως, κερδίζει εδάφη και της δίνεται ένα «χαρτί» που έχει χάσει από τις τρεις πρώτες ημέρες της εισβολής, αυτό που την είχε μέχρι τότε στην παγκόσμια συνείδηση ως μία από τις ισχυρότερες χώρες του πλανήτη.

Η Ευρώπη δέχεται ακόμη δύο σκληρά πλήγματα. Το αμερικανικό σχέδιο που ξαναχαράζει σύνορα στην ήπειρο δεν γράφτηκε στις Βρυξέλλες και οι Ευρωπαίοι μαθαίνουν τις λεπτομέρειες μέσα από διαρροές σε διεθνή μέσα. Την ίδια στιγμή καλούνται να χρηματοδοτήσουν μεγάλο μέρος της ουκρανικής ανοικοδόμησης, να διαχειριστούν τις προσφυγικές, δημογραφικές και ενεργειακές παρενέργειες, να ζήσουν με ένα παγωμένο και παράλληλα εξόχως εύφλεκτο σύνορο στα ανατολικά της ηπείρου. Οι εγγυήσεις είναι «μετέωρες» όχι μόνο για το Κίεβο αλλά και για την ίδια την Ευρώπη που δεν έχει βάλει πουθενά μετά από σημαντικές προσπάθειες και εμπράγματη βοήθεια μελάνι σε ένα από τα κομβικότερα ειρηνευτικά σχέδια του 21ου αιώνα.

O πόλεμος σε αριθμούς

Τα νούμερα αν και «θολά» δίνουν μια τάξη μεγέθους για την καταστροφή και είναι τόσο ξεκάθαρη όσο και ενδεικτική της κρίσης και του ολέθρου που έχει συντελεστεί. Τα συνδυασμένα δεδομένα από δυτικές υπηρεσίες και ουκρανικές πηγές δημιουργούν ένα εύρος περίπου 250-450 χιλιάδων στρατιωτικών νεκρών συνολικά και πάνω από ένα εκατομμύριο τραυματιών στις δύο πλευρές. Ο ΟΗΕ μιλά για πάνω από 14-15 χιλιάδες επιβεβαιωμένους νεκρούς αμάχους, τονίζοντας ότι ο πραγματικός αριθμός είναι υψηλότερος.

Με όρους σκληρής ισχύος, η Ρωσία ελέγχει περίπου 19% της ουκρανικής επικράτειας. Η Ουκρανία έχει υποστεί τεράστια δημογραφική αιμορραγία, με εκτιμήσεις για εκατομμύρια πολίτες στο εξωτερικό και δραματική μείωση γεννήσεων. Οταν ένα αμερικανικό σχέδιο παγώνει αυτή την εικόνα, δεν μιλάμε για «απλή» ειρηνευτική διαδικασία. Μιλάμε για μετατόπιση όλου του ευρωπαϊκού παραδείγματος ασφαλείας: από την αρχή της απαραβίαστης εδαφικής ακεραιότητας στον ωμό ρεαλισμό.

”Ειρήνη” και βλέπουμε…

Η ρητορική της Ουάσινγκτον προσπαθεί να ντύσει το σχέδιο με την αισθητική «ιστορικής συμφωνίας», αλλά τα ιστορικά παραδείγματα που μοιάζουν πιο κοντά είναι άλλα.

Βιετνάμ 1973: Συμφωνία που υποτίθεται ότι «τερμάτιζε» τον πόλεμο, για να οδηγήσει δύο χρόνια μετά στην πτώση της Σαϊγκόν.

Μινσκ 2014-2015: Κείμενα που πάγωσαν γραμμές στο Ντονμπάς χωρίς να λύσουν το πρόβλημα και τελικά άνοιξαν τον δρόμο για την πλήρη εισβολή του 2022.

Ο κίνδυνος είναι εμφανής: ένα νέο Μινσκ σε υπερκλίμακα. Μια συμφωνία που γλιτώνει σήμερα μερικές δεκάδες χιλιάδες ακόμη νεκρούς, αλλά αφήνει έναν ενισχυμένο, ανασυγκροτημένο ρωσικό στρατό και έναν αδύναμο ουκρανικό, μπροστά σε έναν επόμενο γύρο σε πέντε ή δέκα χρόνια.

Το αμερικανικό σχέδιο για την Ουκρανία δεν βγήκε από το πουθενά. Προηγήθηκε άλλωστε η Γάζα. Το 2024, ο Τζο Μπάιντεν παρουσίασε ένα τριφασικό σχέδιο για κατάπαυση του πυρός, απελευθέρωση ομήρων και σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα, το οποίο πέρασε και από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με ειδικό ψήφισμα.

Το 2025, ο Τραμπ το αναβάθμισε σε «Gaza peace plan»: μια συνολική συμφωνία με φάσεις: άμεση κατάπαυση πυρός και επιστροφή ομήρων, αποστρατιωτικοποίηση, διεθνή δύναμη σταθεροποίησης με διετή εντολή υπό ένα «Συμβούλιο Ειρήνης», προοπτική παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης υπό αυστηρούς όρους και μεταρρυθμίσεις. Το μοτίβο είναι ξεκάθαρο και επαναλαμβάνεται τώρα στην Ουκρανία:

■ Ασύμμετρες υποχρεώσεις: Στη Γάζα, η παλαιστινιακή πλευρά πληρώνει το τίμημα της αποστρατιωτικοποίησης και της διεθνούς επιτήρησης, ενώ το Ισραήλ κρατά κρίσιμα εργαλεία ελέγχου και δικαίωμα επανέναρξης επιχειρήσεων. Στην Ουκρανία, το Κίεβο καλείται να παραχωρήσει έδαφος και να περιορίσει τον στρατό, ενώ η Ρωσία αποκτά οδό επιστροφής στην κανονικότητα.

■ Εξωτερικά σχεδιασμένη αρχιτεκτονική. Το πλαίσιο της Γάζας γράφτηκε σε Ουάσινγκτον, Τελ Αβίβ, Κάιρο, Ντόχα – με τη Χαμάς κυρίως παραλήπτη και όχι συν-συγγραφέα. Το ουκρανικό κείμενο συντάσσεται στον Λευκό Οίκο και φτάνει σε Κίεβο και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως «βάση» – ενώ η Μόσχα, επίσημα, ισχυρίζεται ότι δεν έχει ακόμη ενημερωθεί πλήρως, κρατώντας ανέπαφη τη διαπραγματευτική της ισχύ.

Στη Γάζα, η Ουάσινγκτον χρειαζόταν ένα αφήγημα «τερματισμού» ενός πολέμου. Στην Ουκρανία, ο Τραμπ χρειάζεται ένα σενάριο όπου εμφανίζεται να κλείνει «τον πιο αιματηρό πόλεμο της Ευρώπης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο». Γάζα και Ουκρανία μοιάζουν δύο εκδοχές του ίδιου αμερικανικού manual. Εξωτερικές εγγυήσεις, αποστρατιωτικοποίηση του ασθενέστερου, σταδιακή κανονικοποίηση του ισχυρού.

Η Ελλάδα

Για την Ελλάδα, αυτό που διαδραματίζεται τώρα στην Ουκρανία είναι το νέο μοντέλο με το οποίο η Δύση διαχειρίζεται τους πολέμους δίπλα στο σπίτι της…

Τα βασικά δεδομένα που θα πρέπει να κρατήσουμε ως νέα «σταθερά» είναι το πόσο καιρό στηρίζει ο Λευκός Οίκος έναν σύμμαχο όταν ο λογαριασμός ανεβαίνει, πόσο γρήγορα προσαρμόζει τα μεγάλα «δόγματα αρχών» στην πραγματικότητα, πόσο εύκολα χτίζει συνθήκες ειρήνης που παγώνουν συγκρούσεις αντί να τις λύνουν. Το αμερικανικό σχέδιο για την Ουκρανία δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό έγγραφο.

Είναι καθρέφτης τού πώς λειτουργεί σήμερα η ισχύς. Οταν ο πόλεμος κρατά σχεδόν τέσσερα χρόνια, όταν οι νεκροί μετρώνται σε εκατοντάδες χιλιάδες και οι τραυματίες σε πάνω από ένα εκατομμύριο, τότε η διεθνής τάξη δεν κινείται πια με βάση το δίκαιο – κινείται με βάση το ποιος έχει ακόμη πολιτικό και στρατιωτικό οξυγόνο.

Η ομάδα της G7 και οι ευρωπαίοι ηγέτες είχαν συνάντηση στο περιθώριο της Συνόδου της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ για να συζητήσουν την αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ απείχε από τη Σύνοδο.

Στη δήλωσή τους αναφέρουν ότι «το αρχικό σχέδιο των 28 σημείων περιλαμβάνει κρίσιμα στοιχεία για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, αλλά αποτελεί απλώς μια βάση που απαιτεί περαιτέρω δουλειά».

Οι ηγέτες τονίζουν ότι τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία και εκφράζουν ανησυχία για τους προτεινόμενους περιορισμούς στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να θέσει τη χώρα σε κίνδυνο μελλοντικών επιθέσεων.

Επισημαίνουν επίσης ότι οποιοδήποτε θέμα που αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση ή το ΝΑΤΟ θα πρέπει να εγκριθεί από αυτούς.

Στη δήλωση συμμετείχαν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα για την ΕΕ, καθώς και οι Εμανουέλ Μακρόν (Γαλλία), Αλεξάντερ Στουμπ (Φινλανδία), Φρίντριχ Μερτς (Γερμανία), Μαρκ Κάρνεϊ (Καναδάς), Μίχαλ Μάρτιν (Ιρλανδία), Τζόρτζια Μελόνι (Ιταλία), Σανάε Τακαΐτσι (Ιαπωνία), Ντικ Σχόοφ (Ολλανδία), Πέδρο Σάντσεθ (Ισπανία), Κιρ Στάρμερ (Ηνωμένο Βασίλειο) και Γιούνας Γκαρ Στόρε (Νορβηγία).