Τα άτομα που εμπίπτουν σε καθεστώς «προσωρινής προστασίας» δεν χρειάζεται να υποβάλουν αίτηση ασύλου και με τον τρόπο αυτό μετριάζεται η πίεση στα εθνικά συστήματα ασύλου.

Εκτός από την παράταση της προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη συζητούν την προετοιμασία για μια συντονισμένη μετάβαση από την προσωρινή προστασία, σε άλλα νόμιμα καθεστώτα (διαμονής).

Τα άτομα που επωφελούνται από προσωρινή προστασία απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα σε όλη την ΕΕ, τα οποία περιλαμβάνουν διαμονή, πρόσβαση στην αγορά εργασίας και στέγαση, ιατρική βοήθεια, βοήθεια κοινωνικής πρόνοιας και πρόσβαση στην εκπαίδευση για τα παιδιά.

Ο νόμος της ΕΕ για την προσωρινή προστασία ορίζει ελάχιστα πρότυπα προστασίας. Το πραγματικό επίπεδο βοήθειας μπορεί να διαφέρει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος.

Εάν οι συνθήκες στην Ουκρανία αλλάξουν, επιτρέποντας μια σταδιακή επιστροφή και βιώσιμη επανένταξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο της ΕΕ για την αναστολή της προσωρινής προστασίας, νωρίτερα από την προβλεπόμενη ημερομηνία λήξης της.

Συγκεκριμένα, διερευνάται αν η πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία σηματοδοτεί την παύση της ανάγκης για διεθνή προστασία ή αν εξακολουθούν να συντρέχουν λόγοι για τη διατήρηση του καθεστώτος προστασίας.

Παράλληλα, αναμένεται να έχει επαφή ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Νίκος Παναγιωτόπουλος με τον νέο Επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. κ. Μπρούνερ, ενόψει του Συμβουλίου των Ευρωπαίων Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης Τετάρτη και Πέμπτη στις Βρυξέλλες.

• Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και Προσφύγων (BAMF) ανέστειλε προς το παρόν όλες τις διαδικασίες εξέτασης αιτήσεων ασύλου από Σύρους.

«Η κατάσταση είναι συγκεχυμένη και είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί τι θα συμβεί πολιτικά στην χώρα. Δεν μπορούν να γίνουν σοβαρές εκτιμήσεις αυτή την στιγμή. Κάθε απόφαση θα ήταν τώρα αδύναμη», δήλωσε εκπρόσωπος της Υπηρεσίας στο περιοδικό Der Spiegel.

Η BAMF ανέφερε ακόμη ότι η απόφασή της αφορά 42.270 αιτήσεις ασύλου οι οποίες βρίσκονται σε εκκρεμότητα, ενώ υπάρχουν και 46.000 προκαταρκτικές αποφάσεις, οι οποίες ωστόσο για την ώρα δεν επηρεάζονται.

Η συζήτηση πάντως σχετικά με το εάν οι Σύροι θα πρέπει να συνεχίσουν να μένουν στη Γερμανία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Πολιτικοί της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) ζητούν επαναπατρισμό των Σύρων το συντομότερο δυνατό. Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας Γενς Σπαν πρότεινε η κυβέρνηση να ναυλώσει αεροσκάφη και να καταβάλει 1.000 ευρώ σε κάθε έναν που θα επιστρέφει στη Συρία, ενώ εισηγήθηκε η Γερμανία, να διοργανώσει την άνοιξη από κοινού με την Αυστρία, την Τουρκία και την Ιορδανία «διάσκεψη ανασυγκρότησης» της Συρίας.

Ο εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εσωτερικής πολιτικής Αλεξάντερ Τρομ τόνισε ότι η κατάσταση «έχει αλλάξει ριζικά» και θα πρέπει να ελεγχθεί εκ νέου εάν οι Σύροι που βρίσκονται στην Γερμανία χρειάζονται ακόμη προστασία. Ο αρχηγός του Κόμματος των Ελεύθερων Δημοκρατών (FDP) Κρίστιαν Λίντνερ εξέφρασε από την πλευρά του την άποψη ότι το ζήτημα επιστροφής των Σύρων στην πατρίδα τους θα πρέπει να εξεταστεί σε δεύτερη φάση. «Το πρώτο βήμα πρέπει να είναι η υποστήριξη της σταθερότητας της Συρίας», τόνισε.

Από την πλευρά του, ο καγκελάριος της Αυστρίας Καρλ Νεχάμερ δήλωσε νωρίτερα σήμερα ότι ζήτησε από τον υπουργό Εσωτερικών Γκέρχαρντ Κάρνερ να ανασταλούν όλες οι διαδικασίες εξέτασης αιτημάτων ασύλου από Σύρους, λόγω της πτώσης του καθεστώτος στην Συρία.

«Έδωσα εντολή στο υπουργείο να προετοιμάσει πρόγραμμα συντεταγμένης επιστροφής και απέλασης προς την Συρία», δήλωσε ο κ. Νεχάμερ και διευκρίνισε ότι αναστέλλεται και το πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης. «Η πολιτική κατάσταση στην Συρία έχει αλλάξει θεμελιωδώς και ραγδαία τις τελευταίες ημέρες», αναφέρει το αυστριακό υπουργείο Εσωτερικών στην σχετική ανακοίνωσή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του, στις 30 Νοεμβρίου του τρέχοντος έτους ήταν ανοιχτές σε α’ ή β΄βαθμό 12.886 υποθέσεις ασύλου για άτομα συριακής καταγωγής, εκ των οποίων οι 1.146 αφορούσαν οικογενειακή επανένωση. Αρμόδιο για τις διαδικασίες α’ βαθμού είναι το Ομοσπονδιακό Γραφείο Μετανάστευσης και Ασύλου (BFA), ενώ για τον β’ βαθμό το Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο.

Οι πολίτες από τη Συρία, το Αφγανιστάν και τη Βενεζουέλα, παραμένουν οι μεγαλύτερες ομάδες αιτούντων άσυλο στην ΕΕ. Συγκεκριμένα, τον περασμένο Ιούλιο, υπέβαλαν αίτηση ασύλου για πρώτη φορά στην ΕΕ, 12.295 Σύροι, 6.030 Αφγανοί και 5.170 πολίτες από τη Βενεζουέλα.

Τον Ιούλιο, 2.985 ασυνόδευτοι ανήλικοι υπέβαλαν αίτηση ασύλου για πρώτη φορά στην ΕΕ, με τους περισσότερους από αυτούς να προέρχονται από τη Συρία (895), το Αφγανιστάν (470) και την Αίγυπτο (345). Οι χώρες της ΕΕ που έλαβαν το μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων ασύλου από ασυνόδευτους ανηλίκους ήταν η Γερμανία (750), η Βουλγαρία (455), η Ελλάδα (420), η Ολλανδία (355) και η Ισπανία (325).

Το 74% των πολιτών εκτός ΕΕ ζητούν προστασία από τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία. Συγκεκριμένα, η Γερμανία (18.505 αιτήσεις), η Ιταλία (13.235), η Ισπανία (11.925) και η Γαλλία (11.300) συνέχισαν να δέχονται τον μεγαλύτερο αριθμό αιτούντων άσυλο για πρώτη φορά.

Σε σύγκριση με τον πληθυσμό κάθε χώρας της ΕΕ (την 1η Ιανουαρίου 2024), τα υψηλότερα ποσοστά αιτήσεων για πρώτη φορά καταγράφηκαν στην Ελλάδα (55,1%).

Η νέα κυβέρνηση, με επικεφαλής το εθνικιστικό, αντιισλαμικό κόμμα PVV του Γκέερτ Βίλντερς, ανέφερε ότι θα κηρύξει εθνική κρίση ασύλου, κάτι που θα της επιτρέψει να λάβει μέτρα για τον περιορισμό της μετανάστευσης, χωρίς τη συγκατάθεση του κοινοβουλίου.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αμφισβητούν την αναγκαιότητα, ακόμη και τη νομιμότητα, αυτής της κίνησης, αλλά η υπουργός Μετανάστευσης Μαργιολάιν Φάμπερ (προέρχεται από το PVV) είπε ότι ενεργεί με βάση τις δυνατότητες που παρέχονται από τους μεταναστευτικούς νόμους της χώρας.

«Παίρνουμε μέτρα για να κάνουμε την Ολλανδία όσο το δυνατόν λιγότερο ελκυστική για τους αιτούντες άσυλο», ανέφερε στην ανακοίνωσή της σήμερα.

Η κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι στοχεύει να ζητήσει την εξαίρεση της Ολλανδίας από τους ευρωπαϊκούς κανόνες για το άσυλο αν και οι Βρυξέλλες είναι πιθανό να αντιδράσουν, επειδή οι χώρες της ΕΕ έχουν ήδη υιοθετήσει το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και οι εξαιρέσεις συνήθως συζητούνται στη φάση των διαπραγματεύσεων.

«Έχουμε εγκρίνει νόμους, δεν μπορεί να επιλέξει κανείς να εξαιρεθεί από την εγκεκριμένη νομοθεσία της ΕΕ, αυτή είναι μια γενική αρχή», είπε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Έρικ Μαμέρ μιλώντας σε δημοσιογράφους σήμερα για μια πιθανή εξαίρεση της Ολλανδίας.

«Τσεκούρι» στις αιτήσεις ασύλου

Σε μία από τις πρώτες ενέργειές της η ολλανδική κυβέρνηση είπε ότι θα τερματίσει τη χορήγηση αδειών ασύλου αορίστου χρόνου και θα περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες όσων έχουν λάβει άσυλο να επανενωθούν με τις οικογένειές τους. Θα αρχίσει επίσης να επεξεργάζεται έναν νόμο με τον οποίο θα αναστέλλονται όλες οι αποφάσεις επί των νέων αιτήσεων για έως και δύο χρόνια, ενώ θα περιοριστούν και οι διευκολύνσεις που προσφέρονται στους αιτούντες άσυλο.

Ο Βίλντερς κέρδισε πέρυσι τις εκλογές, υποσχόμενος ότι θα επιβάλει τους αυστηρότερους μεταναστευτικούς νόμους στην ΕΕ. Κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση με άλλα τρία κόμματα τον Μάιο, μόνο όμως αφού παραιτήθηκε από την ιδέα να αναλάβει την πρωθυπουργία. Επικεφαλής της κυβέρνηση είναι ο Ντικ Σχόοφ, ένας μη εκλεγμένος, πρώην ανώτατος κρατικός υπάλληλος, ο οποίος δεν προέρχεται από κανένα κόμμα.

Όπως και η γειτονική Γερμανία, η Ολλανδία λέει ότι θα επιβάλει αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορά της για να καταπολεμήσει την εμπορία ανθρώπων και την παράτυπη μετανάστευση.