Πιο αναλυτικά σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος η ταξιδιωτική κίνηση μέσω αεροδρομίων κατέγραψε άνοδο κατά 5,6%, ενώ αυτή μέσω οδικών συνοριακών σταθμών αυξήθηκε κατά 6,9%. Κατά την επισκοπούμενη περίοδο, η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ΕΕ-27 διαμορφώθηκε σε 22,4 εκατ. ταξιδιώτες, αυξημένη κατά 2,8% σε σύγκριση με το 2024, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση από τις λοιπές χώρες αυξήθηκε κατά 10,0% σε 15,56 εκατ. ταξιδιώτες. Η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ κατέγραψε άνοδο κατά 7,1%, ενώ αυτή από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ μειώθηκε κατά 5,7%.

   Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία αυξήθηκε κατά 10,2% και διαμορφώθηκε σε 5,9 εκατ. χιλ. ταξιδιώτες, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γαλλία μειώθηκε κατά 0,5% σε 1,98 εκατ. ταξιδιώτες. Άνοδο κατά 8,6% σημείωσε η ταξιδιωτική κίνηση από την Ιταλία, η οποία διαμορφώθηκε σε 2,2 εκατ. ταξιδιώτες. Αναφορικά με τις λοιπές χώρες, η ταξιδιωτική κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε κατά 7,6% και διαμορφώθηκε σε 4,9 εκατ. ταξιδιώτες. Αυξημένη κατά 0,2% ήταν και η ταξιδιωτική κίνηση από τις ΗΠΑ, η οποία διαμορφώθηκε σε 1,55 εκατ. ταξιδιώτες. Τέλος, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Ρωσία διαμορφώθηκε σε 21,5 χιλ. ταξιδιώτες.

   Όσον αφορά στην αύξηση των εσόδων η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση τόσο των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 κατά 6,1%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 12,7 δισ. ευρώ όσο και των εισπράξεων από κατοίκους των λοιπών χωρών κατά 14,7%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 9,9 δισ. ευρώ.

   Αναλυτικότερα, οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκαν στα 9,9 δισ. ευρώ, ενισχυμένες κατά 4,0%, ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ αυξήθηκαν κατά 14,1% και διαμορφώθηκαν στα 2,8 δισ. ευρώ.

   Ειδικότερα, οι εισπράξεις από τη Γερμανία κατέγραψαν άνοδο κατά 2,2% και διαμορφώθηκαν στα 3,8 δισ. ευρώ, όπως και οι εισπράξεις από τη Γαλλία, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 5,9% στα 1,33 δισ. ευρώ. Ενισχυμένες κατά 5,1% ήταν και οι εισπράξεις από την Ιταλία, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1,28 δισ. ευρώ. Από τις λοιπές χώρες, άνοδο κατά 18,5% σημείωσαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 3,8 δισ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 8,5% στα 1,7 δισ. ευρώ. Τέλος, οι εισπράξεις από τη Ρωσία διαμορφώθηκαν στα 23,8 εκατ. ευρώ.

   Ως αποτέλεσμα των παραπάνω το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 20,25 δισ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 18,8 δισ. ευρώ το 2024. Αύξηση κατά 2,033 δισ. ευρώ ή 9,4% παρουσίασαν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 23,626 δισ. ευρώ, ενώ αύξηση κατά 565,5 εκατ. ευρώ ή 20,2% παρατηρήθηκε και στις ταξιδιωτικές πληρωμές, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 3,4 δισ. ευρώ. Η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων προήλθε από την αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 5,6%, αλλά και της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι κατά 3,8%. Οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών αντιστάθμισαν κατά 59,9% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και συνέβαλαν κατά 89,0% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η νέα αυτή έκθεση, η οποία αποτελεί συνέχεια της μελέτης του 2019, αναλύει σε βάθος τον αριθμό των ανθρώπων που επηρεάζονται, τις περιοχές με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, καθώς και τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο της νόσου σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Το ηχηρό μήνυμα της Alzheimer Europe

Η ηγεσία της Alzheimer Europe κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια θα συνεχίσει να αυξάνεται σταθερά τις επόμενες δεκαετίες. Η αποτυχία μας να δράσουμε σήμερα —επενδύοντας στα συστήματα υγείας, τη φροντίδα, την κοινωνική προστασία και την έρευνα— θα καταστήσει τις μελλοντικές προκλήσεις μη διαχειρίσιμες. Οι ισχυρές προληπτικές παρεμβάσεις δεν είναι επιλογή, αλλά επιτακτική ανάγκη».

Τι ορίζουμε ως «επικράτηση» και γιατί καθορίζει το μέλλον μας;

Στην επιδημιολογία, η επικράτηση της άνοιας ορίζεται ως ο συνολικός αριθμός των ατόμων που ζουν με τη νόσο σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η ακριβής γνώση αυτών των δεδομένων είναι ζωτικής σημασίας για:

·         Την κατανόηση του μεγέθους της πρόκλησης: Πόσοι άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια σήμερα;

·         Τον σχεδιασμό υποδομών: Ποιες υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας πρέπει να δημιουργηθούν;

·         Την προετοιμασία για τη γήρανση: Πώς θα προσαρμοστούν οι κοινωνίες μας στον αυξανόμενο μέσο όρο ηλικίας;

·         Τη διεθνή σύγκριση: Ποιες χώρες εφαρμόζουν τις καλύτερες πρακτικές;

·         Τη διεκδίκηση πόρων: Η τεκμηριωμένη πίεση για αυξημένη χρηματοδότηση και έρευνα.

Καθώς οι Ευρωπαίοι πολίτες απολαμβάνουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, τα συστήματα υγείας φαίνονται συχνά απροετοίμαστα. Τα αξιόπιστα δεδομένα της έκθεσης αποτελούν την «πυξίδα» για άμεσες μεταρρυθμίσεις.

Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης με μια ματιά

Τα νούμερα αποκαλύπτουν την έκταση της ανάγκης για στρατηγική ετοιμότητα:

·         12+ Εκατομμύρια Ασθενείς: Αυτός είναι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν ήδη με άνοια στην Ευρώπη.

·         Πρόβλεψη για το 2050: Τα περιστατικά αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν δύο τρίτα (66%) λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.

·         Το «Γυναικείο Πρόσωπο» της Νόσου: Οι γυναίκες αποτελούν τα 2/3 των περιστατικών. Το χάσμα μεγαλώνει στις πολύ προχωρημένες ηλικίες, ενώ η άνοια εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο στα δύο φύλα.

·         Αύξηση στους Άνδρες: Παρατηρείται αξιοσημείωτη αύξηση της επικράτησης στους άνδρες άνω των 70 ετών σε σύγκριση με το 2019.

·         Οι τρεις «πρωταγωνίστριες»: Γερμανία (2,7 εκ.), Γαλλία (2,3 εκ.) και Ιταλία (2,2 εκ.) θα συγκεντρώνουν πάνω από το 1/3 των συνολικών περιστατικών της Ευρώπης έως το 2050.

Η ηλικία ως καθοριστικός παράγοντας

Η πιθανότητα εμφάνισης άνοιας διπλασιάζεται σχεδόν κάθε 5 έως 10 χρόνια μετά την ηλικία των 65:

·         65–69 ετών: ~1% επικράτηση

·         75–79 ετών: 7–8% επικράτηση

·         80–84 ετών: 11–13% επικράτηση

·         90+ ετών: Η επικράτηση εκτινάσσεται έως το 45%

Τι θα βρείτε στην πλήρη έκθεση;

Η έκθεση «Η Επικράτηση της Άνοιας στην Ευρώπη 2025» είναι ένας ολοκληρωμένος οδηγός που περιλαμβάνει:

·         Αναλυτική ανασκόπηση των πιο πρόσφατων επιστημονικών δεδομένων.

·         Συγκριτικά προφίλ για την ΕΕ27 και την ευρύτερη Ευρώπη.

·         Λεπτομερή δεδομένα για σχεδόν 40 χώρες.

·         Διαφανή συζήτηση για τα κενά στις καταγραφές και τους περιορισμούς των δεδομένων.

Καθώς η άνοια επηρεάζει κάθε χώρα διαφορετικά —ανάλογα με τις υπηρεσίες υγείας και την ταχύτητα διάγνωσης— τα προφίλ αυτά επιτρέπουν σε κάθε κράτος να δημιουργήσει ένα τεκμηριωμένο εθνικό σχέδιο δράσης.

            Στοιχεία της έκθεσης για την Ελλάδα:

Ολόκληρη η έκθεση είναι διαθέσιμη στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.alzheimer- europe.org/resources/publications/prevalence-dementia-europe-2025

Στο Ιράν, όπου φέρεται να εκτελέστηκαν τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι το 2025, σύμφωνα με τον Φόλκερ Τουρκ, «το εύρος και ο ρυθμός των εκτελέσεων υποδηλώνουν συστηματική χρήση της θανατικής ποινής ως εργαλείου κρατικού εκφοβισμού».

Ο Γκουτέρες, η θητεία του οποίου στην ηγεσία του οργανισμού θα λήξει την 31η Δεκεμβρίου, εκφώνησε μια ομιλία στο Methodist Central Hall του Λονδίνου, όπου την 10η Ιανουαρίου του 1946 εκπρόσωποι 51 χωρών συγκεντρώθηκαν για την εναρκτήρια συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

In this age of division, our priority must be to build unity.

If we fail to put our common humanity first, we risk losing everything that makes us strong.

We must build united societies in a world of united nations.

— António Guterres (@antonioguterres) January 16, 2026

Αυτός ο χώρος είχε επιλεγεί, καθώς η έδρα του οργανισμού στη Νέα Υόρκη δεν είχε ακόμη φτιαχτεί.

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ ξεκίνησε την ομιλία του εκφράζοντας την «ευγνωμοσύνη» του προς το Ηνωμένο Βασίλειο για τον «καθοριστικό ρόλο» του στη δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών και επειδή αποτελεί «έναν τόσο σταθερό πυλώνα της πολυμερούς προσέγγισης».

Μίλησε κατόπιν για την κατάσταση που επικρατεί σε διεθνές επίπεδο, υπογραμμίζοντας πως το 2025 υπήρξε «ένα τόσο πολύ δύσκολο έτος για τη διεθνή συνεργασία και τις αξίες που πρεσβεύουν τα Ηνωμένα Εθνη», αναφερόμενος στην επιτάχυνση του «κλιματικού χάους» ή ακόμα και τον «χλευασμό» του διεθνούς δικαίου.

Την ίδια ώρα, συνέχισε, «βλέπουμε ισχυρές δυνάμεις να ευθυγραμμίζονται για να υποσκάψουν τη διεθνή συνεργασία».

Ομως, «παρά αυτές τις ταραχώδεις θάλασσες, εμείς συνεχίζουμε να προχωράμε μπροστά», διαβεβαίωσε ο ίδιος, αναφερόμενος στην έναρξη της ισχύος σήμερα της Συνθήκης Ανοικτής Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών, ένα παράδειγμα για εκείνον, ενός «μοντέλου σύγχρονης διπλωματίας».

«Αυτές οι διακριτικές νίκες της διεθνούς συνεργασίας, οι πόλεμοι που αποτράπηκαν, οι λιμοί που αποφεύχθηκαν, οι ζωτικής σημασίας συνθήκες που συνάφθηκαν, δεν πρωταγωνιστούν πάντα στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων», υπογράμμισε ο ίδιος.

Οι παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων κινήθηκαν ανοδικά κατά 6% τον Δεκέμβριο 2025, φτάνοντας τα 2,1 εκατομμύρια μονάδες και συνολικά 20,7 εκατομμύρια για όλο το έτος —ένα ιστορικό ρεκόρ— σύμφωνα με την ανάλυση της Benchmark Mineral Intelligence (BMI).

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Ακολούθησαν χερσαίες έρευνες από στελέχη του Κλιμακίου Ειδικών Αποστολών του Λιμενικού Σώματος και Ελληνικής Ακτοφυλακής του Φαρμακονησίου, τα οποία εντόπισαν συνολικά 34 αλλοδαπούς (22 άνδρες,12 γυναίκες). Οι ανωτέρω μεταφέρθηκαν με Περιπολικό σκάφος στο λιμάνι Λακκί της Λέρου και στη συνέχεια, στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή (Κ.Ε.Δ.) του νησιού. Προανάκριση διενεργείται από το Λιμεναρχείο Λέρου.

Η ενίσχυση αυτή δεν κατανέμεται ισομερώς. Το 25% των συνολικών απολαβών προέρχεται από μόλις οκτώ δισεκατομμυριούχους, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται «βαριά ονόματα» της παγκόσμιας οικονομίας: ο πρόεδρος της Oracle, Λάρι Έλισον, ο επικεφαλής της Tesla, Έλον Μασκ, ο συνιδρυτής της Alphabet, Λάρι Πέιτζ, και ο ιδρυτής της Amazon, Τζεφ Μπέζος.

Κυρίαρχος μοχλός της συσσώρευσης πλούτου ήταν η εκρηκτική άνοδος των διεθνών αγορών, από τις μετοχές και τα πολύτιμα μέταλλα μέχρι τα κρυπτονομίσματα, ενώ καθοριστική αποδείχθηκε η επιτάχυνση των επενδύσεων και της ζήτησης γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οι μεγάλοι «κερδισμένοι» του 2025

• Ο Έλον Μασκ ξεκίνησε τη χρονιά ως βασικός πρωταγωνιστής, ωστόσο τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν σταδιακά στον Λάρι Έλισον, με την Oracle να σημειώνει θεαματική κεφαλαιοποίηση χάρη στην επένδυση σε υποδομές ΑΙ.
• Σημαντική ώθηση δόθηκε και στους κλάδους των σπάνιων γαιών, του χαλκού και των στρατηγικών μετάλλων, εξαιτίας της γεωπολιτικής τους σημασίας. Ως αποτέλεσμα, περιουσίες όπως της Τζίνα Ράινχαρτ (Αυστραλία) και της οικογένειας Λούκσιτς (Χιλή) ενισχύθηκαν κατά δισεκατομμύρια.

Οι «χαμένοι» της χρονιάς

Η εικόνα ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη στις crypto αγορές, καθώς το Bitcoin κατέγραψε μεν ιστορικά υψηλά μετά τη νίκη Τραμπ, όμως η ισχυρή διόρθωση από τον Οκτώβριο εξαΰλωσε μεγάλο μέρος των κερδών. Μεγιστάνες της αγοράς, όπως ο Changpeng Zhao (CZ) και ο Michael Saylor, είδαν την καθαρή τους θέση να δέχεται σοβαρό πλήγμα.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, καθημερινά πάνω από το έδαφος της χώρας καταγράφονταν χιλιάδες αεροπορικοί στόχοι.

Οι συναγερμοί για επικείμενους βομβαρδισμούς στην Ουκρανία ήχησαν το 2025 τουλάχιστον 19.033 φορές. Πιο συχνά ήχησαν στις περιοχές του Χαρκόβου (2.020 φορές) , της Ζαπορίζια (1.807 φορές) , του Σούμι (1.793 φορές), του Ντνιεπροπετρόφσκ (1.658 φορές) , του Ντονέτσκ (1.419 φορές).

«Κάθε μέρα έφερνε νέες καταστροφές και απώλειες μεταξύ των αμάχων. Οι συνεχείς επιθέσεις κατέστρεφαν αστικές και ενεργειακές υποδομές, μετατρέποντας την ζωή των ανθρώπων σε αγώνα για την επιβίωση».

Στην Αυστραλία, το Σίδνεϊ υποδέχθηκε το 2026 με ένα θεαματικό σόου με 40.000 πυροτεχνήματα που φώτισαν τον νυχτερινό ουρανό. Οι εορταστικές εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν υπό ισχυρή αστυνομική παρουσία, εβδομάδες αφότου ένοπλοι σκότωσαν 15 ανθρώπους σε μια εβραϊκή εκδήλωση στην πόλη.

«Εδώ, τώρα, η χαρά που νιώθουμε συνήθως στην αρχή του νέου έτους αμβλύνεται από τη θλίψη της χρονιάς που έφυγε», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζι, σε ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα.

Η υποδοχή του νέου έτους στο Χονγκ Κονγκ

Στο Χονγκ Κονγκ, η επίδειξη πυροτεχνημάτων που είχε προγραμματιστεί ακυρώθηκε ως φόρος τιμής στους 161 ανθρώπους που σκοτώθηκαν σε μια πυρκαγιά που κατέστρεψε ένα συγκρότημα πολυκατοικιών τον Νοέμβριο.

Νότια Κορέα

Στη Σεούλ, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο περίπτερο Bosingak, όπου μια μπρούντζινη καμπάνα χτυπά 33 φορές τα μεσάνυχτα, μια παράδοση που έχει τις ρίζες της στη βουδιστική κοσμολογία, συμβολίζοντας τους 33 παραδείσους. Οι κωδωνοκρουσίες πιστεύεται πως διώχνουν την κακοτυχία και υποδέχονται την ειρήνη και την ευημερία για τη χρονιά που έρχεται.

Εορταστικές εκδηλώσεις για την έλευση του νέου έτους και μια παράσταση με τύμπανα πραγματοποιήθηκαν στο πέρασμα Juyong, στο Σινικό Τείχος λίγο έξω από το Πεκίνο. Το πλήθος κρατούσε πινακίδες που έγραφαν 2026 και είχαν το σύμβολο ενός αλόγου. Ο Φεβρουάριος σηματοδοτεί την άφιξη της Χρονιάς του Αλόγου στο κινεζικό σεληνιακό ημερολόγιο.

Βουτιές στα παγωμένα νερά της λίμνης Μπάγιερ

Την ίδια ώρα, στην Κροατία, το πρωτοχρονιάτικο πάρτι ξεκίνησε από νωρίς. Από το 2000, στην πόλη Φούζινε η αντίστροφη μέτρηση πραγματοποιείται το μεσημέρι τοπική ώρα, μια παράδοση που έκτοτε έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα. Τα πλήθη ζητωκραυγάζουν, κερνούν ο ένας τον άλλο σαμπάνια και χορεύουν στους ρυθμούς της μουσικής, όλα αυτά κατά τη διάρκεια του μεσημεριού. Οι πιο θαρραλέοι, φορώντας σκουφάκια του Άγιου Βασίλη, βούτηξαν στα παγωμένα νερά της λίμνης Μπάγιερ.

Σε άλλες περιοχές του κόσμου, οι προετοιμασίες βρίσκονται σε εξέλιξη για πιο παραδοσιακές προπόσεις τα μεσάνυχτα. Σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν, στη Νέα Υόρκη, οι διοργανωτές ξεκίνησαν να τοποθετούν κιγκλιδώματα ασφαλείας και στήνουν σκηνές εν αναμονή του πλήθους που θα συρρεύσει στην Τάιμς Σκουέρ για την ετήσια πτώση της μπάλας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να στείλει ένα μήνυμα αυτοπεποίθησης για το 2026, χρονιά όπου θα διεξαχθούν οι ενδιάμεσες εκλογές. «Δεν είναι θαυμάσιο που έχουμε ένα ισχυρό σύνορο, δεν υπάρχει πληθωρισμός, διαθέτουμε έναν ισχυρό στρατό και μια ακμάζουσα οικονομία; Καλή Χρονιά!», έγραψε στο μέσο του κοινωνικής δικτύωσης Truth Social.

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

– 1: Ντέιβιντ ΛΟΤΖ, 89 ετών, Βρετανός συγγραφέας, γνωστός κυρίως για το μυθιστόρημα «Μικρός που είναι ο κόσμος!», μέρος μιας τριλογίας στην οποία περιγράφει με σαρκαστική διάθεση το ακαδημαϊκό περιβάλλον.

-2: Ροζίτα ΜΙΣΟΝΙ, 93 ετών, Ιταλίδα σχεδιάστρια, συνιδρύτρια του ομώνυμου οίκου μόδας, διάσημου για τα ζωηρά και με έντονα μοτίβα στυλ του.

– 7: Ζαν-Μαρί ΛΕΠΕΝ, 96 ετών, προσωπικότητα της γαλλικής ακροδεξιάς και ιδρυτής του Εθνικού Μετώπου (FN), που στη συνέχεια μετονομάσθηκε σε Εθνικό Συναγερμό (RN).

– 13: Ολιβιέρο ΤΟΣΚΑΝΙ, 82 ετών, Ιταλός φωτογράφος, που συνέδεσε το όνομά του με μεγάλες διαφημιστικές εκστρατείες του ιταλικού οίκου μόδας Benetton οι οποίες είχαν προκαλέσει και σειρά επικρίσεων.

– 16: Ντέιβιντ ΛΙΝΤΣ, 78 ετών, Αμερικανός σκηνοθέτης, συγγραφέας και ζωγράφος, που ήταν υποψήφιος για Όσκαρ για τις ταινίες «Μπλε Βελούδο», «Ο άνθρωπος ελέφαντας» και «Οδός Μαλχόλαντ».

-16: Τζόαν ΠΛΑΟΥΡΑΪΤ, 95 ετών, Βρετανίδα ηθοποιός, παντρεμένη με τον Λόρενς Ολίβιε, με λαμπρή καριέρα στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση για επτά δεκαετίες.

-20: Μπερτράν ΜΠΛΙΕ, 85 ετών, Γάλλος κινηματογραφιστής, σκηνοθέτης των ταινιών «Les Valseuses» (Ο Χορός των Διεφθαρμένων) και «Tenue de soirée» (Βραδινό Ένδυμα).

-22: Ζαν-Φρανσουά ΚΑΝ, 86 ετών, Γάλλος δημοσιογράφος, ιδρυτής των περιοδικών Evénement du Jeudi και Marianne.

-22: Μαουρίσιο ΦΟΥΝΕΣ, 65 ετών, πρώην πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ.

– 30: Μαριάν ΦΕΪΘΦΟΥΛ, 78 ετών, εμβληματική τραγουδίστρια του Swinging London και στη συνέχεια των νεοϋορκέζικων σκηνών punk.

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

-1: Χορστ ΚΕΛΕΡ, 81 ετών, πρώην ομοσπονδιακός πρόεδρος της Γερμανίας. Ο Κέλερ ήταν ο αρχηγός του γερμανικού κράτους από το 2004 έως το 2010, όποτε και παραιτήθηκε απροσδόκητα. Ήταν ο πρώτος ομοσπονδιακός πρόεδρος της Γερμανίας, ο οποίος δεν ανήκε σε πολιτικό κόμμα και προηγουμένως είχε υπηρετήσει ως επικεφαλής της γερμανικής αντιπροσωπείας στις διαπραγματεύσεις για τη συνθήκη του Μάαστριχ και ως διευθύνων σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

– 4: Καρίμ ΑΓΑ ΧΑΝ, 88 ετών, φιλάνθρωπος και πνευματικός ηγέτης των ανά τον κόσμο 15 εκατομμυρίων ισμαηλιτών μουσουλμάνων, το όνομα του οποίου έγινε επίσης γνωστό για τις επιτυχίες του ως ιδιοκτήτη αλόγων κούρσας.

– 8: Σαμ ΝΟΥΤΖΟΜΑ, 95 ετών, πρώτος πρόεδρος της Ναμίμπια.

-9: Τομ ΡΟΜΠΙΝΣ, 92 ετών, Αμερικανός συγγραφέας, τα μυθιστορήματα του οποίου διαβάζονταν σαν λογοτεχνικό LSD, καθώς ήταν γεμάτα φανταστικούς χαρακτήρες, μανιασμένες μεταφορές και ένα ανάλαφρο χιούμορ αντικουλτούρας.

-14: Κάρλος ΝΤΙΕΓΚΕΣ, 84 ετών, από τους μεγαλύτερους κινηματογραφιστές της Βραζιλίας, εμβληματική μορφή του κινήματος “Cinema Novo”.

– 17: Ριντ ΜΠΑΚΛΕΡ, 69 ετών, ντράμερ του θρυλικού βρετανικού ροκ συγκροτήματος The Jam.

– 18: Τζιν ΧΑΚΜΑΝ, 95 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, τιμημημένος δύο φορές με βραβείο Όσκαρ για τον ρόλο του στις ταινίες «Ο Άνθρωπος από τη Γαλλία» (The French Connection) και «Οι Ασυγχώρητοι».

-29: Ρίτσαρντ ΤΣΑΜΠΕΡΛΕΪΝ, 90 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, ο οποίος είχε προταθεί για βραβείο Έμμυ, και έγινε ευρύτερα γνωστός από την τηλεοπτική σειρά “Δρ. Κίλντερ” και από τις μίνι τηλεοπτικές σειρές “Σογκούν” και “Τα Πουλιά Πεθαίνουν Τραγουδώντας”.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

– 1: Βαλ ΚΙΛΜΕΡ, 65 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, ο οποίος έγινε γνωστός από τις ταινίες «Top Gun», «Batman Forever» και «The Doors».

– 4: Αμαντού ΜΠΑΓΚΑΓΙΟΚΟ, 70 ετών, τραγουδιστής από το Μαλί, ο οποίος είχε σχηματίσει μαζί με την αγαπημένη του το θρυλικό δίδυμο τυφλών μουσικών Amadou & Mariam

– 13: Μάριο ΒΑΡΓΚΑΣ ΛΙΟΣΑ, 89 ετών, Ισπανοπερουβιανός συγγραφέας, βραβευμένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2010

– 21: Χόρχε Μάριο ΜΠΕΡΓΚΟΛΙΟ, 88 ετών, που εξελέγη πάπας το 2013. Γεννημένος στην Αργεντινή, ήταν ο πρώτος ποντίφικας από χώρα της Λατινικής Αμερικής και ο πρώτος πάπας που επέλεξε το όνομα «Φραγκίσκος». Σύμφωνα με όλους τους αναλυτές, αλλά και με τις καρδιές εκατομμυρίων πιστών, ήταν «ο πάπας των φτωχών», ο ‘Αγιος Πατέρας των Καθολικών που έδωσε έμφαση στην βοήθεια και στην αλληλεγγύη προς τους μετανάστες, τους «τελευταίους» και τους ξεχασμένους.

-22: Ζουράμπ ΤΣΕΡΕΤΕΛΙ, 91 ετών, διάσημος Ρώσος γλύπτης, γεωργιανής καταγωγής, γνωστός για τα μνημειώδη έργα του.

– 25: Βιρτζίνια ΤΖΟΥΦΡΕ, 41 ετών, που είχε κατηγορήσει τον αμερικανό χρηματιστή Τζέφρι Έπστιν και τον πρίγκιπα Άντριου της Βρετανίας για σεξουαλική κακοποίηση, αυτοκτόνησε στο σπίτι της στην Αυστραλία.

ΜΑΪΟΣ

– 13: Χοσέ «Πέπε» ΜΟΥΧΙΚΑ, 89 ετών, πρώην πρόεδρος της Ουρουγουάης.

-19: Γιούρι ΓΚΡΙΓΚΟΡΟΒΙΤΣ, 98 ετών, ιστορικός χορογράφος του Θεάτρου Μπολσόι της Μόσχας.

– 23: Σεμπαστιάο ΣΑΛΓΚΑΔΟ, 81 ετών, σπουδαίος Βραζιλιάνος φωτορεπόρτερ, γνωστός για τον τρόπο με τον οποίο απεικόνισε, σε άσπρο-μαύρο, πολέμους, ανθρώπινες τραγωδίες, περιβαλλοντικές καταστροφές, αλλά και το δάσος του Αμαζονίου.

– 23: Μοχάμεντ ΛΑΧΝΤΑΡ ΧΑΜΙΝΑ, 95 ετών, Αλγερινός σκηνοθέτης και παραγωγός, ο μόνος Άραβας και Αφρικανός κινηματογραφιστής που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ των Καννών, κερδίζοντας δύο σημαντικά βραβεία: εκείνο για την καλύτερη ταινία από πρωτοεμφανιζόμενο σκηνοθέτη για το «Le vent des Aurès» (1967) και τον Χρυσό Φοίνικα για «Τα χρόνια της Φωτιάς» (Chronique des Années de Braise) το 1975.

-24: Μαρσέλ ΟΦΙΛΣ, 97 ετών, Γάλλος μετρ του ιστορικού ντοκιμαντέρ, βραβευμένος με Όσκαρ, δημιουργός της ταινίας «Η θλίψη και ο οίκτος» (“Le Chagrin et la pitié”) για τη Γαλλία του Βισύ.

– 30: Ετιέν-Εμίλ ΜΠΟΛΙΕ, 98 ετών, Γάλλος γιατρός και ερευνητής, εφευρέτης του χαπιού άμβλωσης, ο οποίος πάντα στη ζωή του υπερασπιζόταν την πρόοδο που γίνεται εφικτή χάρη στην επιστήμη.

ΙΟΥΝΙΟΣ

– 3: Έντμουντ ΓΟΥΑΪΤ, 85 ετών, Αμερικανός συγγραφέας, εμβληματική μορφή της queer λογοτεχνίας.

– 9: Φρέντερικ ΦΟΡΣΑΪΘ, 86 ετών, Βρετανός συγγραφέας, ένας από τους αριστοτέχνες του μυθιστορήματος κατασκοπείας

– 11: Μπράιαν ΓΟΥΙΛΣΟΝ, 82 ετών, Αμερικανός μουσικός, συνιδρυτής και δημιουργικό πνεύμα των Beach Boys.

– 23: Λέα ΜΑΣΑΡΙ, 91 ετών, Ιταλίδα ηθοποιός, η οποία από το 1957 και για τρεις δεκαετίες ήταν μια από τις πρωταγωνίστριες του ιταλικού και του γαλλικού κινηματογράφου.

-24: Μπόμπι ΣΕΡΜΑΝ, 81 ετών, Αμερικανός τραγουδιστής και ηθοποιός, ο οποίος υπήρξε είδωλο των εφήβων και έγραψε μια σειρά επιτυχίες στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στις αρχές της δεκαετίας του ’70.

– 26: Λάλο ΣΙΦΡΙΝ, 93 ετών, Αργεντινοαμερικανός, συνθέτης του μουσικού θέματος του «Mission Impossible» και πολλών άλλων σειρών και ταινιών, όπως ο «Επιθεωρητής Κάλαχαν» (1971), βραβευμένος με τιμητικό ‘Οσκαρ.

ΙΟΥΛΙΟΣ

– 22: Όζι ΟΣΜΠΟΡΝ, 76 ετών, Βρετανός, τραγουδιστής των Black Sabbath, μια από τις πιο θρυλικές προσωπικότητες της ροκ μουσικής.

– 24: Χαλκ ΧΟΓΚΑΝ, 71 ετών, Αμερικανός θρύλος του κατς και ηθοποιός.

– 31: Μπομπ ΓΟΥΙΛΣΟΝ, 83 ετών, Αμερικανός σκηνοθέτης, γνωστός για τις πρωτότυπες δημιουργίες του στο θέατρο όπως και στην όπερα.

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

-5: Ίον ΙΛΙΕΣΚΟΥ, 95 ετών, πρώην πρόεδρος της Ρουμανίας, που αποκαλείτο «πατερούλης» του ρουμανικού έθνους από πολλούς, παρότι κατηγορήθηκε ως υπεύθυνος για τη χαοτική μετάβαση της χώρας από τον κομμουνισμό στη δημοκρατία.

– 7: Τζιμ ΛΟΒΕΛ, 97 ετών, Αμερικανός αστροναύτης της NASA που διηύθυνε την περίφημη αποστολή Απόλλων 13. Ο Λόβελ ήταν ο κυβερνήτης της επανδρωμένης αποστολής στόχος της οποίας ήταν η προσσελήνωση. Η αποστολή μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, αλλά παραλίγο να καταλήξει σε καταστροφή το 1970 έπειτα από μια έκρηξη εν πτήσει, όμως επέστρεψε με ασφάλεια στη Γη.

– 17: Τέρενς ΣΤΑΜΠ, 87 ετών, Άγγλος ηθοποιός, γνωστός για τους ρόλους τους σε πολλές ταινίες, μεταξύ των οποίων οι «Σούπερμαν» και «Οι περιπέτειες της Πρισίλα, βασίλισσας της ερήμου».

-29: Ροντιόν ΣΕΝΤΡΙΝ, 92 ετών, Ρώσος συνθέτης, που συνέθεσε μουσική για παγκοσμίως γνωστά μπαλέτα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

– 4: Τζόρτζιο ΑΡΜΑΝΙ, 91 ετών, Ιταλός μόδιστρος διεθνούς φήμης, του οποίου το στυλ και οι σχεδιαστικές επιλογές ήταν συνώνυμο φινέτσας και μοναδικής κομψότητας σε όλο τον κόσμο.

– 6: Ρόσα ΡΟΪΣΙΝΜΠΛΙΤ, 106 ετών, εμβληματική μορφή των Γιαγιάδων της Πλατείας Μαΐου και του αγώνα κατά της δικτατορίας στην Αργεντινή, αξιωματούχους της οποίας είχε οδηγήσει ενώπιον των δικαστηρίων.

– 6: Ρικ ΝΤΕΪΒΙΣ, 81 ετών, τραγουδιστής και συνιδρυτής του βρετανικού ροκ συγκροτήματος Supertramp

-6: Ντέιβιντ ΜΠΑΛΤΙΜΟΦ, 87 ετών, Αμερικανός βιολόγος που βραβεύτηκε με Νόμπελ Ιατρικής το 1975 για τη μελέτων των ρετροϊών

– 10: Τσάρλι ΚΕΡΚ, 31 ετών, Αμερικανός, συντηρητικός ίνφλουενσερ με μεγάλη επιρροή σύμμαχος και προπαγανδιστής του προέδρου Τραμπ στη νεολαία, σκοτώθηκε από σφαίρα εν μέσω δημόσιας εκδήλωσης στον χώρο πανεπιστημίου στη Γιούτα των ΗΠΑ.

– 16: Ρόμπερτ ΡΕΝΤΦΟΡΝΤ, 89 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, παραγωγός, ένθερμος υποστηρικτής του ανεξάρτητου κινηματογράφου που προωθούσε μέσω του Sundance Institute, οικολόγος με ακτιβιστική δράση, που επί έξι δεκαετίες ενσάρκωνε μια λαμπρή πλευρά της Αμερικής.

– 23: Κλαούντια ΚΑΡΝΤΙΝΑΛΕ, 87 ετών, γνωστή Ιταλίδα ηθοποιός ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της «χρυσής εποχής» του ιταλικού κινηματογράφου.

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

– 1: Τζέιν ΓΚΟΥΝΤΟΛ, 91 ετών, Βρετανίδα πρωτευοντολόγος και ακτιβίστρια, η οποία μετέτρεψε το παιδικό πάθος της για τα άγρια ζώα σε έναν αγώνα ζωής για την προστασία του περιβάλλοντος.

-5: Τζίλι ΚΟΥΠΕΡ, 88 ετών, Βρετανίδα συγγραφέας μυθιστορημάτων όπως τα “Rivals” και “Riders”.

-10: Τζον ΛΟΤΖ, 82 ετών, τραγουδιστής και μπασίστας του βρετανικού ροκ συγκροτήματος The Moody Blues

– 11: Νταϊάν ΚΙΤΟΝ, 79 ετών, Αμερικανίδα ηθοποιός, η οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου το 1978 για την ερμηνεία της στην ταινία “Annie Hall” (“Νευρικός Εραστής”).

-16: Έις ΦΡΙΛΙ, 74 ετών, Αμερικανός κιθαρίστας και συνιδρυτής του συγκροτήματος Kiss.

-18: Τσεν Νινγκ ΓΙΑΝΓΚ, 103 ετών, Κινεζοαμερικανός ένας από τους πιο αναγνωρισμένους φυσικούς στον κόσμο και τιμηθείς με βραβείο Νόμπελ το 1957.

-25: Μπιορν ΑΝΤΡΕΣΕΝ, 70 ετών, Σουηδός ηθοποιός γνωστός για τον ρόλο του Τάτζιο στην ταινία «Θάνατος στη Βενετία» (1971)

-26: Τζακ ΝΤΕΤΖΟΝΕΤ, 83 ετών, Αμερικανός ντράμερ της τζαζ που τιμήθηκε ως ένας από τους αληθινά μεγάλους του είδους

– 27: Προυνέλα ΣΚΕΪΛΣ, 93 ετών, Βρετανίδα ηθοποιός, που ήταν περισσότερο γνωστή από τον ρόλο της ως Σίμπιλ Φόλτι στην κωμική σειρά “Fawlty Towers”.

– 31: Φατός ΝΑΝΟ, 73 ετών, σοσιαλιστής πρώην πρωθυπουργός της Αλβανίας και ιστορικός ηγέτης της αλβανικής αριστεράς μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος.

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

– 3: Ντικ ΤΣΕΪΝΙ, 84 ετών, πρώην αντιπρόεδρος του Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Ουόκερ Μπους (2001-2009). Είχε αποκτήσει τέτοια φήμη που θεωρήθηκε ένας από τους πιο ισχυρούς αντιπροέδρους στην αμερικανική ιστορία.

– 6: Τζέιμς ΓΟΥΑΤΣΟΝ, 97 ετών, βραβευμένος με Νόμπελ Αμερικανός βιολόγος, ο οποίος έφερε επανάσταση στην επιστήμη όταν ανακάλυψε, μαζί με τον συνάδελφό του, τον Φράνσις Κρικ, τη δομή του DNA.

– 21: Ορνελα ΒΑΝΟΝΙ, 91 ετών, γνωστή Ιταλίδα τραγουδίστρια.

– 24: Τζίμι ΚΛΙΦ, 81 ετών, θρυλικός Τζαμαϊκανός τραγουδιστής, ο οποίος μαζί με τον Μπομπ Μάρλεϊ έκαναν γνωστή την μουσική ρέγκε, το σκα και το rocksteady.

– 29: Τομ ΣΤΟΠΑΡΝΤ, 88 ετών, Βρετανός θεατρικός συγγραφέας, ο οποίος κέρδισε ένα Όσκαρ και μια Χρυσή Σφαίρα για το σενάριο της ταινίας “Ερωτευμένος Σαίξπηρ”.

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

-3: Στιβ ΚΡΟΠΕΡ, 84 ετών, Αμερικανός κιθαρίστας, δημιουργός του Memphis Soul, του ήχου που έφερε την επανάσταση στη soul.

– 5 : Φρανκ ΓΚΕΡΙ, 96 ετών, Αμερικανοκαναδός αρχιτέκτονας που έγινε διάσημος με τα εμβληματικά κτίρια που σχεδίασε, όπως το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο της Ισπανίας, η Αίθουσα Συναυλιών Γουόλτ Ντίσνεϊ στο Λος Άντζελες ή το Κτίριο που Χορεύει στην Πράγα, έργα που μαρτυρούν την τόλμη του και έφεραν επανάσταση στην ιστορία της αρχιτεκτονικής, σπάζοντας τα σύνορά της με την τέχνη.

– 6 : Μάρτιν ΠΑΡ, 73 ετών, Βρετανός φωτογράφος ντοκιμαντέρ, γνωστός για τις φωτογραφίες τουριστών, οι οποίες ήταν περίεργες εξερευνήσεις του τρόπου ζωής τους.

– 14 : Ρομπ ΡΑΪΝΕΡ, 78 ετών, Αμερικανός σκηνοθέτης, που υπέγραψε ταινίες όπως “Όταν ο Χάρι γνώρισε τη Σάλι”, “Ζήτημα τιμής”, και “Ο Έρωτας του Προέδρου”, και η σύζυγός του, η φωτογράφος-παραγωγός Μισέλ Σίνγκερ, 68 ετών, που βρέθηκαν μαχαιρωμένοι στην κατοικία τους.

– 16: Άντονι ΠΡΑΪΣ, 80 ετών , δημιουργός της βρετανικής μόδας, που στη διάρκεια της καριέρας του έντυσε πολλούς αστέρες της ποπ και της ροκ.

-18: Πίτερ ΑΡΝΕΤ, 91 ετών, διάσημος Αμερικανός πολεμικός ανταποκριτής, ο οποίος είχε βραβευθεί με Πούλιτζερ για τα ρεπορτάζ του το 1966 στο Βιετνάμ και είχε καλύψει τις περισσότερες από τις συγκρούσεις στα τέλη του 20ου αιώνα.

-22: Κρις ΡΙΑ, 74 ετών, Βρετανός τραγουδιστής, γνωστός για τις επιτυχίες του όπως τα “The Road to Hell”, “Josephine” και “Driving Home For Christmas”.

-25: Πέρι ΜΠΑΜΟΝΤΕ, 65 ετών, Βρετανός μουσικός, κιθαρίστας και κιμπορντίστας του συγκροτήματος The Cure.

-28: Μπριζίτ ΜΠΑΡΝΤΟ, 91 ετών, θρυλική Γαλλίδα ηθοποιός, φεμινιστικό σύμβολο των χρόνων του 1960 και ένθερμη προστάτιδα των ζώων.

πηγή: AFP, Reuters, αρχείο ΑΠΕ-ΜΠΕ