Γέννησε μια νέα εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με τις επιπτώσεις των δύο πολέμων των ΗΠΑ σε Αφγανιστάν και Ιράκ να είναι ορατές μέχρι σήμερα στη Μέση Ανατολή. Για πολλούς διεθνείς αναλυτές, ήταν το σημείο μηδέν ενός νέου κόσμου με αντίκτυπο από τις διεθνείς σχέσεις και την οικονομία μέχρι την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.

Θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι οι ανεξέλεγκτες πολεμικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στις χώρες που θεωρούσαν υπεύθυνες έχουν αντανάκλαση παρέχοντας νομιμοποίηση στη σημερινή ζοφερή πραγματικότητα σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή; Πιθανώς ναι…

Εκείνη τη μέρα

Πρωινό 11ης Σεπτεμβρίου 2001: Στις 8:46 π.μ., το πρώτο αεροσκάφος χτύπησε τον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη.

Μόλις 17 λεπτά αργότερα, ένα δεύτερο αεροπλάνο καρφώθηκε στον Νότιο Πύργο, επιβεβαιώνοντας πως δεν επρόκειτο για ατύχημα.

Λίγο αργότερα, ένα τρίτο αεροπλάνο έπληξε το Πεντάγωνο, ενώ ένα τέταρτο συνετρίβη σε χωράφι της Πενσυλβάνια, έπειτα από ηρωική προσπάθεια των επιβατών να σταματήσουν τους αεροπειρατές.

Σε λίγες ώρες, οι Δίδυμοι Πύργοι κατέρρευσαν…

Οι εικόνες των αεροσκαφών 11 της American Airlines και 175 της United Airlines που εμβόλισαν τους Δίδυμους Πύργους -ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Νέας Υόρκης και των ΗΠΑ εν γένει- πάγωσαν ολόκληρο τον πλανήτη, που παρακολούθησε με κομμένη την ανάσα την ανείπωτη τραγωδία.

Τα θύματα δεν ήταν μόνο Αμερικανοί πολίτες αλλά άνθρωποι από 90 και πλέον χώρες, καθώς και πυροσβέστες και αστυνομικοί.

Βίντεο που καταγράφηκε από ελικόπτερο της αστυνομίας της Νέας Υόρκης, και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2011, παρουσιάζει μια μοναδική —και ανατριχιαστική— οπτική των Δίδυμων Πύργων λίγο πριν την κατάρρευσή τους, με την κάμερα να πλησιάζει τόσο κοντά ώστε να φαίνεται σχεδόν σαν να προσγειώνεται στην οροφή του φλεγόμενου κτιρίου.

I've watched loads of documentaries about 9/11 since 2001. I've never seen these images from the helicopter before (none that I can remember anyway). These are pretty crystal clear considering the technology at the time.

Can anyone else rememeber seeing this footage? pic.twitter.com/P83CaFS9I9

— Sassy red socks (@Twitawoo8) May 27, 2025

Οι ΗΠΑ από την πρώτη στιγμή θεώρησαν υπεύθυνο για τις τρομοκρατικές επιθέσεις τον Οσάμα Μπιν Λάντεν -κάτι που επιβεβαιώθηκε αργότερα τον ίδιο χρόνο, στις 13 Δεκεμβρίου, και από τον ίδιο που σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ανέλαβε την ευθύνη για τα τραγικά γεγονότα.

Ο πρόεδρος Μπους από το πρώτο τηλεοπτικό του διάγγελμα το βράδυ της επίθεσης είχε υποσχεθεί στον αμερικανικό λαό να «απαντήσει» στους τρομοκράτες που σκόρπισαν το θάνατο αλλά και σε όλους όσοι τους παρείχαν στήριξη.

Ο αμερικανικός πόλεμος κατά της τρομοκρατίας –ο γνωστός σε όλους War on Terror- είχε ως άμεσους στόχους την εξόντωση της Αλ Κάιντα και την αποτροπή νέων επιθέσεων κατά των ΗΠΑ. Έτσι, ο στρατός και η πολιτική ηγεσία θεώρησαν ότι οι δύο μεγαλύτερες απειλές είναι το Αφγανιστάν και το Ιράκ.

Στις 8 Οκτωβρίου του 2001, οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Αφγανιστάν ανατρέποντας τους Ταλιμπάν, που παρείχαν άσυλο στον Σαουδάραβα καταζητούμενο.

Ακολούθησε η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράκ, το 2003 που οδήγησε στην ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν, στο πλαίσιο του «πολέμου κατά της διεθνούς τρομοκρατίας», με την αλ Κάιντα να απαντά με επιθέσεις κατά συμμάχων των Αμερικανών.

Το 2004 έκανε τρομοκρατική επίθεση στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Μαδρίτης και ένα χρόνο αργότερα στο μετρό του Λονδίνου.

Δεν είχε υπολογιστεί, όμως, ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις τους στις δύο χώρες θα επέτρεπαν την ανάδειξη άλλων επικίνδυνων εξτρεμιστικών δυνάμεων, μεταξύ των οποίων και το Ισλαμικό Κράτος που στη συνέχεια αιματοκύλησε την Ευρώπη.

Την ίδια ώρα, η πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν επέτρεψε στο Ιράν –το μεγάλο εχθρό των ΗΠΑ- να ενδυναμώσει τη θέση του στην ευρύτερη περιοχή.

Οι επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή και το παλαιστινιακό

Η πολιτική του Μπους ανατρέπει τις μέχρι τότε πολιτικές και οικονομικές ισορροπίες με την Ουάσινγκτον. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή δημιούργησαν μεγάλη ανησυχία στις χώρες του Κόλπου ενώ άρχισαν να διαβρώνουν τη βεβαιότητα ότι οι ΗΠΑ αποτελούν έναν πρόθυμο σύμμαχο παντός καιρού.

Αρκετοί διεθνείς αναλυτές πιστεύουν ότι η 11η Σεπτεμβρίου πλήγωσε ανεπανόρθωτα και την Παλαιστίνη. Οι Αμερικανοί είδαν τους Παλαιστίνιους να πανηγυρίζουν στους δρόμους που ο μεγάλος σύμμαχος του Ισραήλ δέχτηκε επίθεση.

Παρότι ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιασέρ Αραφάτ έσπευσε να διαλύσει τις συγκεντρώσεις αυτές και να προχωρήσει σε διάγγελμα λέγοντας ότι η Παλαιστίνη δεν είναι σύμμαχος της Αλ Κάιντα, ούτε συμμετείχε με κανέναν τρόπο στις επιθέσεις, η ζημιά είχε ήδη γίνει.

Μόλις έξι μήνες μετά την τρομοκρατική επίθεση στη Νέα Υόρκη και το Πεντάγωνο, το Ισραήλ προχώρησε σε εισβολή στη Δυτική Όχθη, σκοτώνοντας εκατοντάδες Παλαιστίνιους.

Το Ισραήλ πίστευε –και σωστά όπως αποδείχτηκε- ότι οι ΗΠΑ θα έδειχναν κατανόηση και δεν θα στεκόντουσαν εμπόδιο.

Οι αλλαγές στην παγκόσμια ασφάλεια των αερομεταφορών

Ο αντίκτυπος στις αερομεταφορές δεν περιορίστηκε μόνο στις ΗΠΑ: από το 2001 μέχρι και σήμερα οι ταξιδιώτες παγκοσμίως υπόκεινται σε αυστηρότατους ελέγχους για να επιβιβαστούν στα αεροσκάφη. Αυτό δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστεί κακό ενώ ορισμένοι ειδικοί έχουν εκφράσει την άποψη ότι η ριζική αναδιάρθρωση των αερομεταφορών θα έπρεπε να είχε γίνει πολύ νωρίτερα.

Και αυτό γιατί είχαν ήδη καταγραφεί αιματηρά χτυπήματα σε αεροδρόμια, όπως η επίθεση στο αεροδρόμιο της Ρώμης το 1973, αλλά και αεροπειρατείες (για παράδειγμα η έκρηξη βόμβας σε πτήση της Air India το 1985).

Μέχρι τότε, οι επιβάτες έφταναν στην πύλη τους λίγη ώρα πριν από την πτήση τους, περνούσαν από έναν ανιχνευτή μετάλλων και επιβιβάζονταν, χωρίς καν να επιδείξουν τις ταυτότητές τους -τουλάχιστον όχι στις εσωτερικές πτήσεις των ΗΠΑ.

Ειδικοί του χώρου έχουν παραδεχτεί έκτοτε ότι κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί ότι κάποιος θα μετέτρεπε σε όπλο μαζικής καταστροφής ένα αεροσκάφος που μετέφερε απλούς πολίτες.

Το χρονικό των ριζικών αλλαγών:

• Οκτώβριος 2001: Η ασφάλεια των αεροδρομίων άλλαξε ριζικά και οι έλεγχοι των επιβατών έγιναν εξονυχιστικοί. Για πρώτη φορά, παρουσιάστηκαν ουρές στα αεροδρόμια.
• Νοέμβριος 2001: Δημιουργείται η Διοίκηση Ασφαλείας Μεταφορών στις ΗΠΑ και ξεκινούν οι έλεγχοι με ακτίνες Χ στις βαλίτσες των επιβατών.
• Δεκέμβριος του 2001: Μετά τον εντοπισμό εκρηκτικών σε παπούτσι τρομοκράτη στο Μαϊάμι, η ασφάλεια των αεροδρομίων έχει πλέον τη δύναμη να ζητήσει από τους επιβάτες να βγάλουν τα υποδήματά τους για να ελεχθούν.
• Απρίλιος 2003: Οι πιλότοι είναι πλέον οπλισμένοι.
• Αύγουστος του 2006: Απαγορεύονται τα υγρά πάνω από 100ml στις πτήσεις.
• Δεκέμβριος του 2009: Μετά την απόπειρα τρομοκράτη να ενεργοποιήσει εκρηκτικό μηχανισμό που είχε κρύψει στο εσώρουχό του, εγκαθίστανται ειδικά σκάνερ για όλο το σώμα.
• Ιούνιος του 2017: Τίθενται σε λειτουργία οι πρώτοι βιομετρικοί έλεγχοι.

Οι οικονομικές επιπτώσεις

Λίγες ώρες, μετά τις επιθέσεις οι χρηματιστηριακές αγορές κατέρρευσαν, με τον δείκτη Dow Jones να καταγράφει τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην ιστορία του μέχρι τότε, ενώ τουριστικές, αεροπορικές και ασφαλιστικές εταιρείες υπέστησαν ανυπολόγιστες ζημίες.

Η αμερικανική οικονομία, που ήδη εμφάνιζε σημάδια επιβράδυνσης, μπήκε σε τροχιά ύφεσης, με την κυβέρνηση να επιστρατεύει έκτακτα μέτρα στήριξης.

Παράλληλα, το κόστος της «αντιτρομοκρατικής ασφάλειας» εκτοξεύτηκε: από τις δαπάνες για στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό έως τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε εσωτερική ασφάλεια και επιτήρηση.

Αναλυτές υποστηρίζουν 24 χρόνια μετά εκτιμούν ότι η 11η Σεπτεμβρίου δεν άλλαξε μόνο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος αλλά ανακατεύθυνε και τον οικονομικό προσανατολισμό κρατών και αγορών για τις επόμενες δεκαετίες.

Οι 10 πιο διαδεδομένες θεωρίες συνωμοσίας

Οι θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με τις επιθέσεις άρχισαν να εξαπλώνονται αμέσως μετά την τραγωδία.

Μια Ευρωπαϊκή Επιστημονική Εφημερίδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η 11η Σεπτεμβρίου ήταν ελεγχόμενη κατεδάφιση;
Το Europhysics News στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου 2016 υποστήριξε ότι η κατάρρευση των κτηρίων του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στις 9/11 θα μπορούσε να εξηγηθεί καλύτερα ως μια ελεγχόμενη κατεδάφιση και όχι εξαιτίας της καύσης καυσίμων αεροσκαφών. Ωστόσο, το άρθρο ήταν προϊόν εικασίας και όχι μια επιστημονική μελέτη.

Παρόλα αυτά, παρερμηνεύτηκε από ορισμένους ιστότοπους ως επιστημονικό άρθρο από το European Scientific Journal.

Μισθωτής του World Trade Center έκανε ασφάλιση λίγο πριν την 11η Σεπτεμβρίου;
Αρκετοί σύγχρονοι θρύλοι έχουν κυκλοφορήσει σχετικά με ανθρώπους που υποτίθεται ότι επωφελήθηκαν γνωρίζοντας δήθεν από πριν τα περί των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου. Μια τέτοια ιστορία επικεντρώνεται στον Λάρι Σίλβερσταϊν, ο οποίος έκανε τη μίσθωση για το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου λίγους μήνες πριν από την 11η Σεπτεμβρίου και αγόρασε ασφάλιση για τέτοιου είδους εκδηλώσεις.

Ενώ όντως πήγε στο δικαστήριο μετά τις επιθέσεις για να διεκδικήσει διπλάσια πληρωμή ασφάλισης, υποδηλώνοντας δύο ξεχωριστά γεγονότα, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν την ιδέα ότι είχε εκ των προτέρων γνώση των επιθέσεων. Το γεγονός είναι ότι η απόκτηση αυτού του είδους ασφάλισης δεν ήταν πραγματικά ασυνήθιστη δεδομένου του χρόνου. Ο Σίλβερσταϊν έλαβε αργότερα αμοιβή, αλλά ήταν μικρότερη από ό,τι ζητούσε αρχικά.

Ο Νοστράδαμος είχε προβλέψει τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου;
Μια υποτιθέμενη προφητεία του Νοστράδαμου κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο μετά την τραγωδία, δηλώνοντας ότι είχε προβλέψει την τραγωδία. Ωστόσο, αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ήταν μια κατασκευή, που δημιουργήθηκε από έναν μαθητή για να απεικονίσει την ευκολία δημιουργίας αόριστων προφητειών.

Απελευθερώθηκε ο Μοχάμεντ Άτα από το Ισραήλ με την επιμονή των ΗΠΑ;
Το 2001, ένας άνδρας ονόματι Mohammed Atta αναγνωρίστηκε ως ο εγκέφαλος πίσω από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Οι εφημερίδες τον συνέδεσαν κατά λάθος με ένα περιστατικό το 1986 που είχε παρόμοια φύση. Ωστόσο, αργότερα διευκρινίστηκε ότι επρόκειτο για διαφορετικά άτομα με το ίδιο όνομα. Η παραπληροφόρηση συνεχίστηκε, οδηγώντας σε ερωτήματα σχετικά με το γιατί συνέβη αυτό το σφάλμα. Οι ισχυρισμοί για την απελευθέρωση του Άτα στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Όσλο καταρρίφθηκαν και αργότερα συνδυάστηκαν με έναν άλλο ψευδή ισχυρισμό σχετικά με τον Όλιβερ Νορθ και τον Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Ήταν fake η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στο Πεντάγωνο;
Ο Γάλλος συγγραφέας Τιερί Μεϊσάν διέδωσε τη θεωρία ότι το Πεντάγωνο δεν καταστράφηκε από αεροπλάνα, αλλά μάλλον συνέβη κάτι που υποτίθεται ότι οργανώθηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ωστόσο, ο ίδιος απέτυχε να δώσει μια εύλογη εξήγηση για τις εκτεταμένες ζημιές που προκλήθηκαν. Αυτή η θεωρία συνωμοσίας κέρδισε πόντους στη Γαλλία και τις ΗΠΑ παρά την έλλειψη στοιχείων.

Οι ζημιές στο Πεντάγωνο ήταν σημαντικές, καθώς το αεροπλάνο διείσδυσε σε ενισχυμένους τοίχους και προκάλεσε καταστροφές σε πολλούς δακτυλίους του κτιρίου. Αυτόπτες μάρτυρες και φωτογραφίες διαψεύδουν κάθε ισχυρισμό του Μεϊσάν.

Χιλιάδες Ισραηλινοί έλειπαν από το WTC στις 11/9;
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, διάφορες ομάδες διέδιδαν ψευδή προπαγάνδα υποδηλώνοντας ότι το Ισραήλ είχε εκ των προτέρων γνώση των επιθέσεων και δεν προειδοποίησε τους Αμερικανούς. Ισχυρίστηκαν ότι 4.000 Ισραηλινοί που εργάζονταν στους πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου δεν εμφανίστηκαν στη δουλειά εκείνη την ημέρα, υπονοώντας την εμπλοκή του Ισραήλ.

Ωστόσο, αυτή η φήμη βασίστηκε σε παρερμηνείες ειδήσεων. Η αλήθεια ήταν ότι Εβραίοι και Ισραηλινοί ήταν μεταξύ των θυμάτων των επιθέσεων, με περίπου το 10% έως 15% των θυμάτων να είναι Εβραίοι, σύμφωνα με το ποσοστό τους στον πληθυσμό της Νέας Υόρκης.

Οι «The Simpsons» προέβλεψαν την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου;
Η φήμη ότι οι «Σίμπσονς» προέβλεψαν την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τροφοδοτούμενη από ένα στιγμιότυπο από ένα επεισόδιο που δείχνει ένα εξώφυλλο περιοδικού με τους αριθμούς «9» και «11» δίπλα σε μια εικόνα τους Δίδυμους Πύργους. Ωστόσο, αυτή η υποτιθέμενη πρόβλεψη ήταν απλώς μια οπτική σύμπτωση, όχι μια προφητεία. Ο Al Jean, ένας από τους αρχικούς συγγραφείς της σειράς, διευκρίνισε ότι ενώ η εκπομπή κάνει συχνά εικασίες με βάση τα τρέχοντα γεγονότα, η υποτιθέμενη «αναφορά της 11ης Σεπτεμβρίου» ήταν συμπτωματική.

Ήταν ξάδελφος της βουλευτού Ιλχάν Ομάρ ένας εκ των αεροπειρατών της 11ης Σεπτεμβρίου;
Τον Μάρτιο του 2019, ένα άρθρο της “America’s Last Line of Defense” υποστήριξε ψευδώς ότι ο ξάδερφος της βουλευτή των ΗΠΑ Ιλχάν ΟΜάρ ήταν ένας από τους τρομοκράτες που πραγματοποίησαν την αεροπειρατεία στην πτήση 93 στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Το άρθρο κατηγορούσε τους Δημοκρατικούς για υποκρισία επειδή δεν αναγνώρισαν όλες τις συνδέσεις της Ομάρ με την επίθεση. Ωστόσο, ο ισχυρισμός ήταν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένος, καθώς κανένας από τους αεροπειρατές της πτήσης 93 δεν ονομαζόταν “Alqadib Aleimlaq” ή δεν είχε καμία σχέση με την Ομάρ. Το άρθρο διαγράφηκε γρήγορα.

Πράκτορας της CIA ομολογεί στο νεκροκρέβατο: «Ανατινάξαμε το WTC7 στις 11/9»;
Στις 13 Ιουλίου 2017, ο ιστότοπος YourNewsWire δημοσίευσε ένα θέμα που ισχυριζόταν ότι ένας ετοιμοθάνατος πράκτορας της CIA ονόματι Μάλκολμ Χάουαρντ ομολόγησε ότι ενορχήστρωσε την ελεγχόμενη κατεδάφιση του Κτιρίου 7 του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στις 11/9. Ωστόσο, η ιστορία δεν είχε αξιοπιστία και κρίσιμες λεπτομέρειες, όπως το πού έγινε αυτή η ομολογία. Το YourNewsWire έχει επίσης ιστορικό δημοσίευσης ψευδών ειδήσεων.

Οι μετοχές των αεροπορικών εταιρειών υποχώρησαν ύποπτα λίγο πριν από την 11η Σεπτεμβρίου;
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, τέσσερα αεροπλάνα υπέστησαν αεροπειρατεία. Πριν από τις επιθέσεις, σημειώθηκε ασυνήθιστη εμπορική δραστηριότητα που περιελάμβανε μετοχές της American και της United Airlines, δημιουργώντας υποψίες για συναλλαγές εμπιστευτικών πληροφοριών. Ωστόσο, οι έρευνες της Εθνικής Επιτροπής για τις Τρομοκρατικές Επιθέσεις αποκάλυψαν ότι η εμπορική αυτή δραστηριότητα είχε «αθώα» εξήγηση και καμία σχέση με τις επικείμενες επιθέσεις.

Ήταν οπλισμένοι με μικρά μαχαίρια και κοπίδια, που τότε επιτρέπονταν ακόμη να έχουν οι επιβάτες στην καμπίνα των αεροπλάνων. Επιβιβάζονται σε τέσσερα αεροπλάνα της γραμμής που αναχωρούν από την Καλιφόρνια, με αποστολή να κάνουν αεροπειρατεία και να πλήξουν την καρδιά της πρώτης παγκόσμιας δύναμης.

Ο Τζόζεφ Ντίτμαρ, 44 ετών, ασφαλιστής με έδρα το Σικάγο, φθάνει στον 105ο όροφο του Νότιου Πύργου για μία σύσκεψη προγραμματισμένη για τις 08:30. Η σύσκεψη αργεί να αρχίσει και ξαφνικά τα φώτα αρχίζουν να αναβοσβήνουν. Είναι 08:46.

Σ’ αυτή την αίθουσα που δεν έχει παράθυρα, οι 54 ασφαλιστές που βρίσκονται εκεί «δεν είδαν τίποτε, δεν αισθάνθηκαν τίποτε, μόνο τα φώτα που αναβοσβήνουν», αφηγείται ο επιζήσας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) 20 χρόνια μετά.

Ένα Boeing 767 της American Airlines, το οποίο είχε αναχωρήσει στις 07:59 από τη Βοστώνη για το Λος Άντζελες με 92 επιβαίνοντες, ανάμεσα στους οποίους πέντε αεροπειρατές, έχει συντριβεί πάνω στο Βόρειο Πύργο, ανάμεσα στον 93ο και τον 99ο όροφο. Ο Ντίτμαρ και οι συνάδελφοί του δεν το κατάλαβαν παρά μόνον αφού κλήθηκαν να εκκενώσουν την αίθουσα και έφθασαν μπροστά στα παράθυρα του 90ού ορόφου.

Δίπλα του πολλοί παρακολουθούν τη σκηνή «σαν υπνωτισμένοι». Αυτός δεν θέλει να μείνει ούτε δευτερόλεπτο περισσότερο και συνεχίζει να κατεβαίνει τα σκαλιά -μια απόφαση που θα του σώσει τη ζωή.

Στη βάση των Πύργων, ο σεφ Μάικλ Λομόνακο βγαίνει από το υπόγειο εμπορικό κέντρο του Ουόρλντ Τρέιντ Σέντερ: Την τελευταία στιγμή αποφάσισε να περάσει από τον οπτικό για να αλλάξει έναν από τους φακούς των γυαλιών του που έχει γρατζουνιές, πριν ανέβει στον 107ο όροφο του Βόρειου Πύργου για να πάει στο φημισμένο εστιατόριό του, το Windows on the World.

Το υπόγειο εμπορικό κέντρο αρχίζει να τρέμει από μια ασυνήθιστη δόνηση. Φθάνοντας στο ισόγειο, ο Λομόνακο κοιτάζει ψηλά και με φρίκη βλέπει τον Βόρειο Πύργο να καίγεται.

Εκείνη την ώρα πιστεύει πως πρόκειται για κάποιο ατύχημα, όπως και ο Ντίτμαρ και χιλιάδες άνθρωποι στη Νέα Υόρκη, όπου τα τηλεοπτικά κανάλια έχουν αρχίσει πλέον την απευθείας μετάδοση. Όπως και ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Ου. Μπους, ο οποίος ενημερώθιηκε σχετικά στη διάρκεια επίσκεψής του σε ένα δημοτικό σχολείο της Φλόριντα.

Στο Νότιο Πύργο, ο Ντίτμαρ και συνάδελφοί του ακούνε από τα μεγάφωνα πως δεν χρειάζεται να φύγουν: Το κτίριό τους δεν έχει πληγεί, είναι ασφαλείς, λέει η ανακοίνωση.

Ο Ντίτμαρ αγνοεί τη σύσταση και συνεχίζει την κάθοδό του. Όταν φθάνει στον 78ο όροφο, συνάδελφοί του τον καλούν να πάρει το ασανσέρ που φθάνει στο ισόγειο χωρίς στάση. Εκείνος συνεχίζει.

«Κάπου ανάμεσα στον 74ο και τον 75ο όροφο», το κλιμακοστάσιο «αρχίζει να ταλαντεύεται βίαια. Η σκάλα ξεκολάει από τον τοίχο, τα σκαλιά ταλαντεύονται κάτω από τα πόδια μας σαν τα κύματα στον ωκεανό, αισθανόμαστε ένα τοίχο θερμότητας, μυρίζουμε την κηροζίνη» αφηγείται.

Μαζί με δύο συναδέλφους, ο Ντίτμαρ κάνει εικασίες για το τι έχει συμβεί. Χωρίς να φαντάζεται πως ένα άλλο αεροπλάνο, η πτήση 175 της United Airlines στην οποία έχει επίσης γίνει αεροπειρατεία από τζιχαντιστές, έχει πέσει πάνω στο κτιριό τους, το Νότιο Πύργο λίγο πιο πάνω απ’ αυτούς, ανάμεσα στον 77ο και τον 85ο όροφο.

Είναι 09:03. Ο Τζορτζ Ου.Μπους, ο οποίος διάβαζε μια ιστορία σε μαθητές στη Φλοριντα, ενημερώνεται από τον προσωπάρχη του. «Η Αμερική δέχεται επίθεση», του λέει στο αυτί. Ο Αμερικανός πρόεδρος διακόπτει την επίσκεψή του. Σε μια σύντομη δήλωση, κάνει λόγο για μια «προφανή τρομοκρατική επίθεση».

Ο Ντίτμαρ και οι συνάδελφοί του συνεχίζουν την κάθοδό τους. Στον 31ο όροφο, διασταυρώνονται με πυροσβέστες και διασώστες που ανεβαίνουν προς τους επάνω ορόφους. «Το βλέμμα τους έλεγε πως ήξεραν ότι δεν θα επιστρέψουν», λέει.

Φθάνοντας στο ισόγειο έπειτα από περίπου 50 λεπτά, το έδαφος είναι γεμάτο λυγισμένο ατσάλι, τσιμέντο και κηλίδες αίματος. «Ξέραμε από τι ήταν», λέει. Οι εικόνες ανθρώπων παγιδευμένων στις φλόγες που πέφτουν στο κενό θα είναι από τις πιο εφιαλτικές εκείνης της ημέρας.

Τα συντρίμμια πέφτουν από παντού, οι διασώστες κατευθύνουν τον Ντίτμαρ και τον συνάδελφό του προς το εμπορικό κέντρο κάτω από το World Trade Center.

Φθάνοντας στην άλλη άκρη, βγαίνουν στο δρόμο και περπατούν μερικά λεπτά πριν ακουσουν πίσω τους τον εκκωφαντικό θόρυβο από το Νότιο Πύργο, από τον οποίο μόλις έχουν βγει. Και σχεδόν ακαριαία «την κραυγή» χιλιάδων Νεοϋορκέζων.

Είναι 09:59 και ο Αλ Κιμ, 37 ετών, τραυματιοφορέας με έδρα το Μπρούκλιν, φθάνει στο World Trade Center για να βοηθήσει στη μεταφορά τραυματιών προς το ξενοδοχείο Marriott, το οποίο βρισκόταν ανάμεσα στους Πύργους.

Μόλις που ξεφεύγει από το θανατο. «Δεν μπορούσα να αναπνεύσω από τον καπνό που υπήρχε στον αέρα. Θυμάμαι πως χρησιμοποίησα το πουκάμισό μου για να καλύψω το στόμα μου. Δεν μπορούσα να δω ούτε τα χέρια μου μπροστά στα μάτια μου», αφηγείται στο Γαλλικό Πρακτορείο επισκεπτόμενος φέτος το καλοκαίρι, για πρώτη φορά, το Μνημείο των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, μερικά βήματα από το μέρος όπου παρά λίγο να πεθάνει.
Το κύμα θερμότητας που προκλήθηκε από την κατάρρευση του πύργου τού καίει τα ρουθούνια, τα φρύδια. Ολόκληρο το σώμα του καλύπτεται από ένα παχύ στρώμα στάχτης.

Είναι εντελώς σκοτεινά, όμως ακούει τις φωνές δύο συναδέλφων: Τους βρίσκει και κρατιούνται από το χέρι, «σαν μαθητές». Και αρχίζουν να περπατούν ανάμεσα στα συντρίμμια, τις φλόγες, τις εκκλήσεις για βοήθεια και τους ατομικούς συναγερμούς πυροσβεστών που είχαν παγιδευτεί στα χαλάσματα. Οι συναγερμοί αυτοί αρχίζουν να λειτουργούν όταν οι πυροσβέστες μένουν ακίνητοι για πολλή ώρα.

• Το δράμα δεν εκτυλίσσεται μόνο στη Νέα Υόρκη.

Στις 09:25, η αμερικανική υπηρεσία αερομεταφορών, η FAA, είχε διατάξει το κλείσιμο του αμερικανικού εναέριου χώρου και απαγορεύσει κάθε απογείωση, για πρώτη φορά στην iστορία της πολιτικής αεροπορίας.

Η διαταγή ήρθε πολύ αργά για την πτήση 77 της American Airlines που είχε αναχωρήσει από την Ουάσινγκτον για το Λος Άντζελες: Στα χέρια πέντε αεροπειρατών, έχει ήδη κάνει στροφή 180 μοιρών και κατευθύνεται προς την Ουάσινγκτον.

Στο Πεντάγωνο, την έδρα του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας κοντά στην Ουάσινγκτον, η Κάρεν Μπέικερ, 33 ετών, είναι πεπεισμένη πως βρίσκεται «στο πιο ασφαλές μέρος του κόσμου».

Καθώς η ειδική στην επικοινωνία επιστρέφει στο γραφείο της με καφέ και κρουασάν, η βεβαιότητα αυτή διαλύεται. «Ακούστηκε ένα μεγάλο ‘μπουμ’ και μετά αισθανθήκαμε μια δόνηση» θυμάται. «Εκείνη τηγ στιγμή νομίσαμε πως ήταν μια βόμβα».

Είναι 09:37 και η πτήση 77, με 53 επιβάτες και εξαμελές πληρωμα, πέφτει πάνω στη δυτική πρόσοψη του Πενταγώνου.

• Η εντολή της FAA ήρθε αργά και για την πτήση 93 της United Airlines, η οποία είχε αναχωρήσει από το αεροδρόμιο Νιούαρκ στο Νιού Τζέρσεϊ με προορισμό το Σαν Φρανσίσκο και βρισκόταν ήδη πάνω από το Οχάιο. Τέσσερις αεροπειρατές που βρίσκονται στην πρώτη θέση εισβάλουν στο πιλοτήριο για να κατευθύνουν το αεροπλάνο προς την Ουάσινγκτον.

Στο μεταξύ, επτά μέλη του πληρώματος και 33 επιβάτες αναγκάζονται να ανασυνταχθούν στο πίσω μέρος του αεροσκάφους. Πολλοί παίρνουν τηλέφωνο συγγενείς τους και μαθαίνουν ότι δύο άλλα αεροπλάνα έχουν πέσει πάνω στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου.

Μια ομάδα επιβατών αποφασίζει να εισβάλει στο πιλοτήριο, αλλά περιμένει μέχρι το αεροπλάνο να φτάσει πάνω από μια αγροτική περιοχή για να το πράξει. Ο Τοντ Μπίμερ, που μιλά στο τηλέφωνο με μια υπάλληλο του Πύργου Ελέγχου, δίνει το σύνθημα: «Είστε έτοιμοι; Εντάξει, πάμε!».

Η μάχη με τους αεροπειρατές διαρκεί έξι λεπτά: Την ώρα που οι επιβάτες προσπαθούν να πάρουν τον έλεγχο του αεροσκάφους, οι αεροπειρατές αποπειρώνται να κόψουν την παροχή οξυγόνου και ρίχνουν το αεροσκάφος σε χαμηλότερο ύψος για να τους αποσταθεροποιήσουν.

Την ώρα που το αεροσκάφος πετούσε σε χαμηλό υψόμετρο ένας από τους επιβάτες, ο Έντουαρντ Φελτ, κατάφερε να πάρει τηλέφωνο τον αριθμό έκτακτης ανάγκης 9-1-1 από την τουαλέτα.

Η κλήση αυτή ήταν μια από τις τελευταίες μέσα από το αεροπλάνο. Οι αεροπειρατές αφού κατάλαβαν ότι δεν θα φτάσουν στην Ουάσινγκτον αποφασίζουν να ρίξουν το αεροσκάφος στο έδαφος.

Το Boeing 757, το οποίο είχε ακόμη καύσιμα, πέφτει στο έδαφος με ταχύτητα περίπου 900 χιλιομέτρων την ώρα και εκρήγνυται σε μια μπάλα φωτιάς στο δυτικό τμήμα της Πενσιλβάνια, 250 χιλιόμετρα από την Ουάσινγκτον. Η ώρα είναι 10:03.

Μερικά χιλιόμετρα πιο μακριά στο βόρειο τμήμα της πολιτείας της Νέας Υόρκης ο Γκόρντον Φελτ, αδελφός του Έντουαρτ, ασχολείται με την κατασκήνωση στην οποία φιλοξενούσε όλο το καλοκαίρι αυτιστικά παιδιά.

Ένας υπάλληλός του τον ενημερώνει για την τραγωδία στο WTC. Όπως εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο σπεύδει να παρακολουθήσει τις εξελίξεις στην τηλεόραση, χωρίς να γνωρίζει ότι στις εξελίξεις εμπλέκεται ο αδελφός του.

Όταν αργότερα η νύφη του τον παίρνει τηλέφωνο για να του πει ότι ο Έντουαρντ βρίσκεται στην πτήση 93 και ότι δεν έχει νέα του, προσπαθεί να πάρει τον αδελφό του στο κινητό του: «Εντ, όταν προσγειωθείς, πάρε μας τηλέφωνο, ανησυχούμε»…

Στη Γουόλ Στριτ στις 10:28, αφού καιγόταν επί 102 λεπτά, ο Βόρειος Πύργος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου καταρρέει.

Μέσα στα ουρλιαχτά από τις σειρήνες, άνθρωποι τρέχουν για να γλιτώσουν από το τεράστιο κύμα ερειπίων και καπνού που καλύπτει τη συνοικία. Ο δήμαρχος Ρούντι Τζουλιάνι ζητεί από τους κατοίκους «να παραμείνουν ήρεμοι και, αν είναι δυνατόν, να φύγουν από την κάτω πλευρά του Μανχάταν».

Δεκάδες πλοία -φέρι μπόουτ, αλιευτικά, γιότ- κινητοποιούνται για να απομακρύνουν έως και 500.000 ανθρώπους. Χιλιάδες άλλοι περπάτησαν, μερικοί επί ώρες, φεύγοντας προς τη Γέφυρα του Μπρούκλιν στα ανατολικά ή προς το βόρειο Μανχάταν.

Διασώστες που έχουν σπεύσει στην περιοχή αναζητούν επιζώντες στα ερείπια των Πύργων που καπνίζουν.

Λίγο πριν από την κατάρρευση του βόρειου πύργου ο Αλ Κιμ και άλλοι διασώστες είχαν καταφέρει να απεγκλωβίσουν τον πυροσβέστη Κέβιν Σι. Είναι ο μοναδικός επιζώντας από τους 12 πυροσβέστες της ομάδας του.

Περίπου στις 12:30, 14 άνθρωποι εντοπίστηκαν σώοι και ασφαλείς, έχοντας γλιτώσει από τον βόρειο Πύργο χάρη σε ένα κλιμακοστάσιο που από θαύμα έμεινε άθικτο.

Ο σεφ Λομόνακο προσπαθεί να κάνει έναν κατάλογο με τους εργαζόμενους στο εστιατόριό του που ήταν παρόντες την ώρα της καταστροφής. Τελικά ήταν 72 σε σύνολο 450. Κανείς τους δεν επέζησε.

Στο αεροσκάφος Air Force One ο Τζορτζ Μπους που κατευθύνεται στην Ουάσινγκτον αναγκάζεται να αλλάξει προορισμό. Η ομοσπονδιακή πρωτεύουσα δεν θεωρείται ασφαλής. Το προεδρικό αεροσκάφος τελικά προσγειώνεται σε αεροπορική βάση στη Λουιζιάνα.

Σωστικά συνεργεία και δημοσιογράφοι αρχίζουν να μιλούν για «Σημείο Μηδέν» αναφερόμενοι στα συντρίμμια των Δίδυμων Πύργων. Κανείς δεν τολμάει ακόμη να αναφέρει απολογισμό, μολονότι φαίνεται ήδη ότι πρόκειται για την μεγαλύτερη συντονισμένη τρομοκρατική επίθεση στην Ιστορία.

Ο Έντουαρντ Φελτ δέχεται κι άλλη κλήση από την νύφη του: Δεν υπάρχει κανένας επιζών από την πτήση 93. Ανακοινώνει την είδηση στην μητέρα του.

Ο Τζόζεφ Ντίτμαρ αφότου πέρασε κάποιες ώρες στο διαμέρισμα μιας φίλης στο οποίο κατέφυγε, κοντά στην Γουόλ Στριτ, καθηλωμένος στην τηλεόραση, δεν βλέπει την ώρα μόνον για ένα πράγμα: Να φύγει από τη Νέα Υόρκη.

Αργά το απόγευμα, μπαίνει σε έναν κατάμεστο συρμό του μετρό -η κυκλοφορία τους ξανάρχισε έπειτα από μιάμιση ώρα πλήρους διακοπής- και μετά σε ένα τρένο για την Φιλαδέλφεια.

Στο τρένο υπάρχει «απόλυτη σιωπή». Όλος ο κόσμος βρίσκεται σε κατάσταση σοκ.

Όταν ο Ντίτμαρ φτάνει στο σπίτι των γονιών του γύρω στις 19:00 τοπική ώρα, η μητέρα του τον σφίγγει στην αγκαλιά της: «Μωρό μου, μωρό μου», λέει συνέχεια στον γιο της, ο οποίος είναι ήδη παππούς.

Αυτός καταρρέει από την κούραση και χάνει την ομιλία του Τζορτζ Ου. Μπους στις 20:30: Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοινώνει έναν απολογισμό ακόμη αβέβαιο για «χιλιάδες νεκρούς» -αυτοί θα είναι 2.753 στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου, 184 στο Πεντάγωνο και 40 στο Σάνκσβιλ. Προειδοποιεί επίσης ότι στο κηνύγι των ενόχων, οι ΗΠΑ δεν θα κάνουν «καμία διάκριση ανάμεσα στους τρομοκράτες και σε αυτούς που τους προσέφεραν καταφύγιο».

«Κανένας από μας δεν θα ξεχάσει αυτήν την ημέρα, αλλά θα προχωρήσουμε και θα υπερασπιστούμε την ελευθερία και όλα αυτά που είναι καλά και δίκαια στον κόσμο μας» καταλήγει.
Μόλις επιστρέφει στο σπίτι της η Κάρεν Μπέικερ συνειδητοποιεί το τεράστιο μέγεθος της καταστροφής την ώρα που αγκαλιάζει τον σύζυγό της και τα δυο τους αγοράκια.

«Η ένταση τα οδήγησε στα άκρα και έκλαιγαν με αναφιλητά […] Έσπασαν, ήταν πραγματικά πολύ σκληρό να το βλέπεις».

Τον Αλ Κιμ το σπίτι του, στο Μπρούκλιν, τον βλέπει μόνον γύρω στα μεσάνυχτα. Κάνει ντους, ξαπλώνει μερικές ώρες, για να ξαναφύγει νωρίς. «Υπήρχαν πολλά που έπρεπε να γίνουν, κηδείες στις οποίες έπρεπε να παραστείς […] Δεν υπήρχε χρόνος για να σταματήσεις και να σκεφτείς» λέει…

Ο Χαλίντ Σέιχ Μοχάμεντ, ο αυτοαποκαλούμενος «εγκέφαλος» των επιθέσεων που συγκλόνισαν τις ΗΠΑ, είχε αποδεχθεί συμφωνία που διαπραγματεύθηκαν οι συνήγοροί του με στρατιωτικούς εισαγγελείς και του εξασφάλιζε πως δεν θα καταδικαζόταν στην εσχάτη των ποινών. Όμως η συμφωνία ακυρώθηκε πολύ γρήγορα -την περασμένη Παρασκευή- από το Πεντάγωνο, έπειτα από αγανακτισμένες αντιδράσεις οικογενειών θυμάτων και πολιτικών.

«Οι οικογένειες των θυμάτων, τα μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας και οι Αμερικανοί αξίζουν να δουν τη δίκη που θα διεξαχθεί σε στρατοδικείο για την υπόθεση αυτή», είπε χθες ο κ. Όστιν, στρατηγός ε.α., κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στην Αννάπολις, κοντά στην Ουάσιγκτον.

Ο Χαλίντ Σέιχ Μοχάμεντ, πακιστανός υπήκοος, 60 ετών, είναι -έπειτα μόνο από τον Οσάμα μπιν Λάιντεν- το πρόσωπο που έχει κατηγορηθεί περισσότερο για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε την 31η Ιουλίου από το ίδιο το υπουργείο Άμυνας, προκάλεσε σοκ σε συγγενείς των σχεδόν 3.000 θυμάτων και πυροδότησε σκληρές επικρίσεις από το στρατόπεδο των Ρεπουμπλικάνων, ενώ δεν απομένουν ούτε τρεις μήνες ως τις προεδρικές εκλογές.

Οι όροι της συμφωνίας που πλέον ανακλήθηκε δεν ανακοινώθηκαν. Ωστόσο, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας New York Times, ο Χαλίντ Σέιχ Μοχάμεντ και δυο φερόμενοι ως συνεργοί του δέχθηκαν να δηλώσουν ένοχοι για σύσταση και συμμορία και για ένταξη σε τρομοκρατική οργάνωση με αντάλλαγμα να τους επιβληθεί ποινή ισόβιας κάθειρξης, ώστε να μην προσαχθούν σε δίκη, που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιβολή της θανατικής ποινής.

Οι υποθέσεις που συνδέονται με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου παραμένουν παγωμένες για χρόνια, με τους κατηγορούμενους να παραμένουν έγκλειστοι στην αμερικανική στρατιωτική φυλακή στη βάση στο Γουαντάναμο, σε έδαφος της Κούβας που παραχωρήθηκε με μίσθωση επ’ αόριστον στις το 1903. Η συγκεκριμένη φυλακή έχει αμαυρώσει την εικόνα των ΗΠΑ σε διεθνές επίπεδο.

Σοβαρό πρόβλημα όσον αφορά την παραπομπή τους στη δικαιοσύνη είναι η πιθανότητα να ενσκήψουν κωλύματα εξαιτίας της απόσπασης πληροφοριών από τους κατηγορούμενους με συστηματικά βασανιστήρια, που υπέστησαν σε μυστικές φυλακές της CIA. Εξου έχουν επιδιωχθεί εξωδικαστικές συμφωνίες, που δίνουν τη δυνατότητα να παρακαμφθεί αυτό το ακανθώδες ζήτημα και πιθανά σκάνδαλα.