Τον περασμένο Αύγουστο το υπουργικό συμβούλιο του Λιβάνου ανέθεσε στον στρατό να καταρτίσει και να αρχίσει να εφαρμόζει ένα σχέδιο με τον οποίο τα όπλα όλων των ενόπλων οργανώσεων θα τεθούν υπό κρατικό έλεγχο. Το σχέδιο αυτό αφορούσε κατά κύριο λόγο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, μετά τον καταστροφικό πόλεμο με το Ισραήλ, το 2024.

Ένας μήνα μετά, η κυβέρνηση δέχτηκε επισήμως το σχέδιο του στρατού για τον αφοπλισμό της φιλοϊρανικής, σιιτικής οργάνωσης, αν και δεν έθεσε κάποιο σαφές χρονοδιάγραμμα. Προειδοποίησε μάλιστα ότι οι περιορισμένες δυνατότητες του στρατού και τα συνεχιζόμενα ισραηλινά πλήγματα θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν αυτήν την προσπάθεια.

Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ, σε ομιλία του τη Δευτέρα είπε ότι «αυτό που κάνει η λιβανέζικη κυβέρνηση για τον αφοπλισμό είναι μεγάλο λάθος επειδή εξυπηρετεί τους στόχους της ισραηλινής επιθετικότητας».

Ο υπουργός Πληροφοριών του Λιβάνου Πολ Μόρκος, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε αργά το βράδυ της Δευτέρας, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση εξέτασε τη μηνιαία αναφορά του στρατού αναφορικά με το σχέδιο ελέγχου των όπλων και του έδωσε χρονικό περιθώριο τεσσάρων μηνών για να το εφαρμόσει. Σημείωσε ωστόσο ότι αυτό το περιθώριο μπορεί να παραταθεί και αυτό θα εξαρτηθεί «από τις διαθέσιμες δυνατότητες, τις ισραηλινές επιθέσεις και τα εμπόδια επί του πεδίου».

Ο βουλευτής της Χεζμπολάχ Χάσαν Φαντλάλα είπε «δεν μπορούμε να είμαστε ενδοτικοί», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η οργάνωση απορρίπτει το χρονοδιάγραμμα αλλά και την ευρύτερη προσέγγιση της κυβέρνησης στο θέμα του αφοπλισμού. Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τον αφοπλισμό όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις από την πλευρά του Ισραήλ και οι σιίτες υπουργοί αποχώρησαν από τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

Το Ισραήλ από την πλευρά του λέει ότι ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ είναι προτεραιότητά του επειδή ο οπλισμός της, εκτός του ελέγχου του κράτους, συνιστά ευθεία απειλή για την ασφάλειά του. Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι οποιοδήποτε σχέδιο αφοπλισμού πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως και αποτελεσματικά, ιδίως στις περιοχές κοντά στα σύνορα, επισημαίνοντας ότι η συνεχιζόμενη στρατιωτική δράση της Χεζμπολάχ αποτελεί παραβίαση των σχετικών διεθνών αποφάσεων.

Συγκεκριμένα, το σχέδιο εκεχειρίας που διαμεσολάβησαν οι ΗΠΑ και συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο προβλέπει την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας, συμπεριλαμβανομένου του αφοπλισμού της Χαμάς, καθώς και σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.

Ωστόσο, η εφαρμογή του παραμένει ασαφής, με Ισραηλινούς αξιωματούχους να εκτιμούν ολοένα και περισσότερο ότι η Χαμάς δύσκολα θα παραδώσει τα όπλα της χωρίς στρατιωτική πίεση από τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF).

Σε περίπτωση επανέναρξης των εχθροπραξιών, οι συγκρούσεις εκτιμάται ότι θα είναι πιο εκτεταμένες και σφοδρές από προηγούμενους γύρους, καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις δεν θα δεσμεύονται πλέον στον ίδιο βαθμό από την παρουσία ομήρων εντός της Γάζας.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχουν επιμείνει δημόσια ότι η Χαμάς πρέπει να αφοπλιστεί, αν και η οργάνωση δεν έχει δηλώσει ότι αποδέχεται κάτι τέτοιο.

Το Ισραήλ θεωρεί ότι, εάν δεν περιοριστεί, η Χαμάς θα επιχειρήσει να διατηρήσει τον έλεγχο της Γάζας, να ανασυγκροτήσει τη στρατιωτική της ισχύ και να εδραιώσει την παρουσία της στις περιοχές που ελέγχει. Ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, η οργάνωση έχει επικεντρωθεί στην αποκατάσταση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.

Στο νότιο στρατηγείο των IDF καταρτίζονται σενάρια επιχειρήσεων, εφόσον δοθεί πολιτική εντολή για αφοπλισμό της Χαμάς με τη βία. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ έχει δηλώσει ότι το Ισραήλ είναι «αποφασισμένο» να ολοκληρώσει τον αφοπλισμό της οργάνωσης, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα προχωρήσει στη «διάλυσή» της.

Μια τέτοια επιχείρηση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει σε ένταση τις στρατιωτικές δράσεις των τελευταίων ετών. Οι IDF είχαν δηλώσει επανειλημμένα ότι ο σχεδιασμός των επιχειρήσεων γινόταν λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια των ομήρων.

Ωστόσο, οι ισραηλινές επιλογές ενδέχεται να επηρεάζονται και από τη στάση της Ουάσιγκτον. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επενδύσει πολιτικά στην εκεχειρία, και μια γενικευμένη αναζωπύρωση των συγκρούσεων θα μπορούσε να περιπλέξει τους ευρύτερους σχεδιασμούς της.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, που ήταν παρών παρενέβη και σχολίασε. «Θα το κάνουν επειδή δεν έχουν άλλη επιλογή. Θα παραδώσουν τα AK-47 (σ.σ. καλάσνικοφ)».

Παράλληλα ο Τραμπ επανέλαβε την υποστήριξη που παρείχε η Χαμάς στον εντοπισμό τον σορών των τελευταίων Ισραηλινών ομήρων που κρατούνταν στη Γάζα. «Η Χαμάς συνέβαλε σημαντικά στην επιστροφή όλων των ομήρων. Βρήκαν τους νεκρούς ομήρους. Με τη συνεργασία του Ισραήλ και της Χαμάς, κατάφεραν να τους φέρουν πίσω», είπε ο Τραμπ.

Το πρόγραμμα αφοπλισμού

Λεπτομέρειες για το πρόγραμμα αφοπλισμού που σχεδιάζει να προωθήσει η Ουάσινγκτον έδωσε χθες ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς. Η Χαμάς θα κληθεί να παραδώσει τα όπλα της μέσω ενός διεθνούς προγράμματος επαναγοράς, σύμφωνα με τον Αμερικανό πρέσβη.

Η ισραηλινή ιστοσελίδα Times Of Israel είχε αναφέρει πληροφορίες για ένα σχέδιο επαναγοράς κατά το οποίο οι συμμετέχοντες θα λαμβάνουν χρήματα ή εργασία και αμνηστία εάν συμφωνήσουν να παραδώσουν τα όπλα τους.

Άραβες διπλωμάτες ανέφεραν στην ιστοσελίδα ότι αυτό το σχέδιο είναι μέρος μίας ευρύτερης πρωτοβουλίας που προωθούν οι μεσολαβητές της εκεχειρίας και θα ξεκινήσει από τα βαρέα όπλα.

Η Χαμάς για να διατηρήσει τον έλεγχο της στην Λωρίδα της Γάζας χρησιμοποιεί ελαφρύ εξοπλισμό γι’ αυτό και θεωρείται απίθανο το Ισραήλ να συμφωνήσει σε μία σταδιακή διαδικασία που θα δίνει προτεραιότητα στην κατάθεση των βαρέων όπλων.

Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού καταγγέλλει τη στρατηγική του λιβανέζικου ισλαμιστικού κινήματος «να επανεξοπλιστεί και να αποκαταστήσει την τρομοκρατική υποδομή του με την υποστήριξη του Ιράν».

Υπενθυμίζεται, ότι ο στρατός του Λιβάνου ανακοίνωσε σήμερα ότι ολοκλήρωσε «την πρώτη φάση» του σχεδίου του για αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, που καλύπτει την περιοχή μεταξύ των συνόρων με το Ισραήλ και του ποταμού Λιτάνι, περίπου τριάντα χιλιόμετρα βορειότερα.

Και πρόσθεσε ότι απομένει ακόμη δουλειά για την εκκαθάριση μη εκραγέντων πυρομαχικών και σηράγγων στην περιοχή.

Ο στρατός είχε θέσει ως προθεσμία το τέλος του έτους για να καθαρίσει το νότιο Λίβανο από μη κρατικά όπλα, προτού προχωρήσει σε άλλες περιοχές της χώρας.

Ανέφερε ότι είχε επεκτείνει τον επιχειρησιακό έλεγχο στο νότο, με εξαίρεση τις περιοχές που εξακολουθούν να καταλαμβάνονται από ισραηλινά στρατεύματα.

Παρόλα αυτά, η δήλωση δεν ανέφερε τη Χεζμπολάχ.

Πηγή της κυβέρνησης του Λιβάνου δήλωσε στο Reuters ότι η δήλωση σηματοδοτούσε ότι καμία ομάδα δεν θα μπορούσε να εξαπολύσει επιθέσεις από το νότιο Λίβανο.

Αναφερόμενος στην «λεγόμενη μη αποστρατιωτικοποίηση» των ελεγχόμενων από τη Χαμάς τμημάτων της Γάζας, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε στο ξεκίνημα της εβδομαδιαίας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου ότι «δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο».

«Στο σχέδιο των 20 σημείων, και σε κάθε άλλη περίπτωση», λέει, «η περιοχή αυτή θα αποστρατιωτικοποιηθεί και η Χαμάς θα αφοπλιστεί — είτε με τον εύκολο τρόπο είτε με τον δύσκολο. Αυτό έχω πει, και αυτό έχει πει και ο Πρόεδρος Τραμπ».

Τα σχόλια του Νετανιάχου έρχονται μια μέρα πριν από την ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για ένα ψήφισμα που υποστηρίζει το σχέδιο του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο θα υποστηρίξει επίσης τη δημιουργία μιας «αξιόπιστης οδού» προς ένα παλαιστινιακό κράτος.

«Η αντίθεσή μας σε ένα παλαιστινιακό κράτος οπουδήποτε δυτικά του ποταμού Ιορδάνη υπάρχει, είναι σταθερή και δεν έχει αλλάξει καθόλου», λέει ο Νετανιάχου. «Αντιστέκομαι σε αυτές τις προσπάθειες εδώ και δεκαετίες, και το κάνω ενάντια σε εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις. Δεν χρειάζομαι ενίσχυση, tweets ή διαλέξεις από κανέναν».

Δύο από τους ακροδεξιούς συμμάχους του Νετανιάχου τον κάλεσαν χθες το βράδυ να κάνει μια σαφή δημόσια δήλωση ότι το Ισραήλ δεν θα δεχτεί ποτέ την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους, μετά την έκδοση μιας κοινής δήλωσης που οργανώθηκε από τις ΗΠΑ και υπογράφηκε από διάφορες χώρες, στην οποία υποστηρίζεται ότι το 20-σημείο σχέδιο του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα προσφέρει μια οδό προς την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

Παράλληλα, καταδίκασε τη βία που ασκούν οι Εβραίοι εξτρεμιστές στη Δυτική Όχθη.

Το Ισραήλ, λέει, «θα δράσει με όλη τη δύναμή του ενάντια στις ταραχές εναντίον των στρατιωτών του IDF — εναντίον των Παλαιστινίων και εναντίον των στρατιωτών του IDF — επειδή είμαστε ένα κράτος δικαίου, και ένα κράτος δικαίου ενεργεί σύμφωνα με το νόμο».

Ο Νετανιάχου αποκάλεσε τους εξτρεμιστές «μια μειοψηφία που πηγαίνει στην Ιουδαία και τη Σαμάρια και δεν εκπροσωπεί τη μεγάλη κοινότητα των νομοταγών, πιστών εποίκων».

Σύμφωνα με αιγυπτιακές πηγές, το Κάιρο προτείνει τον αφοπλισμό των μαχητών της Χαμάς που παραμένουν κρυμμένοι στη νότια Γάζα, περιοχή που τελεί πλέον υπό τον έλεγχο του Ισραήλ. Σε αντάλλαγμα, θα τους παρασχεθεί ασφαλής διέλευση προς άλλα σημεία της Λωρίδας, υπό την εποπτεία των αιγυπτιακών αρχών.

Η πρόταση έρχεται ενώ, παρά την κατάπαυση του πυρός που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου 2025, η περιοχή της Ράφα έχει γίνει εκ νέου εστία έντασης, με τουλάχιστον δύο επιθέσεις εναντίον ισραηλινών δυνάμεων, τις οποίες το Ισραήλ αποδίδει στη Χαμάς. Η παλαιστινιακή οργάνωση, ωστόσο, αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.

Όπως αποκάλυψε Αιγύπτιος αξιωματούχος των υπηρεσιών ασφαλείας, το σχέδιο προβλέπει ότι οι μαχητές που θα επιλέξουν να αποχωρήσουν θα παραδώσουν τα όπλα τους στην Αίγυπτο και θα παρέχουν πληροφορίες για τις υπόγειες σήραγγες στη Ράφα, ώστε να καταστραφούν.

Πηγές επιβεβαιώνουν ότι τόσο το Ισραήλ όσο και η Χαμάς δεν έχουν ακόμη αποδεχθεί τις αιγυπτιακές προτάσεις, ωστόσο το θέμα παραμένει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, καθώς η διεθνής κοινότητα πιέζει για μόνιμη εκεχειρία και σταθεροποίηση της περιοχής.

Όπως ανέφερε, «θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι ο στόχος που συμφωνήσαμε με τον πρόεδρο Τραμπ – με τη συναίνεση και άλλων -, δηλαδή ο αφοπλισμός της Χαμάς και η αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας, θα επιτευχθεί».

Ο Νετανιάχου σημείωσε ότι η διαδικασία αυτή εξελίσσεται σταδιακά, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου που υλοποιείται σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους εταίρους. 

«Εδώ υπάρχει μια πραγματική κοινή προσπάθεια, με την οποία διασφαλίζουμε ότι η ασφάλειά μας παραμένει στα δικά μας χέρια, ώστε να πετύχουμε αποτελέσματα που ίσως κανείς δεν πίστευε πως μπορούσαμε να φτάσουμε — αλλά είμαστε αποφασισμένοι να προσπαθήσουμε» τόνισε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Αναφερόμενος στις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο Νετανιάχου πρόσθεσε: «Ο πρόεδρος Τραμπ το είπε απλά: θα το πετύχουμε είτε με τον εύκολο τρόπο -όπως ελπίζουμε-  είτε με τον δύσκολο. Αλλά θα πετύχουμε αυτό που είμαστε αποφασισμένοι να πετύχουμε».

Σε συνέντευξή του στο αμερικανικό δίκτυο CBS News, που μεταδόθηκε την Τετάρτη, ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι έδωσε «μια ευκαιρία στην ειρήνη» με την επίτευξη της αρχικής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και απελευθέρωσης ομήρων την περασμένη εβδομάδα, αλλά τόνισε πως «η Χαμάς πρέπει πρώτα να παραδώσει τα όπλα της».

«Και δεύτερον», πρόσθεσε, «πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν εργοστάσια όπλων μέσα στη Γάζα και ότι δεν γίνεται λαθρεμπόριο όπλων προς τη Γάζα. Αυτή είναι η αποστρατιωτικοποίηση».

Η απάντηση στην αιχμή Τραμπ

Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε δηλώσει ενώπιον της ισραηλινής Βουλής ότι ο Νετανιάχου «δεν είναι ο πιο εύκολος άνθρωπος για να συνεργαστείς».

Ερωτηθείς σχετικά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απάντησε στο CBS: «Ελπίζω να το λέει αυτό επειδή είμαι πολύ σκληρός όταν πρόκειται για το μέλλον της χώρας μου».

Και πρόσθεσε: «Είναι πάντα ευθύνη του ηγέτη του εβραϊκού κράτους να διασφαλίζει ότι το ίδιο το εβραϊκό κράτος δεν θα τεθεί ποτέ σε κίνδυνο ως προς την ύπαρξή του».

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βοήθησε στη διαμεσολάβηση της συμφωνίας, καυχήθηκε ότι «οι διαπραγματευτές» όπως αυτός, είχαν πετύχει επειδή ήταν διατεθειμένοι να αφήσουν τις λεπτομέρειες για αργότερα.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ δήλωσε την Παρασκευή ότι «αν προχωρούσαμε σε διαπραγματεύσεις για το πλήρες πακέτο, δεν θα είχαμε επιτύχει αυτά τα αποτελέσματα». Ωστόσο, το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου επαναλαμβάνει ένα μοτίβο που έχει παρατηρηθεί σε προηγούμενες προσπάθειες για την επίτευξη μόνιμης ειρήνης.

Την ίδια ώρα, Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη συνοικία Σουτζάγια στη Γάζα.

Ακολουθούν μερικά από τα βασικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν για το αν το σχέδιο του Τραμπ πρόκειται να αποδειχθεί διαφορετικό.

Θα αποσύρει το Ισραήλ τα στρατεύματά του;

Μέχρι στιγμής, το Ισραήλ έχει αποσυρθεί από τις μεγάλες πόλεις της Γάζας, σε μια «κίτρινη γραμμή» που σημαίνει ότι καταλαμβάνει περίπου το 53% του εδάφους.

Θεωρητικά, η αποχώρηση θα πραγματοποιηθεί σε δύο περαιτέρω στάδια: πρώτον, όταν κινητοποιηθεί μια διεθνής δύναμη σταθεροποίησης και, δεύτερον, σε μια μόνιμη «ζώνη ασφαλείας».

Ωστόσο, η ρητορική του Μπενιαμίν Νετανιάχου τις τελευταίες ημέρες γέννησε νέα ερωτήματα. «Ο IDF παραμένει βαθιά μέσα στο έδαφος της Γάζας και ελέγχει όλα τα κυρίαρχα σημεία της», δήλωσε σε μια ανακοίνωση την περασμένη εβδομάδα.

Το Ισραήλ έχει καταλάβει νέα εδάφη στη Συρία επ’ αόριστον. Πριν από λίγες ημέρες εξακολουθούσε να βομβαρδίζει το νότιο Λίβανο, παρά την κατάπαυση του πυρός στην περιοχή. Αν εξετάσει κανείς την προοπτική αποχώρησης σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο η χώρα έχει τηρήσει άλλες συμφωνίες, θα διαπιστώσει ότι είναι απίθανο να συμβεί.

Θα αφοπλιστεί η Χαμάς;

Ο αφοπλισμός είναι βασική αρχή του σχεδίου Τραμπ – αλλά το Σάββατο ένας ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε ότι ο αφοπλισμός «αποκλείεται», προσθέτοντας: «Το αίτημα να παραδώσουμε τα όπλα μας δεν είναι διαπραγματεύσιμο».

Ακόμη και όταν οι όμηροι απελευθερώθηκαν τη Δευτέρα, υπήρχαν εικόνες ένοπλων μαχητών σε περιοχές της Γάζας, σε μια προφανή προσπάθεια της Χαμάς να επαναβεβαιώσει την εξουσία της.

Ο Guardian εξηγεί ότι η Χαμάς παρέμεινε στην εξουσία για τόσο καιρό επειδή έχει το μονοπώλιο της χρήσης βίας. Και η ιστορία της διακυβέρνησής της υποδηλώνει ότι όταν η οργάνωση διαθέτει όπλα, θα επιδιώξει να αναπτύξει τη στρατιωτική της υποδομή.

Ακόμα και αν η Χαμάς συμφωνούσε θεωρητικά, δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες για το πώς θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ο αφοπλισμός στην πράξη. Σύμφωνα με ένα μοντέλο, η οργάνωση θα μετέφερε τους μαχητές σε καθορισμένους χώρους αποστράτευσης όπου θα παρέδιδαν τα όπλα τους. Αλλά υπάρχουν προφανείς ερωτήσεις και για αυτή την προσέγγιση.

Πώς θα λειτουργεί η «διεθνής δύναμη σταθεροποίησης»;

Το κείμενο του σχεδίου του Λευκού Οίκου αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα «συνεργαστούν με αραβικούς και διεθνείς εταίρους για τη δημιουργία μιας προσωρινής διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης (ISF) που θα αναπτυχθεί αμέσως στη Γάζα». Αναφέρει επίσης ότι μια τέτοια δύναμη θα αποτελεί «τη μακροπρόθεσμη λύση για την εσωτερική ασφάλεια».

Θεωρητικά, θα πρέπει να δώσει στο Ισραήλ τη διαβεβαίωση ότι μπορεί να αποσύρει τις δυνάμεις του χωρίς να επιτρέψει στην Χαμάς να ανασυγκροτηθεί.

Ενώ τα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη φαίνεται να αποτελούν την πλειοψηφία μιας τέτοιας δύναμης, πολλά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ακόμη να διευθετηθούν:αν θα έχει εντολή από τον ΟΗΕ,ποιο θα είναι το αντίτιμο που θα ζητήσουν οι χώρες που θα συνεισφέρουν και ποια ακριβώς θα είναι η αποστολή της. «Κανείς δεν περιμένει ότι η δύναμη θα πολεμήσει τη Χαμάς», δήλωσε ένας δυτικός διπλωμάτης στη Financial Times. Υποστήριξαν ότι η απλή παρουσία της δύναμης θα έκανε πιο δύσκολο για τις δύο πλευρές να ξαναρχίσουν τη σύγκρουση, ακόμη και αν δεν έκανε «απολύτως τίποτα».

Θα μπορούσε να υπάρχει ένα παρόμοιο μοντέλο με εντολή να περιπολεί και να αναφέρει παραβιάσεις της εκεχειρίας. Ωστόσο, στο νότιο Λίβανο, οι δυνάμεις αυτές έχουν αποδειχθεί αρκετά ανίσχυρες.

Θα ξεκινήσουν οι εργασίες ανοικοδόμησης;

Το σχέδιο του Λευκού Οίκου υπόσχεται να ανοικοδομήσει τη Γάζα.

Με την απουσία και πάλι ζωτικών λεπτομερειών, ένα γρήγορο «σχέδιο Μάρσαλ» για τη Γάζα φαίνεται απίθανο.

Με οποιαδήποτε μορφή ειρήνης, οι Παλαιστίνιοι θα καθαρίσουν γρήγορα τους δρόμους και θα προσπαθήσουν να ανοικοδομήσουν. Αλλά η κλίμακα των ζημιών είναι τεράστια. Και το Ισραήλ μπορεί να ρωτά συνεχώς τι εγγυήσεις έχει ότι τίποτα δεν θα χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς και να θέτει επαχθείς όρους στη διαδικασία.

Μετά τον πόλεμο του 2014, η ανοικοδόμηση προχώρησε με πολύ αργούς ρυθμούς. Υπήρχαν αποθήκες όπου οι άνθρωποι με τα κατάλληλα έγγραφα μπορούσαν να αγοράσουν οικοδομικά υλικά. Αλλά ακόμη και με αυτό το είδος ελεγχόμενης διαδικασίας, υπήρχε μαύρη αγορά για υλικά – ακριβώς έξω από την αποθήκη, υπήρχαν μέρη όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να αγοράσουν ανακυκλωμένο σκυρόδεμα ή οπλισμό που είχε πωληθεί. Έτσι, οι άνθρωποι έβλεπαν ένα ανεφάρμοστο σύστημα ελέγχου και τους απλούς ανθρώπους να μην μπορούν να προμηθευτούν τα υλικά που χρειάζονταν.

Θα υπάρξει μετάβαση σε μια διακυβέρνηση υπό την ηγεσία των Παλαιστινίων;

Το σχέδιο του Λευκού Οίκου καταρτίστηκε χωρίς ουσιαστική συμβολή της παλαιστινιακής κοινωνίας των πολιτών στη Γάζα. Στην μεταβατική κυβέρνηση αναμένεται να συμμετάσχει ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει συμπεριληφθεί καμία αξιόπιστη παλαιστινιακή προσωπικότητα. Ο Νετανιάχου φαίνεται απρόθυμος να αποδεχθεί τον τελικό ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής που προτείνει η ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, ο οργανισμός αυτός και ο ηγέτης του, Μαχμούντ Αμπάς, είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλείς στη Γάζα. Δεν υπάρχει παλαιστινιακή κυριότητα αυτής της διαδικασίας. Δεν πρόκειται για μια μεγάλη ειρηνευτική συμφωνία με όραμα την ίδρυση ενός κράτους στο τέλος της.

Έχουν διατυπωθεί προτάσεις ότι τουλάχιστον ορισμένοι από τους αρχιτέκτονες του σχεδίου, όπως ο Βρετανός σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Τζόναθαν Πάουελ, αποδέχονται ότι πρώην μέλη της Χαμάς θα έχουν ρόλο στο μέλλον της Γάζας. Ωστόσο, το Ισραήλ φαίνεται αποφασισμένο να καταπνίξει αυτή την προοπτική, προκαλώντας φόβους για κάτι παρόμοιο με την καταστροφή της «απομπααθικοποίησης» μετά την εισβολή στο Ιράκ. Αυτό θα σήμαινε την άρνηση αναγνώρισης του γεγονότος ότι, σε πολλές περιπτώσεις, γιατροί, μηχανικοί, αστυνομικοί, νοσηλευτές και άτομα που εργάζονται σε πανεπιστήμια θα ήταν συνδεδεμένοι με τη Χαμάς. Στο Ιράκ, μια ευρέως διαδεδομένη πολιτική αποκλεισμού οδήγησε πολύ γρήγορα στην αναρχία και τη θρησκευτική βία.

Η Γάζα διαφέρει σε πολλά σημεία. Ωστόσο, αυτό που λείπει από όλα αυτά είναι μια ουσιαστική διαδικασία συμφιλίωσης που θα δίνει σε όλους τους Παλαιστινίους την ευκαιρία να συμμετάσχουν στα πολιτικά δρώμενα. Είναι δύσκολο να θεωρηθεί ότι μια τέτοια συμφωνία θα ωφελήσει την παλαιστινιακή κοινωνία.

«Αν δεν αφοπλιστούν, θα τους αφοπλίσουμε εμείς. Και αυτό θα γίνει γρήγορα και ίσως βίαια», είπε ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι.

Ο πρώην πρόεδρος ανέφερε πως έχει λάβει διαβεβαιώσεις από πλευράς Χαμάς, μέσω επικοινωνίας που είχε «μέσω των ανθρώπων μου» σε υψηλό επίπεδο, ότι το κίνημα θα προχωρήσει στον αφοπλισμό. «Όπως μου είπαν, θα αφοπλιστούν», συμπλήρωσε ο Τραμπ.

Παράλληλα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Χαμάς «εξόντωσε μερικές συμμορίες» στη Γάζα — μια εξέλιξη που, σύμφωνα με τον ίδιο, «δεν με ενόχλησε ιδιαίτερα».

Τραμπ: Η δεύτερη φάση του σχεδίου για τη Γάζα ξεκινά τώρα

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την έναρξη της δεύτερης φάσης της συμφωνίας για τη Γάζα την Τρίτη μέσω του Truth Social, την ώρα που το μέλλον της εκεχειρίας διαφαίνεται αβέβαιο, καθώς το Ισραήλ καθυστερεί την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και η Χαμάς ενισχύει τον έλεγχό της στον θύλακα.

Ο Τραμπ έγραψε: «Και οι είκοσι όμηροι επέστρεψαν και αισθάνονται όσο καλά μπορεί να αναμένεται, ένα μεγάλο βάρος έχει φύγει, αλλά η αποστολή δεν έχει τελειώσει. Οι νεκροί δεν έχουν επιστραφεί, όπως υποσχέθηκαν! Η δεύτερη φάση ξεκινά τώρα!!!».

Η νέα φάση της συμφωνίας, που ακολουθεί την εκεχειρία και την ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων, αναμένεται να επικεντρωθεί στη διακυβέρνηση και την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα, με τη συμμετοχή διεθνούς επιτροπής υπό αμερικανική εποπτεία.

«Σύννεφα» πάνω από την εκεχειρία στη Γάζα

Το Ισραήλ καθυστέρησε την παροχή βοήθειας στη Γάζα και κράτησε κλειστά τα σύνορα του θύλακα την Τρίτη, ενώ οι μαχητές της Χαμάς που επανεμφανίστηκαν επέδειξαν την κυριαρχία τους εκτελώντας άνδρες στους δρόμους, επισκιάζοντας τις προοπτικές για το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου.

Τρεις Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Ισραήλ αποφάσισε να περιορίσει την παροχή βοήθειας προς τη διαλυμένη Λωρίδα της Γάζας και να καθυστερήσει τα σχέδια για το άνοιγμα της συνοριακής διέλευσης προς την Αίγυπτο τουλάχιστον μέχρι την Τετάρτη, επειδή η Χαμάς άργησε πολύ να παραδώσει τις σορούς των νεκρών ομήρων. Η ένοπλη οργάνωση έχει δηλώσει ότι ο εντοπισμός των σορών είναι δύσκολος.

Εν τω μεταξύ, η Χαμάς έχει ανακαταλάβει γρήγορα τους δρόμους των αστικών περιοχών της Γάζας, μετά τη μερική αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων την περασμένη εβδομάδα. Σε ένα βίντεο που κυκλοφόρησε αργά τη Δευτέρα, μαχητές της Χαμάς έσυραν επτά άνδρες με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη τους σε μια πλατεία της πόλης της Γάζας, τους ανάγκασαν να γονατίσουν και τους πυροβόλησαν από πίσω, καθώς δεκάδες περαστικοί παρακολουθούσαν από κοντινά καταστήματα.

Μια πηγή της Χαμάς επιβεβαίωσε ότι το βίντεο τραβήχτηκε τη Δευτέρα και ότι μαχητές της Χαμάς συμμετείχαν στις εκτελέσεις.

Καθυστέρηση στην παράδοση σορών

Ο Τραμπ έχει δώσει την άδειά του στη Χαμάς να ανακτήσει μέρος του ελέγχου της Γάζας, τουλάχιστον προσωρινά. Ισραηλινοί αξιωματούχοι, οι οποίοι λένε ότι οποιαδήποτε τελική διευθέτηση πρέπει να αφοπλίσει οριστικά τη Χαμάς, έχουν μέχρι στιγμής αποφύγει να σχολιάσουν δημόσια την επανεμφάνιση των μαχητών της ομάδας.

Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ κήρυξε την «ιστορική αυγή μιας νέας Μέσης Ανατολής» στο ισραηλινό κοινοβούλιο, καθώς το Ισραήλ και η Χαμάς αντάλλασσαν τους τελευταίους 20 εν ζωή Ισραηλινούς ομήρους στη Γάζα με σχεδόν 2.000 Παλαιστίνιους κρατούμενους. Μέχρι στιγμής, όμως, η Χαμάς έχει παραδώσει μόνο τέσσερα φέρετρα με νεκρούς ομήρους, αφήνοντας τουλάχιστον 23 θεωρούμενους νεκρούς και έναν αγνοούμενο, ακόμα στη Γάζα.

Δεν έχει ακόμη επιτραπεί στα φορτηγά ανθρωπιστικής βοήθειας να εισέλθουν στη Γάζα με τον αναμενόμενο ρυθμό των εκατοντάδων την ημέρα, και δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί σχέδια για το άνοιγμα της διέλευσης προς την Αίγυπτο ώστε να επιτραπεί η έξοδος ορισμένων κατοίκων της Γάζας, αρχικά για την εκκένωση των τραυματιών για ιατρική περίθαλψη.

Η επιστροφή της Χαμάς, εμπόδιο για τη δεύτερη φάση της συμφωνίας

Η δημόσια επιστροφή της Χαμάς στον έλεγχο των δρόμων της Γάζας καταδεικνύει τα εμπόδια στην πρόοδο από την αρχική εκεχειρία – την πρώτη φάση του σχεδίου Τραμπ – σε μια μόνιμη διευθέτηση που θα απέτρεπε ένα νέο ξέσπασμα συγκρούσεων.

Οι κάτοικοι της Γάζας δήλωσαν ότι οι μαχητές της Χαμάς ήταν ολοένα και πιο ορατοί την Τρίτη, αναπτύσσοντας τις δυνάμεις τους κατά μήκος των οδών που απαιτούνται για την παροχή βοήθειας. Παλαιστινιακές πηγές ασφαλείας ανέφεραν ότι δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ μαχητών της Χαμάς και αντιπάλων της τις τελευταίες ημέρες.

Εν τω μεταξύ, ισραηλινά πυρά μη επανδρωμένου αεροσκάφους σκότωσαν πέντε ανθρώπους καθώς πήγαιναν να ελέγξουν σπίτια σε ένα προάστιο ανατολικά της πόλης της Γάζας, ενώ αεροπορική επιδρομή σκότωσε ένα άτομο και τραυμάτισε ένα άλλο κοντά στο Χαν Γιουνίς, ανέφεραν οι υγειονομικές αρχές της Γάζας.

Η Χαμάς κατηγόρησε το Ισραήλ ότι παραβίασε την εκεχειρία. Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι πυροβόλησε εναντίον ανθρώπων που διέσχισαν τα όρια της εκεχειρίας και πλησίασαν τις δυνάμεις του, αφού αγνόησαν τις εκκλήσεις να υποχωρήσουν.

Μια σύνοδος κορυφής που συνδιοργανώθηκε από τον Τραμπ στην Αίγυπτο τη Δευτέρα ολοκληρώθηκε χωρίς καμία δημόσια ανακοίνωση σημαντικής προόδου προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας διεθνούς στρατιωτικής δύναμης για τη Γάζα ή ενός νέου κυβερνητικού οργάνου.

Η Χαμάς έχει τον έλεγχο

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριζε σταθερά ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να τελειώσει μέχρι η Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της και να σταματήσει να ελέγχει τη Γάζα, ένα αίτημα που οι μαχητές έχουν απορρίψει, τορπιλίζοντας όλες τις προηγούμενες ειρηνευτικές προσπάθειες.

Αλλά ο Τραμπ, έχοντας ανακοινώσει ότι ο πόλεμος έχει πλέον τελειώσει, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Χαμάς εξακολουθεί να έχει ένα προσωρινό πράσινο φως για να διατηρήσει την τάξη. «Θέλουν να σταματήσουν τα προβλήματα και το έχουν εκφράσει ανοιχτά, και τους δώσαμε την έγκρισή μας για ένα χρονικό διάστημα», είπε.

Πηγές της Χαμάς δήλωσαν στο Reuters την Τρίτη ότι η οργάνωση δεν θα ανεχθεί άλλες παραβιάσεις της τάξης στη Γάζα και θα στοχεύσει συνεργάτες, ένοπλους και εμπόρους ναρκωτικών. Η ομάδα, αν και αποδυναμώθηκε σημαντικά μετά από δύο χρόνια σφοδρών ισραηλινών βομβαρδισμών και χερσαίων εισβολών, σταδιακά επανέρχεται στην ιεραρχία από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία. 

Έχει αναπτύξει εκατοντάδες εργάτες για να ξεκινήσουν τον καθαρισμό των ερειπίων σε βασικές οδούς που απαιτούνται για την πρόσβαση σε κατεστραμμένες κατοικίες και για την επισκευή σπασμένων σωλήνων ύδρευσης. Θα χρειαστεί επίσης καθαρισμός των δρόμων και μέτρα ασφαλείας για την αυξημένη παροχή βοήθειας.

Βοήθεια και όμηροι

Η εκεχειρία έβαλε τέλος σε δύο χρόνια καταστροφικού πολέμου στη Γάζα, ο οποίος πυροδοτήθηκε από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, στην οποία ένοπλοι υπό την ηγεσία της Χαμάς σκότωσαν περίπου 1.200 ανθρώπους και απήγαγαν 251 ομήρους, σύμφωνα με ισραηλινές απολογισμούς.

Η στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα σκότωσε σχεδόν 68.000 ανθρώπους, σύμφωνα με τις τοπικές υγειονομικές αρχές, ενώ υπάρχουν φόβοι ότι χιλιάδες ακόμη βρίσκονται νεκροί κάτω από τα ερείπια. Η Υπηρεσία Πολιτικής Άμυνας της Γάζας δήλωσε ότι 250 πτώματα έχουν ανασυρθεί από την έναρξη της εκεχειρίας.

Εκτάσεις της Γάζας είναι σε ερείπια και το παγκόσμιο παρατηρητήριο πείνας ανέφερε τον Αύγουστο ότι υπήρχε λιμός στην περιοχή. Χιλιάδες κάτοικοι της Γάζας επιστρέφουν στα σπίτια τους από την κατάπαυση του πυρός, πολλοί από τους οποίους βρίσκουν ολόκληρους δρόμους βομβαρδισμένους, να έχουν γίνει σκόνη.

Η εκπρόσωπος της UNICEF, Τες Ίνγκραμ, δήλωσε ότι ενώ η βοήθεια φτάνει στη Γάζα με σκηνές, μουσαμάδες, χειμωνιάτικα ρούχα, κιτ προσωπικής υγιεινής και άλλα κρίσιμα είδη, ελπίζει σε σημαντική αύξηση αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Τα ζητήματα που παραμένουν άλυτα για την επόμενη μέρα

Στη Γάζα επικράτησε αισιοδοξία όταν ανακοινώθηκε η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός την περασμένη εβδομάδα, αλλά η αστάθεια στην περιοχή παραμένει λίγες μέρες μετά. «Αυτή είναι η πραγματικότητα», παραδέχεται κάτοικος στο Ντεϊρ Αλ Μπαλάχ, στο κέντρο της Γάζας. «Η κατάπαυση του πυρός δεν επιλύει μαγικά όλα τα προβλήματα. Είναι απλώς το πρώτο από πολλά βήματα προς την ανάκαμψη».

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βοήθησε στη διαμεσολάβηση της συμφωνίας, καυχήθηκε ότι «οι διαπραγματευτές» όπως αυτός, είχαν πετύχει επειδή ήταν διατεθειμένοι να αφήσουν τις λεπτομέρειες για αργότερα.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ δήλωσε την Παρασκευή ότι «αν προχωρούσαμε σε διαπραγματεύσεις για το πλήρες πακέτο, δεν θα είχαμε επιτύχει αυτά τα αποτελέσματα». Ωστόσο, το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου επαναλαμβάνει ένα μοτίβο που έχει παρατηρηθεί σε προηγούμενες προσπάθειες για την επίτευξη μόνιμης ειρήνης.

Την ίδια ώρα, Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη συνοικία Σουτζάγια στη Γάζα.

Ακολουθούν μερικά από τα βασικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν για το αν το σχέδιο του Τραμπ πρόκειται να αποδειχθεί διαφορετικό.

Θα αποσύρει το Ισραήλ τα στρατεύματά του;

Μέχρι στιγμής, το Ισραήλ έχει αποσυρθεί από τις μεγάλες πόλεις της Γάζας, σε μια «κίτρινη γραμμή» που σημαίνει ότι καταλαμβάνει περίπου το 53% του εδάφους.

Θεωρητικά, η αποχώρηση θα πραγματοποιηθεί σε δύο περαιτέρω στάδια: πρώτον, όταν κινητοποιηθεί μια διεθνής δύναμη σταθεροποίησης και, δεύτερον, σε μια μόνιμη «ζώνη ασφαλείας».

Ωστόσο, η ρητορική του Μπενιαμίν Νετανιάχου τις τελευταίες ημέρες γέννησε νέα ερωτήματα. «Ο IDF παραμένει βαθιά μέσα στο έδαφος της Γάζας και ελέγχει όλα τα κυρίαρχα σημεία της», δήλωσε σε μια ανακοίνωση την περασμένη εβδομάδα.

Το Ισραήλ έχει καταλάβει νέα εδάφη στη Συρία επ’ αόριστον. Πριν από λίγες ημέρες εξακολουθούσε να βομβαρδίζει το νότιο Λίβανο, παρά την κατάπαυση του πυρός στην περιοχή. Αν εξετάσει κανείς την προοπτική αποχώρησης σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο η χώρα έχει τηρήσει άλλες συμφωνίες, θα διαπιστώσει ότι είναι απίθανο να συμβεί.

Θα αφοπλιστεί η Χαμάς;

Ο αφοπλισμός είναι βασική αρχή του σχεδίου Τραμπ – αλλά το Σάββατο ένας ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε ότι ο αφοπλισμός «αποκλείεται», προσθέτοντας: «Το αίτημα να παραδώσουμε τα όπλα μας δεν είναι διαπραγματεύσιμο».

Ακόμη και όταν οι όμηροι απελευθερώθηκαν τη Δευτέρα, υπήρχαν εικόνες ένοπλων μαχητών σε περιοχές της Γάζας, σε μια προφανή προσπάθεια της Χαμάς να επαναβεβαιώσει την εξουσία της.

Ο Guardian εξηγεί ότι η Χαμάς παρέμεινε στην εξουσία για τόσο καιρό επειδή έχει το μονοπώλιο της χρήσης βίας. Και η ιστορία της διακυβέρνησής της υποδηλώνει ότι όταν η οργάνωση διαθέτει όπλα, θα επιδιώξει να αναπτύξει τη στρατιωτική της υποδομή.

Ακόμα και αν η Χαμάς συμφωνούσε θεωρητικά, δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες για το πώς θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ο αφοπλισμός στην πράξη. Σύμφωνα με ένα μοντέλο, η οργάνωση θα μετέφερε τους μαχητές σε καθορισμένους χώρους αποστράτευσης όπου θα παρέδιδαν τα όπλα τους. Αλλά υπάρχουν προφανείς ερωτήσεις και για αυτή την προσέγγιση.

Πώς θα λειτουργεί η «διεθνής δύναμη σταθεροποίησης»;

Το κείμενο του σχεδίου του Λευκού Οίκου αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα «συνεργαστούν με αραβικούς και διεθνείς εταίρους για τη δημιουργία μιας προσωρινής διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης (ISF) που θα αναπτυχθεί αμέσως στη Γάζα». Αναφέρει επίσης ότι μια τέτοια δύναμη θα αποτελεί «τη μακροπρόθεσμη λύση για την εσωτερική ασφάλεια».

Θεωρητικά, θα πρέπει να δώσει στο Ισραήλ τη διαβεβαίωση ότι μπορεί να αποσύρει τις δυνάμεις του χωρίς να επιτρέψει στην Χαμάς να ανασυγκροτηθεί.

Ενώ τα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη φαίνεται να αποτελούν την πλειοψηφία μιας τέτοιας δύναμης, πολλά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ακόμη να διευθετηθούν:αν θα έχει εντολή από τον ΟΗΕ,ποιο θα είναι το αντίτιμο που θα ζητήσουν οι χώρες που θα συνεισφέρουν και ποια ακριβώς θα είναι η αποστολή της. «Κανείς δεν περιμένει ότι η δύναμη θα πολεμήσει τη Χαμάς», δήλωσε ένας δυτικός διπλωμάτης στη Financial Times. Υποστήριξαν ότι η απλή παρουσία της δύναμης θα έκανε πιο δύσκολο για τις δύο πλευρές να ξαναρχίσουν τη σύγκρουση, ακόμη και αν δεν έκανε «απολύτως τίποτα».

Θα μπορούσε να υπάρχει ένα παρόμοιο μοντέλο με εντολή να περιπολεί και να αναφέρει παραβιάσεις της εκεχειρίας. Ωστόσο, στο νότιο Λίβανο, οι δυνάμεις αυτές έχουν αποδειχθεί αρκετά ανίσχυρες.

Θα ξεκινήσουν οι εργασίες ανοικοδόμησης;

Το σχέδιο του Λευκού Οίκου υπόσχεται να ανοικοδομήσει τη Γάζα.

Με την απουσία και πάλι ζωτικών λεπτομερειών, ένα γρήγορο «σχέδιο Μάρσαλ» για τη Γάζα φαίνεται απίθανο.

Με οποιαδήποτε μορφή ειρήνης, οι Παλαιστίνιοι θα καθαρίσουν γρήγορα τους δρόμους και θα προσπαθήσουν να ανοικοδομήσουν. Αλλά η κλίμακα των ζημιών είναι τεράστια. Και το Ισραήλ μπορεί να ρωτά συνεχώς τι εγγυήσεις έχει ότι τίποτα δεν θα χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς και να θέτει επαχθείς όρους στη διαδικασία.

Μετά τον πόλεμο του 2014, η ανοικοδόμηση προχώρησε με πολύ αργούς ρυθμούς. Υπήρχαν αποθήκες όπου οι άνθρωποι με τα κατάλληλα έγγραφα μπορούσαν να αγοράσουν οικοδομικά υλικά. Αλλά ακόμη και με αυτό το είδος ελεγχόμενης διαδικασίας, υπήρχε μαύρη αγορά για υλικά – ακριβώς έξω από την αποθήκη, υπήρχαν μέρη όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να αγοράσουν ανακυκλωμένο σκυρόδεμα ή οπλισμό που είχε πωληθεί. Έτσι, οι άνθρωποι έβλεπαν ένα ανεφάρμοστο σύστημα ελέγχου και τους απλούς ανθρώπους να μην μπορούν να προμηθευτούν τα υλικά που χρειάζονταν.

Θα υπάρξει μετάβαση σε μια διακυβέρνηση υπό την ηγεσία των Παλαιστινίων;

Το σχέδιο του Λευκού Οίκου καταρτίστηκε χωρίς ουσιαστική συμβολή της παλαιστινιακής κοινωνίας των πολιτών στη Γάζα. Στην μεταβατική κυβέρνηση αναμένεται να συμμετάσχει ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει συμπεριληφθεί καμία αξιόπιστη παλαιστινιακή προσωπικότητα. Ο Νετανιάχου φαίνεται απρόθυμος να αποδεχθεί τον τελικό ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής που προτείνει η ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, ο οργανισμός αυτός και ο ηγέτης του, Μαχμούντ Αμπάς, είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλείς στη Γάζα. Δεν υπάρχει παλαιστινιακή κυριότητα αυτής της διαδικασίας. Δεν πρόκειται για μια μεγάλη ειρηνευτική συμφωνία με όραμα την ίδρυση ενός κράτους στο τέλος της.

Έχουν διατυπωθεί προτάσεις ότι τουλάχιστον ορισμένοι από τους αρχιτέκτονες του σχεδίου, όπως ο Βρετανός σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Τζόναθαν Πάουελ, αποδέχονται ότι πρώην μέλη της Χαμάς θα έχουν ρόλο στο μέλλον της Γάζας. Ωστόσο, το Ισραήλ φαίνεται αποφασισμένο να καταπνίξει αυτή την προοπτική, προκαλώντας φόβους για κάτι παρόμοιο με την καταστροφή της «απομπααθικοποίησης» μετά την εισβολή στο Ιράκ. Αυτό θα σήμαινε την άρνηση αναγνώρισης του γεγονότος ότι, σε πολλές περιπτώσεις, γιατροί, μηχανικοί, αστυνομικοί, νοσηλευτές και άτομα που εργάζονται σε πανεπιστήμια θα ήταν συνδεδεμένοι με τη Χαμάς. Στο Ιράκ, μια ευρέως διαδεδομένη πολιτική αποκλεισμού οδήγησε πολύ γρήγορα στην αναρχία και τη θρησκευτική βία.

Η Γάζα διαφέρει σε πολλά σημεία. Ωστόσο, αυτό που λείπει από όλα αυτά είναι μια ουσιαστική διαδικασία συμφιλίωσης που θα δίνει σε όλους τους Παλαιστινίους την ευκαιρία να συμμετάσχουν στα πολιτικά δρώμενα. Είναι δύσκολο να θεωρηθεί ότι μια τέτοια συμφωνία θα ωφελήσει την παλαιστινιακή κοινωνία.