Πρόσφατα, ο Ερντογάν έλαβε σημαντική ώθηση μετά τη δήλωση στήριξης από τον Σινάν Ογάν, πρώην βουλευτής της άκρας δεξιάς που ήρθε τρίτος στον α΄ γύρο των προεδρικών εκλογών, συγκεντρώνοντας ποσοστό 5,2%. 

Με το βλέμμα στους ακροδεξιούς ψηφοφόρους, οι δύο «μονομάχοι» της προεδρίας προχώρησαν τα τελευταία 24ωρα σε ακραία εθνικιστικούς τόνους εν όψει του β’ γύρου. Μάλιστα ο κεμαλιστής Κιλιτσντάρογλου φλέρταρε επικίνδυνα με την εθνικιστική Ακροδεξιά, διακινδυνεύοντας να απωλέσει τους αριστερούς ψηφοφόρους του φιλοκουρδικού κόμματος HDP.

• Επιδιώκοντας δηλαδή να πάρει ώθηση στον δεύτερο γύρο από εθνικιστές ψηφοφόρους, ο Κιλιτσντάρογλου όξυνε τον αντιμεταναστευτικό τόνο του και υποσχέθηκε να επαναπατρίσει μετανάστες. Πάντως το HDP, «κατανοώντας» την ανάγκη να ηττηθεί ο Ερντογάν, συνέχισε τη στήριξή του στον Κιλιτσντάρογλου.

Επίσης, τις τελευταίες ημέρες ήρθαν στο προσκήνιο καταγγελίες για παρακολούθηση Κιλιτσντάρογλου από τις τουρκικές αρχές ασφαλείας: 

• Γερμανοί εισαγγελείς απήγγειλαν κατηγορίες εναντίον τεσσάρων ατόμων για μη εξουσιοδοτημένη πώληση λογισμικού κατασκοπείας στις τουρκικές υπηρεσίες ασφαλείας, με τον ισχυρισμό ότι λίγες μέρες πριν από τις κρίσιμες εκλογές χρησιμοποιήθηκε για την παρακολούθηση της τουρκικής αντιπολίτευσης.

Σημειώνεται ότι στις εκλογές αυτές θα κριθεί όχι μόνο το ποιος θα ηγηθεί της Τουρκίας, αλλά και το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα, προς τα πού θα κατευθυνθεί η οικονομία της και ποια μορφή θα έχει η εξωτερική πολιτική της. 

• Ο δεύτερος γύρος των εκλογών λαμβάνει χώρα τρεις μήνες μετά τους σεισμούς στη νοτιοανατολική Τουρκία που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 50.000 ανθρώπους, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να κοστίζει στον απερχόμενο πρόεδρο.

Μακροβιότερος ηγέτης της σύγχρονης Τουρκίας, ο Ερντογάν είναι στην πατρίδα του ο πρωταθλητής της θρησκευτικής ευσέβειας και των χαμηλών τραπεζικών επιτοκίων, ενώ επιδιώκει να επιβεβαιώσει την τουρκική επιρροή στην περιφέρεια και να χαλαρώσει τις σχέσεις της χώρας του, μέλους του ΝΑΤΟ, με τη Δύση. Είναι ο πιο ισχυρός ηγέτης που είχε ποτέ η Τουρκία μετά την ίδρυση της σύγχρονης τουρκικής δημοκρατίας πριν από έναν αιώνα από τον Μουσταφά Κεμάλ και, μαζί με το κόμμα του, το AKP, έχει απομακρύνει το τουρκικό κράτος από τον κοσμικό χαρακτήρα που του είχε δώσει ο ιδρυτής του.

• Ο Ερντογάν συγκέντρωσε επίσης την εξουσία σε μια εκτελεστική προεδρία της Δημοκρατίας, η οποία έχει την έδρα της σ’ ένα μέγαρο 1.000 δωματίων στις παρυφές της Άγκυρας και καθορίζει την πολιτική σε ό,τι αφορά την οικονομία, την ασφάλεια, τις εσωτερικές και τις διεθνείς υποθέσεις.

Οι επικριτές του Ερντογάν λένε πως η κυβέρνησή του έχει φιμώσει τους διαφωνούντες, έχει διαβρώσει τα δικαιώματα και έχει θέσει υπό τον έλεγχό της το δικαστικό σύστημα, μια κατηγορία την οποία αρνούνται αξιωματούχοι, οι οποίοι υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση του Ερντογάν προστάτευσε τους πολίτες έναντι απειλών για την ασφάλεια, περιλαμβανομένης μιας απόπειρας πραξικοπήματος το 2016.

• Οικονομολόγοι λένε πως οι εκκλήσεις του Ερντογάν για χαμηλά επιτόκια αύξησαν πέρυσι τον πληθωρισμό στο 85%, το υψηλότερο επίπεδό του εδώ και 24 χρόνια, και μείωσαν την ισοτιμία της λίρας στο ένα δέκατο της αξίας της έναντι του δολαρίου κατά την τελευταία δεκαετία.

Υπό τον Ερντογάν, η Τουρκία έχει προχωρήσει σε επίδειξη στρατιωτικής ισχύος στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής, εξαπολύοντας τέσσερις επιδρομές στο έδαφος της Συρίας, διεξάγοντας επίθεση εναντίον κούρδων μαχητών μέσα στο Ιράκ και στέλνοντας στρατιωτική υποστήριξη στη Λιβύη και στο Αζερμπαϊτζάν.  Η Τουρκία είχε επίσης μια σειρά διπλωματικών συγκρούσεων με περιφερειακές δυνάμεις, τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ, καθώς και μια αντιπαράθεση με την Ελλάδα και την Κύπρο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην ανατολική Μεσόγειο, μέχρι που πριν από δύο χρόνια επιδίωξε να προσεγγίσει μερικούς από τους αντιπάλους της.

• Η αγορά από τον Ερντογάν ρωσικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας προκάλεσε κυρώσεις από τη βιομηχανία όπλων των ΗΠΑ εναντίον της Άγκυρας, ενώ η εγγύτητά του με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν έκανε επικριτές να αμφισβητήσουν τη δέσμευση της Τουρκίας στη δυτική συμμαχία του ΝΑΤΟ. Οι αντιρρήσεις της Άγκυρας στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ προκάλεσαν επίσης εντάσεις.

Ωστόσο η Τουρκία μεσολάβησε επίσης για μια συμφωνία για τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών, υπογραμμίζοντας τον εν δυνάμει ρόλο που διεκδικεί ο Ερντογάν στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Δεν είναι σαφές ότι ένας διάδοχος θα έχει το ίδιο προφίλ που εκείνος δημιούργησε στην παγκόσμια σκηνή, κάτι που ο Ερντογάν υπογράμμισε στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του.

• Δύο κύρια αντιπολιτευόμενα κόμματα, το κοσμικής κατεύθυνσης Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και το κεντροδεξιό εθνικιστικό Κόμμα Ιγί, έχουν συμμαχήσει με τέσσερα μικρότερα κόμματα με βάση ένα πρόγραμμα που θα ανατρέψει πολλές από τις πολιτικές που φέρουν την υπογραφή του Ερντογάν.

Δεσμεύθηκαν να αποκαταστήσουν την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και να αλλάξουν την ανορθόδοξη οικονομική πολιτική του Ερντογάν. Θα διαλύσουν επίσης την εκτελεστική προεδρία του επαναφέροντας το προηγούμενο κοινοβουλευτικό σύστημα και θα στείλουν τους σύρους πρόσφυγες πίσω στην πατρίδα τους. Έχουν επίσης στόχο να βελτιώσουν τις σχέσεις με τους δυτικούς συμμάχους, περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, και να επαναφέρουν την Τουρκία στο πρόγραμμα του μαχητικού αεριωθουμένου F-35, από το οποίο αποκλείσθηκε αφού αγόρασε ρωσικά πυραυλικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Αναλυτές πιστεύουν πως οι πολιτικές που υπόσχεται η αντιπολίτευση μπορούν να τονώσουν τις ξένες επενδύσεις.

Αν και κανένας στην Τουρκία δεν εμπιστεύεται πλέον τις δημοσκοπήσεις, τρεις εταιρείες, δειλά – δειλά, τόλμησαν κι έβγαλαν κάποιες έρευνες οι οποίες, και πάλι, δίνουν αντιφατικά αποτελέσματα.

Η φιλο-κυβερνητική ASAL δίνει προβάδισμα στον… Κιλιτσντάρογλου με οριακή διαφορά, με τον Ερντογάν να αποσπά το 49,4% των ψήφων και τον Κιλιτσντάρογλου το 50.6%, η AREA δίνει προβάδισμα στον Ερντογάν με 7 μονάδες διαφορά, με τον Τούρκο πρόεδρο να συγκεντρώνει 53,4% και τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου 46.6%. Η πιο ουδέτερη, η KONDA, χθες έδινε κι εκείνη νίκη στον Τούρκο πρόεδρο.Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σηκώνει ακόμη παραπάνω τον πήχη στο 56%.

Ακόμη και να νικήσει πάντως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ήδη η νίκη προβλέπεται πύρρειος. Γιατί το «οικονομικό θαύμα» του Τούρκου προέδρου έχει ήδη αρχίσει να καταρρέει. Και αυτές τις μέρες ειδικά, πριν από τις εκλογές, βγαίνουν οικονομικά στοιχεία, που θα επισκιάσουν τη νίκη του με το καλημέρα!

Κι ας λέει ο ίδιος ότι, «τη Δευτέρα είναι η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης. Πρώτα ο Αλλάχ τη Δευτέρα θα γιορτάσουμε 2 νίκες μαζί», από την Πέμπτη (25/05) πέφτει η μία αρνητική είδηση μετά την άλλη στην αγορά της Τουρκίας.

Πρώτη φορά, από το 2002, τα καθαρά συναλλαγματικά διαθέσιμα της τουρκικής κεντρικής τράπεζας μειώθηκαν τόσο πολύ, περίπου στα 155 εκατ. δολάρια. Την Παρασκευή, το δολάριο, έσπασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Έφτασε μία ανάσα από τις 20 λίρες, και συγκεκριμένα, ένα δολάριο 19.99 λίρες, δύο ημέρες πριν από τις εκλογές.

Ο κόσμος κάνει ουρές έξω από τα ανταλλακτήρια για να αλλάξει τις λίρες του σε δολάρια και ευρώ. Γιατί όλοι ανησυχούν ότι από την επόμενη εβδομάδα ο Ερντογάν, αν νικήσει, θα επιβάλει capital controls. Μία τέτοια ανησυχία έχει κυκλοφορήσει στην Τουρκία.

Ο Μισούστιν είπε ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία έκαναν τους ξένους επενδυτές να αποφασίσουν όχι για οικονομικούς λόγους αλλά λόγω «πολιτικής πίεσης».

Κων. Φίλης στο libre: Το στρατηγικό δόγμα της Ελλάδας έχει αλλάξει – Ο εγκλωβισμένος Πούτιν και οι τρόποι διεξόδου

«Για να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις, έχει ετοιμαστεί ένα σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την εισαγωγή προσωρινών περιορισμών στην έξοδο από ρωσικά περιουσιακά στοιχεία», είπε. «Αναμένουμε ότι όσοι έχουν επενδύσει στη χώρα μας θα μπορέσουν να συνεχίσουν να εργάζονται εδώ».

«Είμαι βέβαιος ότι η πίεση των κυρώσεων τελικά θα υποχωρήσει και όσοι δεν θα περιορίσουν τα έργα τους στη χώρα μας, υποκύπτοντας στα συνθήματα ξένων πολιτικών, θα κερδίσουν», είπε ο Ρώσος πρωθυπουργός.

Ο Μισούστιν είπε ότι θα γίνονται καθημερινές συναντήσεις σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν τον οικονομικό αντίκτυπο των κυρώσεων. «Είναι σημαντικό να παρακολουθείται η τρέχουσα κατάσταση σε πραγματικό χρόνο και να ληφθούν έγκαιρα όλα τα απαραίτητα μέτρα», είπε.

Το ρούβλι κατέγραψε χθες νέο αρνητικό ρεκόρ έναντι του αμερικανικού δολαρίου, η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας υπερδιπλασίασε τα επιτόκια στο 20% και το χρηματιστήριο της Μόσχας έκλεισε για όλη την ημέρα και θα παραμείνει και σήμερα κλειστό. Στο μεταξύ, όπως μεταδίδει το CNN, η ευρωπαϊκή θυγατρική της μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας βρέθηκε στα πρόθυρα της κατάρρευσης, καθώς οι αποταμιευτές έσπευσαν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους. Οικονομολόγοι προειδοποίησαν ότι η ρωσική οικονομία ενδεχομένως να συρρικνωθεί κατά 5%.

Τα μέτρα εφαρμόστηκαν ενώ οι πολίτες σχηματίζουν ουρές προκειμένου να κάνουν ανάληψη χρημάτων, να προμηθευτούν νερό και τρόφιμα στο Κίεβο και άλλες πόλεις μετά την ευρείας κλίμακας επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας διά ξηράς, αέρος και θαλάσσης, τη μεγαλύτερη επίθεση από μία χώρα σε άλλη στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κάποια κρατικά ουκρανικά ομόλογα με νόμισμα αναφοράς το δολάριο σημείωσαν πτώση άνω των 30 σεντς του δολαρίου, ενώ η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι καθόρισε την επίσημη συναλλαγματική ισοτιμία του χρίβνια.

Το χρίβνια, που καταγράφει διψήφιες σχεδόν πτώσεις από την αρχή του έτους, υποχώρησε σχεδόν 3% χθες στα 29,79 έναντι του δολαρίου, το ασθενέστερο επίπεδό του από τις αρχές του 2015.

Μεγάλες ρευστοποιήσεις καταγράφονται σε περιουσιακά στοιχεία σε όλες τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, από τη Λευκορωσία έως την Ουκρανία και την ίδια τη Ρωσία.

Η κεντρική τράπεζα στην Ουκρανία απαγόρευσε τις διασυνοριακές συναλλαγές

Η κεντρική τράπεζα απαγόρευσε επίσης τις διασυνοριακές συναλλαγές συναλλάγματος καθώς και τις αναλήψεις μετρητών σε ξένο νόμισμα ενώ ανέστειλε τις αγορές συναλλάγματος στην διατραπεζική αγορά. Ο διοικητής Κιρίλο Σεβτσένκο ανακοίνωσε ότι η τράπεζα περιόρισε τις ημερήσιες αναλήψεις σε τοπικό νόμισμα στα 100.000 χρίβνια (3.356,67 δολάρια).

Οι συναλλαγές σε όλες τις κινητές αξίες, εξαιρουμένων αυτών από την κεντρική τράπεζα και το υπουργείο Οικονομικών, ανεστάλησαν επίσης προσωρινά, όπως ανακοίνωσε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, σε μια προσπάθεια να αποτραπούν οι περαιτέρω διακυμάνσεις στις τιμές.

Το τραπεζικό σύστημα της χώρας τέθηκε εκτός λειτουργίας από τότε που η τρομοκρατική οργάνωση Ταλιμπάν, η οποία είναι απαγορευμένη στη Ρωσία, κατέλαβε την εξουσία στα μέσα Αυγούστου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Σε ασφυξία οι τράπεζες στο Αφγανιστάν

Οι καθημερινές οικονομικές δυσκολίες προκάλεσαν μία διαδήλωση χθες στην Καμπούλ κατά του κλεισίματος των τραπεζών.

Σύμφωνα με το ίδιο πρακτορείο ειδήσεων, ο περιορισμός στο εβδομαδιαίο ποσό των αναλήψεων ισχύει και για τις διεθνείς τράπεζες, ενώ το μέτρο αυτό, χαρακτηρίζεται ως προσωρινό.

Οι Ταλιμπάν εισήλθαν στην Καμπούλ στις 15 Αυγούστου, προκαλώντας την κατάρρευση της προηγούμενης πολιτικής κυβέρνησης του Αφγανιστάν που είχε την υποστήριξη των ΗΠΑ, ενώ το ισλαμικό κίνημα κερδίζει τον έλεγχο στο μεγαλύτερο μέρος του Αφγανιστάν.

Με λίγα λόγια καλεί τους επενδυτές να εγκαταλείψουν άρον – άρον την Τουρκία.

Όπως σημειώνει, σύμφωνα με αναφορές, ο πρόεδρος ήταν δυσαρεστημένος με την απόφαση της κεντρικής τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια κατά 200 μονάδες βάσης σε 19% την Πέμπτη 18 Μαρτίου 2021 -μια απόφαση που προφανώς έλαβε χώρα χωρίς προηγούμενη διαβούλευση της κεντρικής τράπεζας με τον Ερντογάν.

• Ο νέος διοικητής της κεντρικής τράπεζας Σαχάπ Καβίογλου, τον οποίο διόρισε ο Ερντογάν, έχει αμφιλεγόμενες απόψεις για τη νομισματική πολιτική, αναφέρει η ScoGen.

Με την απομάκρυνση του Νατσί Αγκμπάλ, η Τουρκία χάνει μία από τις τελευταίες αχτίδες θεσμικής αξιοπιστίας.

Κατά την SocGen τις επόμενες μέρες αναμένεται να υπάρχουν περισσότερες οικονομικές ρυθμιστικές παρεμβάσεις όπως η επιστροφή ήπιων capital controls με τη ρευστότητα σε όλες τις τουρκικές αγορές να σημειώνει βουτιά, ενώ οι ξένοι επενδυτές θα τραπούν σε μαζική φυγή

• «Είναι μία πραγματικά χαζή απόφαση του Ερντογάν και οι αγορές θα εκφράσουν τις απόψεις τους, είναι πιθανό να υπάρξει άσχημη αντίδραση», έγραψε ο Timothy Ash, ανώτερος υπεύθυνος στρατηγικής αναδυόμενων αγορών, σε email προς πελάτη το Σαββατοκύριακο. «Ο κόσμος είναι απλώς σοκαρισμένος», πρόσθεσε τη Δευτέρα, περιγράφοντας την πτώση του νομίσματος «ως τίμημα για την απόλυση του Agbal».

Το χρηματιστήριο στην Κωνσταντινούπολη κατρακυλά 9% (Διεκόπη δύο φορές η συνεδρίαση).

• Η απόδοση του 10ετούς τουρκικού ομολόγου εγχώριου νομίσματος αυξήθηκε κατά 500 μονάδες βάσης, στο 19,06%.
• Τα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι αθέτησης πληρωμών εκτοξεύθηκαν, κάνοντας άλμα, στις 472 μονάδες βάσης.

Σύμφωνα με τον γαλλικό οίκο η συμμετοχή των ξένων στα τουρκικά ομόλογα αυξήθηκε στο 5,9% των συνολικών assets που διακρατούσαν από τις 12 Μαρτίου. Ωστόσο είναι λογικό πλέον το ποσοστό αυτό να πέσει ακόμη και κάτω από χαμηλό του 3,3% που άγγιξε τον περασμένο Σεπτέμβριο. Φυσικά οι κινήσεις αυτές θα σημειωθούν συνοδευτούν και από την άνοδο των yields καθώς το 10ετές αναμένεται να «χτυπήσει κόκκινο» φτάνοντας το 18% στο β’ τρίμηνο από 13,6%, ενώ θα σταθεροποιηθεί στο υψηλό 15% μέχρι τις αρχές του 2022.

Επιπλέον η Τουρκία ενδέχεται σύντομα να μπει σε νέα μια νέα νομισματική κρίση. Χωρίς πολλά αποθέματα για την υπεράσπιση του νομίσματος (τα καθαρά συναλλαγματικά αποθέματα στα 11 δισ. δολαρίων, ενώ τα καθαρά αποθεματικά συναλλάγματος, εξαιρουμένων των swap της CBRT είναι περίπου – 40 δισ. δολάρια), και λαμβάνοντας υπόψη την αναμενόμενη έξοδο της Τουρκίας για την αναζήτηση επενδυτών, είναι δύσκολο να αποφευχθεί κάτι τέτοιο, παρά τα τρέχοντα υψηλά επίπεδα ρευστότητας συναλλάγματος του τραπεζικού τομέα.

Όπως είπε, «στόχος μας -όταν η Ελλάδα ξεπεράσει την κρίση- είναι με ένα μεγάλο σοκ ρευστότητας στις επιχειρήσεις να μην μείνει καμία πίσω».

Παράλληλα, είπε ότι «εβδομάδα με την εβδομάδα σχεδιάζουμε και υλοποιούμε μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων και των εργαζόμενων».

Ο ίδιος αναφέρθηκε στη σημασία που έχει αυτές τις στιγμές ότι η Ελλάδα είναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη, ενώ χαρακτήρισε fake news τα περί capital controls, σημειώνοντας κατηγορηματικά πως δεν υπάρχει κανένα τέτοιο ενδεχόμενο.