Παρά τις υποσχέσεις της κυβέρνησης για οικονομικές μεταρρυθμίσεις και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της διαφθοράς, οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν.

Το Al Jazeera συνόψισε 5 πράγματα που θα έπρεπε να ξέρουμε για το νέο κύμα διαδηλώσεων στο Ιράν.

Η οικονομική κρίση

Το Ιράν είναι ανάμεσα στις χώρες στις οποίες έχουν επιβληθεί οι περισσότερες κυρώσεις. Λόγω των διεθνών περιορισμών η Τεχεράνη πασχίζει να έχει πρόσβαση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και τα «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία. Η αυξανόμενη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές επιδεινώνει την κατάσταση και τροφοδοτεί τον πληθωρισμό.

Την Κυριακή, το ιρανικό ριάλ υποχώρησε στα 1,42 εκατ. έναντι του δολαρίου και η αξία του έχει καταγράψει πτώση 56% το τελευταίο εξάμηνο. Η κατακόρυφη πτώση του νομίσματος τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί 72% κατά μέσο όρο σε σύγκριση με πέρυσι.

Διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα

Ξεκίνησε ως διαμαρτυρία για την κατάρρευση της οικονομίας από καταστηματάρχες στο μεγάλο παζάρι της Τεχεράνης την Κυριακή, αλλά εξαπλώθηκε σε 17 από 31 επαρχίες του Ιράν έως την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, με τη συμμετοχή φοιτητών και όλης της κοινωνίας.

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν κινητοποιηθεί σε όλη τη χώρα και σε κάποιες περιπτώσεις οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν «απαντήσει» με βία. Την Πέμπτη, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε ότι τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις στο Λορντεγκάν, στο νοτιοδυτικό Ιράν. Άλλοι τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Άζνα και ένας στο Κουζντάστ, περιοχές του κεντρικού Ιράν.

Δύσκολο να προβλεφθεί η αντίδραση της κυβέρνησης

Στο παρελθόν η σκληρή αντίδραση της Τεχεράνης σε διαδηλώσεις έχει αφήσει πίσω της νεκρούς διαδηλωτές. Μέχρι στιγμής, παρότι έχουν καταγραφεί νεκροί σε μεμονωμένες συγκρούσεις διαδηλωτές με τις δυνάμεις ασφαλείας, η κυβέρνηση έχει αποφύγει την άμεση καταστολή και φαίνεται έτοιμη να ακούσει τα «λογικά αιτήματα» των διαδηλωτών.

Σε μια προσπάθεια να απαντήσει στις ανησυχίες των πολιτών, η κυβέρνηση διόρισε την Τετάρτη νέο διοικητή της κεντρικής τράπεζας. Ο Αμπντολνασέρ Χεμάτι δεσμεύθηκε να αποκαταστήσει την οικονομική σταθερότητα.

Την Τρίτη, το υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης απομάκρυνε τους διευθυντές ασφαλείας τριών μεγάλων πανεπιστημίων, ανάμεσά τους εκείνο της Τεχεράνης. Σύμφωνα με τοπικά ΜΜΕ, ο λόγος ήταν «παραπτώματα» και ότι δεν υπήρξε «σωστή διαχείριση» των πρόσφατων φοιτητικών διαμαρτυριών.

Μιλώντας σε εκδήλωση στην Τεχεράνη την Πέμπτη, ο Πεζεσκιάν τόνισε τη δέσμευση της κυβέρνησής του για οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την αντιμετώπιση της διαφθοράς.

Έχουν ξαναγίνει μαζικές διαμαρτυρίες στο Ιράν

Το 2022 ξέσπασε κύμα διαμαρτυριών στο Ιράν μετά τον θάνατο της 22χρονης Μασά Αμινί, έπειτα από τη σύλληψή της επειδή δεν φορούσε σωστά το χιτζάμπ της.

Η βίαιη αντίδραση σε εκείνο το κίνημα περιελάμβανε τις αυθαίρετες συλλήψεις δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, την εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων, τη χρήση πραγματικών πυρών και- σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα- τους θανάτους εκατοντάδων ανθρώπων.

Έρευνα του 2024 από εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ κατέληξε ότι οι ενέργειες της ιρανικής κυβέρνησης ισοδυναμούσαν με «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», κατηγορία που απέρριψε η Τεχεράνη.

Η λεγόμενη αστυνομία Ηθών ανεστάλη τον Δεκέμβριο του 2022, μετά τις διαδηλώσεις, αλλά επαναλειτούργησε την επόμενη χρονιά. Έκτοτε, η επιβολή του ενδυματολογικού κώδικα φέρεται να έχει γίνει πιο χαλαρή, ωστόσο πολλές γυναίκες εξακολουθούν να φοβούνται.

Οι διαμαρτυρίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν κλιμάκωση

Την Πέμπτη ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη και μέσω ανάρτησης προειδοποίησε πως «εάν το Ιράν πυροβολήσει και σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές, όπως συνηθίζει, οι ΗΠΑ θα σώσουν την κατάσταση. Έχουμε οπλίσει και είμαστε έτοιμοι».

Επίσης, σε λογαριασμό του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών του Χ στα φαρσί έχουν γίνει διαδοχικές αναρτήσεις υπέρ των διαδηλωτών. Σε μία από αυτές δημοσιεύθηκε σκίτσο με έναν ήλιο και ένα λιοντάρι- εμβλήματα του Ιράν πριν από την επανάσταση. Το λιοντάρι ακουμπά πάνω σε μία κλεψύδρα, όπου η άμμος πέφτει πάνω στη σημερινή σημαία του Ιράν και η λεζάντα αναφέρει «Η άνοδος των λιονταριών και των λεαινών του Ιράν για να πολεμήσουν το σκοτάδι. Το φως θριαμβεύει επί του σκότους».

Τον Ιούνιο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν επιθέσεις στο Ιράν. Ο πόλεμος των 12 ημερών ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ τελείωσε με αυτό που η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε ως αποφασιστικό χτύπημα εναντίον των πυρηνικών της Τεχεράνης. Όμως, αυτή την εβδομάδα το Axios έγραψε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συζήτησαν περαιτέρω επιθέσεις στο Ιράν, όπως και το ενδεχόμενο να μπει στο στόχαστρο η σύμμαχος της Τεχεράνης στον Λίβανο, η Χεζμπολάχ.

Ο Πεζεσκιάν απάντησε γράφοντας στα social media: «Η απάντηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν σε όποια βάναυση επιθετικότητα θα είναι σκληρή και αποθαρρυντική».

Σε εκτενή έρευνα του Al Jazeera αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο τα εγκληματικά δίκτυα έχουν υιοθετήσει τη συγκεκριμένη πρακτική, η οποία κερδίζει συνεχώς έδαφος. Τα δεδομένα αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: τόσο ο αριθμός των ανηλίκων που εμπλέκονται σε εγκληματικές ενέργειες, όσο και η ηλικία στρατολόγησης, βαίνουν μειούμενα. Έκθεση της αστυνομίας για το 2023 εκτίμησε ότι περίπου 1.700 κάτω των 18 ετών συμμετείχαν ενεργά σε δίκτυα συμμοριών, αριθμός που θεωρείται πλέον ξεπερασμένος.

Σύμφωνα με στοιχεία της αστυνομίας, από Ιανουάριο έως Αύγουστο φέτος, 66 παιδιά ηλικίας 13-14 ετών συνελήφθησαν για υποθέσεις σχετιζόμενες με οργανωμένο έγκλημα, έναντι 27 την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Το προφίλ των στρατολογούμενων έχει επίσης αλλάξει: παλαιότερα στοχοποιούνταν κυρίως παιδιά από περιοχές χαμηλού εισοδήματος, πλέον όμως στοχοποιούνται ανήλικοι ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης ή γειτονιάς.

Η Σουηδία, με πληθυσμό 10,6 εκατ. κατοίκους, καταγράφει σήμερα από τα υψηλότερα ποσοστά θανατηφόρας ένοπλης βίας στην Ευρώπη. Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά όπλα των συμμοριών είναι οι χειροβομβίδες, προϊόν λαθρεμπορίου από τα Βαλκάνια μετά τους πολέμους της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Χρησιμοποιούνται εκφοβιστικά, συχνά για να «προειδοποιήσουν» αντίπαλες ομάδες, με μικρότερες ποινικές συνέπειες για όποιον συλληφθεί.

Η αστυνομία κάνει λόγο για ένα «επιχειρηματικό μοντέλο» εγκλήματος: ανήλικοι καλούνται να μεταφέρουν όπλα, να ξεπλένουν ίχνη ή να πραγματοποιούν στοχευμένες επιθέσεις, προστατεύοντας τους αρχηγούς των συμμοριών από τις διώξεις.

Βάσει νόμου:

• Παιδιά κάτω των 15 ετών δεν φυλακίζονται.
• Ανήλικοι 15-17 ετών οδηγούνται σε κλειστές δομές ανηλίκων (SiS) και όχι σε φυλακές ενηλίκων.

Η διερεύνηση υποθέσεων με ανηλίκους είναι περίπλοκη και χρονοβόρα: οι αρχές περιορίζονται από τη νομοθεσία στις ανακρίσεις, ενώ η έλλειψη τυπικών αποτυπωμάτων (τραπεζικοί λογαριασμοί, άδειες οδήγησης, ιστορικό εργασίας) δυσχεραίνει τον εντοπισμό των ενήλικων εντολέων.

Η «ψηφιακή βιτρίνα» στρατολόγησης

Η διαδικασία στρατολόγησης εντοπίζεται κυρίως σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κρυπτογραφημένες εφαρμογές όπως το Telegram. Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το κανάλι Samurai Barnen (Παιδιά Σαμουράι), με περίπου 11.000 μέλη, το οποίο έκλεισε στα τέλη του 2024.

Σε αυτό δημοσιεύονταν ανοιχτά «προσφορές» για εκτέλεση συμβολαίων:

• Μάλμε – δολοφονία: 800.000-1.000.000 κορώνες
• Στοκχόλμη – δολοφονία: 500.000 κορώνες
• Δανία – δολοφονία: 1 εκατομμύριο κορώνες
• Μάλμε – ρίψη χειροβομβίδας: 30.000-50.000 κορώνες

Οι αναρτήσεις παρουσιάζονταν ως «προκλήσεις» ή «αποστολές», μια μορφή ψηφιακής παιχνιδοποίησης για να μειώνεται ο φόβος του εκτελεστή.

Ο Salman Khan, επικεφαλής προγράμματος απεμπλοκής νέων από συμμορίες στο Fryshuset, περιγράφει τη στρατολόγηση ως «εκφοβιστική παγίδα κύρους»:

• Παιδιά, ακόμα και 12 ετών, παρασύρονται
• Δεν διακρίνουν το «παιχνίδι» από τη θανατηφόρα πράξη
• Η συμμετοχή ισοδυναμεί με κύρος, χρήμα και lifestyle (ρούχα, αυτοκίνητα, κινητά, πολυτέλειες)

Η νέα ιεραρχία στρατολόγησης

Η αστυνομία εντοπίζει τέσσερις κρίσιμους ρόλους:

1. Ηθικός αυτουργός – ο αρχηγός που διατάζει και χρηματοδοτεί.
2. Στρατολόγος – εντοπίζει και προσεγγίζει ανήλικους.
3. Διευκολυντής – όπλα, υποστήριξη, logistics.
4. Δράστης – συνήθως παιδί, χωρίς παρελθόν ή δεσμούς.

Κοινωνική βάση στρατολόγησης και νέες τάσεις

Αρχικός στόχος των συμμοριών ήταν τα παιδιά σε δομές HVB, φιλοξενίας ευάλωτων ανηλίκων. Πλέον, όμως, οι στρατολογητές επεκτείνονται και σε μεσαία και ανώτερα κοινωνικά στρώματα, ακόμη και σε περιοχές υψηλού εισοδήματος όπως Όστερμαλμ και Μπρόμα στη Στοκχόλμη.

Η αύξηση της ανισότητας πλούτου, που σύμφωνα με μελέτη της UBS τοποθετεί τη Σουηδία στην κορυφή της Ευρώπης, δημιουργεί εύφορο έδαφος για τέτοιες στρατηγικές: κοινωνικός αποκλεισμός, παράλληλες δομές εξουσίας, απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Η πολιτική απάντηση και οι φόβοι των ειδικών

Η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει σκληρότερο πλαίσιο καταστολής:

• Κατάργηση μειωμένων ποινών για 18-20 ετών
• Πρόταση για ποινική ευθύνη από τα 13 έτη
• Δημιουργία φυλακών ανηλίκων

Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι τα μέτρα μπορεί να αντιστραφούν σε όφελος των συμμοριών, οδηγώντας περισσότερα παιδιά στη μόνιμη παραβατικότητα αντί της επανένταξης.

Έτσι, αν δεν μπορέσει να ξεκινήσει άλλο πόλεμο, ο Νετανιάχου έχει να αντιμετωπίσει έξι μεγάλα προβλήματα πριν από τις εκλογές του Ισραήλ τον επόμενο χρόνο και στη συνέχεια.

Το Al Jazeera τονίζει ότι το Ισραήλ δεν ήταν ποτέ πιο απομονωμένο στη διεθνή σκηνή από ό,τι είναι τώρα, και για πολλούς, ο Νετανιάχου έχει γίνει η προσωποποίηση αυτής της απομόνωσης.

Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο χρόνων, με τον θάνατο τόσων ανθρώπων από τις επιθέσεις και τη χρησιμοποίηση της πείνας ως όπλου, το Ισραήλ έχει προκαλέσει την αποστροφή σε όλο τον κόσμο.

Βραχυπρόθεσμα, εκτός αν η κυβέρνηση του Νετανιάχου καταφέρει να απαγορεύσει μόνιμα την πρόσβαση διεθνών δημοσιογράφων στη Γάζα, η αυξημένη κάλυψη των πράξεων της κυβέρνησής του στην περιοχή είναι πιθανό να εδραιώσει την κατάσταση του Ισραήλ ως κράτος – παρία για κάποιο χρονικό διάστημα, σημειώνει το AJ.

Ωστόσο, η αυξανόμενη απομόνωση του Ισραήλ είναι εμφανής εδώ και μήνες και, τον Σεπτέμβριο, ο Νετανιάχου φάνηκε να θέτει τις βάσεις για τη συνέχισή της.

Παρουσιάζοντας το «όραμά» του για μια μελλοντική «Σούπερ Σπάρτη», ο Ισραηλινός πρωθυπουργός σκιαγράφησε μια εικόνα οικονομικής και διπλωματικής απομόνωσης και συνεχούς πολέμου.

Αυτό δεν πήγε καθόλου καλά. Το ισραηλινό χρηματιστήριο έπεσε κατακόρυφα σχεδόν αμέσως, και το σέκελ έπεσε κατακόρυφα έναντι άλλων νομισμάτων.

Το Israel Business Forum, που εκπροσωπεί 200 από τις μεγαλύτερες εταιρείες του Ισραήλ, το έθεσε πολύ απλά: «Δεν είμαστε η Σπάρτη».

• Η απάντηση στο ερώτημα αν μπορεί να καταρρεύσει η κυβερνητική συμμαχία στο Ισραήλ είναι ναι, αλλά ο Νετανιάχου έχει αρχίσει να λαμβάνει μέτρα για να το αποφύγει.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και των δημόσιων διαμαχών για την ανεξαρτησία της ισραηλινής δικαιοσύνης που προηγήθηκαν, ο Νετανιάχου στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην υποστήριξη της ακροδεξιάς του Ισραήλ.

Τα πιο προφανή παραδείγματα είναι ο υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριχ και ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν – Γκβιρ, οι οποίοι και οι δύο έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στην κατάπαυση του πυρός, παραμένοντας όμως, προς το παρόν, στην κυβερνητική συμμαχία του Νετανιάχου.

Προβλέποντας την πιθανή αποχώρησή τους, ο Νετανιάχου φέρεται να προωθεί νομοθεσία που θα εξαιρεί τους υπερορθόδοξους Εβραίους φοιτητές των ιερατικών σχολών (Γεσίβα) από την στρατολόγηση, με την ελπίδα ότι αυτό θα ωθήσει τα υπερορθόδοξα εβραϊκά κόμματα στο κοινοβούλιο να επιστρέψουν στην κυβέρνησή του, εξασφαλίζοντας την επιβίωσή της ενόψει τυχόν αποχωρήσεων.

• Ο Νετανιάχου θα μπορούσε να κριθεί ένοχος από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) και το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης (ΔΔΔ).

Τον Νοέμβριο του 2024, το ΔΠΔ εξέδωσε διεθνή εντάλματα σύλληψης για εγκλήματα πολέμου εναντίον του Νετανιάχου, του πρώην υπουργού Άμυνας του Ισραήλ, Γιοάβ Γκάλαντ, καθώς και του στρατιωτικού διοικητή της Χαμάς, Μοχάμεντ Ντέιφ, τον οποίο το Ισραήλ έχει σκοτώσει έκτοτε.

Το ΔΔΔ εξετάζει επίσης κατηγορίες εναντίον του Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, για τις οποίες πολλοί είναι βέβαιοι ότι θα θεωρήσουν υπεύθυνο τον Νετανιάχου, εάν εκδοθεί καταδικαστική απόφαση.

Προς το παρόν δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την έκδοση της απόφασης του ΔΠΔ στην υπόθεση κατά των Γκάλαντ και Νετανιάχου, ενώ η έκβαση της υπόθεσης στο ΔΔΔ δεν αναμένεται πριν από το τέλος του 2027, το νωρίτερο.

Σε περίπτωση καταδίκης, το ΔΠΔ θα μπορούσε να επιβάλει ποινή φυλάκισης έως και 30 ετών, ενώ το ΔΔΔ συνήθως παραπέμπει κάθε καταδικαστική απόφαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την εκτέλεσή της.

• Το Al Jazeera εκτιμά ότι είναι πιθανόν ο Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Επί του παρόντος, οι ΗΠΑ είναι ο κύριος οικονομικός και στρατιωτικός χορηγός του Ισραήλ, καθώς και το διπλωματικό του προπύργιο ενάντια στη διεθνή εχθρικότητα.

Χωρίς τις ΗΠΑ, το Ισραήλ – και κατ’ επέκταση ο Νετανιάχου – θα βρισκόταν σε πραγματικά δύσκολη θέση, σημειώνει το AJ.

Ό,τι και αν ισχυρίζεται ο Νετανιάχου, η υποστήριξη του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει σαφή όρια, τονίζεται στην ίδια ανάλυση.

Το 2021, ο Τραμπ φέρεται να εξοργίστηκε όταν ο Νετανιάχου έγινε ένας από τους πρώτους ηγέτες που συνεχάρη τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν για τη νίκη του στις εκλογές.

Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, τον Μάιο διέκοψε κάθε επαφή με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, φοβούμενος ότι ο Νετανιάχου προσπαθούσε να τον χειραγωγήσει.

Πιο πρόσφατα, η οργή του Τραμπ προς τον Νετανιάχου φέρεται να κορυφώθηκε μετά την ισραηλινή επίθεση εναντίον των διαπραγματευτών της Χαμάς στην Ντόχα τον Σεπτέμβριο, φωνάζοντας: «Με γα@@ει!».

Περιγράφοντας την πορεία προς την κατάπαυση του πυρός, ο Τραμπ ανέφερε ότι «τα είπε» με τον Νετανιάχου και ότι δεν θα επέτρεπε στο Ισραήλ να αναδιατάξει τις δυνάμεις του στη Γάζα, μέχρι «να δώσει ο ίδιος την εντολή».

Πανηγυρίζοντας αργότερα την έναρξη της εκεχειρίας στο ισραηλινό κοινοβούλιο, ο Τραμπ χαρακτήρισε την κατάπαυση του πυρός ως αποτέλεσμα 3.000 χρόνων προσπαθειών, λέγοντας στο ακροατήριό του: «Και θα κρατήσει».

Το AJ σημειώνει ότι είναι απίθανο ο Τραμπ να αντιδράσει καλά σε περίπτωση που η εκεχειρία κινδυνεύσει. Ο Τραμπ μπορεί να παρατήσει τον Νετανιάχου, αλλά οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγκαταλείψουν το κράτος του Ισραήλ λόγω των συμφερόντων τους στην περιοχή και τον ρόλο που διαχρονικά παίζει προς όφελός τους.

• Η πιθανότητα να γίνει έρευνα για τις αποτυχίες πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ φαίνεται ολοένα και πιο πιθανή, υποστηρίζει το AJ.

Ξεχωριστές έρευνες για τις αποτυχίες του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών κατά την περίοδο που προηγήθηκε της επίθεσης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 – η οποία στοίχισε τη ζωή σε 1.139 ανθρώπους και οδήγησε στην απαγωγή περίπου 250 άλλων – αποκάλυψαν κραυγαλέες παραλείψεις και σύγχυση εντός των υπηρεσιών ασφαλείας του Ισραήλ, καθώς αυτές προσπαθούσαν να ανταποκριθούν σε μια επίθεση που δεν είχαν προβλέψει.

Οι αρχηγοί του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών παραιτήθηκαν μετά από κάθε έρευνα.

Αν και ο Νετανιάχου δεν έθεσε καμία αντίρρηση σε αυτές τις έρευνες, αντιτάχθηκε σε μια έρευνα σχετικά με τον ρόλο της δικής του κυβέρνησης, ισχυριζόμενος ότι θα ήταν πολιτικά μεροληπτική και μη πρακτική σε καιρό πολέμου.

Ωστόσο, μετά την κατάπαυση του πυρός, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ αποφάνθηκε ομόφωνα ότι δεν υπήρχε πλέον «καμία πραγματική αιτία» για να καθυστερήσει η απόφαση, δίνοντας στην κυβέρνηση προθεσμία 30 ημερών για να απαντήσει.

• Η πιθανότητα ο Νετανιάχου να εκτίσει κάποια ποινή φυλάκισης υπάρχει.

Ο Τραμπ σχεδόν αναγνώρισε τη σχέση μεταξύ του παρατεταμένου πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και των δικών για διαφθορά του Νετανιάχου την περασμένη Δευτέρα.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο ισραηλινό κοινοβούλιο, ο Τραμπ κάλεσε τον Ισραηλινό πρόεδρο, Ισαάκ Χέρτζογκ να απονείμει χάρη στον Νετανιάχου για «τα πούρα και τη σαμπάνια», όπως περιέγραψε τις κατηγορίες για διαφθορά, υποτιμώντας τις.

Στην πραγματικότητα, ο Νετανιάχου έχει παραπεμφθεί σε δίκη για τρεις υποθέσεις διαφθοράς, οι οποίες όλες συνεχίστηκαν – παρά τις συχνές καθυστερήσεις – καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.

Οι κατηγορίες εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού περιλαμβάνουν δωροδοκία, απάτη και κατάχρηση εμπιστοσύνης και ενδέχεται να οδηγήσουν σε ποινή φυλάκισης 10 ετών.

Την άρση της απαγόρευσης σε βάρος του δικτύου Al Jazeera και την άδεια στις ομάδες του να ξαναρχίσουν τη δουλειά τους στα παλαιστινιακά εδάφη έκανε γνωστή ο Ουαλίντ αλ Ομάρι σε ανακοίνωση της Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου της Ιερουσαλήμ (FPA), κάτι που επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο επίσημη παλαιστινιακή πηγή.

Η απόφαση λαμβάνεται μήνες μετά τη διακοπή των δραστηριοτήτων του τηλεοπτικού δικτύου Al Jazeera στα παλαιστινιακά εδάφη τον Ιανουάριο με την κατηγορία της προβολής «υλικού που είχε στόχο την υποκίνηση και πρόκληση» διαμαχών στα εδάφη αυτά.

Στις 2 Ιανουαρίου η Παλαιστινιακή Αρχή αποφάσισε να αναστείλει τις δραστηριότητες του Al Jazeera στα παλαιστινιακά εδάφη, κατηγορώντας το δίκτυο, μεταξύ άλλων, για «υποκίνηση σε εξέγερση» και «παρέμβαση» στις παλαιστινιακές υποθέσεις. Τότε, το Al Jazeera είχε διαμαρτυρηθεί για το μέτρο αυτό κάνοντας λόγο για «απόπειρα συγκάλυψης της πραγματικότητας» στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Η υπηρεσία πολιτικής προστασίας της Γάζας επιβεβαίωσε τον θάνατό του, όπως και τον θάνατο ενός εργαζομένου του τηλεοπτικού δικτύου Palestine Today, της οργάνωσης Ισλαμικός Τζιχάντ, σε άλλο πλήγμα στο νότιο τμήμα του παλαιστινιακού εδάφους.

Η υπουργική επιτροπή ανέφερε ότι η απόφαση ελήφθη ως αντίδραση στις μεταδόσεις του Al Jazeera, οι οποίες περιλάμβαναν παραπλανητικά δημοσιεύματα και προβολή υλικού που θεωρήθηκε ότι αποσκοπεί στην υποκίνηση και την πρόκληση εντάσεων και διαμαχών εντός της χώρας.

Η απόφαση δεν αναμένεται να εφαρμοστεί στη Λωρίδα της Γάζας που διοικείται από τη Χαμάς, όπου η Παλαιστινιακή Αρχή δεν ασκεί εξουσία.

Η αντιπαράθεση του Δεκεμβρίου

Μια αντιπαράθεση μεταξύ του Al Jazeera και της Παλαιστινιακής Αρχής ξέσπασε νωρίτερα τον Δεκέμβριο με αφορμή τη δημοσιογραφική κάλυψη των συγκρούσεων μεταξύ παλαιστινιακών δυνάμεων ασφαλείας και μαχητών στην κατεχόμενη πόλη Τζενίν στη Δυτική Όχθη.

Η Φάταχ, η παλαιστινιακή παράταξη που ελέγχει την Παλαιστινιακή Αρχή, καταδίκασε το καταριανό δίκτυο, το οποίο καλύπτει με εκτενή δημοσιεύματα τις συγκρούσεις στη Τζενίν, με την Παλαιστινιακή Αρχή να δηλώνει ότι το Al Jazeera σπέρνει διχασμό στην «αραβική μας πατρίδα γενικά και στην Παλαιστίνη ειδικότερα». Ενθάρρυνε τους Παλαιστίνιους να μην συνεργάζονται με το δίκτυο.

Δυνάμεις της Παλαιστινιακής Αρχής, η οποία ασκεί περιορισμένη αυτοδιοίκηση στη Δυτική Όχθη, μετακινήθηκαν στην Τζενίν στο βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης στις αρχές Δεκεμβρίου, συγκρουόμενοι καθημερινά με μαχητές της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ, που υποστηρίζονται από το Ιράν.

Η Τζενίν κι ο καταυλισμός προσφύγων στα όριά της αποτελούν οχυρό παλαιστινιακών ένοπλων οργανώσεων, που δηλώνουν ότι είναι πιο αποτελεσματικές στον αγώνα εναντίον του Ισραήλ από την Παλαιστινιακή Αρχή.

Και το Ισραήλ έχει κόψει το Al Jazeera

Το Ισραήλ έκλεισε τα γραφεία του Al Jazeera στο έδαφός του τον Μάιο απαγορεύοντας τη λειτουργία του, λέγοντας ότι το εν λόγω δίκτυο συνιστά απειλή για την εθνική ασφάλεια. Τον Σεπτέμβριο διέταξε να κλείσει για 45 ημέρες το γραφείο του δικτύου στη Ραμάλα μετά την εκτίμηση των μυστικών υπηρεσιών ότι οι εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνταν για την υποστήριξη τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.

«Το Al Jazeera διατήρησε με επιτυχία τον επαγγελματισμό του σε όλη την κάλυψη των γεγονότων που εκτυλίσσονται στην Τζενίν», είχε ανακοινώσει το δίκτυο.

Συγκεκριμένα, σε ρεπορτάζ από το Άμστερνταμ, ο Step Vaessen του Al Jazeera ανέφερε ότι οι συγκρούσεις ήταν αποτέλεσμα της αυξανόμενης της έντασης κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ημερών. «Εκατοντάδες υποστηρικτές της Μακάμπι Τελ Αβίβ ήρθαν στο Άμστερνταμ, πραγματοποίησαν μια πολύ δυναμική συγκέντρωση στην κεντρική πλατεία πριν από το περιστατικό, ανεμίζοντας ισραηλινές σημαίες, και κατέβασαν επίσης μια παλαιστινιακή σημαία» λέει.

Την Πέμπτη, η αστυνομία είχε επισημάνει ότι είναι ιδιαίτερα προσεκτική μετά τα εν λόγω περιστατικά, συμπεριλαμβανομένου του ξηλώματος μιας παλαιστινιακής σημαίας από ένα κτίριο. Βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατέγραψαν το αναφερόμενο περιστατικό, δείχνοντας ισραηλινούς οπαδούς να φωνάζουν συνθήματα.

Οι Ισραηλινοί οπαδοί υποκίνησαν τη βία αφού έφτασαν στην πόλη και επιτέθηκαν σε Παλαιστίνιους οπαδούς πριν από τον αγώνα, δήλωσε μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Άμστερνταμ. «Άρχισαν να επιτίθενται σε σπίτια ανθρώπων στο Άμστερνταμ με παλαιστινιακές σημαίες, οπότε στην πραγματικότητα από εκεί ξεκίνησε η βία» δήλωσε ο δημοτικός σύμβουλος Jazie Veldhuyzen στο Al Jazeera.

«Ως αντίδραση, οι κάτοικοι του Άμστερνταμ κινητοποιήθηκαν και αντιμετώπισαν τις επιθέσεις που ξεκίνησαν την Τετάρτη από τους χούλιγκαν της Μακάμπι».

Βίντεο, επίσης, που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται να δείχνουν οπαδούς της Μακάμπι Τελ Αβίβ να φωνάζουν εμετικά συνθήματα για τους Άραβες και την Παλαιστίνη, όπως «Γ@@@στε τους Άραβες» και «Γ@@@στε την Παλαιστίνη», ενώ σε άλλα φέρονται να φωνάζουν «Δεν υπάρχουν σχολεία στη Γάζα γιατί δεν έμειναν καθόλου παιδιά» και «Αφήστε τον IDF να κερδίσει για να γαμήσει τους Άραβες».

Πέντε τραυματίες και 62 συλλήψεις από τα επεισόδια – Σενάριο για ομηρία

Περιστατικό ομηρίας μετά τα χθεσινοβραδινά γεγονότα στο Άμστερνταμ και τις επιθέσεις σε φιλάθλους της Μακάμπι Τελ Αβίβ, μετά τον αγώνα με τον Αγιαξ, εξετάζει η αστυνομία του Άμστερνταμ.
Στην ενημέρωσή της, η Αστυνομία της ολλανδικής πρωτεύουσας ανέφερε χαρακτηρτιστικά πως: «Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν διάφορες αναφορές σχετικά με τα χθεσινοβραδινά γεγονότα στο Άμστερνταμ. Η αστυνομία έχει ξεκινήσει μεγάλη έρευνα για πολλαπλά βίαια επεισόδια. Μέχρι στιγμής, είναι γνωστό ότι πέντε άτομα έχουν μεταφερθεί στο νοσοκομείο και 62 άτομα έχουν συλληφθεί. Η αστυνομία είναι ενήμερη για αναφορές σχετικά με πιθανή κατάσταση ομηρίας και αγνοούμενους, αλλά προς το παρόν δεν έχει καμία επιβεβαίωση ότι κάτι τέτοιο έλαβε πράγματι χώρα. Αυτή η πτυχή βρίσκεται επίσης υπό διερεύνηση».

Στο μεταξύ, για τρεις αγνοούμενους έκανε νωρίτερα λόγο το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ. Ο πατέρας ενός Ισραηλινού, του Τσάι Ναχούμ, απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει στοιχεία για τον γιο του, καθώς δεν έχει καταφέρει να επικοινωνήσει μαζί του από την ώρα που έγιναν γνωστά τα άγρια επεισόδια στο Άμστερνταμ.

Σε ανακοίνωσή του το ισραηλινό ΥΠΕΞ καλούσε τους Ισραηλινούς που βρίσκονται στο Άμστερνταμ να παραμείνουν στα ξενοδοχεία τους. «Αποφύγετε τις μετακινήσεις στους δρόμους και κλειδωθείτε στα ξενοδοχεία σας. Η επίδειξη ισραηλινών και ιουδαϊκών συμβόλων πρέπει να αποφεύγεται» ήταν η οδηγία του εθνικού συμβουλίου ασφαλείας του Ισραήλ.

Σύμφωνα με το protothema.gr, πληροφορίες από το Ισραήλ και την Ολλανδία αναφέρουν ότι η ισραηλινή πρεσβεία στο Άμστερνταμ βοηθάει στην μετακίνηση των Ισραηλινών σε ασφαλές σημείο με την κυβέρνηση Νετανιάχου να στέλνει αεροπλάνα για τον επαναπατρισμό τους. Λίγο πριν τις 9:30 έγινε γνωστό ότι στο Άμστερνταμ έχουν αναπτυχθεί δυνάμεις ασφαλείας που κάνουν ασφαλή τη μετακίνηση στο αεροδρόμιο, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ διευκρίνισε στους Ισραηλινούς που βρίσκονται στην ολλανδική πρωτεύουσα, πως μπορούν να χρησιμοποιήσουν εμ ασφάλεια τα μέσα συγκοινωνίας για να μεταβούν στο αεροδρόμιο.

Μήνυμα Νετανιάχου

Το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι μετά από αξιολόγηση και κατόπιν σύστασης αξιωματούχων, «αποφασίστηκε ότι δεν είναι απαραίτητο να σταλεί επαγγελματική αποστολή διάσωσης στην Ολλανδία».

Ο στρατός σε ανακοίνωσή του επιβεβαιώνει επίσης την παραπάνω ανακοίνωση, λέγοντας ότι «σύμφωνα με την οδηγία του πολιτικού κλιμακίου, καμία αντιπροσωπεία των IDF δεν θα μεταβεί στο Άμστερνταμ». Αντ’ αυτού, οι προσπάθειες θα επικεντρωθούν σε πολιτικές πτήσεις για να φέρουν τους Ισραηλινούς πίσω στη χώρα τους.

Η ισραηλινή αεροπορική εταιρεία El Al ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει πτήσεις διάσωσης από την Ολλανδία προς το Ισραήλ τόσο το βράδυ της Παρασκευής όσο και το Σάββατο από το Άμστερνταμ. Η El Al δεν εκτελεί συνήθως δρομολόγια το Σάββατο, σύμφωνα με τον παραδοσιακό εβραϊκό θρησκευτικό νόμο.

Οι πτήσεις θα είναι δωρεάν για όλους τους επιβάτες που είχαν κλείσει εισιτήριο μετ’ επιστροφής από το Άμστερνταμ προς το Ισραήλ με την El Al και όλες τις άλλες αεροπορικές εταιρείες.

Η πρώτη πτήση θα αναχωρήσει από το Άμστερνταμ στις 2 μ.μ. τοπική ώρα και θα φτάσει πίσω στο Ισραήλ το βράδυ της Παρασκευής, αναφέρει η El Al. Προσθέτει ότι δύο τακτικές πτήσεις θα αναχωρήσουν επίσης από το Άμστερνταμ για το Τελ Αβίβ αργότερα σήμερα, η καθεμία από τις οποίες θα μεταφέρει περίπου 350 επιβάτες.

Ο κατάλογος αρχίζει με τα βρέφη που σκοτώθηκαν πριν ολοκληρώσουν το πρώτο έτος της ζωής τους και καταλήγει στους πιο ηλικιωμένους, αναδεικνύοντας τη δραματική έκταση της ανθρώπινης απώλειας στην περιοχή.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Al Jazeera English (@aljazeeraenglish)

Τουλάχιστον 41.965 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί και 97.590 έχουν τραυματιστεί σε ισραηλινά πλήγματα στη Λωρίδα της Γάζας από τις 7 Οκτωβρίου του 2023, σύμφωνα με σημερινή (08.10.2024) ανακοίνωση του υπουργείου Υγείας του παλαιστινιακού θύλακα.

Η εποχή της τεχνολογίας έχει επιτρέψει τη μαγνητοσκόπηση και την άμεση μετάδοση των γεγονότων, με αποτέλεσμα αυτή η σύγκρουση να χαρακτηριστεί από την Παλαιστίνια συγγραφέα Σούζαν Αμπούλχαουα ως η «πρώτη γενοκτονία στην ιστορία που μεταδίδεται με livestreaming».

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, από τότε, οι στρατιώτες έχουν αναρτήσει χιλιάδες βίντεο και φωτογραφίες στο Instagram, το Facebook, το TikTok και το YouTube. Αυτά, αποτελούν τη βάση της νέας ταινίας του I-Unit, η οποία διερευνά τα ισραηλινά εγκλήματα πολέμου κυρίως μέσω των αποδεικτικών στοιχείων που έχουν παράσχει οι ίδιοι οι Ισραηλινοί στρατιώτες.

We've built a database of videos, photos and social media posts. Where possible we’ve identified those who appear.

It reveals a range of illegal activities, from wanton destruction and looting to demolitions of neighbourhoods and murder. #GazaCrimespic.twitter.com/LmKn7fVnZH

— Al Jazeera Investigations (@AJIunit) October 3, 2024

Πώς διεξήχθη αυτή η έρευνα

Η ομάδα ερεύνησε τα ποστ των Ισραηλινών στρατιωτών, οι οποίοι αναρτούσαν τα στοιχεία με το όνομά τους, σε δημόσια προσβάσιμες πλατφόρμες και συχνά μάλιστα, έδιναν λεπτομέρειες για το πότε και πού έλαβαν χώρα τα απεικονιζόμενα περιστατικά.

Η I-Unit άρχισε να συλλέγει αυτά τα βίντεο και τις φωτογραφίες, καταρτίζοντας μια βάση δεδομένων με περισσότερους από 2.500 λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το υλικό μάλιστα αυτό έχουν δει και στρατιωτικοί και εμπειρογνώμονες σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων ο Τσάρλι Χέρμπερτ, απόστρατος υποστράτηγος του βρετανικού στρατού, και ο Μπιλ Βαν Έσβελντ, αναπληρωτής διευθυντής για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η ομάδα επίσης βιντεοσκόπησε μαρτυρίες και τις επαλήθευσε από το υλικό των ισραηλινών μη επανδρωμένα αεροσκάφη που συνέλεξε το Al Jazeera Arabic.

Ποια είναι τα συμπεράσματα της έρευνας

Στο υλικό που έχει συγκεντρωθεί περιλαμβάνει από αστεία που κάνουν οι στρατιώτες που ψάχνουν συρτάρια με εσώρουχα γυναικών μέχρι δολοφονίες άοπλων πολιτών.

Όπως επισημαίνει το Al Jazeera, για το εάν είναι ένοχοι ή όχι οι στρατιώτες θα πρέπει να το κρίνουν οι εισαγγελείς ωστόσο ειδικοί στο διεθνές δίκαιο τονίζουν πως πολλά από τα καταγεγραμμένα περιστατικά θα πρέπει να διερευνηθούν από διεθνείς οργανισμούς.

Οι περισσότερες από τις φωτογραφίες και τα βίντεο εμπίπτουν σε μία από τις τρεις κατηγορίες: την αλόγιστη καταστροφή, την κακομεταχείριση των κρατουμένων και την χρήση ανθρώπων ως ασπίδες.

Και οι τρεις μπορεί να αποτελούν παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και εγκλήματα πολέμου σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Στα βίντεο που έχουν συλλεχτεί φαίνονται συχνά στρατιώτες να διαλύουν και να καταστρέφουν περιουσίες και αγαθά Παλαιστινίων. Άλλα δείχνουν σπίτια να πυρπολούνται και άλλα να βομβαρδίζουν κτίρια.

«Το γεγονός ότι μπόρεσαν να ζώσουν αυτά τα κτίρια με εκρηκτικά δείχνει ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχει καμία απειλή από αυτά τα κτίρια». «Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την καταστροφή ενός κτιρίου εάν ο εχθρός δεν βρίσκεται σε αυτό», αναφέρουν αναλυτές.

«Δεν μπορείς να τριγυρνάς αλόγιστα, χωρίς λόγο καταστρέφοντας … μη στρατιωτική περιουσία … Απαγορεύεται. Αν το κάνεις αυτό, τότε είναι έγκλημα πολέμου».

Φρικτές ιστορίες κακοποίησης κρατουμένων

Σε άλλες εικόνες, φαίνεται κρατούμενοι να είναι γυμνοί ή με τα εσώρουχά τους, να τους χλευάζουν και να τους κοροϊδεύουν.

Σε ένα μάλιστα βίντεο, σύμφωνα με το αραβικό δίκτυο, φαίνονται γυμνοί και ημίγυμνοι κρατούμενοι, να είναι δεμένοι, να έχουν δεμένα μάτια να τους κλωτσάνε και να τους σέρνουνε στο πάτωμα.

Σε ένα από αυτά, ένας Γαλλοϊσραηλινός στρατιώτης κινηματογραφεί έναν κρατούμενο που τραβιέται από το πίσω μέρος ενός φορτηγού και λέει: «Κοιτάξτε, θα σας δείξω την πλάτη του. Θα γελάσετε με αυτό» και τον βασανίζουν.

«Τα βασανιστήρια είναι ένα από τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα … Πολύ συχνά, όμως, είναι δύσκολο να βρεθούν αποδείξεις … Αυτό το είδος υλικού, όταν έχεις πρόσωπα να παραδέχονται στην κάμερα ότι συμμετείχαν σε βασανιστήρια θα ήταν πολύ χρήσιμο για κάθε ερευνητή ή εισαγγελέα», δήλωσε ο Rodney Dixon, ειδικός σε θέματα διεθνούς δικαίου.

Τα βίντεο των στρατιωτών συμπληρώνονται από μαρτυρίες μαρτύρων που συγκέντρωσε η ομάδα της I-Unit στη Γάζα. Η ταινία περιλαμβάνει τρεις μαρτυρίες για ξυλοδαρμό και κακοποίηση: «Πήραν τον γιο μου, τον μεγαλύτερο, που μόλις είχε παντρευτεί», είπε ο Abu Amer. «Τον βασάνισαν. Άκουγα τις κραυγές του καθώς τον έπνιγαν και τον χτυπούσαν στο διπλανό δωμάτιο. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα με τα τουφέκια να σημαδεύουν τα κεφάλια μας. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε καμία κίνηση».

«Τίποτα δεν μας εμποδίζει να σε σκοτώσουμε. Θα μπορούσαμε να σας σκοτώσουμε όλους. Αυτό είναι φυσιολογικό. Κανείς δεν θα μας αποτρέψει και κανείς δεν θα μας καλέσει να λογοδοτήσουμε», τους είπε ένας στρατιώτης, όπως κατήγγειλε.

Εκτός από άνδρες, κακοποιούν και γυναίκες. Η Hadeel Dahdouh είπε ότι ένας στρατιώτης την κλώτσησε στο στομάχι. «Με χτύπησε στην πλάτη με το όπλο και στο κεφάλι με ένα κομμάτι μέταλλο στο χέρι του. Του είπα, “χαλάρωσε τις χειροπέδες”, αλλά αυτός την έσφιγγε περισσότερο».

Ένας άλλος Παλαιστίνιος από τη Γάζα, ο Fadi Bakr, είπε ότι αναγκάστηκε να ξαπλώσει πάνω σε ένα πτώμα που ήταν σε αποσύνθεση με έναν στρατιώτη που τον απειλεί πως θα τον εκτελέσει.

Στο κέντρο κράτησης Sde Teiman στο νότιο Ισραήλ, είπε ότι είδε τους φύλακες να χρησιμοποιούν έναν σκύλο για να βιάσουν έναν νεαρό κρατούμενο.

Ανθρώπινες ασπίδες

Η ομάδα του αραβικού δικτύου πήρε συνεντεύξεις και από έξι ανθρώπους που χρησιμοποιήθηκαν ως ανθρώπινες ασπίδες από τα ισραηλινά στρατεύματα.

Ο Abu Amer περιέγραψε πώς κατά τη διάρκεια συγκρούσεων μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστίνιων, οι Ισραηλινοί στρατιώτες «μας πήραν, τους άνδρες, και μας τοποθέτησαν κοντά στο μπαλκόνι. Τοποθέτησαν τα όπλα τους πάνω από τα κεφάλια μας και πυροβολούσαν τους νεαρούς άνδρες από την άλλη πλευρά».

Λέει ότι στη συνέχεια αναγκάστηκε να επιθεωρεί κτίρια για παγίδες και ενέδρες, ενώ ένας στρατιώτης τον παρακολουθούσε από το μπαλκόνι με ένα πολυβόλο. «Προσπάθησε να κάνει το οτιδήποτε και θα σε πυροβολήσω».

Πλάνα που συνέλεξε το Al Jazeera Arabic υποστηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς.

Σε ένα από αυτά, φαίνεται ένας κρατούμενο να επιθεωρεί άδεια κτίρια, ενώ παρακολουθείται από μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Ξεχωριστό υλικό δείχνει αιμόφυρτους κρατούμενους να εφοδιάζονται με κάμερες ώστε να μπορούν να εισέρχονται σε κτίρια που τα στρατεύματα δεν έχουν ακόμη ασφαλίσει.

Μια φωτογραφία που τραβήχτηκε από ισραηλινό στρατιώτη στην πόλη της Γάζας τον Νοέμβριο – και αναρτήθηκε στο διαδίκτυο – δείχνει δύο κρατούμενους να περπατούν μπροστά από ένα τανκ με έναν στρατιώτη πίσω τους. Σε συνέντευξή του, ένας από τους άνδρες περιέγραψε αργότερα πώς εξαναγκάστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως ανθρώπινες ασπίδες.

Σε ένα νοσοκομείο στη Γάζα, τον Φεβρουάριο, ένας νεαρός αναγκάστηκε από τους Ισραηλινούς να ενεργήσει ως αγγελιοφόρος, διατάζοντας τους εκτοπισμένους να εκκενώσουν το κτίριο.

Στη συνέχεια, ο άνδρας σκοτώθηκε από ελεύθερο σκοπευτή μπροστά στη μητέρα του.

Η χρήση ανθρώπων για την εκτέλεση στρατιωτικών καθηκόντων είναι «από πολλές απόψεις ο ορισμός της χρησιμοποίησης ατόμων ως ανθρώπινη ασπίδα», εξήγησε ο Dixon.

«Συνενοχή της Δύσης»

Η ισραηλινή κυβέρνηση βρίσκεται υπό έρευνα για γενοκτονία στο Διεθνές Δικαστήριο. Αυτό σημαίνει πως όποιες χώρες έχουν παράσχει βοήθεια στην πολεμική προσπάθεια του Ισραήλ μπορεί επίσης να βρεθούν αντιμέτωπες με κατηγορίες.

Από το 2019 έως και το 2023, το 69% των ισραηλινών εισαγωγών όπλων προήλθε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το 30% από τη Γερμανία. Και οι δύο χώρες, συνέχισαν να προμηθεύουν όπλα καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης, αν και οι γερμανικές προμήθειες έχουν μειωθεί από τις αρχές του τρέχοντος έτους.

Η ταινία περιλαμβάνει ρεπορτάζ του Declassified UK, το οποίο δείχνει τον κεντρικό ρόλο που διαδραμάτισε η βρετανική βάση RAF Akrotiri στην Κύπρο.

Οι Βρετανοί πραγματοποιούν πτήσεις επιτήρησης πάνω από τη Γάζα από τις αρχές Δεκεμβρίου, υποτίθεται για να διευκολύνουν τη διάσωση Ισραηλινών αιχμαλώτων.

Στην ταινία, ο Matt Kennard του Declassified υποστήριξε ότι αυτό «δεν εξηγεί» τις πτήσεις. Υπήρχαν ‘μόνο δύο Βρετανοί όμηροι στη Γάζα … Υπήρχαν έως και 1.000 ώρες υλικού παρακολούθησης μέχρι τον Μάρτιο», λέει.

«Όταν ενεργείς σε τέτοιο βαθμό, δίνοντας πληροφορίες στον στρατό την ώρα των μαχών, και αυτοί μπορούν χρησιμοποιούν τις πληροφορίες σου, μπορεί να γίνεις μέρος της σύγκρουσης», εξήγησε ο Van Esveld.

Η I-Unit ρώτησε την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τις πτήσεις παρακολούθησης, με την επίσημη απάντηση να είναι πως:«Ως θέμα αρχής, παρέχουμε πληροφορίες στους συμμάχους μας μόνο όταν είμαστε σίγουροι πως θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο… Μόνο οι πληροφορίες που σχετίζονται με τη διάσωση ομήρων διαβιβάζονται στις ισραηλινές αρχές. Προτεραιότητά μας παραμένει η επίτευξη της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, ώστε να απελευθερωθούν οι όμηροι, να προστατευθούν οι άμαχοι και να εισρεύσει βοήθεια».

Όπως αναφέρει, αυτό δείχνει «σοβαρό πρόβλημα ελέγχου».

Συγκεκριμένα, ο Μπέιλι αναφέρει ότι εάν ένα ελικόπτερο έχει ένα σοβαρό τεχνικό πρόβλημα κατά τη διάρκεια της πτήσης, το πρώτο καθήκον του πιλότου είναι «να κρατήσει το αεροπλάνο στον αέρα, ενώ οι επικοινωνίες είναι το δευτερεύον».

Ο Μπέιλι πρόσθεσε: «Βασικά δεν είδαμε καμία επικοινωνία γιατί ο πιλότος ήταν πιθανώς επικεντρωμένος στην προσγείωση του ελικοπτέρου ή στο να το κρατήσει στον αέρα».

«Φαίνεται από το ότι το ελικόπτερο είναι κομμένο στα δύο, ότι ο ουραίος έλικας πιθανότατα κόπηκε Αυτό θα μπορούσε να είναι αποτέλεσμα της πρόσκρουσης της κύριας λεπίδας του έλικα στην ουρά».

Τόνισε μάλιστα ότι αυτό θα είχε προκληθεί από αεροδυναμικές δυνάμεις που δημιουργήθηκαν όταν ο πιλότος έκανε ελιγμούς για να προσγειώσει το ελικόπτερο ή πιθανώς λόγω τεχνικού προβλήματος.

• Μια άλλη πιθανότητα, είπε, είναι η τεχνική αστοχία του ουραίου έλικα.

«Αν δούμε αυτή τη σπειροειδή κίνηση όπου τα ελικόπτερα περιστρέφονται κατά 360 μοίρες, δεξιόστροφα ή αριστερόστροφα, αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι ο ουραίος έλικας απέτυχε και θα ήταν εκτός ελέγχου».

Ο Μπέιλι είπε ότι οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες και το ορεινό έδαφος θα μπορούσαν επίσης να έχουν συμβάλλει στη θανατηφόρα συντριβή».

Ισραήλ: Καμία εμπλοκή

Το Reuters μεταδίδει ότι Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων ότι δεν εμπλέκεται στη συντριβή του ελικοπτέρου που είχε ως συνέπειεα τον θάνατο του προέδρου του Ιράν Εμπραχίμ Ραΐσι.

Το Ισραήλ σπάνια σχολιάζει επίσημα τις δραστηριότητές του εκτός των συνόρων του, οι οποίες τους τελευταίους μήνες περιλαμβάνουν πλήγματα στο εσωτερικό του Λιβάνου, της Συρίας και του Ιράν.

Νωρίτερα πάντως Λίβυος καθηγητής, είπε ότι πιθανότατα οι λόγοι της συντριβής του ελικοπτέρου του Εμπραχίμ Ραϊσι ήταν μια τεχνική δυσλειτουργία και η κακοκαιρία. Θεωρεί τις φυσικές συνθήκες τις πιο πιθανές, αλλά όπως λέει δεν πρέπει να αποκλειστούν άλλα σενάρια, δεδομένων των εχθρών του Ιράν όπως το Ισραήλ.