Με ενδιαφέρουσες επισημάνσεις η ομιλία της Κ. Σακελλαροπούλου, που κήρυξε την έναρξη του 10ου Athens Democracy Forum: «Στις ανελεύθερες δημοκρατίες, η παντοδυναμία της πλειοψηφίας εξασθενεί τα θεσμικά αντίβαρα του κράτους δικαίου(…) Η διάκριση των εξουσιών, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και η ελευθερία του Τύπου εργαλειοποιούνται», εδώ. Στην Αθήνα, για να πάρει μέρος στο Forum, και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν -θα έχει και σειρά επαφές.

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου κήρυξε την έναρξη των εργασιών του 10ου ετήσιου διεθνούς συνεδρίου του «Athens Democracy Forum 2022», το οποίο τελεί υπό την αιγίδα της.

Η ομιλία της κυρίας Σακελλαροπούλου:

«Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στις εργασίες του Athens Democracy Forum, το οποίο συμπληρώνει φέτος τα 10 του χρόνια και διοργανώνεται σε συνεργασία με τους New York Times. Το συνέδριο τιμούν με τη συμμετοχή τους διακεκριμένοι ομιλητές, ενώ το θέμα του συνιστά μια σπουδαία διανοητική άσκηση και πρόκληση στη συγκυρία που διανύουμε. Η κεντρική του προβληματική, δηλαδή η αποτίμηση της τελευταίας δεκαετίας και τα κρίσιμα ερωτηματικά που ανακύπτουν για το μέλλον, έχει καίρια σημασία για τη σύγχρονη δημοκρατία.

Ζούμε δίχως άλλο σε μια περίοδο κρίσεων και αλλαγών. Μια νέα κανονικότητα αναδύεται και εμπεδώνεται, ανατρέποντας την αισιοδοξία που επικρατούσε στις αρχές του αιώνα. Η ελπίδα της καθολικής προόδου και ευημερίας, στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης, υποχώρησε λόγω δομικών αντιφάσεων και απρόβλεπτων γεγονότων. Σε έναν κόσμο διαφορετικών και πολλών ταχυτήτων, το ιδανικό της ανοικτής κοινωνίας δοκιμάζεται στην ένταση και τη σκληρότητα του πραγματικού. Η παγκόσμια οικονομική κρίση διεύρυνε τις ανισότητες και ανέδειξε το αίτημα της αποτελεσματικής προστασίας των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Η πανδημία δοκίμασε τα σωματικά και ψυχικά μας όρια, σε μια πρωτόγνωρη εμπειρία περιορισμών στις ελευθερίες μας. Το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα μας έφερε ενώπιον του ανθρωπιστικού μας καθήκοντος και της ανάγκης χάραξης μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής της αλληλεγγύης και της ευθύνης. Τα ακραία φυσικά φαινόμενα και οι καταστροφές καταδεικνύουν, με βαρύ κόστος, ότι η αναβλητικότητά μας απέναντι στην κλιματική αλλαγή θα είναι μοιραία για όλον τον πλανήτη. Η ενεργειακή κρίση σήμερα απειλεί τις πιο βασικές υλικές προϋποθέσεις της διαβίωσής μας.

Ο κοινωνίες μας αναδιατάσσονται, με ρυθμό που υπερβαίνει συχνά τις δυνατότητες κατανόησης των ριζικών μεταβολών που συντελούνται. Οι δικαιοπολιτικές κατακτήσεις του 2ου μισού του 20ου αιώνα υφίστανται την αυξανόμενη πίεση του σύγχρονου αναθεωρητισμού. Ο ψυχροπολεμικός διχασμός επιστρέφει με όρους θερμής σύγκρουσης. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν αποτελεί μόνο μια κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και προσβολή της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας μιας ανεξάρτητης χώρας. Υποδηλώνει την ευθεία και ολομέτωπη αμφισβήτηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας και των ευρωπαϊκών αξιών.

Στις ανελεύθερες δημοκρατίες, η παντοδυναμία της πλειοψηφίας εξασθενεί τα θεσμικά αντίβαρα του κράτους δικαίου και νομιμοποιεί την καταπιεστική, ειδικά για τις μειονότητες, άσκηση της εξουσίας. Οι λαϊκισμοί τροφοδοτούνται από τις κρίσεις για να καλλιεργήσουν μια μονοδιάστατη πρόσληψη του λαού, δίχως σεβασμό στην ετερότητα και την πολυφωνία. Η διάκριση των εξουσιών, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και η ελευθερία του τύπου εργαλειοποιούνται στο όνομα της δήθεν χαρισματικής αντιπροσώπευσης της λαϊκής βούλησης. Πλήττουν στην καρδιά της τη συμπεριληπτική και ανοικτή φύση της δημοκρατίας, διακρίνοντας ανάμεσα σε εχθρούς και φίλους. Την ίδια στιγμή, ακόμη και οι πιο προηγμένες δημοκρατίες γνωρίζουν σημαντικές διαιρέσεις. Η ακρίβεια και η μείωση της αγοραστικής δύναμης σε συνθήκες πληθωρισμού, η εργασιακή επισφάλεια, σε πεδία υψηλού ανταγωνισμού, και η έκθεση σε μια σειρά από κινδύνους, από τη δημόσια υγεία μέχρι το περιβάλλον, με λίγα λόγια η ασταθής θέση των πολλών σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία του ρίσκου, αποσταθεροποιεί την εμπιστοσύνη τους στο πολίτευμα και το πολιτικό σύστημα.

Οι κρίσεις συνιστούν, από την άλλη, και προκλήσεις για τον αναστοχασμό και την ανανέωση της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Οι αναγκαιότητες των καιρών φέρνουν στο φως νέες δυνατότητες για την ανθρωπότητα. Για παράδειγμα, η πανδημία επιτάχυνε τη μαζική μετάβασή μας στην ψηφιακή εποχή και ανέδειξε την τηλεργασία και την τηλεκπαίδευση, ως πρόσθετα και πολύτιμα εργαλεία για τις δημόσιες πολιτικές. Το κοινωνικό Κράτος μπορεί να επανασχεδιαστεί χάρη στην ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών που αξιώνουν οριζόντια εφαρμογή και απελευθερώνουν τη δυναμική μας στους τομείς της υγείας, της παιδείας και της εργασίας. Η κλιματική αλλαγή και το ενεργειακό ζήτημα προκαλούν την οικολογική μας συνείδηση, καθώς γίνεται αντιληπτή συνολικά αφενός η άμεση απειλή για το οικοσύστημα, αφετέρου η πεπερασμένη διάσταση των πόρων.

Κυρίες και κύριοι,

Η δημοκρατία παραμένει ο αξεπέραστος πολιτικός και κοινωνικός μας ορίζοντας, το πλαίσιο αναφοράς και διαμόρφωσης της συνείδησής μας και της σχέσης μας με τους άλλους. Συνιστά το βαθύ και ανθεκτικό κοινό μας βίωμα, στην Ευρώπη και τον αναπτυγμένο κόσμο, στο οποίο στηρίζεται έλλογα η συνύπαρξή μας, ο ίδιος ο πολιτισμός μας. Η δημοκρατία όμως δεν αναφέρεται μόνο στον ορθό λόγο και τη διαδικαστική ή τυπική νομιμότητα. Δεν αποτελεί απλά θέμα σύμβασης και τύπων. Προϋποθέτει και το δημοκρατικό πάθος και συναίσθημα, το οποίο μας κινητοποιεί και δυναμώνει την πίστη μας σε αυτή. Αυτή τη δημοκρατία του συναισθήματος, που συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη θέαση της κοινωνίας ως τόπου ελευθερίας και ισότητας, έχει έρθει η ώρα να τη θωρακίσουμε, υλικά και πνευματικά, απέναντι στις οπισθοδρομικές και αντιδραστικές φωνές. Η δημοκρατία, ως αυτονόητος και καθολικός τρόπος ύπαρξής μας, που συναρθρώνει το ιδιωτικό με το δημόσιο και το κοινωνικό με το πολιτικό, καλείται να επινοήσει ξανά τον εαυτό της. Να επανασυνδεθεί με την ιδρυτική της ορμή, διατηρώντας το πλούσιο και πολύτιμο για όλους μας κεκτημένο της.

Τη σημασία ανάληψης της Προεδρίας της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος, αναδεικνύει με συνέντευξή του στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην (IHRA) πρέσβης Χριστόδουλος Λάζαρης, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum. Παράλληλα, με την ιδιότητα επίσης του Ειδικού Απεσταλμένου του υπουργού Εξωτερικών για τη Λιβύη, ο Χριστόδουλος Λάζαρης αποτυπώνει την κατάσταση στη χώρα αυτή της Βόρειας Αφρικής στον δρόμο προς τις εκλογές.

Μιλώντας ως επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στη Διεθνή Συμμαχία για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA), ο κ. Λάζαρης τονίζει πως η χώρα μας, αναλαμβάνοντας την Προεδρία της IHRA, θέλησε να δώσει ένα δυνατό παρών στον αγώνα των δημοκρατικών κοινωνιών και κρατών, ανά τον κόσμο, που αντιτάσσονται, όπως και αυτή, στην επάνοδο στο προσκήνιο ακραίων ιδεολογιών και προσπαθούν να περιστείλουν δραστικά την επιρροή τους, ιδίως μεταξύ των νέων γενεών. Επιπροσθέτως, ο κ. Λάζαρης επισημαίνει πως τείνουμε χείρα φιλίας προς τον ισραηλιτικό κόσμο, στο Ισραήλ και στην εβραϊκή Διασπορά, με τον οποίο τόσα κοινά μας συνδέουν, ήδη από την απώτερη αρχαιότητα.

Αποκρυσταλλώνοντας τον σκοπό της ελληνικής προεδρίας, προσδιόρισε πως «σκοπός μας είναι να αποτελέσουμε, όχι απλά μέρος, αλλά πρωταγωνιστή, σε μια ακόμη προσπάθεια, που ενώνει όλες τις μεγάλες Δημοκρατίες του πλανήτη» και σκαγραφεί τις πρωτοβουλίες και δράσεις που έχουν αναλαφθεί κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου της θητείας και αυτές που προγραμματίζονται για το επόμενο διάστημα.

Κατά τον πρέσβη, η μετάδοση της μνήμης των γεγονότων του 1933- 1945 συνιστά ζωτικό μέσο, για την κατανόηση της σημασίας των δημοκρατικών αξιών, από τις νεώτερες γενεές, που θα κληθούν, με τη σειρά τους, να τις προασπισθούν και να τις διαιωνίσουν, όταν αναλάβουν αυτές, τον πυρσό της Δημοκρατίας, από τα χέρια της δικής μας γενεάς. Το Ολοκαύτωμα αποτελεί το εναργέστερο παράδειγμα, του τι μπορεί να συμβεί αν αμελήσουμε το καθήκον αυτό, σημειώνει.

«Ανενεργά τα τουρκολιβυκά μνημόνια»

Εν συνεχεία, ο Ειδικός Απεσταλμένος του υπουργού Εξωτερικών για τη Λιβύη χαρακτηρίζει ανενεργά τα τουρκο- λιβυκά μνημόνια. «Η λιβυκή Βουλή ουδέποτε κύρωσε τα δύο τουρκο- λιβυκά μνημόνια, άρα, κατά το λιβυκό Σύνταγμα, αυτά είναι ανενεργά, ως προς τη Λιβύη- και εκείνο για τις Θαλάσσιες Ζώνες και το άλλο, για την Ασφάλεια, βάσει της οποίας η Τουρκία έστειλε τα στρατεύματά της στη χώρα» αναφέρει χαρακτηριστικά. Επισημαίνει πως όταν η Άγκυρα επικαλείται το Μνημόνιο για τις Θαλάσσιες Ζώνες, επικαλείται ένα, ούτως ή άλλως, παράνομο κείμενο, που για τους υποτιθέμενους συμβαλλόμενούς της δεν υπάρχει καν, ως νόμος του κράτους. Χρησιμοποιείται μόνο ως πρόφαση, από την ίδια την Τουρκία, για να δικαιολογήσει τις κινήσεις της, συμπληρώνει.

Ερωτηθείς για τις προεδρικές εκλογές στη Λιβύη, δήλωσε ότι είχαν ορισθεί για τις 24 Δεκεμβρίου, αλλά η Βουλή ήδη ψήφισε τη μετακύλισή τους κατά τριάντα ημέρες. Επίσης, εκτίμησε ότι κάποια καθυστέρηση δεν μπορεί να αποκλεισθεί.

Σε ό,τι αφορά την επόμενη ημέρα μετά τις εκλογές και τις ελληνολιβυκές σχέσεις, αναφέρει ότι θα αποκτήσουν περαιτέρω δυναμική, καθώς, πέρα από τους παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας, που συνδέουν τους δύο λαούς μας, η χώρα μας έχει ήδη ένα ευρύ ανθρωπιστικό αποτύπωμα στη Λιβύη, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να επανέρχονται.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην επόμενη διεθνή διάσκεψη για τη Λιβύη στις 12 Νοεμβρίου στο Παρίσι. Σημειώνει πως η πρόσκλησή μας αποτελεί σημαντικό βήμα, για την ενίσχυση της παρουσίας μας στη Λιβύη, στην οποία όμως έχουμε ήδη αποκτήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα.

Ακολουθεί η συνέντευξη του επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην (IHRA) και Ειδικού Απεσταλμένου του υπουργού Εξωτερικών για τη Λιβύη, πρέσβη Χριστόδουλου Λάζαρη στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στον Δημήτρη Μάνωλη

H Ελλάδα έχει αναλάβει από την 1η Απριλίου 2021 την Προεδρία της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος. Ως επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στη Διεθνή Συμμαχία για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA), ποια είναι η σημασία της ανάληψης της προεδρίας για την ελληνική εξωτερική πολιτική; Τι επιδιώκει η χώρα μας;

H χώρα μας, αναλαμβάνοντας την Προεδρία της Διεθνούς Συμμαχίας για την Προστασία της Μνήμης του Ολοκαυτώματος (IHRA), θέλησε να δώσει ένα δυνατό παρών, στον αγώνα των δημοκρατικών κοινωνιών και Κρατών, ανά τον κόσμο, που αντιτάσσονται, όπως και αυτή, στην επάνοδο στο προσκήνιο ακραίων ιδεολογιών και προσπαθούν να περιστείλουν δραστικά την επιρροή τους, ιδίως μεταξύ των νέων γενεών. Το αφήγημα του Ολοκαυτώματος αποτελεί μια ισχυρή υπόμνηση, της σημασίας του αγώνα αυτού, προκειμένου να μην επιτραπεί, στους υποκινητές των φαινομένων αυτών, να ωθήσουν την υφήλιο σε καταστάσεις καθολικής φρίκης, ανάλογες εκείνης της περιόδου 1933- 1945. Παράλληλα, τείνουμε χείρα φιλίας, προς τον ισραηλιτικό Κόσμο, στο Ισραήλ και στην εβραϊκή Διασπορά, με τον οποίο τόσα κοινά μας συνδέουν, ήδη από την απώτερη Αρχαιότητα. Σκοπός μας είναι, να αποτελέσουμε, όχι απλά μέρος, αλλά πρωταγωνιστή, σε μια ακόμη προσπάθεια, που ενώνει όλες τις μεγάλες Δημοκρατίες του πλανήτη.

Η Ελληνική Προεδρία της IHRA έχει θέσει την εκπαίδευση ως προτεραιότητα. Ποιες πρωτοβουλίες και δράσεις προγραμματίζονται;

Η μετάδοση της μνήμης των γεγονότων του 1933- 1945 συνιστά ζωτικό μέσο, για την κατανόηση της σημασίας των δημοκρατικών αξιών, από τις νεώτερες γενεές, που θα κληθούν, με την σειρά τους, να τις προασπισθούν και να τις διαιωνίσουν, όταν αναλάβουν αυτές, τον πυρσό της Δημοκρατίας, από τα χέρια της δικής μας γενεάς. Το Ολοκαύτωμα αποτελεί το εναργέστερο παράδειγμα, του τι μπορεί να συμβεί, αν αμελήσουμε το καθήκον αυτό.

Ως προς τις δράσεις της Ελληνικής Προεδρίας, στο συγκεκριμένο πεδίο, αφού υπενθυμίσω, ότι αυτή ήδη έχει φθάσει στο μέσο της θητείας της, θα αναφέρω ότι έχουν ήδη διεξαχθεί, από την Προεδρία, η πρώτη Ολομέλεια του IHRA, τον Ιούνιο, ενώ ετοιμάζεται και η δεύτερη, τον Νοέμβριο, συγκαλέσαμε Συμπόσιο για τα Μαθήματα από το Ολοκαύτωμα, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum, με την σύμπραξη των New York Times, ενώ είχαμε συμμετοχή και σε πλειάδα άλλων μικρότερων διοργανώσεων.

Ταυτοχρόνως, συνήλθαν περί τα δέκα διεθνή Σεμινάρια και Συνέδρια, υπό την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας, δυστυχώς διαδικτυακά, λόγω κορωνοϊού, τα οποία, όμως, είχαν μεγάλη απήχηση, στο εξειδικευμένο κοινό στο οποίο απευθύνονταν. Στο κοινό αυτό, περιλαμβάνονταν εκπαιδευτικοί, υπεύθυνοι για τα ειδικά προγράμματα διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος, αξωματικοί της Αστυνομίας, κληρικοί και άλλες ειδικότητες, επιφορτισμένες, είτε με την μετάδοση της μνήμης του Ολοκαυτώματος στις νέες γενεές, είτε αρμόδιες για την καταστολή της διασποράς μίσους και ρατσιστικών ιδεών. Στο σημείο αυτό, οφείλω να ευχαριστήσω, εκ βάθους καρδίας, την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, για την αμέριστη αρωγή του και για την ακάματη ενεργητικότητα, που έχει επιδείξει, στην κατάρτιση και διεξαγωγή των διοργανώσεων αυτών.

Προς το τέλος της Προεδρίας, το 2022, με την υποχώρηση, όπως διαφαίνεται, της πανδημίας, προγραμματίζονται δύο μεγάλα διεθνή Συνέδρια, με φυσική παρουσία, το ένα υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Αντιπροσωπείας και της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας, στην Καλαμάτα, με θέμα «Ολοκαύτωμα και Γενοκτονίες: Θυμώμαστε το Παρελθόν, για να Προστατεύσουμε το μέλλον» και το δεύτερο στα Ιωάννινα, τιτλοφορούμενο «Καταπολεμώντας τον Αντισημιτισμό, την Άρνηση και την Διαστρέβλωση του Ολοκαυτώματος, στο Ηλεκτρονικό Πεδίο Μάχης», με την ευγενή συμπαράσταση του Δήμου Ιωαννιτών και την συμμετοχή κρατικών και ιδιωτικών φορέων διαφορων τομέων, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, εστιάζοντας στην εφαρμογή προχωρημένων τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, στην συγκεκριμένη προσπάθεια.

Ποια είναι η συμβολή της Διεθνούς αυτής Συμμαχίας και ειδικότερα της ελληνικής προεδρίας για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού και του ρατσισμού; Ποια τα διδάγματα που μπορούν να αντλήσουν από το ολοκαύτωμα οι σημερινές κοινωνίες;

Η IHRA αποτελεί την κύρια εργαλειοθήκη των δημοκρατικών Κρατών, για τον προσδιορισμό των εννοιών, που αποτελούν την βάση της νομοθεσίας τους, κατά του Αντισημιτισμού, των ρατιστικών και ολοκληρωτικών ιδεολογιών και των παρομοίων φαινομένων, σε όλο τον πλανήτη. Βασικό της επίτευγμα απετέλεσε ο προσδιορισμός ενιαίου Ορισμού Εργασίας του Αντισημιτισμού, της Αρνήσεως και της Διαστρεβλώσεως του Ολοκαυτώματος, που αποτελεί την “καρδιά” της σχετικής νομοθεσίας, όχι μόνον των Κρατών μελών της IHRA, αλλά και πολλών άλλων τρίτων οντοτήτων ή φορέων. Σημειώνω, ότι η χώρα μας υπήρξε η πρώτη στην Ευρώπη, που εξέδωσε σχετική νομοθεσία, επί τη βάσει του συγκεκριμένου Ορισμού. Ανάλογη εργασία έχει καταβληθεί από την IHRA, για έναν Ορισμό Εργασίας, κατά των προκαταλήψεων και της διακριτικής συμπεριφοράς, εις βάρος των Ρομά. Πέραν αυτών, η Συμμαχία προωθεί τρόπους και δράσεις διατηρήσεως και προασπίσεως της Μνήμης του Ολοκαυτώματος, στο μέλλον, αλλά και μεταφοράς του αφηγήματος, στο νέο περιβάλλον ηλεκτρονικής επικοινωνίας, το Διαδίκτυο, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, αλλά και σε πεδία εφαρμογής τεχνολογιών που αναμένεται να αναφανούν στο μέλλον.

Η προσπάθεια αυτή καταβάλλεται, καθώς είναι προφανές, ότι αυτό που συνέβη το 1933, όταν το ρατσιστικό μίσος και η φυλετική βία επικράτησαν ως πολιτική, σε ένα από τα πλέον προοδευμένα Κράτη της Ευρώπης, που είχε έως τότε αποτελέσει, ένα από του στυλοβάτες του πολιτισμού της, μπορεί να συμβεί πάντοτε, παντού και με στόχο οποιονδήποτε.

Ανησυχείτε για την επιστροφή εξτρεμιστικών και αντισημιτικών ιδεών;

Παρατηρώντας την διεθνή σκηνή, ο φόβος αυτός δικαιολογείται. Το τίμημα της ελευθερίας, εξ άλλου, είναι η διαρκής επαγρύπνηση. Τα σημερινά τεχνολογικά μέσα αποτελούν, κατά κάποιο τρόπο, τους επιγόνους των φυλλαδίων και των ραδιοφωνικών ομιλιών των ετών 1920- 1945, μόνον που είναι ταχύτερα και περισσότερο διεισδυτικά και, το χειρότερο, προσαρμοσμένα να απευθύνονται σε ένα νεανικό κοινό, όσο το δυνατόν μικρότερης ηλικίας. Αν δεν προσέξουμε, η χρήση των μέσων αυτών, από τους επίδοξους τυραννίσκους της εποχής μας και τους ανεγκέφαλους οπαδούς των, μπορεί να αποδειχθούν ισχυρότατα εργαλεία στρατολόγησης. Και τότε, η εσχάτη πλάνη έσεται χείρων της πρώτης.

Η διεθνής κοινότητα ζητά την αποχώρηση των όλων των ξένων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των τουρκικών στρατευμάτων, και των μισθοφόρων και των παραστρατιωτικών ομάδων από τη Λιβύη. Με βάση την προηγούμενη ιδιότητά σας ως ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Εξωτερικών για θέματα Λιβύης, θεωρείτε ότι αυτό είναι εφικτό πριν από τις εκλογές στη χώρα αυτή της Βορείου Αφρικής στις 24 Δεκεμβρίου του 2021;

Κατ’ αρχάς, εξακολουθώ να είμαι, ο Ειδικός Απεσταλμένος του υπουργού Εξωτερικών για την Λιβύη. Σε ό,τι αφορά στην αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων, τακτικών, ατάκτων και μισθοφορικών από την χώρα, τα πράγματα είναι όσο δεν γίνεται σαφέστερα: Η διεθνής Κοινότητα, στην παράγραφο (5), των Συμπερασμάτων της Κορυφής του Βερολίνου, της 23.6.2021, έχει ενταλεί ρητά «να αποχωρήσουν, χωρίς καθυστέρηση, όλες οι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις και οι μισθοφόροι». Η λιβυκή Βουλή, ουδέποτε κύρωσε τα δύο Τουρκο- λιβυκά Μνημόνια, άρα, κατά το λιβυκό Σύνταγμα, αυτά είναι ανενεργά, ως προς την Λιβύη- και εκείνο για τις Θαλάσσιες Ζώνες και το άλλο, για την Ασφάλεια, βάσει της οποίας η Τουρκία έστειλε τα στρατεύματά της στην χώρα. Η μεταβατική Κυβέρνηση του κ. Sarraj, που αναγκάσθηκε να τα συνομολογήσει, έχει εκπέσει και η σημερινή Κυβέρνηση έχει κατ’ επανάληψη ζητήσει την αποχώρησή τους. Η λιβυκή Μεικτή Στρατιωτική Επιτροπή, η Επιτροπή Ανακωχής, θα λέγαμε, επεξεργάζεται την στιγμή αυτή σχέδιο χρονοδιαγράμματος, για την αποχώρησή τους, εντός των προσεχών μηνών. Απέναντι σε όλα αυτά, οι Τούρκοι είτε επιδεικνύουν αδιαφορία, είτε προβάλλουν δικαιολογίες νομικά ανυπόστατες.

Μπορούν να τεθούν εν αμφιβόλω οι εκλογές στις οποίες ανέλαβε να οδηγήσει η μεταβατική κυβέρνηση στη χώρα που ανέλαβε τον Μάρτιο του 2021;

Οι γενικές και προεδρικές εκλογές στην Λιβύη είχαν ορισθεί για τις 24 Δεκεμβρίου, αλλά η Βουλή ήδη ψήφισε την μετακύλισή τους κατά τριάντα ημέρες. Η διεθνής Κοινότητα, πάντως, έχει σύσσωμη ταχθεί υπέρ της έγκαιρης διεξαγωγής τους, αν και κάποια καθυστέρηση δεν μπορεί να αποκλεισθεί. Σαφώς υπάρχουν δυνάμεις, εκτός Λιβύης, που έχουν άλλες βλέψεις και αυτές διαθέτουν κάποιους υποστηρικτές στην χώρα, όμως όχι πολλούς. Αν η διεθνής Κοινότητα αντιμετωπίσει το θέμα σοβαρά, οι εκλογές θα προχωρήσουν κανονικά. Βεβαίως, αν συνεχισθεί η παρουσία ξένων και, τελικά, ανεπιθύμητων, από τους Λιβύους και την διεθνή Κοινότητα, στρατευμάτων, στο λιβυκό έδαφος, κατά την προεκλογική περίοδο και την ημέρα των εκλογών, ελλοχεύει πάντοτε ο κίνδυνος, να ανακύψουν ερωτηματικά.

Ποια εκτιμάτε ότι θα είναι η επόμενη ημέρα για τη Λιβύη και τις διμερείς σχέσεις μετά τις εκλογές;

Εφ’ όσον υπάρξουν γνήσιες και ελεύθερες εκλογές, ασφαλώς ο λιβυκός λαός θα έχει την δυνατότητα να κυβερνήσει την χώρα του, με τις όποιες δυσκολίες, που αναπόφευκτα θα ανακύψουν στην διαδρομή. Στην ίδια περίπτωση, οι διμερείς σχέσεις με την Ελλάδα θα αποκτήσουν περαιτέρω δυναμική, καθώς, πέρα από τους παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας, που συνδέουν τους δύο λαούς μας, η χώρα μας έχει ήδη ένα ευρύ ανθρωπιστικό αποτύπωμα στην Λιβύη, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να επανέρχονται και μάλιστα όχι σε τομείς κρίσιμους για την χώρα και την καθημερινότητα του Λίβυου πολίτη. Εξ άλλου, τα όσα πράξαμε, για την επάνοδο της ειρήνης, της νομιμότητας και της σταθερότητας στη χώρα, είναι πολύ περισσότερα, από όσα το ευρύτερο κοινό γνωρίζει ή φαντάζεται και αυτό ασφαλώς θα βαρύνει στις σχέσεις μας με την μελλοντική εκλεγμένη Κυβέρνηση.

Μια νέα, αντιπροσωπευτική ισχυρή κυβέρνηση στη Λιβύη μπορεί να άρει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο δεν έχει εγκριθεί ούτε από τη Βουλή της Λιβύης;

Όντως, τα τουρκο-λιβυκά Μνημόνια δεν έχουν κυρωθεί, από την Βουλή της Λιβύης και, κατά το εκεί Σύνταγμα, είναι ανενεργά. Όταν η Άγκυρα επικαλείται το Μνημόνιο για τις Θαλάσσιες Ζώνες, επικαλείται ένα, ούτως ή άλλως, παράνομο κείμενο, που για τους υποτιθέμενους συμβαλλόμενούς της δεν υπάρχει καν, ως Νόμος του Κράτους. Χρησιμοποιείται μόνο ως πρόφαση, από την ίδια την Τουρκία, για να δικαιολογήσει τις κινήσεις της. Ως προς το τι θα συμβεί στο μέλλον, που δεν είναι εξ άλλου άμεσο, δεν θα ήθελα να προδικάσω την συμπεριφορά οιουδήποτε, αλλά έχουμε πολλούς λόγους, να αποτιμούμε τις προοπτικές μας με θετικό πρόσημο.

Στην τελευταία Διάσκεψη για τη Λιβύη που διοργάνωσαν οι ΗΠΑ η Ελλάδα συμμετείχε ως παρατηρητής. Τι σηματοδοτεί αυτή η εξέλιξη; Μπορεί να ασκηθεί διεθνώς πίεση προς την κατεύθυνση της άρσης του τουρκολιβυκού συμφώνου; Τι αναμένουμε από την επόμενη διεθνή σύνοδο για τη Λιβύη στις 12 Νοεμβρίου;

Την Υπουργική Σύνοδο της Διεθνούς Επιτροπής Παρακολούθησης της Ειρηνευτικής Διαδικασίας στην Λιβύη, ή IFC, τη διοργάνωσαν η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, στο περιθώριο της 76ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στην Νέα Υόρκη. Εννοείται, ότι δεν πάψαμε στιγμή, να κινούμαστε διεθνώς, για την άρση των Μνημονίων. Δεν θα προχωρήσω όμως, διότι και η άλλη πλευρά γνωρίζει ανάγνωση. Η πρόσκλησή μας στην Διάσκεψη της 12ης Νοεμβρίου, στο Παρίσι, αποτελεί σημαντικό βήμα, για την ενίσχυση της παρουσίας μας στην Λιβύη, στην οποία όμως έχουμε ήδη αποκτήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα. Για τον λόγο αυτό, εξ άλλου, κληθήκαμε να μετάσχουμε στην Διάσκεψη, όχι γιατί ζητάμε, αλλά διότι έχουμε να προσφέρουμε.

Η Λιβύη υποφέρει από τις καταστροφικές συνέπειες ενός δεκαετούς εμφύλιου πολέμου. Πώς αποτιμάτε την ελληνική παρουσία στη χώρα αυτή της Βόρειας Αφρικής και ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στην προσπάθεια ανοικοδόμησής της;

Η ελληνική παρουσία στην Λιβύη είχε απομειωθεί δραστικά, στα χρόνια των εκεί συγκρούσεων, αλλά ανασυγκροτείται ταχύτατα. Υπάρχουν δύο ελληνικές Κοινότητες, στην Τρίπολη και την Βεγγάζη, με την δεύτερη να εξελίσσεται σε βασικό πόλο κοινωνικής, εκπαιδευτικής και οικονομικής δραστηριότητας της πόλης, για Έλληνες, Λιβύους και ξένους. Οι ελληνικές επιχειρήσεις αρχίζουν να επιστρέφουν, με πρώτη την μεγάλη επένδυση της ΜΕΤΚΑ Μυτιληναίος, στον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό του Tobruk, σε συνεργασία με την αμερικανική General Electric, ενώ ήδη σημειώνεται γενικώτερη αύξηση της ελληνικής επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ενδιαφέρον άλλων επιχειρήσεων, σε πολλούς τομείς, έχει αρχίσει να αναφαίνεται και ήδη εκδηλώνεται, με την μεγάλη επιχειρηματική αποστολή, που ακολουθεί τον Υφυπουργό Εξωτερικών, Κώστα Φραγκογιάννη, στην Τρίπολη, τις 3 και 4 Οκτωβρίου. Στο ανθρωπιστικό πεδίο, είμαστε στις πρώτες θέσεις όσων έχουν συνδράμει τον χειμαζόμενο λιβυκό λαό, στις ώρες ανάγκης του, με εμβόλια για τον COVID, φαρμακευτικό υλικό, αλλά και με την ανάληψη ενός μείζονος προγράμματος της Υπάτης Αρμοστείας Προσφύγων, στο λιβυκό έδαφος, για τους εσωτερικά εκτοπισμένους πολίτες της χώρας. Πολιτικά, η θέση μας είναι ισχυρή και συνεχώς ενισχύεται και επί τόπου και στο διεθνές πεδίο, όπως δείχνει το ενδιαφέρον του διεθνούς παράγοντος, για συνεργασία μαζύ μας στο Λιβυκό, σε όλους τους τομείς.

«Πήραμε τις φρεγάτες στο καλύτερο τίμημα και στον καλύτερο χρόνο παράδοσης» συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός και συνέχισε: «Πήραμε πλοία που θα βάλουν το Πολεμικό μας Ναυτικό στην ψηφιακή εποχή και που θα μας ενισχύσουν σημαντικά την αποτρεπτική μας ικανότητα».

Ερντογάν σε Πούτιν: “Η Άγκυρα δεν υποχωρεί για τους S-400” – Το είπε και στους Αμερικανούς

Σε ερώτηση γιατί να γίνει αυτή η συμφωνία αμυντικής συνεργασίας, αφού η Ελλάδα είναι και μέλος του ΝΑΤΟ, ο πρωθυπουργός απάντησε πως «Η συμφωνία συμβαδίζει με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΝΑΤΟ περί αναβάθμισης της αμυντικής ικανότητας των κρατών – μελών του. Υποχρέωση μου είναι να υπερασπιστώ την πατρίδα μου. Πρόκειται επίσης για μία ξεκάθαρη στάση από την πλευρά της ΕΕ να κινείται για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της σε περιοχές, που το ΝΑΤΟ δεν θέλει να εμπλακεί και χωρίς την έγκριση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ για ακόμη 5 χρόνια. Δεν υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα σε ΗΠΑ, Γαλλία και Ελλάδα, οι εν λόγω πρωτοβουλίες είναι αλληλοσυμπληρωματικές. Είμαστε πολύ υπερήφανοι που είμαστε μέλη του ΝΑΤΟ, είναι μακράν η επιτυχέστερη συμμαχία» συμπλήρωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η συζήτηση των δύο ανδρών, που μεταδόθηκε διαδυκτιακά, αφορούσε ζητήματα της τρέχουσας πολιτικής και κοινωνικής επικαιρότητας, τις προκλήσεις της νέας εποχής, την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Σημεία της συζήτησης παρατίθενται, καθώς και όλη η συζήτηση που μεταδόθηκε ζωντανά:

Για τη διαχείριση της πανδημίας και τα προσωπικά δεδομένα:

«Δεν είναι δυνατόν να έχει κάνεις έναν αστυνομικό διπλά σε κάθε πολίτη να τον ελέγχει εάν φορά ή δεν φορά μάσκα»

«Σε ότι αφορά το «ελληνικό πείραμα» δεν θα είμασταν επιτυχημένοι στην αντιμετώπιση του πρώτου κύματος της πανδημίας αν δεν είχαμε καταφέρει να κάνουμε τους πολίτες να εμπλακούν πιο ενεργά και να χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ της κυβέρνησης- εννοώ το κράτος και όχι απαραίτητα την εκλεγμένη κυβέρνηση- και των πολιτών. Δεν ήταν εύκολο γιατί βγαίναμε από δέκα χρόνια κρίσης, όλοι οι θεσμοί δοκιμάστηκαν, αλλά καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια αίσθηση ενός συλλογικού πεπρωμένου, το οποίο δημιούργησε αλλαγές στην ατομική συμπεριφορά. Κάτι που είναι, όπως καταλαβαίνετε, αρκετά δύσκολο να επιτευχθεί και ποτέ δεν πρόκειται να επιβληθεί απόλυτα. Χρησιμοποιήσαμε την τεχνολογία με ένα πολύ δημιουργικό τρόπο. Όταν, για παράδειγμα, ζητήσαμε από τους πολίτες να στέλνουν τηλεφωνικά μηνύματα στα οποία ζητούσαμε να μας πουν ποτέ βγαίνουν από το σπίτι τους, θα μπορούσε να υποστηρίξει κάνεις ότι αυτό αποτελεί την επιβολή ενός κράτους παρακολούθησης. Όμως, διαγράψαμε όλα τα δεδομένα. Ξεκαθαρίσαμε δε πως πρόκειται για ένα μηχανισμό συλλογικής ενδυνάμωσης αντί για μια μεθόδευση, ώστε έχουμε πρόσβαση σε στοιχεία που αφορούν τους πολίτες και παρακολουθώντας τους όπου βρίσκονται. Αντιλαμβάνεται κανείς πως όταν πρόκειται για θέματα συμπεριφοράς. δεν είναι δυνατόν να έχει κάνεις έναν αστυνομικό διπλά του να τον ελέγχει εάν φορά ή δεν φορά μάσκα. Γι’ αυτό και οι αλλαγές στην ατομική συμπεριφορά είναι κρίσιμες αλλά για να επιτευχθεί αυτό οι επιλογές δεν μπορεί να είναι πολιτικές: το να φοράει κάνεις μια μάσκα δεν είναι μόνο μια πράξη αυτοάμυνας αλλά, επίσης, και μια πράξη αλληλεγγύης καθώς προστατεύεις άλλους ανθρώπους, ειδικά την οικογένεια σου καθώς ξέρουμε ότι η μεγαλύτερη μετάδοση συμβαίνει μέσα στις οικογένειες. Οπότε, είναι μια ενέργεια για να προστατεύσεις εκείνους που αγαπάς περισσότερο. Πιστεύω πολύ στο ότι μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα δεδομένα με ένα δημόσιο και ανοικτό τρόπο και να μας βοηθήσει να λαμβάνουμε αποφάσεις βασισμένες στη γνώση».

*Για την πιθανότητα ενός νέου γενικού lockdown:

«Υπάρχει γενική συμφωνία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, ότι είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδιανόητο, να πάμε σε ένα δεύτερο γενικό lockdown»
«Όταν «χτύπησε» το πρώτο κύμα της πανδημίας δεν ξέραμε πολλά για τον ιό. Έτσι, η απόφαση ήταν καθαρή. Πήγαμε σε lockdown. Πήραμε την απόφαση πολύ-πολύ νωρίς και ήταν καθαρά η σωστή απόφαση αφου καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε τον ιό σε αυτό το πρώτο κύμα. Και ξέραμε ότι ήταν η σωστή απόφαση εκείνη τη στιγμή γιατί χρειαζόμασταν χρόνο να μάθουμε περισσότερα πράγματα για τον ιό και να ενισχύσουμε το σύστημα υγείας. Ξέραμε επίσης ότι θα έχει οδυνηρές οικονομικές συνέπειες μολονότι σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, χώρες που δεν επέλεξαν το lock down αρχικά όπως η Σουηδία, πλήρωσαν τελικά και το οικονομικό τίμημα. Αλλά νομίζω ότι υπάρχει μια γενικη συμφωνία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, ότι είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδιανόητο να πάμε σε ένα δεύτερο γενικό lockdown. Χρησιμοποιούμε περισσότερο τώρα τα τοπικά lockdown, την έξυπνη ιχνηλάτηση, το μαζικό testing. Όμως υπάρχει ακόμη ένα ερωτηματικό. Και το ερωτηματικό είναι: μπορούμε να ζήσουμε με τον ιό και να καταφέρουμε να διατηρήσουμε τη συνήθη οικονομική δραστηριότητα δίχως ένα πλήρες lock down και δίχως να συσσωρευτεί μεγάλη πίεση στο σύστημα υγείας; Πιστεύω ότι κανείς δεν έχει την απάντηση ακόμη, γιατί έχουμε μπροστά μας τρεις-τέσσερις πολύ δύσκολους μήνες. Ελπίζω όμως και είμαι αισιόδοξος ότι δεν θα χρειαστεί να πάρουμε πιο δραστικά μέτρα από αυτά που ήδη λαμβάνουμε. Ομως αν ρωτήσει κάποιος αν αυτό μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα, η απάντηση είναι καθαρά «όχι». Όσον αφορά δε στην οικονομική στήριξη, εμείς στην Ελλάδα στηρίξαμε τα εισοδήματα σχεδόν όλων, περιλαμβανομένου του ιδιωτικού τομέα, και κάναμε σαφές ότι πρέπει να στηρίξουμε τους πιο αδύναμους, αυτούς που χτυπήθηκαν περισσότερο, αυτούς που είχαν χαμηλά εισοδήματα ή απασχολούνταν στον τομέα του τουρισμού. Και αντέχουμε να το κάνουμε αυτό ακόμη για κάποιο χρόνο, αλλά δεν αντέχουμε να το κάνουμε για πάντα. Ετσι κοιτάζουμε πολύ προσεκτικά τους αριθμούς καθώς μπαίνουμε στο φθινόπωρο και στον χειμώνα. Είμαστε τυχεροί στην Ελλάδα, γιατί θα είμαστε έξω για αρκετό διάστημα ακόμη, αλλά κοιτάξτε, χώρες όπως το Ισραήλ για παράδειγμα, που τα πήγαν εξαιρετικά στο πρώτο κύμα αλλά βρίσκονται αντιμέτωπες με μια μεγάλη έξαρση τώρα και αντιλαμβάνεσαι πόσο απρόβλεπτα είναι τα πράγματα. Υπάρχει το στοιχείο του τυχαίου, όπου μπορεί να έχεις 2-3 περιστατικά υπερμετάδοσης και να κάνουν όλη τη διαφορά».

Για την ανακοίνωση της μόλυνσης από τον νέο κοροναϊό του Προέδρου Τράμπ:

«Εύχομαι τα καλύτερα στον Πρόεδρο Trump – Ο ιός δεν κάνει διακρίσεις» 
«Εύχομαι τα καλύτερα στον Πρόεδρο Trump και στην σύζυγό του στη μάχη κατά του ιού. Εάν συγκρατώ κάτι από αυτή την στενάχωρη υπόθεση είναι ότι ο ιός δεν κάνει διακρίσεις, δεν εξαιρεί κανέναν, μπορεί να μας επηρεάσει όλους. Το να φοράς μάσκα δεν αποτελεί πολιτική δήλωση, είναι μία πράξη αυτοπροστασίας αλλά και αλληλεγγύης, καθώς προστατεύεις άλλους, ειδικά την οικογένειά σου, διότι γνωρίζουμε ότι οι περισσότερες μεταδόσεις γίνονται εντός του νοικοκυριού. Επομένως, πρόκειται για μία πράξη προστασίας αυτών που αγαπάς».

«Πιστεύω πολύ στην αξία της Ιστορίας»

Ο Πρωθυπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα κατάφερε να οικοδομήσει σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τους πολίτες, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην πολύ καλή επίδοση της χώρας κατά το πρώτο κύμα της Covid-19.
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο ανόδου αυταρχικών καθεστώτων στο μέλλον ως απότοκο της υγειονομικής κρίσης, σημείωσε ότι «η μεγάλη πρόκληση είναι η επανεφεύρεση του κράτους μέσα στο πλαίσιο της δημοκρατίας».
«Η πανδημία απέδειξε ότι το κράτος είναι σημαντικό και ειδικά σε περιόδους κρίσης έχει μεγάλο ρόλο να παίξει, δεν μπορεί να αντικατασταθεί είτε από την ατομική ελεύθερη βούληση είτε από τις αγορές. Αυτό, νομίζω, ήταν ένα ξεκάθαρο δίδαγμα από την πανδημία. Πιστεύω πολύ στην αξία της Ιστορίας. Αν κάποιος θέλει να διαβάσει ένα κείμενο που είναι συναφές, δεδομένου του πλαισίου, μπορεί να κοιτάξει τον Επιτάφιο του Περικλή, που γράφτηκε όταν η δημοκρατική Αθήνα είχε πληγεί από τον λοιμό. Είναι ένα εξαιρετικό εγκώμιο για τη δύναμη της Δημοκρατίας σε καιρό κρίσης».

Για το πώς η πανδημία επιτάχυνε τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας

«Η COVID είναι ένας ψηφιακός επιταχυντής. Καταφέραμε να παρέχουμε ψηφιακές υπηρεσίες κάνοντας μέσα σε εβδομάδες όσα που δεν μπορούσαμε να κάνουμε επί δεκαετίες. Είναι σαφές ότι έχουμε κάνει πολλή δουλειά για να μετασχηματισουμε το κράτος και θεωρώ ότι η ψηφιακή επανάσταση είναι ο μόνος τρόπος για να σπάσουμε τις παραδοσιακές γραφειοκρατικές δομές. Και καταφέραμε να ξεκινήσουμε αυτού του είδους τη διαδικασία ανασχεδιασμού του κράτους χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία, κάτι που εκτιμάται πάρα πολύ από τους πολίτες, είναι μια μη-ιδεολογική προσέγγιση που είναι πραγματικά ελκυστική για τους νέους και καταπολεμά μια γραφειοκρατία που κρατάει πίσω την Ελλάδα εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Θα έλεγα ότι είναι μια ευκαιρία να κάνουμε ένα άλμα με το οποίο θα ξεπεράσουμε άλλες χώρες, επειδή το κάνουμε με τρόπο τόσο εντατικό και ο αντίκτυπος μπορεί να είναι πολύ σημαντικός».

Κ. Μητσοτάκης: «Eίμαστε προσανατολισμένοι στις μεταρρυθμίσεις»

«Θεωρώ ότι η Δημοκρατία έχει τη δυνατότητα να μπορεί να αυτο-διορθώνεται, το είδαμε αυτό στην Ελλάδα. Μετά από δέκα χρονιά λαϊκισμού έχουμε τώρα μια κυβέρνηση η οποία είναι φιλελεύθερη, μετριοπαθής και προσανατολισμένη στις μεταρρυθμίσεις που θέλει να πραγματοποιήσει μεγάλες αλλαγές και η οποία απολαμβάνει μεγάλης λαϊκής στήριξης. Μετά από δέκα χρόνια κρίσης και πειραματισμών με λαϊκιστές, στην περίπτωσή μας από την Αριστερά, η ελληνική κοινωνία ήταν έτοιμη και μέσω ανοιχτών δημοκρατικών διαδικασιών επέλεξε να μας δείξει την εμπιστοσύνη της. Σε τρία χρόνια θα ξαναπάμε στις κάλπες κι αν είναι ικανοποιημένοι από εμάς οι πολίτες θα μας ξαναψηφίσουν, αν όχι θα επιλέξουν κάτι άλλο. Αυτή είναι η ομορφιά της Δημοκρατίας και της δυνατότητας που έχει να αυτοδιορθώνεται». 

«Για τη δυνατότητα πολιτών από άλλες χώρες να εργάζονται εξ’ αποστάσεως και να ζουν στην Ελλάδα»

«Εάν θα μπορούσατε όχι απλώς να ζείτε αλλά και να εργάζεστε από οπουδήποτε, δεν θα προτιμούσατε να εργαστείτε από εδώ, από την Ελλάδα, από ένα ελληνικό νησί, εάν έχετε συνδεσιμότητα, ασφάλεια και καλή υγειονομική περίθαλψη; Δεν απευθύνω απλώς μια πρόσκληση για να έρθει κάποιος στην Ελλάδα, εξηγώ γιατί η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε αυτόν τον νέο και μεταβαλλόμενο κόσμο. Γιατί πτυχές όπως η ποιότητα ζωής θεωρούνται πλέον πολύ πιο σημαντικές ως αποτέλεσμα των ανακατατάξεων που έφερε η COVID. Θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, δεν θα υπάρξουν απλώς ηττημένοι ως αποτέλεσμα της αναταραχής που έφερε η COVID (…) Και δική μου ευθύνη, ως Πρωθυπουργός της Ελλάδας, είναι να διασφαλίσω ότι θα ανήκουμε σε αυτούς που θα βγουν πιο δυνατοί από την πανδημία».