“Αντί, λοιπόν, να μηδενίζει, το ΠΑΣΟΚ ας καταθέσει ρεαλιστικές προτάσεις” προσθέτοντας ότι μεταξύ άλλων “οι αγρότες δεν έχουν ανάγκη από εύκολη αντιπολίτευση, αλλά από στρατηγικό σχέδιο” συμπληρώνοντας πως “για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο πρωτογενής τομέας δεν αποτελεί ένα ακόμα πεδίο πολιτικής, αλλά βασικό πυλώνα οικονομικής ανάπτυξης και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής”.

Συγκεκριμένα, το ΥΠΑΑΤ απαντώντας στο ΠΑΣΟΚ αναφέρει:

– “Πρώτον, ως προς την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού: Η εικόνα της γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού αποτελεί φαινόμενο πανευρωπαϊκό. Τα Προγράμματα Νέων Αγροτών, με προϋπολογισμό που ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ, έδωσε σε χιλιάδες νέους τη δυνατότητα να στραφούν στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Η νέα ΚΑΠ προβλέπει αυξημένη στήριξη σε νέους αγρότες (έως 120.000 ευρώ για σχέδια βελτίωσης, ειδικά μπόνους στη βασική ενίσχυση). Ο νέος κύκλος της ΚΑΠ αυξάνει το ποσοστό στήριξης των νέων στο 3% του συνολικού φακέλου (από 2%).

Ως προς τους αριθμούς που επικαλείται το ΠΑΣΟΚ, θυμίζουμε:

* Για πρώτη φορά συμβαίνει να υπάρχουν σε διάστημα τριών ετών (Νοέμβριος 2021 – Νοέμβριος 2024) δύο προσκλήσεις Νέων Γεωργών σε όλη την Επικράτεια, με αυξημένη επιδότηση (από τις 17.000 ανήλθε στις 40.000), γεγονός που καταδεικνύει αφενός την βαρύτητα που αποδίδεται από το ΥΠΑΑΤ στην προτεραιοποίηση της προσέλκυσης νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα και αφετέρου την εξάντληση του ενδιαφέροντος οπότε και η μειωμένη ζήτηση της δεύτερης πρόσκλησης.

Την περίοδο 2014-2020 και πριν την πρόσκληση του έτους 2021, είχαν εκδοθεί προσκλήσεις Νέων Γεωργών, το έτος 2016 (14.670 αιτήσεις) σε σύνολο χώρας και μια συμπληρωματική το 2018 (1.605 αιτήσεις) σε πέντε Περιφέρειες.

Συνεπώς, το ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε στις προσκλήσεις των ετών 2016 και 2018 ανέρχεται σε 16.275 αιτήσεις, ενώ το αντίστοιχο των προσκλήσεων για τα έτη 2021 και 2024 ανέρχεται σε 24.313 αιτήσεις, δηλαδή σημαντικά υψηλότερο. Πού βλέπει το ΠΑΣΟΚ το μειωμένο ενδιαφέρον; Γνωρίζαμε ότι πάντα χρησιμοποιούσε τους αριθμούς όπως το εξυπηρετούσαν, αλλά στην προκειμένη περίπτωση η πραγματικότητα δεν μπορεί να ανατραπεί.

Παράλληλα, με στόχο τη στήριξη των νέων αγροτών έχουμε θεσμοθετήσει φορολογικά κίνητρα, χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα κατάρτισης.

– Δεύτερον, σε ό,τι αφορά την αγροτική εκπαίδευση: Η κυβέρνηση για πρώτη φορά έχει ξεκινήσει ένα νέο κύκλο ευέλικτων προγραμμάτων κατάρτισης και επιμόρφωσης με κοινωφελείς και δημόσιους Οργανισμούς, επενδύοντας σε σύγχρονες πρακτικές σπουδών. Κάνοντας ένα πρωτοποριακό βήμα, εισάγονται μαθήματα ψηφιακής γεωργίας, ακριβείας και νέων τεχνολογιών.

Τα προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης Νέων Γεωργών χρηματοδοτούνται διαχρονικά από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης με φορέα τον ΕΛΓΟ Δήμητρα, συμβάλλοντας στην βελτίωση των πραγματικά χαμηλών ποσοστών αγροτικής εκπαίδευσης στη χώρα μας. Το ΥΠΑΑΤ επενδύει στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης, σύγχρονης και αποτελεσματικής δομής υποστήριξης των παραγωγών με παρεμβάσεις σε θέματα συμβουλευτικής, εκπαίδευσης, κατάρτισης και συνεργασιών για την προώθηση της γνώσης, της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης στον αγροδιατροφικό τομέα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για το Σύστημα Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας (AKIS – Agricultural Knowledge Innovation System) και των Ευρωπαϊκών Συμπράξεων Καινοτομίας (EIPs – European Innovation Partnerships). Στις σχετικές παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ προβλέπονται πόροι της τάξης των 200 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης οι παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ ύψους 42 εκατ. ευρώ, προβλέπουν τη διεύρυνση των προσφερόμενων υπηρεσιών εκπαίδευσης και κατάρτισης (σε όλους τους παραγωγούς και όχι μόνο στους Νέους Γεωργούς, ως συνέβαινε μέχρι σήμερα), ειδικά μέσα από σύγχρονες μεθόδους, καθώς και το δομικό εκσυγχρονισμό-αναβάθμιση των παρόχων εκπαίδευσης/κατάρτισης, προκειμένου να διασφαλιστεί η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας και ο παραγωγικός μετασχηματισμός της, μέσα από τη διευρυμένη πρόσβαση των παραγωγών σε εξειδικευμένες γνώσεις και καινοτόμες τεχνολογίες.

Δεν παραγνωρίζουμε τις αδυναμίες του παρελθόντος, όμως πλέον μπαίνουν οι βάσεις για μια αγροτική εκπαίδευση αντάξια των ευρωπαϊκών προτύπων. Με βήματα σταθερά, επιχειρούμε να καλύψουμε τα κενά και την απραξία πολλών προηγουμένων ετών.

– Τρίτον, σε ό,τι αφορά το αγροτικό εισόδημα και το κόστος παραγωγής: Πράγματι, οι διεθνείς κρίσεις -ενεργειακή, γεωπολιτική, πανδημία- αύξησαν το κόστος σε λιπάσματα, ζωοτροφές και καύσιμα. Με στοχευμένες επιδοτήσεις, μείωση του ΦΠΑ σε αγροτικά εφόδια, μείωση ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, αποζημιώσεις λόγω ενεργειακής κρίσης, και μέτρα στήριξης ύψους άνω του 1,5 δισ. ευρώ, απορροφήσαμε σημαντικό μέρος αυτών των πιέσεων, ώστε οι παραγωγοί να μπορέσουν να παραμείνουν βιώσιμοι.

– Τέταρτον, για το ζήτημα των εργατών γης: Από το 2022 προχωρήσαμε σε διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, απλουστεύσαμε τη διαδικασία μετάκλησης εργατών και θεσπίσαμε ψηφιακό μητρώο. Παράδειγμα διακρατικής συμφωνίας, αποτελεί η Ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία. Ήδη ζητήθηκε και ξεκίνησε η συνεργασία με την ΕΘΕΑΣ έτσι ώστε να αξιοποιηθεί η δυνατότητα έλευσης, κατ’ αρχάς, 5.000 εργατών γης, αλλά και η αύξηση του συγκεκριμένου αριθμού σύμφωνα με τις ανάγκες της αγροτικής παραγωγής. Γνωρίζουμε ότι η πρόκληση παραμένει, αλλά για πρώτη φορά η χώρα μας έχει εργαλείο πολιτικής εκεί που μέχρι πρότινος υπήρχε το απόλυτο κενό.

– Πέμπτον,για την ψηφιακή γεωργία: Από τα 23 έργα που αναφέρει το ΠΑΣΟΚ, τα 12 βρίσκονται σε πλήρη υλοποίηση, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΣΣ ΚΑΠ. Αυτή η κυβέρνηση προχωρεί σε εκσυγχρονισμό του συστήματος. Εφαρμόζει νέα εργαλεία τηλεπισκόπησης. Πριμοδοτεί εφαρμογές έξυπνης άρδευσης. Παράλληλα υλοποιούνται επενδυτικές δράσεις χρηματοδότησης της επέκτασης, συμπλήρωσης και ολοκλήρωσης δημόσιων ευρυζωνικών υποδομών νέας γενιάς (Broadband και Ultrafast Broadband), δράσεις που υλοποιούνται μέσω Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα με πόρους από το ΕΓΤΑΑ και το ΕΤΠΑ.

Για τις ευρυζωνικές υποδομές στις λεγόμενες «λευκές περιοχές» (παραμεθόριες και δυσπρόσιτες), διατέθηκαν από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης και στις δύο προγραμματικές περιόδους πόροι της τάξης των 80 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας – από γεωγραφικής άποψης – σχεδόν το 45% της ελληνικής επικράτειας, δηλαδή πάνω από 5.000 χωριά και οικισμούς και περισσότερα από 525.000 νοικοκυριά.

Τα έργα αυτά δεν είναι ευχολόγιο. Είναι έργα χειροπιαστά που βρίσκονται σε εξέλιξη και αλλάζουν το τοπίο στον πρωτογενή τομέα.

– Έκτον,για τις ζωονόσους και τη φέτα: Οι απώλειες από την ευλογιά και την πανώλη είναι υπαρκτές, αλλά το Υπουργείο αντέδρασε άμεσα με ζώνες καραντίνας, αποζημιώσεις που ήδη καταβάλλονται και είναι οι μεγαλύτερες σε όλες τις χώρες της ΕΕ, ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και πρόγραμμα πρόληψης σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς. Η φέτα, εθνικό μας προϊόν, δεν κινδυνεύει να αφανιστεί, όπως υποστηρίζει το ΠΑΣΟΚ. Προστατεύεται με σχέδιο και μέτρα, τα οποία, όμως για να αποδώσουν και στην περίπτωση της ευλογιάς, όπως απέδωσαν στην περίπτωση της πανώλης, απαιτείται η πιστή εφαρμογή τους από όλους τους εμπλεκόμενους: ΥΠΑΑΤ, Περιφέρειες, Δήμους, Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και, φυσικά, τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.

– Έβδομον, για τον ΕΛΓΑ: Η αναμόρφωση του κανονισμού προχωρεί. Ενσωματώνει για πρώτη φορά την έννοια της πρόληψης, της ψηφιακής τεκμηρίωσης ζημιών και της κάλυψης κινδύνων που προκύπτουν από την κλιματική κρίση. Δεν μιλάμε για «παρακμή», αλλά για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση. Παράλληλα έχουμε ενσωματώσει στο σύστημα αποζημιώσεων την πρακτική των προκαταβολών, δίνοντας ανάσα σε χιλιάδες παραγωγούς. Στην πενταετία 2019-2024 έχουν καταβληθεί μέσω του ΕΛ.Γ.Α. περίπου 1,5 δις ευρώ αποζημιώσεων, για τις ζημίες απώλειας φυτικής παραγωγής και ζωικού κεφαλαίου, για ζημίες καλυπτόμενες από τους Κανονισμούς του ΕΛ.Γ.Α. και σχεδόν 130 εκατ. ευρώ σε Προγράμματα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων. Ταυτόχρονα, εγκρίθηκε ad hoc πρόγραμμα ύψους 310 εκατ. ευρώ, για την πληρωμή των αποζημιώσεων στην Θεσσαλία και σε άλλες Π.Ε., των οποίων οι καλλιέργειες επλήγησαν από τα ακραία και πρωτόγνωρα καιρικά φαινόμενα ‘’Daniel” και ‘’Elias”.

– Όγδοον, για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν διαλύεται, ούτε απαξιώνεται. Αντιθέτως, τον τελευταίο χρόνο υλοποιείται το πιο εκτεταμένο σχέδιο μεταρρύθμισης στην ιστορία του Οργανισμού:

1. Μετά από χρόνια παρατηρήσεων από την ΕΕ, με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων υλοποιείται σχέδιο πλήρους διαπίστευσης.

2. Προχωρά η πλήρης αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος και των διαλειτουργικοτήτων του, με διασταύρωση φορολογικών δεδομένων, στοιχείων ιδιοκτησίας γης, Κτηματολογίου, μητρώων ζώων και ηλεκτρονικής τιμολόγησης, ώστε ο αγρότης να γνωρίζει με διαφάνεια τα δικαιώματα και τις πληρωμές του.

3. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ενισχύθηκε με 100 νέους εργαζομένους μέσω ΔΥΠΑ και συνεχίζεται η στελέχωση με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό.

4. Παρά τις μεγάλες δυσκολίες (εναρμόνιση με νέο κανονιστικό πλαίσιο ΚΑΠ, ελλείψεις στοιχείων προηγούμενων ετών, εκκρεμότητες παλαιών ελέγχων, συνεργασία με θεσμικά όργανα της δικαιοσύνης), οι πληρωμές του 2024 βρίσκονται στο τελικό στάδιο. Η Ελλάδα δεν είναι ουραγός, αλλά σε μετάβαση προς ένα δίκαιο και ψηφιακά διαφανές σύστημα.

Η αντιπολίτευση προσπαθεί να παρουσιάσει ως «αποτυχία» τη μετάβαση σε μια νέα εποχή για τις αγροτικές ενισχύσεις. Η αλήθεια είναι ότι για πρώτη φορά μπαίνουν κανόνες, διαφάνεια και έλεγχος σε ένα σύστημα που επί δεκαετίες λειτουργούσε με στρεβλώσεις.

Η απόφαση της κυβέρνησης για υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ διασφαλίζει καθεστώς διαφάνειας, δικαιοσύνης με τακτικούς διασταυρωτικούς ελέγχους για όλους. Στόχος μας είναι οι ενισχύσεις να φθάνουν έγκαιρα στους πραγματικούς αγρότες. Σε εκείνους που πραγματικά παράγουν και όχι σε εκείνους που με παράτυπο τρόπο εκμεταλλεύθηκαν «τρύπες» που υπήρχαν μέχρι σήμερα στο σύστημα πληρωμών και οι οποίοι θα επιστρέψουν και θα πληρώσουν για όσα παράτυπα εισέπραξαν και έπραξαν.

Η κυβέρνηση δεν κρύβεται. Αντιμετωπίζει τα προβλήματα με σχέδιο, λογοδοσία και σε στενή συνεργασία με τους αγρότες και την ΕΕ. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ γίνεται ξανά ένας σύγχρονος, αξιόπιστος οργανισμός στην υπηρεσία των παραγωγών και όχι των «ημετέρων».

– Ένατο,για τη διαχείριση του νερού: Με το πρόγραμμα «Ύδωρ 2.0», το πρόγραμμα για τα μεγάλα αρδευτικά έργα που «τρέχει» σε συνεργασία με τις Περιφέρειες και το πρόγραμμα για τα μικρά αρδευτικά σε συνεργασία με τους Δήμους, αλλάζουμε τον αρδευτικό χάρτη της χώρας. Αυξάνουμε τα καλλιεργήσιμα στρέμματα και μειώνουμε το κόστος παραγωγής. Προχωρούμε σε κλειστά δίκτυα άρδευσης ώστε να εξοικονομούμε νερό, ενεργειακή αυτονομία ΤΟΕΒ και αξιοποίηση ΑΠΕ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση στη διαχείριση υδάτων που έχει γίνει ποτέ.

Η υλοποίηση της στρατηγικής μας πραγματοποιείται κυρίως μέσω της χρηματοδότησης εγγειοβελτιωτικών έργων που αφορούν κυρίως σε:

– εκσυγχρονισμό υφιστάμενων αρδευτικών έργων με αλλαγή συστημάτων άρδευσης σε στάγδην, υπογειοποιήσεις αρδευτικών δικτύων, αξιοποίηση τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνίας (ΤΠΕ) (π.χ. εφαρμογή συστημάτων γεωργίας ακριβείας, τηλεμετρία, εξοικονόμηση ενέργειας) κ.α.

– ταμίευση χειμερινών απορροών για τη χρήση τους κατά τη θερινή αρδευτική περίοδο.

Στο ανωτέρω πλαίσιο, το ΥΠΑΑΤ προγραμματίζει και υλοποιεί σχετικά έργα ανάλογα με τα χρηματοδοτικά εργαλεία που διαθέτει.

Εκτός των έργων που εντάχθηκαν και υλοποιούνται από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 (πάνω από 180 δημόσια έργα συνολικού προϋπολογισμού 700 εκ. ευρώ), νέα πρόσκληση ύψους 169 εκατ. ευρώ έχει εκδοθεί για την ένταξη νέων έργων από το ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, ενώ ήδη υπογράφηκαν οι συμβάσεις για τα τρία (Εκσυγχρονισμός Αρδευτικού δικτύου του ΤΟΕΒ Ταυρωπού, Μεταφορά και Διανομή νερού από τον ποταμό Νέστο την πεδιάδα της Ξάνθης για αρδευτικούς σκοπούς, Αρδευτικό Δίκτυο Υπέρειας Ν. Λάρισας- Ορφανών Ν. Καρδίτσας) από τα πέντε συνολικά αρδευτικά έργα ΣΔΙΤ, συνολικού προϋπολογισμού 491.344.507,40 ευρώ χωρίς ΦΠΑ σε όρους καθαρής παρούσας αξίας με παράλληλη χρηματοδότηση από το ΤΑΑ.

Επισημαίνεται ότι τα συλλογικά εγγειοβελτιωτικά έργα αποτελούν μεγάλα και σύνθετα δημόσια έργα, η υλοποίηση των οποίων προϋποθέτει την ολοκλήρωση απαλλοτριώσεων, τη διενέργεια διαγωνισμών και τη λήψη αδειοδοτήσεων από αρμόδιους φορείς. Οι σχετικές καθυστερήσεις είναι λογικές και αναπόφευκτες, καθώς αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ορθή και νόμιμη εκτέλεση των έργων. Παράλληλα, οι οπισθοβαρείς χρηματοδοτήσεις εξασφαλίζουν τη συγκέντρωση πόρων στα κρίσιμα στάδια της υλοποίησης, διασφαλίζοντας την αποδοτικότητα και την ποιότητα των υποδομών.

– Δέκατο, για την αλιεία: Το Σχέδιο Χωροταξικού Υδατοκαλλιεργειών βρίσκεται στο τελικό στάδιο έγκρισης, ενώ το Πρόγραμμα Αλιείας Υδατοκαλλειέργειας και Θάλασσας 2021-2027 διαθέτει πάνω από 500 εκατ. ευρώ για επενδύσεις. Θυμίζουμε ότι η απορρόφηση του προηγουμένου προγράμματος (ΕΠΑΛΘ) ήταν πλήρης με στόχευση τη στήριξη κι ενίσχυση των Ελλήνων αλιέων σε μέσα και υποδομές. Οι παρεμβάσεις μας στηρίζονται σε επιστημονική τεκμηρίωση και προστατεύουν τόσο το περιβάλλον όσο και τους επαγγελματίες αλιείς.

Το ΠΑΣΟΚ σήμερα ζήτησε για τους Έλληνες αγρότες το αυτονόητο: Στήριξη! Δεν μπορεί, όμως να καταλάβει ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν κρύβεται πίσω από συνθήματα. Την πολιτική της την ασκεί με έργα. Δίνει λύσεις σε προβλήματα που κληρονομήθηκαν από δεκαετίες, επενδύει στον πρωτογενή τομέα με πόρους που ξεπερνούν τα 19,2 δισ. ευρώ από τη νέα ΚΑΠ και το Ταμείο Ανάκαμψης, και διαμορφώνει ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο για την ύπαιθρο”.

«Η γη και η καλλιέργειά της, η αγροτική παραγωγή, αποτέλεσε ζήτημα που απασχόλησε το ελληνικό έθνος και στα χρόνια της Επανάστασης του 1821- θυμηθείτε τις “εθνικές γαίες” και τη διανομή τους, ειδικά εδώ στην Πελοπόννησο. Η σταφιδική κρίση, στα τέλη του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου, απείλησε ακόμη και την πολιτική σταθερότητα. Τα τσιφλίκια και οι κολίγοι, αποτέλεσαν μείζον κοινωνικό-πολιτικό θέμα», σημείωσε ο πρώην πρωθυπουργός και πρόσθεσε: «Τι θέλω να πω με όλα αυτά που ανέφερα εν συντομία; Ότι η αγροτική παραγωγή δεν είναι ένα ακόμη κομμάτι της ευρύτερης οικονομικής παραγωγής μιας χώρας. Είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο! Είναι τρόπος ζωής!».

Ο κ. Σαμαράς συνέχισε: «Υπ’ αυτή την έννοια το αγροτικό ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί απλά με αριθμούς και αφ’ υψηλού. Απαιτείται όραμα και στόχευση, μια καινούργια σύλληψη για το παρόν και το μέλλον, μια απόφαση σε ένα κρίσιμο ερώτημα: τι Ελλάδα θέλουμε;

Ασφαλώς η συμμετοχή μας στην ΕΕ, κι ως εκ τούτου στην ΚΑΠ, εμπεριέχει και την έννοια των επιμέρους δεσμεύσεων, διαπραγματεύσεων, διεκδικήσεων και μαχών που πρέπει να δοθούν σε ένα περιβάλλον το οποίο καθορίζεται κι απο άλλες προτεραιότητες.

Τι εννοώ; Ότι, για παράδειγμα, βλέπουμε την ηγεσία της ΕΕ να δαπανά δισεκατομμύρια ευρώ για την παροχή οικονομικής βοήθειας στην Ουκρανία, αλλά να μην διαθέτει πόρους για τους αγρότες.

Ακόμη, ότι βλέπουμε περίεργες θεωρίες που οδηγούν σε μεγάλες αλλαγές στις διατροφικές μας συνήθειες. “Πράσινες συμφωνίες” κι υπερβολές, που περιορίζουν την κτηνοτροφία κι οδηγούν την αγροτική παραγωγή σε πλήρη εξάρτηση από συγκεκριμένους μόνο σπόρους.

Κι ακόμα, στόχοι και χρονοδιαγράμματα πέραν πάσης λογικής, με προδιαγεγραμμένη την αποτυχία τους. Κόστος ενέργειας που υπερβαίνει κάθε προηγούμενο, δυσχέρεια στις μεταφορές, εκτίναξη των τιμών πρώτων υλών.

Οι μηχανές των τρακτέρ ακόμη ηχούν ακόμη στις Βρυξέλλες…

Αυτά δεν τα λέω πρώτη φορά. Αντιθέτως! Τα επισημαίνω εδώ και 2,5 χρόνια συνεχώς.

Πριν από ένα χρόνο, παραμονές των εκλογών, στεκόμουν λίγα μέτρα μακριά από εδώ…

Κοιτούσα -όπως πάντα- τους πολίτες στα μάτια. Και μιλούσα με τη γλώσσα της αλήθειας.

Έλεγα τότε για το διατροφικό ζήτημα, θέτοντάς το ως μια από τις κορυφαίες προκλήσεις, όχι που… “θα”, αλλά που ήδη αντιμετωπίζουμε.

Σήμερα νέες δυσχέρειες διαφαίνονται στον ορίζοντα. Αγορές φαίνονται να απομακρύνονται λόγω νέων πολεμικών συγκρούσεων, ενώ η μεταφορά προϊόντων προς Ανατολή δυσχεραίνει από τις εξελίξεις στη Μ.Ανατολή και στην Υεμένη.

Όπως δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών του πετρελαίου. Κι όλα αυτά ενώ ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία

εντείνει τα προβλήματα των εξαγωγών αλλά και των εισαγωγών.

Απαιτούνται ριζοσπαστικές λύσεις κι αλλαγή πολιτικής!

Προσέξτε: την ώρα που η ΕΕ απαιτεί από τους αγρότες της να παράγουν είτε με υπερβολικό κόστος, είτε με με ποσοτικούς περιορισμούς κι αυστηρότατες ποιοτικές προδιαγραφές, την ίδια ώρα συμβαίνει το εξής :

Οι εισαγωγές χρόνο με το χρόνο στην Ε.Ε. αυξάνονται! Συγκεκριμένα, οι εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ ανήλθαν σε 13,1 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2023. Όσον αφορά τα εισαγόμενα προϊόντα, οι μεγαλύτερες αυξήσεις στη συνολική αξία των εισαγωγών αφορούσαν καπνικά προϊόντα, ζάχαρη, λαχανικά, ελιές και ελαιόλαδο.

Και προσέξτε κι αυτό: Οι εισαγωγές από την Τουρκία και την Αίγυπτο είχαν τη μεγαλύτερη αύξηση σε δημητριακά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, λαχανικά, ελιές και ελαιόλαδο. Οι δε ποιοτικές προδιαγραφές σε Τουρκία κι Αίγυπτο δεν σχετίζονται με αυτές της ΕΕ και της ΚΑΠ…

Παραλογισμός; Ιδεοληπτικές εμμονές; Σύγχυση; Ελλειψη οράματος; Ελλειψη ηγεσίας; Όλα αυτά μαζί; Πάντως, σίγουρα κάτι πάει λάθος…

Αν η μεγάλη αποτυχία ηγεσίας θεωρείται το να σχεδιάσει λύσεις, σίγουρα η πιο σοβαρή αποτυχία ηγεσίας είναι το να προβλέπει.

Στην Ευρώπη έχουν μπερδέψει τις κρίσεις με τις λύσεις και έχουν καταφανέστατα αποτύχει στις προβλέψεις.

Μια Ευρώπη, όμως, «μπερδεμένη», χωρίς στόχευση στον ορίζοντα, που υπηρετεί ισορροπίες κατευνασμού, αντί να δίνει «τροφή» στην πραγματική της δύναμη που είναι η παραγωγή, «λαδώνει» με αυτού του είδους τις πολιτικές την αλυσίδα του «ευρωσκεπτισμού».

Γιατί το λέω αυτό;… Δείτε τα τελευταία στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου. Το 57% των Ελλήνων θεωρεί ότι τα πράγματα στην ΕΕ κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Δείτε τι άλλο μας λένε οι αριθμοί.

Στις πρώτες προτεραιότητες εν όψει ευρωπαϊκών εκλογών μπαίνει για εμάς η αγροτική πολιτική με 35%, όταν που στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι στο 23%.

Και συνεχίζουν οι πολίτες -κι όχι οι αριθμοί- να μας… φωνάζουν για τους τομείς που η Ε.Ε. πρέπει να εστιάσει για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο. Εδώ οι Έλληνες για πρώτη φορά προτάσσουν την ασφάλεια των τροφίμων και η γεωργία με 36%.

Όταν οι πολίτες μας δείχνουν το δρόμο, δεν μπορεί να λέμε πως τα προβλήματά τους και οι ανάγκες τους δεν είναι το δικό μας μονοπάτι.

Η Ευρώπη δεν οφείλει μόνο να σχεδιάσει, πρέπει να εμπνεύσει ξανά. Πρέπει να στηρίξει. Πρέπει να κάνει ξανά το καθήκον της ρόλο, και τον ρόλο της, καθήκον.

Και εμείς εδώ… Θα πρέπει να χαράξουμε τη δική μας αγροτική στρατηγική με το βλέμμα στο μέλλον. Δεν μπορούμε στο βωμό του εξισορροπισμού, τα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα να μην τα αναδεικνύουμε, να μην τα προστατεύουμε. Έχουμε τεράστια, μοναδική ποικιλότητα και ποιότητα. Δεν πρέπει απλά να επιβιώσουμε. Πρέπει να πρωταγωνιστήσουμε! Αλλιώς, θα συνεχίσει να μεγαλώνει το 76% της απαισιοδοξίας των ίδιων των Ελλήνων αγροτών που παρουσίασε χθες το συνέδριο σας.

Όμως»! Υπάρχει σχέδιο; Δείτε τι μας λένε τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ.

Στην Ελλάδα στο διάστημα 2000 -2020 η χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση μειώθηκε κατά 19%. Η μεταβολή στον αριθμό των εκμεταλλεύσεων έφθασε το -27%, στις εκμεταλλεύσεις με αρδευθείσες εκτάσεις το -28%.

Οι αροτραίες καλλιέργειες μειώθηκαν κατά 35%, κατά 42% τα αμπέλια και τα σταφιδάμπελα, κατά 23% λιγότερες οι δενδρώδεις καλλιέργειες, κατά 6,5% λιγότερα τα θερμοκήπια.

Κι αυτό γιατί;

Διότι η αποκλειστική απασχόληση με τη γεωργία και την κτηνοτροφία παρουσίασε μείωση που άγγιξε το 30%.

Οι ίδιοι αριθμοί μας… μιλούν και για την Πελοπόννησο. Από τις μεγαλύτερες μειώσεις στην έκταση κατά 24%.

Και τι γίνεται αλλού; Για παράδειγμα, οι Ισπανικοί ελαιώνες αυξήθηκαν περίπου κατά 143.000 εκτάρια, οι βιολογικοί ελαιώνες κατά 175.000 εκτάρια αγγίζοντας τα 256.000 εκτάρια με 1.000 πιστοποιημένα ελαιοτριβεία όταν ήδη προετοιμάζουν φυτώρια, με 226.000 εκτάρια νέων ελαιώνων.

Αυτά σε επίπεδο Ευρώπης, την ώρα που η Ελλάδα τα τελευταία 8 χρόνια συνεχίζουμε να αυξάνουμε τις εισαγωγές μας, ενώ κάναμε συμμέτοχο στο… πιάτο μας την Τουρκία, από την οποία το 2023 εισήχθησαν 51 χιλ. τόνοι φρούτα και λαχανικά…

Την ίδια ώρα κοιτάζει κανείς γύρω να βρει που είναι εκείνα τα προϊόντα που στήριξαν την ελληνική οικονομία. Που πήγε η δύναμή μας; Η μείωση της παραγωγής για την σταφίδα έφθασε το 70% τη χρονιά που πέρασε και ακόμη συζητάμε. Τα σύκα μας μειώνονται…

Πότε θα μιλήσουμε για το σχέδιο που υπάρχει για αυτά τα προϊόντα; Σχέδιο άμεσο και μακροπρόθεσμο. Ή θα ερχόμαστε κάθε χρόνο να μετράμε κινητοποιήσεις μέχρι να… σβήσουν οι καλλιέργειες μας.

Γιατί διαφορετικά, προσέξτε: Η αγροτική μας παραγωγή συρρικνώνεται. Το εισόδημα και το αυξημένο κόστος οδηγεί ή σε… υποκατάστατα προϊόντων ή σε ακόμη μεγαλύτερη μείωση της κατανάλωσης. Δεν μπορεί να συζητάμε ακόμη για τον ΕΛΓΑ. Η μεταρρύθμιση στον οργανισμό πρέπει να καλύψει τα προϊόντα μας και τους νέους κινδύνους.

Κι επειδή λέω για νέους κινδύνους.

Μη γελιέστε! Εάν δεν δημιουργήσουμε εκείνο το πλέγμα με τις απαραίτητες δομές και υποδομές υποστήριξης, για να έχει ο παραγωγός -για παράδειγμα- να ποτίσει, δεν μπορούμε μετά να του ζητάμε να βγάλει παραγωγή. Δείτε πόσες εκκρεμότητες με φράγματα είναι γύρω μας στην Πελοπόννησο… (δίκτυα Φιλιατρινού, Μιναγιώτικο κλπ.). Πλέον στην πολιτική μας πρέπει να μπουν λέξεις, όπως η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητα.

Θέλουμε, λοιπόν, ένα μοντέλο να στηρίξουμε τα εμβληματικά μας προϊόντα.

Εάν δεν δώσουμε, λοιπόν, έμφαση στην εγχώρια παραγωγή, στη στήριξη, στην παρέμβαση, στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας και στο μοντέλο που θέλουμε για το αύριο του αγροτικού τομέα, και, εάν αυτό δεν το υπηρετήσουμε μακριά από ιδεοληψίες, τότε δεν έχουμε πολλά να περιμένουμε από την επιδοματική πολιτική των Βρυξελλών».

Ο Αντώνης Σαμαράς αναφερόμενος στη νέα ΚΑΠ επισήμανε πως θέλει η Ευρώπη να στραφεί και να εργαστεί πάνω σε τρεις κεντρικούς στόχους:

«• Στη οικοδόμηση ενός έξυπνου, ανταγωνιστικού, ανθεκτικού και διαφοροποιημένου γεωργικού τομέα που θα διασφαλίζει μακροπρόθεσμα την επισιτιστική ασφάλεια. Δίχως μαξιμαλιστικές “πράσινες” υπερβολές, τύπου Ολλανδίας. Όπου, σας θυμίζω, πήγαν να κρατικοποιήσουν υποχρεωτικά μέχρι και το 50% της αγροτικής γης!

• Στην ενίσχυση της προστασίας του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας.

• Και βέβαια, στην ενίσχυση του κοινωνικού και οικονομικού ιστού των αγροτικών περιοχών.

Τρείς κεντρικοί στόχοι, που συμπληρώνονται από έναν οριζόντιο στόχο: Την προώθηση και τη διάδοση της γνώσης, της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης στη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές και την ενθάρρυνση της υιοθέτησής τους. Ενώ μια σημαντική παράμετρος, που συνήθως αποφεύγουμε να τη συζητήσουμε, είναι ότι μέσα στις υποχρεώσεις της Ένωσης είναι να καταστήσει σαφές στον αστικό πληθυσμό ότι η όποια χρηματοδότηση της γεωργικής παραγωγής τελικά επιστρέφει στους ίδιους. Διότι με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η επισιτιστική ασφάλεια της Ένωσης και η παραγωγή ασφαλών τροφίμων.

Προϋπόθεση ασφαλώς είναι η γενναία αύξηση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ, δίχως τον παραμικρό δισταγμό. Θα έλεγα η ΚΑΠ απαιτεί “προτεραιοποίηση”.

Δεν θέλουμε απλά ένα σχέδιο παρέμβασης και στήριξης. Θέλουμε ένα μοντέλο που να εμπνέει. Πυξίδα θέλουμε!».

Και πρόσθεσε: «Από την άλλη, κι εμείς εδώ, είναι καιρός να αφήσουμε τις βολικές δικαιολογίες ότι για όλα μας φταίει η ΚΑΠ…

«Ξανάφτιαξε την Ελλάδα με μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι», έλεγε ο Ελύτης.

Η ελιά είναι εδώ, το αμπέλι είναι εδώ, τα προϊόντα μας είναι εδώ.

Και το καράβι εδώ είναι…

Σε αυτή τη γη που είναι ευλογημένη, όπως και οι άνθρωποι της.

Εκείνοι οι άνθρωποι που κάνουν τον ιδρώτα τους ελπίδα.

Ας κρατήσουμε αυτή την ελπίδα και ας απαντήσουμε, με πράξεις, σε κάθε τους αγωνία, που πρέπει να είναι και αγωνία όλων μας».