Συζήτησαν τις εξελίξεις στην εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή καθώς και το πως πρέπει να αντιδράσει η Ε.Ε. και η διεθνής κοινότητα.

Ο κ. Ανδρουλάκης εξέφρασε την αλληλεγγύη και τη στήριξη του στον Κυπριακό Ελληνισμό και επισήμανε ότι ο μόνος δρόμος για την αποκλιμάκωση είναι η διπλωματία και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου.

Ο Έλληνας Υπουργός Άμυνας σημείωσε ότι «οι στιγμές για την ευρύτερη περιοχή μας είναι δύσκολες, όμως η Ελλάδα θέλει να δηλώσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ο οποίος ενέχει και συμβολισμό και ουσία, την πρόθεση της να παράσχει κατά το δυνατό, μέσα στα πλαίσια των δυνάμεων και των δυνατοτήτων της, όποια βοήθεια μπορεί στην Κύπρο και στον κυπριακό λαό». Πρόσθεσε ότι θα συζητήσει με τον ομόλογο του Βασίλη Πάλμα τα πρακτικά μέρη αυτής της βοήθειας και θα δουν τι άλλο μπορούν να κάνουν. «Είμαστε συνολικά και απολύτως στην διάθεση σας», υπογράμμισε.

Νίκος Χριστοδουλίδης: Σας ευχαριστώ δημόσια για την άμεση ανταπόκριση στο αίτημά μας

«Κύριε υπουργέ, φίλε Νίκο, καλωσόρισες στην Κύπρο. Θέλω δημόσια εκ μέρους του κυπριακού λαού να ευχαριστήσω τόσο τον πρωθυπουργό όσο και σένα προσωπικά για την άμεση ανταπόκριση στο αίτημά μας σε μια δύσκολη στιγμή για την Κυπριακή Δημοκρατία», τόνισε ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, υποδεχόμενος τον Νίκο Δένδια στο Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας.

«Η Ελλάδα δηλώνει για μία ακόμη φορά παρούσα μια κίνηση ιδιαίτερη και ουσιαστικής αλλά και συμβολικής σημασίας. Μια κίνηση η οποία ανοίγει το δρόμο για την ευρωπαΐκή ένωση. Για την δική σας άμεση ανταπόκριση ακολουθούν κι άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Μίλησα με τον Γάλλο πρόεδρο υπήρξε ανταπόκριση, είμαι σε επαφή με τον καγκελάριο της Γερμανίας και την πρωθυπουργό της Ιταλίας και αυτό δείχνει και τροπο Τον οποίο ανοίγει η Ελλάδα για το πως η ευρωπαΐκή ένωση πρέπει να τα αποκρίνεται», υπογράμμισε.

«Η Κυπριακή Δημοκρατία όπως και η Ελλάδα αποδεικνύουμε στην πράξη ότι δεν είμαστε μέρος του προβλήματος Αλλά μέρος της λύσης. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία που έχουμε να αντιμετωπίσουμε από κοινού ευελπιστούμε ότι σύντομα θα την κρατήσουν συνθήκες ομαλές στην περιοχή, μία περιοχή που Παρά τις πολλές προκλήσεις έχει και πολλές ευκαιρίες οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν μέσα από την συνεργασία. Ελλάδα και Κύπρος έχουν αποδείξει στην πράξη ότι αυτό επιδιώκουν», επισήμανε.

Φρεγάτες και μαχητικά

Μαζί με τον Νίκο Δένδια βρίσκεται στην Κύπρο και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Χούπης καθώς όπως είπε χθες ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, «διαβεβαίωσα τον κ. Πάλμα (σ.σ. υπουργός Εθνικής Άμυνας Κύπρου) ότι η Ελλάδα, καθ’ όλη τη διάρκεια της παρούσας κρίσης, θα συμβάλει με κάθε δυνατό τρόπο στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ώστε να αντιμετωπιστούν οι απειλές και οι παράνομες ενέργειες στο έδαφός της».

H αποστολή των φρεγατών «Κίμων» και «Ψαρά» καθώς και ζεύγους F-16 στην Κύπρο, μετά τη δεύτερη επίθεση με drone, αποκτά σαφές επιχειρησιακό αποτύπωμα, με στόχο την ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντι-drone άμυνας του νησιού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία της «Ψαρά», η οποία φέρει το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος» για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες αεράμυνας περιοχής της «Κίμων» και την εναέρια κάλυψη των F-16.

Η φρεγάτα «Κίμων», πρώτης γραμμής μονάδα τύπου FDI HN (Belharra) του Πολεμικού Ναυτικού, αποτελεί την πιο σύγχρονη αντιαεροπορική πλατφόρμα του ελληνικού στόλου. Διαθέτει 32 κελιά κάθετης εκτόξευσης για πυραύλους Aster 30, οι οποίοι παρέχουν δυνατότητα αεράμυνας περιοχής μεγάλης εμβέλειας.

Εξοπλίζεται με το ραντάρ Sea Fire τεχνολογίας AESA, ικανό για ταυτόχρονη παρακολούθηση πολλαπλών εναέριων στόχων, καθώς και με προηγμένο σύστημα μάχης. Η συγκεκριμένη διαμόρφωση επιτρέπει στη «Κίμων» να λειτουργεί ως κόμβος αντιαεροπορικής κάλυψης σε ευρύτερη ακτίνα, όχι μόνο για το ίδιο το πλοίο αλλά και για την περιοχή επιχειρήσεων.

Η συγκεκριμένη πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει κάλυψη αεράμυνας σε ευρύτερη ακτίνα, κάτι που συνδέεται άμεσα με την αποστολή ενίσχυσης της αεράμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η φρεγάτα «Ψαρά» (κλάσης MEKO 200HN) διαθέτει πυραύλους ESSM για αντιαεροπορική άμυνα μέσης εμβέλειας, σύστημα CIWS Phalanx για εγγύς προστασία και ολοκληρωμένα ραντάρ επιτήρησης.

Ιδιαίτερη σημασία, ωστόσο, έχει η παρουσία του ελληνικής ανάπτυξης συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος», που έχει ενσωματωθεί σε μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού.

Το «Κένταυρος», που αναπτύχθηκε από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, είναι σύστημα παρεμβολών (soft-kill) σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV). Εντοπίζει και παρεμβάλλει τα σήματα επικοινωνίας και καθοδήγησης των drones, διακόπτοντας τη λειτουργία τους χωρίς χρήση πυρών.

Σε περιβάλλον όπου οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα μέσα αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό των σύγχρονων συγκρούσεων, η παρουσία του συγκεκριμένου συστήματος αποκτά αυξημένη επιχειρησιακή σημασία.

• Τα δύο ζευγη των F-16 που αναπτύσσονται είναι διαμόρφωσης Viper (Block 72), η πλέον σύγχρονη έκδοση του τύπου στην Πολεμική Αεροπορία.

Τα F-16 Viper διαθέτουν ραντάρ AESA AN/APG-83, το οποίο προσφέρει σημαντικά αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού και παρακολούθησης στόχων σε σχέση με παλαιότερες εκδόσεις. Το σύστημα επιτρέπει ταυτόχρονη εμπλοκή πολλαπλών εναέριων απειλών και βελτιωμένη επίγνωση τακτικής κατάστασης.

Είναι πιστοποιημένα για χρήση πυραύλων αέρος-αέρος AIM-120 AMRAAM μέσης εμβέλειας και AIM-9 Sidewinder μικρής εμβέλειας, ενώ μπορούν να εκτελέσουν αποστολές αναχαίτισης και εναέριας περιπολίας (Combat Air Patrol).

Η παρουσία τους προσθέτει κινητή και ευέλικτη διάσταση στην αεράμυνα, λειτουργώντας συμπληρωματικά με τις ναυτικές μονάδες και δημιουργώντας επιπλέον επίπεδο εναέριας κάλυψης.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Αντίθετα, τις μεσημεριανές ώρες η διείσδυση ΑΠΕ μπορεί να ξεπερνά το 60% της ζήτησης και συχνά υπάρχει περίσσεια παραγωγής που είτε περικόπτεται είτε εξάγεται σε χαμηλή τιμή. Χωρίς αποθήκευση ενέργειας, η πράσινη ενέργεια δεν μεταφέρεται χρονικά στη νυχτερινή φόρτιση. Συνεπώς, το «μηδενικό αποτύπωμα» δεν εξαρτάται από το όχημα, αλλά από το ενεργειακό σύστημα.

Ανάλυση του Reuters έδειξε ότι για να είναι ουσιαστικά πιο οικολογικό ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο από ένα συμβατικό, θα πρέπει να το οδηγήσει κανείς πρώτα για πάνω από 50.000 χιλιόμετρα για να εξαλειφθεί το αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα που προκύπτει από την κατασκευή του (μπαταρίες κλπ).

Ορισμένοι είναι ακόμη λιγότερο θετικοί. Ο ερευνητής Damien Ernst από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης κατέληξε βάσει δεδομένων στο ότι για να μηδενιστεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα για ένα ηλεκτρικό όχημα πρέπει αυτό να διανύσει πρώτα μεταξύ 67.000 και 151.000 χλμ. Παράλληλα, άλλες ομάδες συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν είναι αναγκαστικά πιο οικολογική. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Πετρελαίου (API), το οποίο αντιπροσωπεύει περισσότερες από 600 εταιρείες στη βιομηχανία πετρελαίου, αναφέρει στον ιστότοπό του πως «Διάφορες μελέτες δείχνουν ότι, κατά τον κύκλο ζωής ενός οχήματος, διαφορετικοί κινητήρες αυτοκινήτων οδηγούν, τελικά, σε παρόμοιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου».

Αν δούμε το οικονομικό σκέλος, ένα τυπικό ημερήσιο προφίλ ταξί περίπου 100 χιλιομέτρων απαιτεί γύρω στις 20 kWh για ένα μεσαίο ηλεκτρικό ΤΑΧΙ. Με τιμή φόρτισης περίπου 0,50€/kWh, το ημερήσιο κόστος φτάνει τα 10€. Ένα diesel ταξί που καταναλώνει 6,6 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα με τιμή καυσίμου περίπου 1,55€/λίτρο (σημερινές τιμές) οδηγεί επίσης σε ημερήσιο κόστος περίπου 10€.

Στην πράξη, το λειτουργικό ενεργειακό κόστος μπορεί να είναι παρόμοιο, ειδικά όταν η φόρτιση γίνεται εκτός φθηνού νυχτερινού τιμολογίου ή μέσω ταχυφορτιστών.

Το ηλεκτρικό όχημα έχει σαφώς χαμηλότερες ανάγκες μηχανικής συντήρησης λόγω λιγότερων κινούμενων μερών, όμως μετά από 7 έως 8 χρόνια έντονης επαγγελματικής χρήσης θα απαιτηθεί αντικατάσταση της μπαταρίας του οχήματος, με κόστος που μπορεί να ξεκινά από 7.000€ και να ξεπερνά τις 10.000€. Για έναν επαγγελματία οδηγό και ιδιοκτήτη αυτό λειτουργεί ως καθυστερημένο κόστος που συχνά εξανεμίζει τα οφέλη των επιδοτήσεων και της μειωμένης συντήρησης από το επιδοτούμενο πρόγραμμα “Πράσινο ΤΑΧΙ”.

Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι τα ίδια τα ηλεκτρικά οχήματα , αλλά η έλλειψη ενεργειακής αποθήκευσης και υποδομών. Η ηλεκτροκίνηση αποδίδει ουσιαστικά όταν υπάρχει πλεονάζουσα πράσινη ενέργεια που μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί όταν χρειάζεται, σε συνδυασμό με έξυπνη φόρτιση. Σε χώρες όπως η Νορβηγία, η Σουηδία και η Δανία, όπου υπάρχει υψηλή παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας όλο το 24ωρο και ισχυρή επένδυση σε αποθήκευση και δίκτυα, το ηλεκτρικό όχημα φορτίζει πράγματι με χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα.

Στην Ελλάδα όμως απουσιάζουν ακόμη εκτεταμένες υποδομές ταχυφόρτισης σε πιάτσες ταξί, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και χρονική εξισορρόπηση της πράσινης παραγωγής. Χωρίς αυτά, η ηλεκτροκίνηση κινδυνεύει να μεταφέρει απλώς τις εκπομπές από την εξάτμιση στο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ηλεκτροκίνηση δεν είναι μύθος, αλλά ο τρόπος εφαρμογής της μπορεί να δημιουργεί την ψευδαίσθηση μηδενικού αποτυπώματος. Για να γίνει πραγματικά βιώσιμη για τα ταξί στην Ελλάδα απαιτείται αποθήκευση πράσινης ενέργειας, έξυπνη χρονική φόρτιση, δίκτυο ταχυφορτιστών και περαιτέρω αλλαγή του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Μέχρι τότε, η μετάβαση δεν αποτελεί μόνο τεχνολογικό ζήτημα, αλλά κυρίως ενεργειακό και υποδομικό.

Άρα μέχρι να γίνουμε η Σκανδιναβία του Νότου, έχουμε ακόμα δρόμο, και δεν χρειάζεται εδώ και τώρα να βάλουμε την δήθεν πράσινη θηλιά στους ιδιοκτήτες ΤΑΧΙ αφού η χώρα δεν είναι έτοιμη, ούτε υποδομιακά, ούτε ενεργειακά αναφορικά με το πρασίνισμα του ηλεκτροπαραγωγικού μείγματος που θα αποδίδει 24 ώρες το 24ωρο

*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Το βασικό πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι μόνο ότι οι πολίτες έχουν χαμηλότερα εισοδήματα, αλλά ότι η ενέργεια παραμένει δομικά ακριβή. Η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα — φυσικό αέριο και πετρέλαιο — καθιστά τη χώρα ευάλωτη στις διεθνείς κρίσεις και στις διακυμάνσεις των τιμών. Αυτό σημαίνει ότι κάθε γεωπολιτική ένταση μετατρέπεται σχεδόν αυτόματα σε κοινωνική κρίση στο εσωτερικό.

Επομένως, η ουσιαστική αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας περνά μέσα από την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η πλήρης εγκατάλειψη του λιγνίτη αποδείχθηκε βεβιασμένη επιλογή. Η επιστροφή σε αυτόν δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν, αλλά αξιοποίηση του με σύγχρονους όρους. Μονάδες νέας γενιάς, με τεχνολογία υψηλής απόδοσης και χαμηλότερων εκπομπών, (τεχνολογία CCUS), όπως η Πτολεμαΐδα 5, μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός πιο ισορροπημένου ενεργειακού μείγματος. Ο εκσυγχρονισμός υφιστάμενων σταθμών, όπως η Πτολεμαΐδα 5 και η ανάπτυξη νέων, πιο αποδοτικών λιγνιτικών μονάδων μπορεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, μειώνοντας την ανάγκη εισαγωγών και περιορίζοντας την έκθεση της χώρας στις διεθνείς αγορές καυσίμων. Επισημαίνεται ότι η ρήτρα εκπομπών CO2 τέτοιων μονάδων είναι η ίδια με αυτές τις μονάδες ανοικτού κύκλου που καίνε το εισαγόμενο φυσικό αέριο.

Παράλληλα, η ενεργειακή στρατηγική οφείλει να στραφεί πιο δυναμικά σε εγχώριες, σταθερές και όχι στοχαστικής φύσεως πηγές όπως η βιομάζα και η γεωθερμία. Πρόκειται για ενεργειακές λύσεις που μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά προς τις ανανεώσιμες πηγές, παρέχοντας συνεχή παραγωγή και ενισχύοντας την ενεργειακή αυτάρκεια.

Ειδικά σε αγροτικές και περιφερειακές περιοχές, μονάδες βιομάζας μπορούν να συνδυάσουν την παραγωγή ενέργειας με την τοπική ανάπτυξη, μειώνοντας ταυτόχρονα το ενεργειακό κόστος για τις τοπικές κοινωνίες. Αξίζει να αναφερθεί ότι κάθε χρόνο πετιούνται σε χωματερές πολύτιμη βιομάζας αξίας περίπου 85 εκατ. ευρώ. Χρήματα που μπορούσαν να αξιοποιηθούν στον πρωτογενή τομέα. Η γεωθερμία, από την άλλη, παραμένει υποαξιοποιημένη στην Ελλάδα, παρότι μπορεί να προσφέρει σταθερή θερμική και ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εξάρτηση από εισαγωγές.

Η μείωση της χρήσης πετρελαίου και φυσικού αερίου πρέπει να αποτελέσει στρατηγικό στόχο και όχι απλώς περιβαλλοντική επιδίωξη. Όσο η θέρμανση και η ηλεκτροπαραγωγή βασίζονται σε εισαγόμενα καύσιμα, η ενεργειακή ένδεια θα αναπαράγεται. Η αντικατάσταση αυτών των πηγών με εγχώριες μορφές ενέργειας — σε συνδυασμό με την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών και τη διεύρυνση της αποκεντρωμένης παραγωγής — μπορεί να μειώσει δραστικά και μόνιμα το κόστος για τα νοικοκυριά.

Η ενεργειακή ένδεια δεν θα εξαφανιστεί με μεγαλύτερα επιδόματα. Θα περιοριστεί όταν η ενέργεια γίνει διαρθρωτικά φθηνότερη και λιγότερο εξαρτημένη από εξωτερικούς παράγοντες. Η μετάβαση, επομένως, δεν πρέπει να είναι απλώς πράσινη, αλλά και εθνικά βιώσιμη: με αξιοποίηση εγχώριων πόρων, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και σταδιακή απεξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα. Μόνο έτσι η Ελλάδα μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την ενεργειακή ένδεια και να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όχι με προσωρινά μέτρα στήριξης, αλλά με μια σταθερή και ανθεκτική ενεργειακή βάση.

*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Παρά το ότι η Κυπριακή Κυβέρνηση προσανατολιζόταν θετικά ως προς το ενδεχόμενο μετάβασης του Κύπριου Προέδρου στην Ουάσιγκτον για την πρώτη Σύνοδο του Συμβουλίου Ειρήνης, οι αρνητικές απαντήσεις ευρωπαϊκών χωρών υποχρεώνουν τη Λευκωσία να επανεξετάσει τα δεδομένα, καθώς ο Νίκος Χριστοδουλίδης φαίνεται να μην είναι διατεθειμένος να λάβει αποφάσεις που να μην ταυτίζονται με τις αποφάσεις των Ευρωπαίων εταίρων. Οριστικές αποφάσεις για το θέμα αναμένεται να ληφθούν εντός της ημέρας στη διάρκεια των εργασιών του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Βέλγιο.

Καθεστώς παρατηρητή;

Πάντως, προσερχόμενος στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Κύπριος Πρόεδρος απέφυγε να ανακοινώσει οποιαδήποτε απόφαση. Αρκέστηκε να αναφέρει πως προτίθεται να συζητήσει με τους ηγέτες των Μεσογειακών, κυρίως, κρατών “για μια κοινή προσέγγιση σε σχέση με την πρόσκληση από τον Αμερικανό Πρόεδρο για την ερχόμενη εβδομάδα στην Ουάσινγκτον”. Εξήγησε ότι αναφέρεται ειδικά στα Μεσογειακά κράτη, αφού, όπως είπε, “έχουν μια ιδιαίτερη ευαισθησία και ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θέμα της Γάζας”. Ο Κύπριος Πρόεδρος επανέλαβε ότι κατά τις επαφές με τους ηγέτες των Μεσογειακών χωρών θα αναζητηθεί μια κοινή προσέγγιση σε σχέση με τη συμμετοχή, ενώ αναφέρθηκε και σε συζήτηση για “το επίπεδο συμμετοχής” στο Συμβούλιο Ειρήνης, γεγονός που γεννά ερωτήματα για το κατά πόσον θα αναζητηθούν τρόποι συμμετοχής της Κύπρου με ένα καθεστώς παρατηρητή.

Αυξάνονται τα “όχι”

Την ώρα πάντως που η Κυπριακή Κυβέρνηση επεξεργάζεται το ζήτημα με ηγέτες Μεσογειακών κρατών, φαίνεται πως ένα από αυτά, η Ελλάδα, θα αποφύγει να μεταβεί στην Ουάσιγκτον για συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ. Ήδη, ελληνικά ΜΜΕ μεταδίδουν τη διαφαινόμενη απόφαση του Έλληνα Πρωθυπουργού να μην παραστεί στη συνεδρίαση του Συμβουλίου, καθώς, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται σε Άμπου Ντάμπι και Νέο Δελχί. Η διαφαινόμενη άρνηση της Ελλάδας να παραστεί στο Συμβούλιο Ειρήνης προστίθεται στις αρνήσεις της Πολωνίας και της Ιταλίας, οι οποίες ανακοίνωσαν ήδη ότι δεν θα συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού Προέδρου.

Πηγή: Deutsche Welle

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας ο Πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. Χριστοδουλίδη για την επικείμενη επίσκεψή του στην Άγκυρα και τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Recep Tayyip Erdoğan.

Συζητήθηκαν ακόμη οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλλονται για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του πλαισίου που καθορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και επιβεβαιώθηκε ο διαρκής συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας.

Ωστόσο, όπως διευκρίνισε ο ίδιος σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, η πρώτη αντίδραση από τουρκικής πλευράς δεν ήταν θετική, χωρίς ωστόσο αυτό να σταματά τις προσπάθειες της Λευκωσίας για θετικές εξελίξεις.

Αναλυτικά το απόσπασμα διαλόγου από τη συνέντευξη του Νίκου Χριστοδουλίδη στον ΣΚΑΪ:

Ακούγεται, κύριε Πρόεδρε, ότι θα προσπαθήσετε να φέρετε την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στην Τουρκία, με βάση και την και την προεδρία (σ.σ. στο Συμβούλιο της ΕΕ) που έχει ξεκινήσει. Στην άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο τον Απρίλιο, θα προσκληθεί ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν;

Νίκος Χριστοδουλίδης: Θα σας δώσω και μια αποκλειστική είδηση που δεν είναι ευχάριστη για εμάς. Είχαμε αποταθεί και στους θεσμούς αλλά και σε κάποια κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με την Τουρκία, στέλνοντας αυτή την ετοιμότητα να προσκαλέσουμε είτε τον πρόεδρο Ερντογάν στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, είτε τον υπουργό Εξωτερικών στο Gymnich στην Κύπρο, είτε ακόμη και τον υφυπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Άτυπο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων που θα γίνει στην Κύπρο. Πριν κάποια 24ωρα ζητήσαμε κάποιους να μεσολαβήσουν, γιατί ο στόχος μας δεν ήταν να στείλουμε μια πρόσκληση και να πάρουμε μια αρνητική απάντηση. Ο στόχος μας είναι δημιουργήσουμε θετικές εξελίξεις. Πριν κάποια 24ωρα έχουμε ενημερωθεί ότι η αντίδραση από πλευράς Τουρκίας δεν είναι θετική.

Δεν δέχτηκε, λοιπόν,

Νίκος Χριστοδουλίδης: Δεν είναι θετική.

Έχετε κάποια περαιτέρω απάντηση σε αυτό; Για ποιο λόγο ίσως;

Νίκος Χριστοδουλίδης: Αυτό είναι το μήνυμα που έχουμε πάρει. Δεν είναι θετικοί. Παρόλα αυτό όμως δεν θα σταματήσουμε την προσπάθεια.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Σύμφωνα με τον ισχύοντα ευρωπαϊκό μηχανισμό ενισχύσεων, όσο πιο ρυπογόνο είναι το ενεργειακό μείγμα μιας χώρας, τόσο μεγαλύτερη οικονομική στήριξη λαμβάνει, προκειμένου να αντέξει το κόστος της μετάβασης.

Αντίθετα, οι χώρες που έχουν μειώσει τις εκπομπές τους και έχουν επενδύσει σε καθαρότερες μορφές ενέργειας βλέπουν τις ενισχύσεις τους να περιορίζονται. Με άλλα λόγια, η περιβαλλοντική πρόοδος μετατρέπεται σε οικονομικό μειονέκτημα.

Η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη θέση. Επειδή προχώρησε σε απολιγνιτοποίηση και μείωσε το ανθρακικό της αποτύπωμα, επιβαρύνεται για το 2026  με μείωση ενισχύσεων κατά 25%.

• Οι ελληνικές βιομηχανίες θα λάβουν σαφώς λιγότερα χρήματα, όχι επειδή μειώθηκε το ενεργειακό ή λειτουργικό τους κόστος, αλλά επειδή άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο αυτό μετριέται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ειδικότερα, για το 2026 και τα επόμενα πέντε χρόνια, ο συντελεστής εκπομπών για την Ελλάδα μειώνεται στους 0,58 τόνους CO₂ ανά MWh, από 0,73 που ίσχυε μέχρι σήμερα. Την ίδια στιγμή, χώρες που είναι διασυνδεδεμένες με την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, διατηρούν πολύ υψηλότερους συντελεστές, στο 0,91 και 0,96 αντίστοιχα. Έτσι, μέσα στην ίδια «ενιαία» αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, διαμορφώνονται διαφορετικές ταχύτητες και άνισοι όροι ανταγωνισμού.

• Οι ανισότητες αυτές δεν προκύπτουν από τη λειτουργία της αγοράς, αλλά από τους ίδιους τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Οι ελληνικές ενεργοβόρες βιομηχανίες καλούνται να λειτουργήσουν με μειωμένες ενισχύσεις, ενώ είναι ήδη γνωστό ότι πληρώνουν από τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη. 

Παράλληλα, οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για ουσιαστική στήριξη της βιομηχανίας φαίνεται να έχουν παραμεριστεί, χαμένες μέσα στην επικαιρότητα και στα κοινωνικά μέτωπα, όπως οι κινητοποιήσεις των αγροτών.

Το αποτέλεσμα είναι διπλά επιζήμιο: από τη μία πλευρά πλήττεται η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων και από την άλλη δημιουργείται ο κίνδυνος νέων επιβαρύνσεων για τους Έλληνες καταναλωτές. Η Ελλάδα έκανε βήματα μπροστά στο περιβάλλον, όμως στο σημερινό ευρωπαϊκό πλαίσιο αυτό μοιάζει να έχει κόστος. 

Και το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η πράσινη μετάβαση μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά δίκαιη, όταν τελικά τιμωρεί εκείνους που την υλοποιούν.

*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Το κλειδί είναι να πείσει την Τουρκία να δεχτεί την ένταξη της Κύπρου στο πρόγραμμα «Συμμαχία για την Ειρήνη», το οποίο θεωρείται το πρώτο βήμα προς την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Στη συνέχεια, η Κύπρος θα άρει σταδιακά τα εμπόδια για στενότερη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας.

«Μπορούμε να οραματιστούμε μια σταδιακή προσέγγιση με βήματα από την πλευρά της Τουρκίας για την ένταξη της Κύπρου στο PfP και παράλληλα θετικά βήματα στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, πάντα σε συνδυασμό με την επανέναρξη των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού εντός του συμφωνημένου πλαισίου», δήλωσε ο Χριστοδουλίδης σε συνέντευξη που παραχώρησε την περασμένη εβδομάδα.

Ο Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι έχει ήδη συζητήσει την πρόταση αυτή με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε και με τον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Ο Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την ένταξη της Κύπρου στη συμμαχία ως «φυσική εξέλιξη», αλλά κάτι που δεν έχει συμβεί λόγω «πολιτικών συνθηκών». Τα μέλη του ΝΑΤΟ μπορούν να ασκήσουν βέτο στην αίτηση ένταξης μιας χώρας στη συμμαχία και η Τουρκία αρνείται να επιτρέψει την ένταξη της Κύπρου.

Η Κύπρος, μαζί με τη σύμμαχό της Ελλάδα, εμποδίζει την αίτηση της Τουρκίας να συμμετάσχει σε κοινές προμήθειες που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE) της ΕΕ, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ωστόσο, ο Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι «η Τουρκία είναι αυτή που έχει αυτοαποκλειστεί» από το SAFE, επειδή δεν έχει καταλήξει σε συμφωνία ασφάλειας με την ΕΕ. «Υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για τη συμμετοχή στο SAFE, όπως και στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Δεν είναι à la carte».

Τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος αρνούνται επίσης να επιτρέψουν στην Τουρκία να ενταχθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, ένα διακυβερνητικό όργανο της ΕΕ. Σε αντίποινα, η Τουρκία εμποδίζει το ΝΑΤΟ να μοιράζεται απόρρητες πληροφορίες με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας.

Ορισμένοι διπλωμάτες στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ ανησυχούν ότι η κυπριακή προεδρία θα επιδεινώσει τις μακροχρόνιες εντάσεις με την Τουρκία, σε μια εποχή που η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει την άμυνά της και στοχεύει σε στενότερη στρατιωτική συνεργασία με την Άγκυρα.

Η Κύπρος έχει χωριστεί σε τουρκοκυπριακό βορρά και ελληνοκυπριακό νότο από τότε που οι τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν το 1974 ως απάντηση σε ένα πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από τη Χούντα. Η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει τη Δημοκρατία της Κύπρου, ένα κράτος μέλος της ΕΕ που αναγνωρίζεται διεθνώς ως η μόνη κυρίαρχη αρχή σε ολόκληρο το νησί. Ο τουρκοκυπριακός βορράς αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα.

Καθορισμός της ατζέντας

Όταν η Κύπρος αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου τον Ιανουάριο, θα καθορίσει την ατζέντα των συνεδριάσεων των υπουργών της ΕΕ και θα ηγηθεί των διαπραγματεύσεων για τη νομοθεσία της ΕΕ με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι η χώρα του έχει πλήρη επίγνωση του θεσμικού της ρόλου και ότι είναι έτοιμος να προσκαλέσει τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο στις 23-24 Απριλίου.

Αν και η Κύπρος δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, σκοπεύει να θέσει την άμυνα, την ασφάλεια και τον πόλεμο στην Ουκρανία στην κορυφή της ατζέντας της προεδρίας της.

Ένα βασικό ζήτημα θα είναι η διαμόρφωση της απάντησης της ΕΕ στο σχέδιο ειρήνης για την Ουκρανία που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μια προσπάθεια που ο Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε «όχι τέλεια, αλλά είναι σημαντικό ότι υπάρχει μια πρόταση στο τραπέζι».

«Η εκλογή του Τραμπ στέλνει ένα μήνυμα στην ΕΕ ότι η Αμερική δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, οπότε ως ΕΕ πρέπει να κάνουμε περισσότερα και να συνεργαστούμε περισσότερο μεταξύ μας, προκειμένου να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε οποιεσδήποτε προκλήσεις. Με αυτόν τον τρόπο, θα είστε επίσης πιο χρήσιμοι στους Αμερικανούς», είπε.

Παρά το γεγονός ότι δεν είναι μέλος της συμμαχίας, ο Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι η Κύπρος συνεργάζεται με τις ΗΠΑ ώστε ο εξοπλισμός και η οργάνωση της εθνικής φρουράς της να πληρούν τα πρότυπα του ΝΑΤΟ, έως ότου η πολιτική κατάσταση επιτρέψει την ένταξή της.

Η Λευκωσία ενισχύει σημαντικά τους δεσμούς της με τις ΗΠΑ, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, απομακρυνόμενη από τους ιστορικούς δεσμούς της με τη Μόσχα.

Συνομιλίες για το Κυπριακό

Η κυπριακή προεδρία θα πιέσει επίσης για την ανάληψη δράσης με στόχο τον τερματισμό της διαίρεσης του νησιού.

Η πιο πρόσφατη προσπάθεια διαπραγμάτευσης μιας λύσης απέτυχε το 2017, αλλά υπάρχει ανανεωμένη ελπίδα μετά την εκλογή τον Οκτώβριο του μετριοπαθούς ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, Τουφάν Ερχούρμαν.

Ο Χριστοδουλίδης και ο Ερχούρμαν θα πραγματοποιήσουν τριμερή συνάντηση με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άντζελα Ολγκίν, την Πέμπτη (18/12), την πρώτη τέτοια σύνοδο κορυφής εδώ και αρκετά χρόνια.

«Από τη μία πλευρά, πρέπει να επιβεβαιώσουμε τις συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν μέχρι το 2017 και, από την άλλη, να ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις. Εάν υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση, πιστεύω ότι είναι δυνατή η επίλυση του κυπριακού προβλήματος», δήλωσε.

Ο Χριστοδουλίδης δήλωσε επίσης ότι η Κύπρος στοχεύει να ενταχθεί στη ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας (Σένγκεν) το επόμενο έτος. «Ο στόχος είναι να είμαστε τεχνικά έτοιμοι μέχρι το τέλος του έτους και στη συνέχεια η επιτροπή να υποβάλει σύσταση στα κράτη μέλη το 2026».

Υπάρχουν φόβοι ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ενός σκληρού συνόρου κατά μήκος της τρέχουσας ζώνης οριοθέτησης «Πράσινη Γραμμή» μεταξύ του ελληνικού νότου και του τουρκοκρατούμενου βορρά του νησιού, αν και ο Χριστοδουλίδης υποβάθμισε αυτές τις ανησυχίες.

«Η ελεύθερη κυκλοφορία των τουρκοκυπρίων συμπολιτών μας πέρα από τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός δεν θα επηρεαστεί με κανέναν τρόπο», είπε.

Όπως ανακοίνωσε η προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας, η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 10.00 (ώρα Γαλλίας) στο Μέγαρο των Ηλυσίων, όπου «ο Γάλλος Πρόεδρος και ο Κύπριος Πρόεδρος θα συζητήσουν τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 και σημαντικά διεθνή ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης προς την Ουκρανία».

Στη συνέχεια, σύμφωνα πάντα με το Ελιζέ, οι δύο πρόεδροι «θα υπογράψουν μια συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης που θα στοχεύει στην ενίσχυση και τη διάρθρωση των διμερών σχέσεων, ιδίως στους τομείς της άμυνας, της οικονομίας, της πολιτιστικής συνεργασίας, της καινοτομίας και της εκπαίδευσης, καθώς και στην ενίσχυση του συντονισμού σε ευρωπαϊκά και διεθνή ζητήματα».