Το φορτηγό πλοίο AYA1με σημαία Παναμά, μήκους 145 μέτρων, κατασκευάστηκε το 2004, με εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη την εταιρεία UDS SHIPPING SERVICES ΕΠΕ (ιδιοκτήτρια και του πλοίου AYA2) και εταιρεία εμπορικής διαχείρισης την Al Fooz Al Qadem Shipping LLC, με αναφερόμενα γραφεία στην οδό Φίλωνος του Πειραιά.

Το πλοίο το οποίο είχε αναχωρήσει το απόγευμα της 1ης Ιουλίου από το λιμάνι Μίνα Τζεμπέλ Αλί του Ντουμπάι, όπου είχε ελλιμενιστεί λίγες ώρες νωρίτερα προερχόμενο από την Ινδία, εμφανίζεται να περνά τη Διώρυγα του Σουέζ το απόγευμα της 16ης Ιουνίου και να ακινητοποιείται αρχικά από ολλανδική φρεγάτα, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ειρήνη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με πληροφορίες.

Η συγκεκριμένη επιχείρηση έχει ξεκινήσει από την 31η Μαρτίου 2020 και προβλέπει ανάπτυξη αεροναυτικών δυνάμεων με αεροσκάφη και δορυφορικά μέσα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας ως αποστολή να διασφαλίσει –με επέκταση της δράσης της και στην Ανατολική Μεσόγειο– την εφαρμογή του εμπάργκο όπλων που αποφασίστηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης, παράλληλα όμως και με άλλα καθήκοντα.

Όπως προκύπτει από στρατιωτικές και όχι μόνο πηγές για το φορτηγό πλοίο, υπήρξε η πληροφορία σε ΝΑΤΟϊκές υπηρεσίες ότι μετέφερε τζιπ και ίσως οπλισμό για τη Λιβύη και το καθεστώς Χαφτάρ.

Θεωρείται βέβαιο ότι μετά την αρχική του ακινητοποίηση στη Μεσόγειο, τον πλήρη έλεγχο ανέλαβε το πλοίο του ιταλικού πολεμικού ναυτικού ITS Morosini, το οποίο συνόδευσε, με χαμηλή ταχύτητα, το AYA1 στο λιμάνι του Αστακού Αιτωλοακαρνανίας, όπου έφθασαν στις 19:00 της 27ης Ιουλίου, όπως μεταδίδουν τα «Νέα».

Για αυτήν την ενέργεια και τον επικείμενο έλεγχο του «ύποπτου» πλοίου ενημερώθηκε και η ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με αναφορές ότι πρόκειται για μία υπόθεση «ειδικού χειρισμού» και «ιδιαίτερα ευαίσθητη».

Όπως αναδεικνύεται από τη ροή πληροφοριών, στα διπλωματικά έγγραφα του πλοίου φερόταν ότι τα κοντέινερ δεν μετέφεραν στρατιωτικό υλικό αλλά καλλυντικά, τσιγάρα, ηλεκτρικές συσκευές κ.ά.

Ακολούθησε πολύωρος έλεγχος του περιεχομένου των κοντέινερ, στην πρώτη φάση του οποίου φαίνεται να εντοπίστηκαν θηριώδη στρατιωτικά οχήματα, χωρίς να ζητηθεί οιαδήποτε παρέμβαση και αρωγή από τις τοπικές ελληνικές λιμενικές Αρχές.

Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι το μεσημέρι της 30ής Ιουλίου αναχώρησε από το λιμάνι του Αστακού το ιταλικό πολεμικό ITS Morosini και στις 08:00 της επόμενης ημέρας (31 Ιουλίου) έφυγε το ελεγχόμενο AYA1 με προορισμό το λιμάνι της Μισράτα, όπου έφτασε τη Δευτέρα (04/08) στη 13:00, χωρίς μέχρι τώρα να έχει αποσαφηνιστεί ποιο ήταν το πλήρες περιεχόμενο των κοντέινερ, αλλά και το διπλωματικό παρασκήνιο που υπήρξε μέχρι την αναχώρηση από το ελληνικό λιμάνι και την άφιξη του πλοίου στη Λιβύη.

Όπως αναφέρει το iaitoloakarnania.gr, ψαράδες και κάτοικοι της περιοχής δεν πίστευαν στα μάτια τους. Το μέγεθος του τόνου ήταν τέτοιο, που χρειάστηκε γερανός για να τον σηκώσει.