Το σχέδιο, το οποίο φέρεται να περιλαμβάνει διαβουλεύσεις με Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ και ιρανικές αντιπολιτευτικές οργανώσεις, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και προκαλεί ήδη ανησυχίες για πιθανή κλιμάκωση στην περιοχή.

Οι ιρανικές κουρδικές ένοπλες ομάδες διαθέτουν χιλιάδες στρατιώτες που επιχειρούν κατά μήκος των συνόρων Ιράκ-Ιράν, κυρίως στην περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ. Ορισμένες από τις ομάδες έχουν μιλήσει δημόσια μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προαναγγέλλοντας επικείμενη δράση και καλώντας τις ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις να αποστατήσουν.

Επίσης την Τρίτη, ο Τραμπ συνομίλησε με τον πρόεδρο του Δημοκρατικού Κόμματος Κουρδιστάν του Ιράν (KDPI), Μουσταφά Χιτζίρι, οι δυνάμεις του οποίου αναμένεται να συμμετάσχουν σε χερσαία επιχείρηση στο δυτικό Ιράν τις επόμενες μέρες, δήλωσε ο ανώτατος αξιωματούχος της Ιρανικής Κουρδικής Εθνοτικής Ομάδας στο CNN.

«Πιστεύουμε ότι έχουμε μεγάλη ευκαιρία τώρα», είπε η πηγή, εξηγώντας το χρονικό σημείο της επιχείρησης. Η πηγή πρόσθεσε ότι οι πολιτοφύλακες αναμένουν υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ο Τραμπ τηλεφώνησε επίσης στους Κούρδους ηγέτες του Ιράκ την Κυριακή για να συζητήσουν την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν και πώς οι ΗΠΑ και οι Κούρδοι θα μπορούσαν να συνεργαστούν καθώς προχωρά η αποστολή, δήλωσαν δύο αμερικανοί αξιωματούχοι και μια τρίτη πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες, όπως αναφέρθηκε πρώτα από το Axios.

Οποιαδήποτε προσπάθεια να εξοπλιστούν οι ιρανικές κουρδικές ομάδες θα απαιτούσε υποστήριξη από τις κουρδικές αρχές στο Ιράκ για να επιτρέψουν τη διέλευση των όπλων και να χρησιμοποιήσουν το Κουρδιστάν του Ιράκ ως εφαλτήριο.

Ατομο που γνωρίζει καλά τις συζητήσεις ανέφερε ότι το πλάνο είναι οι ένοπλες κουρδικές δυνάμεις να αναλάβουν τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας και να τις ακινητοποιήσουν, έτσι ώστε να διευκολύνουν την “εξοδο” των άοπλων Ιρανών στις μεγάλες πόλεις χωρίς να διατρέξουν τον κίνδυνο νέας αιματηρής καταστολής, όπως συνέβη στις αναταραχές του Ιανουαρίου.

Ένας άλλος αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι οι Κούρδοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποσταθεροποίηση στην περιοχή και να εξαντλήσουν τις στρατιωτικές δυνάμεις του ιρανικού καθεστώτος. Άλλοι προτείνουν οι Κούρδοι να καταλάβουν και να κρατήσουν εδάφη στο βόρειο Ιράν που θα δημιουργούσαν μια ζώνη ασφαλείας για το Ισραήλ.

Η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει.

“Προφανώς προσπαθούν να ξεκινήσουν” μια εξέγερση

Ο Άλεξ Πλιτσάς, αναλυτής εθνικής ασφάλειας του CNN και πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου υπό την προεδρία του Ομπάμα, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ “προφανώς προσπαθούν να ξεκινήσουν” τη διαδικασία ανατροπής του καθεστώτος στο Ιράν εξοπλίζοντας τους Κούρδους, έναν ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή.

«Ο ιρανικός λαός είναι γενικά άοπλος στο σύνολό του και θα είναι δύσκολο να ανατρέψουν το καθεστώς, εκτός αν τους εξοπλίσουν», δήλωσε ο Πλιτσάς. «Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ ελπίζουν ότι αυτό θα εμπνεύσει άλλους στο έδαφος στο Ιράν να κάνουν το ίδιο».

Η Τζεν Γκάβιτο, πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή υπό την προεδρία του Μπάιντεν, δήλωσε ότι ανησυχεί για το αν έχουν ληφθεί πλήρως υπόψη οι συνέπειες από τον εξοπλισμό των Κούρδων.

Η Γκάβιτο δήλωσε στο CNN ότι η κατάσταση ασφαλείας είναι ήδη ασταθής και στις δύο πλευρές των συνόρων. Αυτό μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, καθώς μπορεί να υπονομεύσει την κυριαρχία του Ιράκ και να ενισχύσει τις ένοπλες πολιτοφυλακές, οι οποίες λειτουργούν χωρίς έλεγχο και με περιορισμένη κατανόηση για το τι μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω ένταση ή συγκρούσεις.

Τις τελευταίες μέρες, ο ισραηλινός στρατός έχει χτυπήσει ιρανικές στρατιωτικές θέσεις κοντά στα σύνορά του με το Ιράκ, εν μέρει για να προετοιμάσει το έδαφος για τη ροή ένοπλων κουρδικών δυνάμεων στο βόρειο Ιράν, δήλωσε μία από τις πηγές. Ισραηλινή πηγή δήλωσε ότι αυτές οι επιθέσεις πιθανόν να ενταθούν τις επόμενες μέρες.

Ωστόσο, οποιαδήποτε υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για μια κουρδική χερσαία δύναμη που θα αναλάμβανε να βοηθήσει στην εκδίωξη του ιρανικού καθεστώτος θα χρειαζόταν να είναι εκτεταμένη, ανέφεραν οι πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα. Μία από τις πηγές δήλωσε ότι οι Ιρακινοί Κούρδοι δεν διαθέτουν αυτή τη στιγμή την επιρροή ή τους πόρους που χρειάζονται για να υποστηρίξουν μια επιτυχημένη εξέγερση κατά της κυβέρνησης. Επιπλέον, οι ιρανικές κουρδικές παρατάξεις ζητούν πολιτικές εγγυήσεις από την κυβέρνηση Τραμπ πριν αποφασίσουν να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε εξέγερση, σύμφωνα με πηγή που είναι εξοικειωμένη με το ζήτημα.

Οι κουρδικές αντιπολιτευτικές ομάδες είναι επίσης κατακερματισμένες και ορισμένοι αξιωματούχοι του Τραμπ που έχουν εμπλακεί στις συζητήσεις για την υποστήριξή τους ανησυχούν για τα κίνητρά τους να βοηθήσουν τις ΗΠΑ.

“Έχεις μια ομάδα ανθρώπων που σκέφτονται τα δικά τους συμφέροντα, και το ερώτημα είναι αν η συμμετοχή τους ευθυγραμμίζεται με τα συμφέροντά τους” δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ.

Η μακρά ιστορία συνεργασίας των ΗΠΑ με τους Κούρδους

Οι Κούρδοι είναι μια εθνοτική μειονότητα χωρίς επίσημο κράτος. Σήμερα, εκτιμάται ότι υπάρχουν 25-30 εκατομμύρια Κούρδοι, οι περισσότεροι εκ των οποίων ζουν σε μια περιοχή που εκτείνεται σε μέρη της Τουρκίας, του Ιράκ, του Ιράν, της Συρίας και της Αρμενίας. Οι περισσότεροι Κούρδοι είναι Σουνίτες Μουσουλμάνοι, αλλά ο κουρδικός πληθυσμός έχει ποικιλία πολιτιστικών, κοινωνικών, θρησκευτικών και πολιτικών παραδόσεων, καθώς και διαφόρων διαλέκτων.

Πολλοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν ιδιωτικά προειδοποιήσει για την απογοήτευση των κουρδικών δυνάμεων από τη συνεργασία με τις ΗΠΑ στο παρελθόν, και τις συχνές καταγγελίες τους ότι έχουν εγκαταλειφθεί από τους Αμερικανούς.

«Υπάρχει ανησυχία ότι αν η εξέγερση αποτύχει και οι ΗΠΑ αποσυρθούν, αυτό θα ενισχύσει το αφήγημα της εγκατάλειψης των Κούρδων», δήλωσε ο Πλιτσάς. Ο πρώην υπουργός Άμυνας του Τραμπ, Τζιμ Μάτις, παραιτήθηκε εν μέρει επειδή ο Τραμπ κινήθηκε για να αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις από τη Συρία κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, κάτι που ο Μάτις θεωρούσε εγκατάλειψη των Κούρδων συμμάχων των ΗΠΑ εκεί.

Η CIA έχει μια μακρά και περίπλοκη ιστορία συνεργασίας με ιρακινές κουρδικές φατρίες που χρονολογείται από τις δεκαετίες που συμμετείχαν στον πόλεμο στο Ιράκ. Ο οργανισμός διαθέτει επί του παρόντος ένα παρατηρητήριο στο Ιρακινό Κουρδιστάν κοντά στα σύνορα με το Ιράν, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Οι ΗΠΑ διαθέτουν επίσης προξενείο στην Ερμπίλ, την πρωτεύουσα του Ιρακινού Κουρδιστάν, και Αμερικανοί και συμμαχικοί στρατιώτες σταθμεύουν εκεί στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά του ISIS.

Ορισμένοι Κούρδοι ήλπιζαν ότι σε αντάλλαγμα για τη συνεργασία τους με τις αμερικανικές δυνάμεις, η ημι-αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ θα κέρδιζε την ανεξαρτησία της, αν και αυτό δεν έγινε ποτέ πραγματικότητα.

Οι ΗΠΑ επίσης βασίστηκαν στις κουρδικές δυνάμεις στο πλαίσιο της εκστρατείας τους κατά των δυνάμεων του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και στη Συρία. Αυτό περιλάμβανε την ανάληψη της ευθύνης για την φύλαξη χιλιάδων κρατουμένων του ISIS σε αυτοσχέδιες φυλακές στο βόρειο τμήμα της χώρας.

Ωστόσο, νωρίτερα φέτος, η νέα κυβέρνηση της Συρίας, ξεκίνησε μια ταχεία στρατιωτική εκστρατεία για να ελέγξει τη βόρεια περιοχή της χώρας, η οποία περιλάμβανε επιθέσεις κατά του ISIS και την έξωση των κουρδικών δυνάμεων της Συριακής Δημοκρατικής Δύναμης (SDF). Αντιμετωπίζοντας αυτή την εκστρατεία, οι κουρδικές δυνάμεις εκκένωσαν και σταμάτησαν να φρουρούν τις φυλακές του ISIS όταν οι αμερικανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από τη χώρα. Τον Ιανουάριο, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τόμ Μπάρακ, δήλωσε ότι ο σκοπός της συμμαχίας των ΗΠΑ με την SDF είχε «στην ουσία λήξει».

Η προσφορά έγινε μέσω μιας υπηρεσίας κατασκοπείας μιας χώρας που δεν κατονομάζεται ανέφερε το δημοσίευμα, επικαλούμενο αξιωματούχους της Μέσης Ανατολής και αξιωματούχους από μια δυτική χώρα.

Πηγή από το υπουργείο Πληροφοριών του Ιράν απέρριψε το δημοσίευμα ως «απόλυτο ψέμα και ψυχολογικό πόλεμο εν μέσω πολέμου», σύμφωνα με το Tasnim News, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Όπως αναφέρουν οι New York Times, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, έπειτα από εκτεταμένη παρακολούθηση, παρείχαν στο Ισραήλ κρίσιμες και υψηλής ακρίβειας πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες ο Χαμενεΐ επρόκειτο να συμμετάσχει σε σύσκεψη υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων στην Τεχεράνη.

Την πληροφορία επιβεβαίωσαν και οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες εντόπισαν ότι η συνάντηση θα πραγματοποιούνταν στο συγκρότημα κατοικίας του Ιρανού ηγέτη. Αν και αρχικά θεωρούνταν ότι η σύσκεψη θα γινόταν το βράδυ, νεότερα στοιχεία αποκάλυψαν ότι θα λάμβανε χώρα νωρίτερα μέσα στην ημέρα, γεγονός που οδήγησε σε επίσπευση της επιχείρησης.

Βίντεο με τη στιγμή του βομβαρδισμού στο παλάτι που διέμενε ο  Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, το πρωί του Σαββάτου μετά από πλήγμα που δέχτηκε κατά την κοινή επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ, έδωσαν οι ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις. 

Βομβαρδισμός με δεκάδες βόμβες στο συγκρότημα

Σύμφωνα με πληροφορίες από ισραηλινές πηγές και το δίκτυο Channel 12, περίπου 30 βόμβες έπληξαν το συγκρότημα όπου βρισκόταν ο Χαμενεΐ, ο οποίος φέρεται να είχε μεταφερθεί σε υπόγειο χώρο τη στιγμή της επίθεσης.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι μυστικές υπηρεσίες εντόπισαν ταυτόχρονες συγκεντρώσεις κορυφαίων στελεχών, γεγονός που θεωρήθηκε στρατηγική ευκαιρία για την εξόντωσή του και την αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας.

Νεκρά μέλη της οικογένειάς του και κορυφαίοι στρατιωτικοί

Από το πλήγμα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχασαν τη ζωή τους και στενά συγγενικά πρόσωπα του Χαμενεΐ, μεταξύ των οποίων η κόρη του, ο γαμπρός του και η εγγονή του.

Παράλληλα, το Ιράν επιβεβαίωσε τον θάνατο κορυφαίων στρατιωτικών και πολιτικών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων:

• ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγός Μοχάμαντ Πακπούρ,
• ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, υποστράτηγος Σαγίντ Αμπντολραχίμ Μουσαβί,
• και ο ναύαρχος Αλί Σαμχανί, στενός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε επίσης ότι εξουδετερώθηκαν και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη που σχετίζονταν με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

«Γεια σας. Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) ακούει τη φωνή σας και θέλει να σας βοηθήσει. Στον παρακάτω οδηγό παρέχονται οι απαραίτητες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο σύστασης ασφαλούς εικονικής επαφής μαζί μας» τονίζεται στη λεζάντα.

سلام. سازمان اطلاعات مرکزی (CIA) صدای شما را می‌شنود و می‌خواهد به شما کمک کند. در ادامه، راهنمایی لازم در مورد چگونگی برقراری تماس مجازی امن با ما ارائه شده است. pic.twitter.com/Dfq4zomz1n

— CIA (@CIA) February 24, 2026

Το Newsweek διευκρινίζει εξαρχής ότι δεν υπάρχει επίσημος ή παγκοσμίως αποδεκτός κατάλογος ηγετών που «ανετράπησαν από τις ΗΠΑ», ενώ και η έννοια του «δικτάτορα» μεταβάλλεται ανάλογα με το πολιτικό και γεωγραφικό πλαίσιο, συχνά εργαλειοποιούμενη για λόγους σκοπιμότητας. Ωστόσο, τα ιστορικά παραδείγματα είναι αποκαλυπτικά.

• Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά περιστατικά είναι εκείνο του Μοχάμεντ Μοσαντέκ στο Ιράν. Στις 19 Αυγούστου 1953, η CIA, σε συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο, οργάνωσε πραξικόπημα που οδήγησε στην ανατροπή του εκλεγμένου πρωθυπουργού. Ο Μοσαντέκ δεν ήταν αυταρχικός ηγέτης, αλλά πολιτικός που τόλμησε να εθνικοποιήσει την ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία, πλήττοντας βρετανικά συμφέροντα. Η ανατροπή του άνοιξε τον δρόμο για την ενίσχυση της εξουσίας του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί.

Ανάλογο μοτίβο παρατηρείται στη Γουατεμάλα, όπου τον Ιούνιο του 1954 ανετράπη ο δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος Χακόμπο Άρμπενς. Οι μεταρρυθμίσεις του και η αριστερή του πολιτική προκάλεσαν έντονη ανησυχία στην Ουάσινγκτον, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου. Η επιχείρηση είχε την ενεργό στήριξη της CIA, οδηγώντας τη χώρα σε δεκαετίες αστάθειας και εμφύλιας σύγκρουσης.

Στο Ιράκ, τον Φεβρουάριο του 1963, η ανατροπή του Αμπντέλ Καρίμ Κασέμ συνδέθηκε, σύμφωνα με το περιοδικό, με αμερικανική υποστήριξη προς το στρατιωτικό σκέλος του Κόμματος Μπάαθ. Ο Κασέμ θεωρήθηκε απειλή λόγω της προσέγγισής του με τη Σοβιετική Ένωση και της αντιδυτικής του στάσης.

• Στην Κούβα, η αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων τον Απρίλιο του 1961 αποτελεί ένα από τα πιο ηχηρά φιάσκα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Στόχος ήταν η ανατροπή του Φιντέλ Κάστρο, όμως το εγχείρημα όχι μόνο απέτυχε, αλλά ενίσχυσε το κύρος του Κουβανού ηγέτη.

Το Newsweek αναφέρεται επίσης στον Νγκο Ντιν Ντιέμ στο Νότιο Βιετνάμ, αρχικά σύμμαχο των ΗΠΑ, ο οποίος ανετράπη και δολοφονήθηκε σε πραξικόπημα το 1963, όταν η Ουάσινγκτον έκρινε ότι δεν μπορούσε πλέον να διαχειριστεί τον πόλεμο. Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα αποκάλυψαν αργότερα τον ρόλο των ΗΠΑ στο παρασκήνιο.

Στην Καραϊβική, η αμερικανική εισβολή στη Γρενάδα το 1983 οδήγησε στην ανατροπή του στρατηγού Χάντσον Όστιν, ενώ στην Αϊτή ο Ζαν-Κλοντ Ντιβαλιέ εγκατέλειψε την εξουσία όταν οι ΗΠΑ απέσυραν την πολιτική και στρατιωτική τους στήριξη εν μέσω λαϊκών εξεγέρσεων.

• Η περίπτωση του Μανουέλ Νοριέγα στον Παναμά είναι ενδεικτική της κυνικότητας των διεθνών σχέσεων. Πρώην συνεργάτης της CIA, ανετράπη το 1989 με την επιχείρηση «Δίκαιος Σκοπός», συνελήφθη και φυλακίστηκε στις ΗΠΑ για διακίνηση ναρκωτικών.

Στον 21ο αιώνα, η εισβολή στο Ιράκ το 2003 οδήγησε στην πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, ενώ το 2011 οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, μέσω αεροπορικής και πληροφοριακής υποστήριξης.

Τέλος, η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Απόλυτη Αποφασιστικότητα», επαναφέρει το ερώτημα: πρόκειται για συνέχεια μιας ιστορικής στρατηγικής παρεμβάσεων ή για μια νέα φάση άμεσου αμερικανικού ελέγχου κρατών υπό το πρόσχημα της «ασφαλούς μετάβασης»; Το Newsweek αφήνει ανοιχτό το ερώτημα, υπενθυμίζοντας ότι η ιστορία σπάνια επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο — αλλά συχνά ομοιοκαταληκτεί.

Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση της υπόθεσης, πηγή της CIA στο εσωτερικό της κυβέρνησης της Βενεζουέλας παρακολουθούσε επί ημέρες, αλλά και κατά τις καθοριστικές ώρες πριν από την επιχείρηση, την ακριβή τοποθεσία και τις μετακινήσεις του Μαδούρο, παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο κρίσιμα δεδομένα στις αμερικανικές αρχές.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών παρείχε το αποφασιστικό υλικό που επέτρεψε στις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να προχωρήσουν στη σύλληψη, έχοντας συνεχή εικόνα της κατάστασης. Η επιτήρηση φέρεται να πραγματοποιούνταν μέσω στόλου μη επανδρωμένων drones χαμηλής παρατηρησιμότητας, που εξασφάλιζαν σχεδόν αδιάλειπτη κάλυψη πάνω από τη Βενεζουέλα, σε συνδυασμό με πληροφορίες από εσωτερικές πηγές εντός του κρατικού μηχανισμού.

Το εύρος και η ακρίβεια της παρακολούθησης, σύμφωνα με τις ίδιες διαρροές, αναδεικνύουν το βάθος της διείσδυσης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και τον κομβικό ρόλο της CIA στην επιχείρηση που κατέληξε στη σύλληψη του προέδρου της χώρας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η αναφορά ότι η συγκεκριμένη πηγή, η οποία φέρεται να ανήκε στον στενό κύκλο του Μαδούρο, δεν χρειάστηκε έντονες πιέσεις για να συνεργαστεί. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά από αμερικανικές πηγές, υπήρχαν «50 εκατομμύρια λόγοι» για να το πράξει, σε μια σαφή αναφορά στην επικήρυξη που έχει τεθεί το τελευταίο διάστημα σε βάρος του προέδρου της Βενεζουέλας από το Λευκό Οίκο και τον Ντόναλντ Τραμπ.

Με βάση τα έως τώρα στοιχεία, ο Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του αναμένεται να οδηγηθούν ενώπιον δικαστικών αρχών στη Νέα Υόρκη, πιθανότατα τη Δευτέρα, προκειμένου να τους απαγγελθούν νέες κατηγορίες.

Το κατηγορητήριο, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν ταυτίζεται με εκείνο του 2020, ενώ περισσότερες λεπτομέρειες αναμένεται να δοθούν στη δημοσιότητα σήμερα το απόγευμα (18:00 ώρα Ελλάδας), κατά τη διάρκεια επίσημης συνέντευξης Τύπου του Λευκού Οίκου.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της CIA και συγκλίνουσες αξιολογήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ, οι ρωσικές επιδιώξεις ενδέχεται να υπερβαίνουν ακόμη και τα ουκρανικά σύνορα, προκαλώντας αυξανόμενη ανησυχία σε Ευρώπη και ΝΑΤΟ.

Όπως αναφέρουν έξι πηγές με γνώση των αμερικανικών αξιολογήσεων, οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ προειδοποιούν ότι ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει εγκαταλείψει το αρχικό του σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει την κατάκτηση ολόκληρης της Ουκρανίας και, μακροπρόθεσμα, την ανασύσταση σφαιρών επιρροής της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ακόμη και σε κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.

Οι εκτιμήσεις αυτές παραμένουν αμετάβλητες από το 2022, όταν ξεκίνησε η πλήρους κλίμακας εισβολή, και ευθυγραμμίζονται με τις αναλύσεις ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και υπηρεσιών ασφαλείας.

«Οι πληροφορίες ήταν πάντα ότι ο Πούτιν θέλει περισσότερα», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Reuters ο Μάικ Κουίγκλι, Δημοκρατικός βουλευτής και μέλος της Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής. «Οι Ευρωπαίοι το πιστεύουν ακράδαντα. Οι Πολωνοί είναι απολύτως πεπεισμένοι. Οι χώρες της Βαλτικής θεωρούν ότι θα είναι οι πρώτες».

Η Ρωσία ελέγχει σήμερα περίπου το 20% της ουκρανικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου μέρους του Ντονμπάς, τμημάτων των περιφερειών Ζαπορίζια και Χερσώνα, καθώς και της Κριμαίας, στρατηγικής σημασίας για τη Μαύρη Θάλασσα.

Την ώρα που οι διαπραγματευτές επιδιώκουν συμφωνία τερματισμού του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να πιέζει το Κίεβο να αποσυρθεί από περιοχές του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει, στο πλαίσιο ενός σχεδίου ειρήνης. Μια τέτοια απαίτηση απορρίπτεται κατηγορηματικά τόσο από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι όσο και από την πλειονότητα της ουκρανικής κοινωνίας.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει σημειώσει «τεράστια πρόοδο» προς μια ειρηνευτική συμφωνία, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει τις εκθέσεις των υπηρεσιών πληροφοριών.

Στο τραπέζι των συνομιλιών, που διεξάγονται με τη συμμετοχή ΗΠΑ, Ουκρανίας, Ρωσίας και Ευρωπαίων εταίρων, έχει τεθεί πακέτο ισχυρών εγγυήσεων ασφάλειας για την Ουκρανία. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, προβλέπεται:

• ανάπτυξη ευρωπαϊκής δύναμης ασφαλείας εντός και γύρω από την Ουκρανία,
• αμερικανική υποστήριξη σε πληροφορίες και αεροπορικές περιπολίες,
• επικύρωση της συμφωνίας από τη Γερουσία των ΗΠΑ.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν οι εγγυήσεις αυτές συνδέονται με παραχώρηση εδαφών, κάτι που ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα αποκλείσει.

Ο ίδιος ο Πούτιν δήλωσε ότι είναι «έτοιμος να συζητήσει την ειρήνη», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οι όροι του πρέπει να γίνουν αποδεκτοί, επικαλούμενος τη ρωσική στρατιωτική προέλαση. Παράλληλα, έχει απορρίψει κατηγορηματικά την παρουσία ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία.

Την αβεβαιότητα συνοψίζει δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο:
«Δεν ξέρω αν ο Πούτιν θέλει να κάνει μια συμφωνία ή αν θέλει να πάρει ολόκληρη τη χώρα. Αυτά είναι πράγματα που έχει πει ανοιχτά».

Δεν ήταν ποτέ επίσημες στρατιωτικές δυνάμεις ούτε αφγανικές ούτε αμερικανικές, αλλά κάτι ενδιάμεσο: μηχανισμοί εκχώρησης ισχύος σε επιλεγμένους Αφγανούς μαχητές για να επιχειρούν εκεί όπου ο αμερικανικός στρατός δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να εμφανιστεί ανοιχτά.

Οι Zero Units λειτούργησαν με βάση την αρχή της απόλυτης μυστικότητας. Οι επιχειρήσεις τους πραγματοποιούνταν κυρίως τη νύχτα, συχνά υπό την καθοδήγηση Αμερικανών αξιωματούχων, με στόχο την καταδίωξη των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα σε περιοχές που το κανονικό στρατιωτικό πλαίσιο δεν επέτρεπε να πατήσει. Η CIA τους παρείχε εκπαίδευση, εξοπλισμό, πληροφορίες και διοικητική καθοδήγηση, ενώ η NDS προσέφερε το ανθρώπινο δυναμικό και τη νομική κάλυψη. Το αποτέλεσμα ήταν μια δομή που λειτουργούσε στο ημίφως, μακριά από διεθνείς κανόνες και τυπικές διαδικασίες λογοδοσίας.

Οι νυχτερινές επιδρομές των Zero Units ήταν γρήγορες, αιφνιδιαστικές και συχνά θανατηφόρες. Στην πράξη όμως, συνοδεύονταν από παράπλευρες απώλειες, εκτελέσεις που δεν διερευνήθηκαν ποτέ, συλλήψεις αμάχων και βασανισμούς. Δημιουργήθηκε μια κουλτούρα ασυλίας, όπου οι συνέπειες των πράξεων αυτών δεν αναλογούνταν σε κανέναν συγκεκριμένα. Το «μαύρο κουτί» της δράσης τους περιλαμβάνει όχι μόνο τις επιχειρήσεις αλλά και τη φύση της ίδιας της μονάδας: η πολιτική ευθύνη της CIA τέμνεται με την επιχειρησιακή ανεξαρτησία των Αφγανών μαχητών, αφήνοντας πίσω μια θολή εικόνα σχετικά με το ποιος έδινε εντολές και ποιος ήταν υπόλογος για τις συνέπειες.

Με την πτώση της Καμπούλ και την κατάρρευση της αφγανικής κυβέρνησης, οι Zero Units διαλύθηκαν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τα μέλη τους θεωρήθηκαν προδότες από τους Ταλιμπάν και πολλοί έγιναν στόχος εκτελέσεων. Η Ουάσινγκτον προσπάθησε να δημιουργήσει διαύλους εκκένωσης, μεταφέροντας πολλούς πρώην μαχητές και τις οικογένειές τους στις ΗΠΑ ή σε χώρες-συμμάχους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Η διαδικασία αυτή έγινε βιαστικά, χωρίς πλήρη επιχειρησιακά αρχεία, ενώ οι ψυχολογικές επιπτώσεις του πολέμου σε αυτούς τους ανθρώπους δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς.

Το αποτέλεσμα σήμερα είναι μια νέα πραγματικότητα: χιλιάδες πρώην μαχητές με εμπειρία σε επιχειρήσεις υψηλής βίας βρίσκονται διασκορπισμένοι στη Δύση. Η πρόσφατη επίθεση στην Ουάσινγκτον επανέφερε το ζήτημα της διαχείρισης αυτής της κοινότητας. Αναδεικνύεται έτσι ένα κενό στην παρακολούθηση, στην ψυχολογική υποστήριξη και στην κοινωνική ένταξη των πρώην μαχητών. Η συζήτηση για τις Zero Units δεν αφορά πλέον τα πεδία μάχης του Αφγανιστάν αλλά τις δυτικές κοινωνίες που φιλοξενούν αυτούς τους ανθρώπους και το πώς μπορούν να διαχειριστούν τον κίνδυνο επαναδραστηριοποίησης ή ψυχολογικών τραυμάτων.

Οι Zero Units δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική μονάδα. Ήταν η εκδήλωση ενός πολέμου με «θολούς» κανόνες, χωρίς σαφή όρια ευθύνης και με πραγματική βία που σημάδεψε ζωές και κοινωνίες. Μετατόπισαν την ευθύνη από τον αμερικανικό στρατό σε παραστρατιωτικές δυνάμεις, και σήμερα η ευθύνη των συνεπειών τους μεταφέρεται στις κοινωνίες που τους απορρόφησαν. Ο θεσμικός έλεγχος δεν υπήρξε ούτε κατά τη διάρκεια της δράσης τους ούτε μετά τη διάλυσή τους, αφήνοντας ένα ανοιχτό πεδίο για μελλοντικές κρίσεις πολύ πιο σοβαρές από το περιστατικό στην Ουάσινγκτον.

Η ιστορία των Zero Units είναι ταυτόχρονα πολιτική, ανθρωπιστική και θεσμική. Θέτει ερωτήματα για τη διαφάνεια των μυστικών επιχειρήσεων, για την ευθύνη των κρατών, και για τις κοινωνίες που καλούνται να εντάξουν πρώην μαχητές σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από αυτόν στον οποίο εκπαιδεύτηκαν να δρουν. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην ασφάλεια· αφορά και την ηθική και την ικανότητα της Δύσης να αντιμετωπίσει το κόστος ενός πολέμου που δεν τελείωσε ποτέ πραγματικά. Η μεγάλη σκιά των Zero Units εξακολουθεί να πλανάται, υποδεικνύοντας ότι οι συνέπειες των πολέμων δεν μένουν στα πεδία μάχης αλλά ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στις κοινωνίες που επιλέγουν να τους φιλοξενήσουν.

Με πληροφορίες από το CBS

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν οι New York Times, ο Τραμπ έχει εγκρίνει σχέδια της CIA για μυστικές ενέργειες εντός της Βενεζουέλας, επιχειρήσεις που ενδέχεται να προετοιμάζουν “πεδίο μάχης” για περαιτέρω δράση.

Παράλληλα, έχει δώσει άδεια για νέο γύρο παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων, οι οποίες οδήγησαν σε πρόταση του Νικολάς Μαδούρο να παραιτηθεί μετά από καθυστέρηση δύο ετών —πρόταση που ο Λευκός Οίκος απέρριψε.

Δεν είναι σαφές τι θα περιλαμβάνουν οι μυστικές επιχειρήσεις ούτε πότε θα πραγματοποιηθούν. Ο Τραμπ δεν έχει εγκρίνει ανάπτυξη μάχιμων δυνάμεων στο έδαφος της Βενεζουέλας, οπότε η επόμενη φάση κλιμάκωσης θα μπορούσε να είναι δολιοφθορές, κυβερνοεπιχειρήσεις ή ψυχολογικές/πληροφοριακές επιχειρήσεις.

Ο πρόεδρος δεν έχει λάβει απόφαση για την ευρύτερη πορεία δράσης ούτε έχει διατυπώσει δημόσια τον τελικό του στόχο, πέρα από την καταπολέμηση των καρτέλ ναρκωτικών.

Επιτελικά και στρατιωτικά στελέχη της CIA έχουν προετοιμάσει πολλαπλές επιλογές για διαφορετικά σενάρια.

Ειδικότερα, έχουν καταρτίσει λίστες πιθανών σημείων διακίνησης ναρκωτικών προς στοχοποίηση. Το Πεντάγωνο σχεδιάζει επίσης επιθέσεις σε στρατιωτικές μονάδες που βρίσκονται κοντά στον Μαδούρο.

Ο Τραμπ πραγματοποίησε δύο συσκέψεις στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου την περασμένη εβδομάδα για να εξετάσει επιλογές.

Οποιαδήποτε μυστική ενέργεια της CIA πιθανότατα θα προηγηθεί στρατιωτικών πληγμάτων.

Την ίδια στιγμή που ο Τραμπ έχει ζητήσει από τη CIA να προετοιμάσει πολλαπλές μυστικές επιχειρήσεις, έχει επίσης ανοίξει παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις με τον Μαδούρο, μετά τη διακοπή επαφών τον περασμένο μήνα.

Σε αυτές τις άτυπες συνομιλίες, ο Μαδούρο έχει δείξει ότι είναι πρόθυμος να προσφέρει πρόσβαση στον πετρελαϊκό πλούτο της χώρας σε αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες.

Το Καράκας αντέδρασε χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις του ρεπουμπλικάνου παραβίαση του διεθνούς δικαίου και απόπειρα νομιμοποίησης επιχείρησης «αλλαγής καθεστώτος», με σκοπό την υφαρπαγή του πετρελαϊκού πλούτου της χώρας.

«Η μόνιμη αντιπροσωπεία μας στον ΟΗΕ θα εκφράσει τη διαμαρτυρία μας για αυτό στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στον Γενικό Γραμματέα αύριο (σ.σ. σήμερα Πέμπτη), απαιτώντας λογοδοσία από την κυβέρνηση των ΗΠΑ», τόνισε μέσω Telegram ο υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας Ιβάν Χιλ.

Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας New York Times, που επικαλέστηκε αμερικανούς αξιωματούχους ενήμερους σχετικά, διαβαθμισμένο έγγραφο της κυβέρνησης Τραμπ εγκρίνει μυστικές επιχειρήσεις της CIA στη Βενεζουέλα και ευρύτερα στην Καραϊβική, με σκοπό για να πέσει ο Νικολάς Μαδούρο.

Η Ουάσιγκτον κατηγορεί τον πρόεδρο της Βενεζουέλας την κυβέρνησή του πως διευθύνουν καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών με προορισμό την αγορά των ΗΠΑ και, νωρίτερα φέτος, διπλασίασε στα 50 εκατομμύρια δολάρια την αμοιβή που προσφέρει για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψη του κ. Μαδούρο. Το Καράκας διαψεύδει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς αυτούς.

Ερωτηθείς γιατί ενέκρινε επιχειρήσεις της αμερικανικής υπηρεσίας κατασκοπείας στη Βενεζουέλα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στην παράνομη μετανάστευση και στη διακίνηση ναρκωτικών.

«Για δυο λόγους», είπε ο ρεπουμπλικάνος. «Πρώτον, άδειασαν τις φυλακές τους στις ΗΠΑ», υποστήριξε, προσθέτοντας πως εστάλησαν κρατούμενοι «μέσω των συνόρων», καθώς «είχαμε ανοικτά σύνορα». Και «το άλλο είναι τα ναρκωτικά», πρόσθεσε.

Δεν παρουσίασε καμιά απόδειξη για τον ισχυρισμό ότι το Καράκας στέλνει πρώην κρατούμενους στη χώρα του.

Πρόσθεσε πως «εξετάζει» την έναρξη χερσαίων πληγμάτων εναντίον διακινητών ναρκωτικών στην επικράτεια της Βενεζουέλας. «Δεν θέλω να πω περισσότερα, αλλά εξετάζουμε το έδαφος επί του παρόντος, επειδή ελέγχουμε πολύ καλά τη θάλασσα», είπε.

Προχθές Τρίτη, ανακοίνωνε ότι ακόμη έξι φερόμενοι ως διακινητές ναρκωτικών σκοτώθηκαν σε νέο αμερικανικό πυραυλικό πλήγμα εναντίον πλεούμενου στα ανοικτά της Βενεζουέλας· επρόκειτο για τουλάχιστον το πέμπτο γνωστό τέτοιο πλήγμα από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Τουλάχιστον 27 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στα πλήγματα αυτά, με βάση όσα έχουν ανακοινωθεί από την αμερικανική κυβέρνηση.

Η νομιμότητα των επιχειρήσεων αυτών, σε ξένα ή διεθνή ύδατα, χωρίς οι ύποπτοι να συλληφθούν ή να ανακριθούν, εγείρει αμφισβητήσεις και προκαλεί αντεγκλήσεις.

Στο Καράκας, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Μαδούρο καταδίκασε «τα πραξικοπήματα» που ενορχηστρώνονται από τη CIA.

«Όχι στον πόλεμο στην Καραϊβική (…) Όχι στην αλλαγή καθεστώτος, που μας θυμίζει τους ατελείωτους αποτυχημένους πολέμους στο Αφγανιστάν, στο Ιράν, στο Ιράκ (…) Όχι στα πραξικοπήματα που υποκινούνται από τη CIA», είπε ο κ. Μαδούρο, καθώς η Ουάσιγκτον έχει έχουν αναπτύξει από τις αρχές Σεπτεμβρίου αρμάδα οκτώ πολεμικών πλοίων, συμπεριλαμβανομένων αποβατικών με πεζοναύτες, και πυρηνοκίνητο υποβρύχιο ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας, καθώς και προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη στο Πουέρτο Ρίκο, επισήμως στο πλαίσιο επιχείρησης κατά της διακίνησης ουσιών.

Η CIA έχει μακρά ιστορία μυστικών επιχειρήσεων στη Λατινική Αμερική, ιδίως κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου.

Ο κ. Μαδούρο απαρίθμησε τα πραξικοπήματα με «30.000 εξαφανισμένους στην Αργεντινή», στο πραξικόπημα του Αουγκούστο Πινοτσέτ τη Χιλή «με 5.000 νέους δολοφονημένους κι εξαφανισμένους», προσθέτοντας: «ως πότε θα γίνονται πραξικοπήματα της CIA; Η Λατινική Αμερική δεν τα θέλει, δεν τα χρειάζεται και τα απορρίπτει».

Αντιδρώντας στην ανάπτυξη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στην οποία βλέπει «στρατιωτική απειλή», το Καράκας διεξάγει γυμνάσια των δικών του ενόπλων δυνάμεων και έχει κινητοποιήσει εφεδρείες. Για τον πρόεδρο Μαδούρο, η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τη διακίνηση ναρκωτικών ως πρόσχημα για την επιβολή «αλλαγής καθεστώτος» στη χώρα του, για να βάλει στο χέρι τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας του, που συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα στον πλανήτη.

Ερωτηθείς συγκεκριμένα αν έχει διατάξει την «εξουδετέρωση» του κ. Μαδούρο, ο κ. Τραμπ απέφυγε να δώσει ξεκάθαρη απάντηση. «Αυτή που μου κάνετε είναι γελοία ερώτηση. Όχι στ’ αλήθεια γελοία (…), αλλά δεν θα ήταν γελοίο από πλευράς μου να απαντήσω;».