«Με αυτήν τη στήριξη, διασφαλίζουμε ότι η Ουκρανία μπορεί αφενός να ενισχύσει την άμυνά της στο πεδίο της μάχης και να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες – δηλαδή, τις στρατιωτικές της ανάγκες – και αφετέρου να διατηρήσει σε λειτουργία του κράτους και των βασικών υπηρεσιών», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν. Τόνισε παράλληλα ότι η πρόταση επιβεβαιώνει την ακλόνητη δέσμευση της Ευρώπης για την ασφάλεια, την άμυνα και τη μελλοντική ευημερία της Ουκρανίας.

Με αφορμή την επικείμενη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκτίμησε ότι «σήμερα η Ρωσία δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης και μεταμέλειας, ούτε καμία πρόθεση επιδίωξης της ειρήνης».

Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα δέσμη τριών νομοθετικών προτάσεων για την εξασφάλιση του δανείου στήριξης, ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026 και το 2027, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της ΕΕ, σύμφωνα με τις αποφάσεις που έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.

Τι περιλαμβάνει το νομοθετικό πακέτο

Το νομοθετικό πακέτο αποτελείται από:

• πρώτον, μια νέα πρόταση για τη θέσπιση δανείου στήριξης για την Ουκρανία, ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ·
• δεύτερον, μια πρόταση για την τροποποίηση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία – το πακέτο μακροοικονομικής βοήθειας της ΕΕ, αξίας 50 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2024-2027·
• τρίτον, μια πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), ώστε να καταστεί δυνατή η κάλυψη του δανείου προς την Ουκρανία από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Η συμφωνία ελήφθη στο πλαίσιο της «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ 24 κρατών μελών, πλην της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας και της Τσεχίας που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία. Αυτές οι τρεις χώρες έχουν συμφωνήσει να μην αντιταχθούν στην τροποποίηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.

Παράλληλα, όπως αποφασίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμά της να χρησιμοποιήσει τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του δανείου, καθώς η Ουκρανία αναμένεται να αποπληρώσει το δάνειο μόνο αφού η Ρωσία καταβάλει τις πολεμικές αποζημιώσεις. Σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας.

Η διάρθρωση των 90 δισ. ευρώ

Το «Δάνειο Στήριξης», ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026 και το 2027 θα διαρθρωθεί ως εξής: περίπου τα δύο τρίτα, ύψους 60 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα διατεθούν για στρατιωτική βοήθεια, και το υπόλοιπο ένα τρίτο, που αντιστοιχεί σε 30 δισεκατομμύρια ευρώ, θα παρασχεθεί ως γενική δημοσιονομική στήριξη.

Σχετικά με τη διάθεση των περίπου 60 δισ. ευρώ για τη στρατιωτική βοήθεια της Ουκρανίας, η Φον ντερ Λάιεν, διευκρίνισε ότι ο μηχανισμός θα λειτουργήσει λίγο-πολύ όπως με το «SAFE», δίνοντας προτεραιότητα στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. «Τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για την αγορά εξοπλισμού κυρίως από την Ουκρανία, από την ΕΕ και από τους εταίρους μας στον ΕΟΧ/ΕΖΕΣ», ανέφερε, σημειώνοντας ωστόσο ότι, εάν ο απαραίτητος εξοπλισμός δεν είναι εγκαίρως διαθέσιμος σε αυτήν την περιοχή, θα είναι δυνατή η προμήθειά του και από χώρες εκτός ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ. Αναφορικά με τη δημοσιονομική στήριξη, ύψους 30 δισ. ευρώ, η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι «θα βοηθήσει την Ουκρανία να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις της, να εκσυγχρονίσει τη χώρα και να την φέρει πιο κοντά στην ένταξή της στην ΕΕ».

Στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ώστε οι πρώτες πληρωμές προς το Κίεβο να μπορούν να γίνουν στις αρχές της άνοιξης.

Υπενθυμίζεται ότι το πακέτο στήριξης των 90 δισ. ευρώ καλύπτει τα δύο τρίτα των συνολικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Συνεπώς, η συνεχής και συντονισμένη υποστήριξη από διεθνείς εταίρους παραμένει απαραίτητη, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης υλοποίησης των δεσμεύσεων της G7 για το 2026 και μετά, ιδίως στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας δανείων ERA υπό την ηγεσία της G7.

Σημειώνεται, τέλος, ότι από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει 193,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε συνολική υποστήριξη στην Ουκρανία και τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων 3,7 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα έσοδα των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων – περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον.

Σύμφωνα με τον συμφωνηθέντα μηχανισμό, οι ΗΠΑ, η ΕΕ και άλλα κράτη της G7 θα παράσχουν δάνεια στο Κίεβο, το οποίο θα αποπληρωθεί με κέρδη που θα προκύψουν από τα περίπου 280 δισεκατομμύρια δολάρια δεσμευμένων κεφαλαίων, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται στην Ευρώπη.

«Τα κεφάλαια αυτά – που πληρώνονται από τα απρόσμενα έσοδα που προέρχονται από τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της ίδιας της Ρωσίας – θα παράσχουν στην Ουκρανία μια κρίσιμη έγχυση υποστήριξης, καθώς υπερασπίζεται τη χώρα της ενάντια σε έναν απρόκλητο επιθετικό πόλεμο», ανέφερε σε δήλωσή της η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν.

Η ανακοίνωση επισφραγίζει μια μακρά διαδικασία που περιελάμβανε μήνες διαπραγματεύσεων για το πώς θα χρησιμοποιηθούν καλύτερα τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για να δημιουργηθεί η αναγκαία βοήθεια για το Κίεβο, καθώς συνεχίζει να πολεμά έναν παρατεταμένο πόλεμο εναντίον της Ρωσίας. Η εκταμίευση των κεφαλαίων τώρα προστατεύει σε μεγάλο βαθμό τη βοήθεια από κάθε πιθανή προσπάθεια ανάκτησης από την επερχόμενη κυβέρνηση του εκλεγμένου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει αμφισβητήσει την ανοιχτή υποστήριξη της Ουάσινγκτον.

«Τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια που παρέχει συλλογικά η G-7 μέσω αυτής της πρωτοβουλίας θα βοηθήσουν να διασφαλιστεί ότι η Ουκρανία θα έχει τους πόρους που χρειάζεται για να διατηρήσει τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, τα νοσοκομεία και άλλα θεμέλια της γενναίας αντίστασής της», δήλωσε η Γέλεν.

Το αμερικανικό μέρος του δανείου εκταμιεύθηκε σε ένα ταμείο της Παγκόσμιας Τράπεζας, το οποίο θα είναι υπεύθυνο για τη διανομή των χρημάτων.