Για δεύτερη φορά μέσα σε διάστημα πέντε ημερών, η NASA διέκοψε σήμερα την αντίστροφη μέτρηση που ήταν σε εξέλιξη και ανέβαλε εκ νέου την προγραμματισμένη εκτόξευση του γιγαντιαίου πυραύλου Space Launch System (SLS) αποστολή του οποίου είναι να στείλει την κάψουλα Orion στο φεγγάρι στο πλαίσιο του διαστημικού προγράμματος Artemis 1. Η νέα προγραμματισμένη εκτόξευση αναβλήθηκε, όπως αναφέρεται επισήμως, λόγω διαρροής στις δεξαμενές καυσίμων.

Υπενθυμίζεται ότι και την περασμένη Δευτέρα, η προγραμματισμένη εκτόξευση είχε διακοπεί λόγω προβλήματος διαρροής υγρού υδρογόνου σε έναν από τους κινητήρες.

«Το πρόβλημα που εντοπίσθηκε αφορά τη διακοπή παροχής υγρού υδρογόνου για την ψύξη ενός εκ των τεσσάρων κινητήρων του πυραύλου, μέρος των διαδικασιών που πρέπει να ολοκληρωθούν πριν από την εκτόξευση […] Η διαρροή παγωμένου υδρογόνου αποκλείει την εκτόξευση, καθώς το θερμοκρασιακό σοκ της επαφής του παγωμένου καυσίμου με τα μεταλλικά μέρη της ατράκτου μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη συρρίκνωσή τους», γράφαμε στην «Κ» για το συμβάν της περασμένης Δευτέρας, και όπως φαίνεται το εν λόγω πρόβλημα παραμένει.

Όπως αναφέρεται, η NASA θα μπορούσε να επιχειρήσει μια νέα απόπειρα εκτόξευσης στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ενδεχομένως τη Δευτέρα ή την Τρίτη.

Στην παρθενική αποστολή του προγράμματος Artemis, ο γιγάντιος νέος πύραυλος SLS θα στείλει την κάψουλα Orion σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, μια πρόβα τζενεράλε πριν την επιβίβαση αστροναυτών.

Τρία ανδρείκελα βρίσκονται στη θέση του πληρώματος στην κάψουλα Orion που περιμένει τοποθετημένη στην κορυφή του SLS στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντας, όπου η αντίστροφη μέτρηση διακόπηκε επ΄ αόριστον το πρωί της Δευτέρας.

Παραμένει ασαφές αν η NASA θα προλάβει να ολοκληρώσει περίπλοκη διαδικασία ώστε να προλάβει το δίωρο παράθυρο εκτόξευσης που ανοίγει στις 15.33 ώρα Ελλάδας.

Σε περίπτωση αναβολής, νέα ευκαιρία εκτόξευσης προβλέπεται στις 2 και στις 5 Σεπτεμβρίου.

Το πρόγραμμα Artemis διαδέχεται το σεληνιακό πρόγραμμα Apollo που έστειλε τους πρώτους ανθρώπους στο φεγγάρι τις δεκαετίες του 1960 και 1970 (στην ελληνική μυθολογία η Άρτεμη ήταν αδελφή του Απόλλωνα).

Αυτή τη φορά, το πρόγραμμα θα συνεχιστεί επ’ αόριστον με στόχο τη μόνιμη παρουσία του ανθρώπου στη Σελήνη σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα.

Πίσω στο συνεργείο;

Την περασμένη εβδομάδα, αναφέρει το Reuters, αξιωματούχοι της NASA είχαν προειδοποιήσει ότι μια διαρροή υδρογόνου θα μπορούσε δυνητικά να οδηγήσει σε πολυήμερη αναβολή.

Η διαρροή της Δευτέρας εμφανίστηκε στο σύστημα που διοχετεύει υγρό υδρογόνο στο κεντρικό τμήμα του πυραύλου, σύστημα που είχε επιδιορθωθεί έπειτα από διαρροές που εμφανίστηκαν στη διάρκεια των δοκιμών πλήρωσης με καύσιμα τον Απρίλιο και τον Ιούνιο.

To Orion σε παλαιότερη δοκιμή προσθαλλάσωσης. Η κάψουλα σχεδιάστηκε να πέφτει με αλεξίπτωτο στον ωκεανό (NASA)

Οι διαρροές είναι δυνητικά επικίνδυνες, δεδομένου ότι το υδρογόνο είναι άκρως εύφλεκτο. Τέτοιες διαρροές είναι δύσκολο να ανιχνευθούν καθώς τείνουν να εμφανίζονται μόνο όταν το σύστημα τροφοδοσίας πέσει στη θερμοκρασία του υγρού υδρογόνου στους -217 βαθμούς Κελσίου.

Σε περίπτωση που η διαρροή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα, ο SLS θα πρέπει να επιστρέψει στο Κτήριο Συναρμολόγησης Οχήματος, κάτι που σχεδόν σίγουρα θα οδηγούσε σε αναβολή της εκτόξευσης μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου ή τον Οκτώβριο.

Επιστροφή στη Σελήνη

O SLS, ο ισχυρότερος πύραυλος που έχει κατασκευαστεί μέχρι σήμερα, θα απελευθερώσει το Orion περίπου 90 λεπτά μετά την εκτόξευση, οπότε η κάψουλα με τα τρία ανδρείκελα θα αναχωρήσει για μια πτήση σχεδόν μιας εβδομάδας μέχρι τη Σελήνη.

Αρχικά θα περάσει σε απόσταση μόλις 100 χιλιομέτρων από την επιφάνεια για να τεθεί σε συνέχεια σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι για περίπου δύο εβδομάδες, πριν πάρει το δρόμο της επιστροφής για να πέσει με αλεξίπτωτο στον Ειρηνικό στις 10 Οκτωβρίου.

Στην επόμενη δοκιμαστική πτήση, η οποία αναμένεται το 2024, τέσσερις αστροναύτες θα επαναλάβουν τη διαδρομή της πρώτης δοκιμής.

Περίπου ένα χρόνο αργότερα,  ο SLS θα εκτοξεύσει ακόμα τέσσερις αστροναύτες, από τους οποίους οι δύο, στους οποίους θα περιλαμβάνεται τουλάχιστον μία γυναίκα, θα κατέβουν μέχρι την επιφάνεια της Σελήνης.

Το ίδιο το Orion δεν έχει τη δυνατότητα προσσελήνωσης, γι’ αυτό και η NASA συνεργάζεται με την SpaceX του Έλον Μασκ. Ενώ κινείται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, το Orion θα συνδεθεί με το σκάφος Starship της εταιρείας, στο οποίο θα μετεπιβιβαστούν οι δύο αστροναύτες. Το φουτουριστικό σκάφος του Μασκ θα τους μεταφέρει στην επιφάνεια και μετά πίσω στο Orion για την επιστροφή στη Γη.

Μέχρι στιγμής, πάντως, το Starship παραμένει στο στάδιο ανάπτυξης και έχει πετάξει μόνο μέχρι το ύψος των 10 χιλιομέτρων.

Στην πρώτη δοκιμαστική εκτόξευση που σχεδιάζει η εταιρεία, πιθανώς στα τέλη του 2022 ή το 2023, το Starship θα πετάξει απλώς τον γύρω της Γης, πριν αποπειραθεί μια απόπειρα προσσελήνωσης χωρίς πλήρωμα.

Και μια ακόμα τεχνική δυσκολία: μετά την εκτόξευσή του το Starship θα πρέπει να ανεφοδιαστεί με καύσιμα πριν αναχωρήσει για το φεγγάρι.