Το φετινό μήνυμα του UNAIDS, «Overcoming disruption, transforming the AIDS response», αναδεικνύει μια πραγματικότητα που προκαλεί παγκόσμια ανησυχία: την υποχώρηση της διεθνούς χρηματοδότησης και τον κίνδυνο να ανακοπεί η πρόοδος δεκαετιών. Το πρόγραμμα του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι περικοπές, σε συνδυασμό με τον περιορισμό των προληπτικών δράσεων και την ψήφιση νόμων που ποινικοποιούν ευάλωτες ομάδες, μπορούν να δημιουργήσουν ένα φράγμα ανάμεσα στους ίδιους τους πληθυσμούς που χρειάζονται περισσότερο την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το UNAIDS καλεί τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τις πολιτικές και τις χρηματοδοτικές ροές, να συνεργαστούν και να καλύψουν τα κενά, ώστε η παγκόσμια κοινότητα να συνεχίσει να κινείται προς τον στόχο της εξάλειψης της επιδημίας.

Η εικόνα στην Ελλάδα: Σταθερές νέες διαγνώσεις αλλά υψηλή καθυστερημένη προσέλευση

Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο στη θεραπεία του HIV —που σήμερα επιτρέπει στα άτομα με HIV να ζουν μια πλήρη και υγιή ζωή— τα ελληνικά επιδημιολογικά στοιχεία καταδεικνύουν ότι η πρόληψη και ο έγκαιρος έλεγχος παραμένουν ζωτικής σημασίας.

Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2025, στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί συνολικά 21.815 περιστατικά HIV λοίμωξης, εκ των οποίων:

·         4.795 έχουν εξελιχθεί σε AIDS

·         3.721 έχουν οδηγήσει σε θάνατο

·         11.549 άτομα έλαβαν αντιρετροϊκή θεραπεία εντός του 2025

Οι νέες διαγνώσεις φτάνουν τις 526 περιπτώσεις (5,1 ανά 100.000 πληθυσμού), παραμένοντας σε αντίστοιχα επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά. Ωστόσο, ένα εύρημα προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία: το 52% των περιστατικών που καταγράφηκαν το πρώτο δεκάμηνο του 2025 διαγνώστηκε καθυστερημένα.

Οι ομάδες όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη καθυστέρηση διάγνωσης είναι:

·         οι γυναίκες

·         τα ετεροφυλόφιλα άτομα

·         οι άνθρωποι άνω των 50 ετών

·         τα άτομα αλλοδαπής εθνικότητας

Όσον αφορά τον τρόπο μετάδοσης, η σεξουαλική επαφή —ιδίως μεταξύ ανδρών— παραμένει ο συχνότερος τρόπος μόλυνσης (37,3%). Ανησυχητικό παραμένει το υψηλό ποσοστό νέων διαγνώσεων με αδιευκρίνιστο τρόπο μετάδοσης (35,7%), που δυσχεραίνει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Οι στόχοι 95-95-95: Πού βρίσκεται η Ελλάδα στη διεθνή κλίμακα προόδου

Το UNAIDS έχει θέσει τρεις φιλόδοξους στόχους γνωστούς ως 95-95-95:

1.      95% των ατόμων με HIV να έχουν διαγνωστεί

2.      95% των διαγνωσμένων να λαμβάνουν θεραπεία

3.      95% όσων λαμβάνουν θεραπεία να έχουν επιτύχει ιική καταστολή

Σύμφωνα με τον «καταρράκτη» φροντίδας για το 2024, η Ελλάδα βρίσκεται κοντά μόνο στον πρώτο και τρίτο στόχο:

·         91% των ατόμων που εκτιμάται ότι ζουν με HIV έχουν διαγνωστεί

·         Μόνο 73% των διαγνωσμένων έλαβε θεραπεία (σημαντική απόσταση από το 95%)

·         94% όσων έλαβαν θεραπεία πέτυχαν ιική καταστολή

Το κενό στον δεύτερο στόχο αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στην επίτευξη των συνολικών στόχων.

Οι δράσεις του ΕΟΔΥ για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS 2025

Ο ΕΟΔΥ συνεχίζει να δίνει έμφαση στην παρουσία του μέσα στις κοινότητες και στον δρόμο, προσφέροντας πρόληψη, γρήγορο έλεγχο (rapid tests), συμβουλευτική και ενημέρωση. Για την περίοδο γύρω από την 1η Δεκεμβρίου 2025, έχουν προγραμματιστεί εκτεταμένες παρεμβάσεις σε πολλές πόλεις της χώρας.

1. Αττική – Εκτεταμένες δράσεις σε Αθήνα, Πειραιά, Πάτρα και Μοσχάτο

·         Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Πάτρα (25/11/2025, 12:00–17:00)
Με Κινητές Μονάδες του ΕΟΔΥ και σε συνεργασία με την ΕΕΜΑΑ, πολίτες θα μπορούν να υποβληθούν δωρεάν, ανώνυμα και εμπιστευτικά σε rapid test για HIV, Ηπατίτιδες B & C και ΣΜΝ, με pre και post counseling.
Σημεία:

o    Πλατεία Κοραή (Αθήνα)

o    Πλατεία Αριστοτέλους (Θεσσαλονίκη)

o    Πλατεία Γεωργίου Α΄ (Πάτρα)

·         Μοσχάτο – Κέντρο Υγείας (27/11/2025, 09:00–13:00)
Εξειδικευμένο κλιμάκιο θα παρέχει ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και έλεγχο για ΣΜΝ.

·         Αθήνα – Πλατεία Κοραή (30/11 & 01/12/2025, 16:00–21:00)
Παρουσία Κινητής Μονάδας Εξέτασης για HIV και ΣΜΝ με συμβουλευτική.

·         Πειραιάς (01/12/2025, 09:00–14:00)
Ενημέρωση, διανομή υλικού και προφυλακτικών με street work στο σημείο Καραΐσκου & Σωτήρος Διός.

2. Θεσσαλονίκη – Παρεμβάσεις στο κέντρο, στο ΑΠΘ και σε ευάλωτες ομάδες

·         01/12/2025, 09:00–15:00 – Παραλία Θεσσαλονίκης
Η Κινητή Μονάδα Εξέτασης του ΕΟΔΥ θα διενεργεί rapid test με συμβουλευτική.

·         02/12/2025, 09:30–14:30 – ΑΠΘ
Ανιχνευτικός έλεγχος για HIV & ΣΜΝ εντός του χώρου του Πανεπιστημίου.

·         11/12/2025, 15:00–20:00 – Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών iasis Hypatia
Δωρεάν, ανώνυμος και εμπιστευτικός έλεγχος για ΣΜΝ από εκπαιδευμένο προσωπικό του ΕΟΔΥ.

3. Λάρισα – Διήμερη δράση στην κεντρική πλατεία της πόλης

·         01 & 02/12/2025, 10:00–15:00 – Κεντρική Πλατεία Λάρισας
Με τη συνεργασία του Δήμου Λαρισαίων και του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, θα πραγματοποιούνται rapid tests και συμβουλευτική για κάθε πολίτη που το επιθυμεί.

Πρόληψη χωρίς εξαιρέσεις: Το μήνυμα του ΕΟΔΥ

Όλες οι παραπάνω δράσεις συνοδεύονται από εκτενή ενημέρωση του κοινού, διανομή ενημερωτικού υλικού και προφυλακτικών, μια προσέγγιση που στοχεύει όχι μόνο στη διάγνωση, αλλά και στη διαμόρφωση συμπεριφορών πρόληψης.

Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι ο HIV δεν έχει εξαλειφθεί και ότι η μάχη κατά του AIDS δεν είναι μόνο θέμα ιατρικής, αλλά και κοινωνικής ευθύνης.
Η ενημέρωση, ο έγκαιρος έλεγχος, η πρόσβαση στη θεραπεία και η κατάργηση του στιγματισμού παραμένουν οι τέσσερις πυλώνες της προσπάθειας.

Ο Οργανισμός συνεχίζει να εργάζεται με στόχο κάθε άνθρωπος —ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, προέλευσης ή κοινωνικής ομάδας— να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας, χωρίς εμπόδια και χωρίς φόβο.

Ο Δρ. Ντέιβιντ Μπάλτιμορ πέθανε το Σάββατο στο σπίτι του στη Μασαχουσέτη από επιπλοκές διαφόρων τύπων καρκίνου, που είχε, σύμφωνα με τη σύζυγό του Άλις Χουάνγκ.

Η ανακάλυψη που τον έκανε διάσημο στον χώρο της βιολογίας και της ιατρικής ήταν πως ανέδειξε ότι η γενετική πληροφορία δεν ρέει μόνο από το DNA προς το RNA και στη συνέχεια στις πρωτεΐνες, όπως μέχρι τότε θεωρούνταν.

Εντόπισε ένα ιικό ένζυμο, την ανάστροφη τρανσκριπτάση, που καθιστούσε δυνατή τη μεταφορά πληροφορίας και από το RNA προς το DNA. Η εν λόγω ανακάλυψη άνοιξε τον δρόμο για τη μελέτη των ρετροϊών, μεταξύ των οποίων και ο HIV, και έθεσε τις βάσεις για σύγχρονες γονιδιακές θεραπείες.

“Ήταν η πιο καθοριστική στιγμή της καριέρας του. Βγαίνοντας από εκείνη την ομιλία στο M.I.T. Eίπα: «Θα πάρει το Νόμπελ γι’ αυτό»“. Την πρόβλεψη επιβεβαίωσε η Σουηδική Ακαδημία το 1975, απονέμοντάς του το βραβείο μαζί με τον Χάουρντ Τεμίν, που είχε καταλήξει ανεξάρτητα στο ίδιο εύρημα, και τον Ρενάτο Ντουλμπέκο, για τη συμβολή του στη μελέτη των ιών όγκων», είπε ο Ντέιβιντ Μποντσάιν, συνάδελφός του.

Γεννημένος στο Μανχάταν το 1938, ο Δρ. Μπάλτιμορ μεγάλωσε στο Λονγκ Άιλαντ. Ξεχώρισε για την κλίση του στις φυσικές επιστήμες, ενώ σε καλοκαιρινή του εμπειρία σ΄ ένα κέντρο μελέτης τρωκτικών (Jackson Laboratory) συνειδητοποίησε, όπως είχε δηλώσει, ότι «θα μπορούσε να εργαστεί στην πρώτη γραμμή της επιστήμης».

Σπούδασε στο Κολλέγιο Σγουάρθμορ και συνέχισε με διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο Ροκφέλερ όπου η διατριβή του άνοιξε νέους δρόμους στη μελέτη των ιών σε ζωικά κύτταρα. Ακολούθησε ερευνητική θέση στο Ινστιτούτο Σαλκ και, το 1968, διορίστηκε στο M.I.T., όπου και πραγματοποίησε την ανατρεπτική του ανακάλυψη.

Παρά τη διεθνή αναγνώριση, η πορεία του σημαδεύτηκε από μια μακρόχρονη αντιπαράθεση που ξεκίνησε το 1986 ανάμεσα σε δυο επιστήμονες. Η ερευνήτρια Μαργκότ Ο’ Τουλ κατηγόρησε την Τερέζα Ιμανίσι – Κάρι, συνεργάτιδα σε άρθρο που ο Μπάλτιμορ είχε συνυπογράψει, για παραποίηση δεδομένων. Η υπόθεση εξελίχθηκε σε έρευνες από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας και τη Μυστική Υπηρεσία, καθώς και σε πολιτικές ακροάσεις στο Κογκρέσο.

Ο Δρ. Μπάλτιμορ αν και δεν είχε άμεση εμπλοκή στην επίμαχη έρευνα, βρέθηκε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Παρά την υπεράσπισή του, παραιτήθηκε το 1991 από την προεδρία του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ. Δικαιώθηκε τελικά το 1996, όταν οι κατηγορίες κατέρρευσαν.

Με το Νόμπελ, το Εθνικό Μετάλλιο Επιστημών και πλήθος άλλων διακρίσεων, ο Δρ. Μπάλτιμορ καθιερώθηκε ως μια εμβληματική μορφή της σύγχρονης βιολογίας. Ο Μποτστάιν τον έχει περιγράψει ως «τον πιο έξυπνο από όλους» στη γενιά του στο M.I.T., ενώ οι μαθητές του τον θυμούνται ως αυστηρό αλλά εμπνευσμένο μέντορα.

Πηγές: The New York Times, Nobel Prize Org, ygeiamou.gr

Περίπου 31,6 εκατ. άνθρωποι λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία, σύμφωνα με στοιχεία του 2024, και ο αριθμός των θανάτων που συνδέονται με τον ιό HIV έχει μειωθεί στο ήμισυ σε σχέση με το 2010, τονίζει η έκθεση στην οποία εκφράζονται φόβοι για το μέλλον των προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας.

Οι ΗΠΑ, ιστορικά ο μεγαλύτερος δωρητής ανθρωπιστικής βοήθειας, μείωσαν δραστικά τη διεθνή βοήθεια που παρέχουν μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

«Είμαστε περήφανοι για τα αποτελέσματά μας αλλά ανησυχούμε από αυτή την ξαφνική διακοπή, η οποία σβήνει τις προόδους που έχουν γίνει», δήλωσε στο AFP η εκτελεστική διευθύντρια της UNAIDS Γουίνι Μπιανγίμα πριν την παρουσίαση της έκθεσης.

Τον Απρίλιο, η UNAIDS εκτίμησε τις συνέπειες της μόνιμης αναστολής του Προεδρικού Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης για την Ανακούφιση από το AIDS (PEPFAR) και υπολόγισε ότι θα προκαλούσε περισσότερες από έξι εκατομμύρια νέες μολύνσεις και 4,2 εκατομμύρια θανάτους που σχετίζονται με το AIDS σε διάστημα τεσσάρων ετών, φέροντας την πανδημία σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

«Δεν πρόκειται απλώς για έλλειψη χρημάτων, πρόκειται για μια ωρολογιακή βόμβα», τόνισε η Μπιανγίμα.

Περισσότερο από το 60% των οργανώσεων για την καταπολέμηση του AIDS με επικεφαλής γυναίκες έχουν ήδη χάσει τη χρηματοδότηση ή έχουν αναστείλει τις υπηρεσίες τους, διευκρινίζει η έκθεση.

Στη Νιγηρία, για παράδειγμα, ο αριθμός των ατόμων που λαμβάνουν προφυλακτική θεραπεία για την πρόληψη της μετάδοσης του ιού μειώθηκε κατά 85% τους πρώτους μήνες του 2025.

«Ο τρόπος με τον οποίο ο κόσμος κατάφερε να ενωθεί (ενάντια στο AIDS) είναι μια από τις πιο σημαντικές σελίδες στην πρόοδο της παγκόσμια δημόσιας υγείας», υπογράμμισε η Μπιανγίμα.

«Όμως αυτή η καταπληκτική ιστορία υπονομεύεται σοβαρά» από τη «σκληρή και πρωτοφανή» απόφαση του Τραμπ, εκτίμησε η ίδια. «Οι προτεραιότητες μπορεί να αλλάζουν αλλά δεν διακόπτουμε έτσι απλά μια ζωτικής σημασίας υποστήριξη», κατέληξε.

Κρίσιμης σημασίας ιατρικές έρευνες για την πρόληψη και τη θεραπεία έχουν ήδη σταματήσει, ακόμη και στη Νότια Αφρική όπου το ποσοστό του AIDS είναι ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως και η οποία ηγείται των ερευνών.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το 2023, σημειώθηκε ο χαμηλότερος αριθμός νέων λοιμώξεων από HIV από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, σε παγκόσμια κλίμακα. Σχεδόν 31 εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία το 2023, μια σημαντική επιτυχία για τη δημόσια υγεία που έχει μειώσει τους θανάτους από AIDS στο χαμηλότερο επίπεδο από την κορύφωσή τους το 2004.

Η κατάσταση της πανδημίας HIV σήμερα

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2023 καταγράφηκαν περίπου 39,9 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως που ζουν με HIV, εκ των οποίων το 77% (30,7 εκατομμύρια) λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία. Παρ’ όλα αυτά το 2023, 630.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους λόγω νοσημάτων που σχετίζονται με το AIDS, με το ένα στα οκτώ θύματα αυτών των θανάτων να είναι παιδί, αναδεικνύοντας την επείγουσα ανάγκη για βελτιωμένη πρόσβαση σε θεραπεία και πρόληψη, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες ομάδες.

Οι νέες μολύνσεις το 2023 (1,3 εκατομμύρια) ήταν οι λιγότερες εδώ και δεκαετίες, ωστόσο, ο αριθμός αυτός υπερβαίνει κατά πολύ τον στόχο των 370.000 ή λιγότερων νέων λοιμώξεων έως το 2025.
Το 2023:

·         το 86% των ανθρώπων που ζουν με HIV γνώριζαν την κατάσταση της υγείας τους,

·         το 89% από αυτούς λάμβαναν θεραπεία, και

·         το 93% από όσους βρίσκονταν σε θεραπεία είχαν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο.

Ωστόσο, οι ανισότητες στην πρόσβαση σε θεραπεία ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων ανθρώπων συνεχίζουν να περιορίζουν τον συνολικό αντίκτυπο αυτών των επιτευγμάτων.

Προληπτική αγωγή πριν από την έκθεση στον HIV (PrEP)

Η ταχεία και ευρύτερη πρόσβαση στην προληπτική αγωγή πριν από την έκθεση στον HIV (PrEP) θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τον αριθμό των νέων λοιμώξεων από HIV. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων που χρησιμοποιούν PrEP αυξήθηκε από λίγο πάνω από 200.000, το 2017, σε περίπου 3,5 εκατομμύρια το 2023.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, τα δεδομένα του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι μέχρι σήμερα:

·         Έχουν καταγραφεί συνολικά 21.199 περιστατικά HIV (86%άνδρες).

·         Το 2023 δηλώθηκαν 657 νέα περιστατικά, εμφανίζοντας αύξηση σε σχέση με το 2022 (526 νέα περιστατικά).

·         Το 30.5% των νέων διαγνώσεων είχε μολυνθεί μέσω σεξουαλικής επαφής μεταξύ ανδρών, Το 16,4% μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής,

·         Το 15,3% μέσω της από κοινού χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών, ενώ για

·         Το 37,4% των περιπτώσεων δεν είχε προσδιοριστεί ο τρόπος μετάδοσης του HIV.

·         Ίδια εικόνα παρουσιάζουν και τα στοιχεία του πρώτου δεκάμηνου του 2024, όπου καταγράφηκαν 550 νέες διαγνώσεις HIV, ελαφρώς αυξημένες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με την ηλικιακή ομάδα 30-39 ετών να κυριαρχεί.

·         Η καθυστερημένη διάγνωση αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, καθώς το 55% των νέων διαγνώσεων του 2024 είχαν λιγότερα από 350 κύτταρα/mm.

·         Στις γυναίκες, στα άτομα με ετεροφυλοφιλική μετάδοση και σε άτομα άνω των 50 ετών, τα ποσοστά καθυστερημένης διάγνωσης είναι ιδιαίτερα υψηλά.

Η γήρανση και οι συννοσηρότητες

Η επιτυχία της θεραπείας ανέδειξε τη γήρανση του πληθυσμού με HIV, κάτι που αυξάνει τις συνοσηρότητες όπως η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης. Η ενσωμάτωση υπηρεσιών για HIV και άλλες ασθένειες είναι απαραίτητη.

Προκλήσεις: Στίγμα, ανισότητες, βία

Η σημαντική πρόοδος στη θεραπευτική της HIV λοίμωξης κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, την έχει μετατρέψει σε μια χρόνια, πλήρως ελεγχόμενη νόσο. Ωστόσο, το στίγμα και οι διακρίσεις κατά των ατόμων που ζουν με τον HIV, που μπορεί να οφείλονται σε έλλειψη γνώσεων και στερεότυπα, εξακολουθούν να επηρεάζουν δυσμενώς την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής τους. Οι ανισότητες, η βία και οι διακρίσεις επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες. Παρά την πρόοδο στη θεραπεία του HIV, χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες για την πρόληψη και την εξάλειψη των εμποδίων που κρατούν ειδικά τα πιο περιθωριοποιημένα άτομα μακριά από τις υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας.

Ο έλεγχος της πανδημίας της HIV λοίμωξης απαιτεί τη σύγχρονη καταπολέμηση του φαινομένου του στίγματος και αντιμετώπιση των πιθανών προκλήσεων και διακρίσεων που μπορεί να βιώσει το άτομο. Έννοιες με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση, όπως «θεραπεία ως πρόληψη» και «μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο = μη μεταδοτικός» (U=U), αποτελούν ισχυρά εργαλεία στην προσπάθεια αποστιγματοποίησης της νόσου και βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ατόμων που ζουν με τον ιό HIV.   

Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η χώρα μας έχει προσθέσει στη φαρέτρα της πολλά όπλα, όπως νέες θεραπείες, αξιόπιστες προσυμπτωματικές εξετάσεις και, πάνω από όλα, στοχευμένη ενημέρωση.

«Σύντομα, μάλιστα, μία ακόμα ασπίδα υγείας θα αποτελέσει το “Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον HIV” που ήδη καταρτίζεται. Ένας πλήρης Οδικός Χάρτης, ώστε η χώρα μας να συντονιστεί με τις τελευταίες κατευθύνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Στη διάγνωση, την περίθαλψη, την παρακολούθηση και, παράλληλα, στην πρόληψη», συνέχισε ο πρωθυπουργός.

«Έχουμε δρόμο ακόμη. Θα τον διανύσουμε, ωστόσο, νικηφόρα. Με πίστη στη δημόσια υγεία, αλλά και στα ανθρώπινα δικαιώματα. Φροντίζοντας εκείνους που νοσούν. Και κρατώντας μακριά από κάθε στιγματισμό ή απομόνωση όσους είναι φορείς του ιού. Είναι για όλους μας καθήκον αλληλεγγύης, ανθρωπιάς και πολιτισμού», πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης.

Αρχικά ο Τάσος Ξιαρχό, είπε: «Το σεξ μπήκε στη ζωή μου πολύ πρόσφατα, είμαι 32 ετών. Μέχρι τον κορωνοϊό, έκανα μια δύο φορές τον χρόνο κι αυτό κάτω από προγραμματισμό, όχι από έρωτα. Έκανα σεξ με τον χορό. Ήθελα αυτό κι είχα ξεχάσει τη ζωή του Τάσου. Το γνώρισα αρνητικά το σεξ. Το έκανα πολύ έντονα, πολύ απότομα. Ντρέπομαι για στιγμές. Τώρα θα αρχίσω να το απολαμβάνω».

Στη συνέχεια, μίλησε για τις εξαρτήσεις του, αλλά και για τη διάγνωσή του με HIV. «Για αρχή πρέπει να εξηγήσουμε τι είναι οροθετικός. Οροθετικός είναι ο ιός του HIV, ο οποίος θέλει πολλά χρόνια για να ενεργοποιηθεί. Πριν από δύο χρόνια, τέτοιο μήνα είδα ένα όνειρο παράξενο και ξύπνησα κι είπα “έχω AIDS”. Είχε πολλά αγκάθια, πολύ αίμα. Από μωρό βλέπω αυτό το όνειρο, μια γερασμένη γυναίκα να με δείχνει σαν να είμαι ετοιμοθάνατος. Μπορεί να είχα και τον φόβο μέσα μου, γιατί έκανα σεξ χωρίς προστασία, γιατί έκανα ναρκωτικά, είχα χαθεί», αποκάλυψε.

Πρόσθεσε επιπλέον: «Είναι τυφλό το σύστημα. Αν το πάθεις και δεν έχεις κάποιον να σου μιλήσει, μπορεί να μπλοκάρεις και να περάσουν μήνες για να πάρεις αγωγή και δεν πρέπει. Είναι ένα χάπι την ημέρα για όλη σου τη ζωή».

Όπως εξήγησε παρακάτω, πολλές από τις γνωριμίες που έχει κάνει, δεν ενδιαφέρονται αν είναι θετικός στον HIV. «Σε αυτόν τον χώρο των γκέι και του Grindr αν ο άλλος δεν θέλει να βάλει προφυλακτικό, θέλει να κάνει χωρίς και ξέρει ότι μπορεί να του προκύψει στη ζωή του, δεν μπορώ να ενημερώνω κάθε άνθρωπο για αυτό που έχω, ξέροντας ότι δεν κολλάει κιόλας. Μου έχει τύχει να θέλουν να κάνουμε σεξ, για να κολλήσουν και να πάρουν το επίδομα. Είναι περίπου 700 ευρώ, θα το πάρω φέτος. Ένιωθα τύψεις να πάρω χρήματα που ήταν για δική μου απροσεξία κι όχι από τον οργανισμό μου. Πλέον θα το πάρω γιατί ψυχολογικά έπεσα τόσο πολύ όταν το έμαθα που έχασα δουλειές κλπ. Ήταν βαρύ, βάναυσο για έναν άνθρωπο που το έβλεπε αυτό ως τότε με τις ταινίες», αποκαλύπτει.

Εξήγησε επίσης, πως προτιμά να βρίσκεται με άτομα που είναι επίσης, οροθετικά. «Πλέον είναι και θέμα απόλαυσης. Δεν μπορώ να κάνω σεξ με προφυλακτικό, οπότε θα επιλέξω να κάνω είτε με κάποιον που είναι οροθετικός, είτε που θα το γνωρίζει ότι είναι πολύ ελεγχόμενο στη ζωή μου», είπε.

Πιο συγκεκριμένα, ο Στέλιος Παρλιάρος σημείωσε: «Ποτέ δεν καβάλησα το καλάμι, πολύ φυσιολογικά θεωρούσα τα πάντα, οπότε όση επιτυχία μου ερχόταν, τόσο πιο πολύ δούλευα. Σαφώς ήρθαν και χρήματα, αλλά δεν τα είχα καλά με τα οικονομικά και ένα πιτσιρίκι τότε, που ήμουν, που να τα καταλάβει. Γιατί το βράδυ ήθελα να βγω, πήγαινα και κοιμόμουν κάτω από τον πάγκο στο εργαστήριο, το πρωί έπαιρνα την κρέμα και συνέχιζα και δούλευα».

«Τότε στα ’80s ξεκίνησαν και τα προβλήματα όταν πέθανε ο Billy Bo και εγώ είχα ανοίξει το εργαστήριο κοντά του. Ήξερε η Αθήνα ότι κάναμε παρέα και στη Μύκονο και όλα αυτά οπότε, όταν έμαθαν ότι ο Μπίλι Μπο είχε AIDS, κάποιοι έλεγαν “σε αυτό το μαγαζί μην πηγαίνετε, γιατί θα κολλήσετε”. Βεβαίως αυτό έγινε και σε μένα γιατί ήταν ρατσισμός το AIDS τότε».

«Φόβος και τρόμος… “Δεν θα πας στον Παρλιάρο να φας γλυκό”. Σιγά σιγά όμως ηρέμησε αυτό και εγώ άρχισα να αλλάζω γιατί προσπαθούσα να δω τι θα κάνω. Έκλεισα το μαγαζί, πήγα κάπου αλλού, συνεργάστηκα και μετά από το 2004 που έφυγα εντελώς από αυτό το όνομα που «έχτισα» άλλαξε όλη η πορεία μου. Έγινα ένας άλλος άνθρωπος» πρόσθεσε ο Στέλιος Παρλιάρος στο απογευματινό μαγκαζίνο της δημόσιας τηλεόρασης.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Από την καταπολέμηση του στίγματος και των διακρίσεων, μέχρι την υποστήριξη της πρόσβασης σε προσιτές παρεμβάσεις και υπηρεσίες που θέτουν στο επίκεντρο άτομα με HIV/ AIDS, οι κοινότητες έχουν διαμορφώσει τη στρατηγική έναντι στον HIV για δεκαετίες.

«Οι άνθρωποι που ζουν ή επηρεάζονται από τον ιό HIV έχουν αφήσει ανεξίτηλο σημάδι στον κόσμο με τον ακτιβισμό τους», είπε ο Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Οι πληγείσες κοινότητες, που αγωνίστηκαν για αποτελεσματικές μεθόδους πρόληψης, διαγνωστικών εξετάσεων και θεραπείας του HIV, επέτρεψαν σε 30 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν πρόσβαση στην αντιρετροϊκή θεραπεία και βοήθησαν στην αποτροπή ενός ανυπολόγιστου αριθμού λοιμώξεων. Στεκόμαστε μαζί με τις κοινότητες για να βοηθήσουμε να τερματιστεί το AIDS ως απειλή για τη δημόσια υγεία έως το 2030».

Αρκετές δεκαετίες επενδύσεων και εμπειρίας από την επιδημία του HIV έχουν συνδράμει καταλυτικά για ευρύτερη πρόοδο στην παγκόσμια υγεία και στα εθνικά συστήματα υγείας. Η ανταπόκριση στον HIV ενίσχυσε τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και αύξησε την πρόσβαση σε υπηρεσίες πέρα από τις εξετάσεις και τη θεραπεία για τον HIV. Οι επενδύσεις και οι υποδομές από την απόκριση στον ιό HIV επέτρεψαν ισχυρές και γρήγορες απαντήσεις σε πολλές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της COVID-19 και του mpox.

Παρά τη σημαντική πρόοδο, ο HIV παραμένει ένα πιεστικό ζήτημα δημόσιας υγείας:

·         Παγκοσμίως, 9,2 εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στη θεραπεία που χρειάζονται για τον HIV.

·         Κάθε μέρα χάνονται 1700 ζωές από αιτίες που σχετίζονται με τον ιό HIV και

·         3500 άνθρωποι μολύνονται, με πολλούς να μην γνωρίζουν την κατάστασή τους ή να έχουν πρόσβαση σε θεραπεία.

Οι καινοτόμες θεραπείες για τον HIV, οι αποτελεσματικές αντιρετροϊκές αγωγές για τη θεραπεία του HIV και τα προσιτά τεστ ιικού φορτίου, επέτρεψαν σημαντική πρόοδο. Το γεγονός ότι οι άνθρωποι που ζουν με HIV, όταν λαμβάνουν τη θεραπεία για τον ιό όπως τους έχει συνταγογραφηθεί, δεν έχουν ανιχνεύσιμο ιό στο αίμα τους και έχουν μηδενικό κίνδυνο μετάδοσης του HIV στους σεξουαλικούς τους συντρόφους, είναι μόνο ένα τέτοιο παράδειγμα.

Αυτό ήταν το αποτέλεσμα χρόνων αφοσίωσης και επενδύσεων στην έρευνα κατά του ιού και αποτελεί υπενθύμιση ότι ο στόχος του τερματισμού του AIDS ως απειλής για τη δημόσια υγεία έως το 2030 είναι εφικτός, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει επαρκής πολιτική βούληση και βιώσιμες επενδύσεις.

Η υποχρηματοδότηση, η ποινικοποίηση και οι περιορισμοί που συχνά τίθενται σε όσους αναλαμβάνουν δράσεις στην κοινότητα, εμποδίζουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και επιβραδύνουν την παγκόσμια πρόοδο για τον τερματισμό του AIDS ως απειλής για τη δημόσια υγεία. Πολλές κοινότητες, όπως πληθυσμοί ανδρών που κάνουν σεξ με άνδρες, τρανς άτομα, εργαζόμενοι στο σεξ, άτομα που κάνουν χρήση ναρκωτικών και έφηβοι, εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες πρόληψης, θεραπείας και φροντίδας που χρειάζονται και αξίζουν. Αυτές οι ανισότητες συνεχίζουν να προκαλούν εμπόδια στην πρόοδο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιού HIV.

Με λιγότερο από 7 χρόνια για την επίτευξη αυτού του στόχου, εξακολουθεί να υπάρχει επείγουσα ανάγκη για συνεχή χρηματοδότηση προγραμμάτων για τον HIV, ώστε όσοι αναλαμβάνουν δράσεις στην κοινότητα να συνεχίσουν να προσεγγίζουν τα άτομα υψηλού κινδύνου. Αυτές οι προσπάθειες είναι απαραίτητες για να καλύψουν τα κενά στη διάγνωση και τη θεραπεία για τα παιδιά που ζουν με HIV και να βοηθήσουν όλες τις χώρες να πλησιάσουν τον στόχο του 95-95-95, δηλαδή:

·         στο 95% των ανθρώπων που ζουν με HIV να γνωρίζουν την κατάστασή τους,

·         το 95% των όσοι έχουν διαγνωστεί ότι λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία

·         το 95% αυτών που λαμβάνουν θεραπεία έχουν κατασταλμένα ιικά φορτία.

Ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να εργάζεται με τους εταίρους και να καλεί τους ηγέτες να δώσουν προτεραιότητα στις ανάγκες των πληγέντων πληθυσμών.

«Καλούμε για παγκόσμια αλληλεγγύη με τις κοινότητες σήμερα και κάθε μέρα», δήλωσε η Δρ. Μεγκ Ντόχερτι, Διευθύντρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα Προγράμματα έναντι του HIV, της Ηπατίτιδας και των ΣΜΝ. «Τα άτομα που ηγούνται των κοινοτήτων που έχουν πληγεί διαδραμάτισαν ρόλο ζωτικής σημασίας για την προώθηση πολιτικών αντιμετώπισης του HIV, παρά τα νομικά, οικονομικά και κοινωνικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν».

Η συνεργασία με άτομα που ζουν και επηρεάζονται από τον ιό HIV είναι κρίσιμη για τη βιωσιμότητα και την τελική επιτυχία στον αγώνα κατά του HIV. Ο ΠΟΥ στέκεται στο πλευρό των παγκόσμιων εταίρων για να επικροτήσει το ρόλο των κοινοτήτων στη λύση των εμποδίων για τις εξετάσεις, τη θεραπεία και τη φροντίδα για όσους μένουν πίσω και για την προώθηση της προόδου προς τον τερματισμό του AIDS ως παγκόσμιας απειλής για τη δημόσια υγεία.

Στο παρελθόν άλλοι πέντε άνθρωποι θεωρείται ότι έχουν θεραπευτεί από τον HIV: στο Βερολίνο, το Λονδίνο, το Ντίσελντορφ, τη Νέα Υόρκη και την Καλιφόρνια. Όλοι τους είχαν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών, λαμβάνοντας βλαστοκύτταρα από δότη με μια μετάλλαξη του γονιδίου CCR5, που είναι γνωστό ότι εμποδίζει τον HIV να μπει στα κύτταρα του οργανισμού.

Ο «ασθενής της Γενεύης» επίσης υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων, το 2018, στο πλαίσιο θεραπείας για την αντιμετώπιση ιδιαίτερα επιθετικής μορφής λευχαιμίας. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση η μεταμόσχευση ήταν από δότη που δεν είχε τη μετάλλαξη CCR5, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που έκαναν Ελβετοί και Γάλλοι ερευνητές, στο πλαίσιο συνεδρίου για το AIDS στο Μπρίσμπεϊν. Αυτό σημαίνει ότι ο HIV μπορεί ακόμη να εισέλθει στα κύτταρα του ασθενούς.

Παρόλα αυτά, έπειτα από επανειλημμένες εξετάσεις μετά τη θεραπεία δεν ανιχνεύτηκε ο ιός HIV στην κυκλοφορία του αίματος του ασθενή, κάτι που οδήγησε στη διακοπή της φαρμακευτική αγωγή του ασθενή τον Νοέμβριο του 2021, γεγονός που υποδηλώνει ότι βιώνει μακροχρόνια ύφεση. Οι 20 μήνες που ο άνδρας δεν λαμβάνει αντιρετροϊκή θεραπεία -για την αντιμετώπιση του HIV- και ο ιός εξακολουθεί να μην ανιχνεύεται στον οργανισμό του κάνει τους γιατρούς να θεωρούν ότι βρίσκεται σε μακροχρόνια ύφεση, αν και οι επιστήμονες δεν μπορούν να αποκλείσουν το ενδεχόμενο να επανεμφανιστεί ο ΗΙV στον οργανισμό του ασθενή.

Όταν δεν είναι ανιχνεύσιμος ο ιός έπειτα από 12 μήνες που σταματά ο ασθενής τη θεραπεία του, «η πιθανότητα ότι θα είναι μη ανιχνεύσιμος στο μέλλον αυξάνεται σημαντικά», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Asier Saez-Cirion του Ινστιτούτου Παστέρ, ο οποίος παρουσίασε τα στοιχεία για τον «ασθενή της Γενεύης» στο συνέδριο για το AIDS Μπρίσμπεϊν.

Οι περιπτώσεις της μακροχρόνιας ύφεσης δημιουργούν ελπίδες ότι μια ημέρα ο ΗΙV θα θεραπεύεται πραγματικά. Η δύσκολη και επικίνδυνη διαδικασία της μεταμόσχευσης μυελού των οστών δεν είναι επιλογή για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν με τον ιό. Όμως, υπάρχουν ελπίδες ότι οι περιπτώσεις ύφεσης μπορεί να ανοίγουν νέους δρόμους στην έρευνα, όπως τον πιθανό ρόλο που παίζουν οι ανοσοκατασταλτικές θεραπείες.

Τον 41χρονος μήνυσε μία 50χρονη πρώην σύντροφός του, για τις πράξεις της βαριάς σκοπούμενης ή μη σωματικής βλάβης σε βάρος συντρόφου, της σωματικής βλάβης ελαφρά με συνεχή συμπεριφορά κατ’ εξακολούθηση σε βάρος συντρόφου και της απειλής σε βάρος συντρόφου κατά τη διάρκεια της συμβίωσης και για παράβαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών.

Φέρεται ειδικότερα πως ενώ γνώριζε ήδη από το έτος 2003-2004 ότι ήταν φορέας της μολυσματικής νόσου, εντούτοις ουδέποτε την ενημέρωσε.

Η 50χρονη, κατήγγειλε την 24η Αυγούστου 2022 στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Ρόδου, ότι της μετέδωσε σκόπιμα την νόσο. Κατέθεσε ακόμη ότι ήταν κακοποιητικός και εκδικητικός.

Όπως έγραψε η «Δημοκρατική», η υπόθεση έχει προσλάβει ασύλληπτες διαστάσεις καθώς ο 41χρονος έχει παραπεμφθεί σε δίκη ενώπιον Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Κω, κατηγορούμενος για βιασμό κατ’ εξακολούθηση, για κατάχρηση ανηλίκου που δεν συμπλήρωσε τα 12 έτη κατ’ εξακολούθηση και για σωματική βλάβη αδύναμων ατόμων κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση, αδικήματα που φέρονται να τελέσθηκαν στη Ρόδο κατά τα έτη 2018 έως και τον Φεβρουάριο του 2020.

Είχε καταδικαστεί ξανά για πανομοιότυπη υπόθεση

O οροθετικός στον ιό έχει καταδικαστεί στο παρελθόν για πανομοιότυπη υπόθεση.

Όπως υποστήριξε η 50χρονη, κατά τη διάρκεια της συμβίωσής τους ήθελε να της παρέχει μία ζωή την οποία ο ίδιος δεν μπορούσε να υποστηρίξει οικονομικά, γι’ αυτό και αποφάσισε να ανοίξει ένα συνοικιακό κατάστημα τον έλεγχο του οποίου ανέλαβε η ίδια.

Όπως είπε, ενάμιση χρόνο μετά τη λειτουργία του ανακάλυψε ότι η επιχείρηση είχε χρέη 25.000 ευρώ και από εκείνη την ημέρα άρχισαν και τα προβλήματα μεταξύ τους.

Στη συνέχεια, είπε ότι η εγκαλούσα αποχώρησε από την κοινή οικία και του απέστειλε εξώδικη δήλωση με την οποία τον ενημέρωσε ότι δεν επιθυμεί εφεξής οποιαδήποτε επαφή μαζί του.

Όταν της δήλωσε ότι δεν επιθυμούσε να έχουν πλέον επικοινωνία και ότι θα πρέπει να πληρώσει και αυτή τα χρέη του μαγαζιού, τότε ξεκίνησε την ιστορία εναντίον του και άρχισε να τον κατηγορεί ότι της μετέδωσε τον ιό του AIDS εν αγνοία της και ότι θα του κάνει μήνυση για όλα αυτά που πέρασε μαζί του.

Όπως διατείνεται ο ίδιος, ενώ την είχε ενημερώσει για το πρόβλημα της υγείας του από την πρώτη στιγμή εκείνη υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε τίποτα.

Όπως ανέφερε επιπλέον, η εγκαλούσα προκειμένου να στηρίξει τις καταγγελίες της, κάλεσε μεταξύ άλλων ως μάρτυρα την πρώην γυναίκα του η οποία επανέλαβε τις δικές της καταγγελίες προς το πρόσωπό του για κακοποίηση δική της και των παιδιών, και για πρώτη φορά κατέθεσε ότι ούτε κι αυτή ενημερώθηκε από τον ίδιο για την κατάσταση της υγείας του με αποτέλεσμα να της μεταδώσει εν αγνοία της τον ιό.

Όπως είπε, η πρώην σύζυγός του γνώριζε από την πρώτη στιγμή της γνωριμίας τους ότι είναι οροθετικός υποστηρίζοντας ότι τα ψέματα που κατέθεσε αποκαλύπτονται από την από 7-9-2018 υπεύθυνη δήλωση που υπέγραψε η ίδια, όταν συνήψαν σχέση και επρόκειτο να συγκατοικήσουν, ενώπιον αστυνομικού της ΥΑ Ρόδου ο οποίος και βεβαίωσε το γνήσιο της υπογραφής της και στην οποία δήλωνε ότι γνωρίζοντας ότι είναι οροθετικός δέχεται να μείνει μαζί του στο ίδιο σπίτι μαζί με τα παιδιά της αναλαμβάνοντας την ευθύνη των πράξεών της.

Όσον αφορά δε στις υπόλοιπες καταγγελίες της περί κακοποίησης, αυτές, όπως υποστηρίζει, διαψεύδονται από την έκθεση κοινωνικής μέριμνας του Τμήματος Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

Ως συνήγορος υπεράσπισής του παρέστη η δικηγόρος κ. Μαρία Καραολάνη και ως συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας η κ. Μαρία Κρικοπούλου.