Η Λαγκάρντ επιδιώκει να επιταχύνει τη μεταρρυθμιστική διαδικασία ενόψει της συνόδου κορυφής της ΕΕ αυτή την εβδομάδα, σε μια περίοδο που η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με την απρόβλεπτη πολιτική των ΗΠΑ όσο και με την αυξανόμενη διείσδυση της Κίνας στις παραδοσιακές ευρωπαϊκές εξαγωγικές αγορές.

Όπως είχε ανακοινώσει η ίδια, η ΕΚΤ απέστειλε στους Ευρωπαίους ηγέτες έναν «οδικό χάρτη» μεταρρυθμίσεων. Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο του σχετικού εγγράφου, προσδιορίζονται πέντε βασικές προτεραιότητες: 

• η δημιουργία Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων
• η προώθηση του ψηφιακού ευρώ
• η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς
• η ενίσχυση της καινοτομίας και η θωράκιση του θεσμικού πλαισίου της Ένωσης

Στο έγγραφο επισημαίνεται ότι «με συντονισμένη και αποφασιστική συλλογική δράση, η Ευρώπη μπορεί να ενισχύσει το αναπτυξιακό της δυναμικό, να θωρακίσει την ανθεκτικότητά της και να ενισχύσει την πολιτική της αυτονομία και ευημερία». Η ΕΚΤ τονίζει ότι αυτό προϋποθέτει αύξηση της παραγωγικότητας, κινητοποίηση επενδύσεων και ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.

Ένα από τα σημεία που αναμένεται να προκαλέσουν αντιδράσεις είναι η πρόταση για δημιουργία ενός κοινού, υψηλής ρευστότητας ευρωπαϊκού «ασφαλούς» τίτλου σε ευρώ, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τις αγορές και να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα ποιοτικών εγγυήσεων. Αν και η ΕΚΤ έχει διαχρονικά υποστηρίξει την έκδοση περισσότερων κοινών ομολόγων, χώρες όπως η Γερμανία αντιδρούν, υποστηρίζοντας ότι η αμοιβαιοποίηση του χρέους δεν επιτρέπεται εκτός περιόδων κρίσης.

Το κείμενο επαναφέρει επίσης το αίτημα για κοινό ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων, καθώς και για ενιαίο μηχανισμό παροχής ρευστότητας σε περιπτώσεις εξυγίανσης τραπεζών.

Τέλος, η ΕΚΤ υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής των ιδιωτών στις κεφαλαιαγορές, ιδίως μέσω ειδικών λογαριασμών αποταμίευσης και επένδυσης με έμφαση στη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση, όπως τα συνταξιοδοτικά προϊόντα.

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση σε τι ωφελεί τον πολίτη και την ελληνική οικονομία ότι η χώρα αποπληρώνει νωρίτερα από το προβλεπόμενο δημόσιο χρέος από την εποχή των μνημονίων, ο κύριος Πιερρακάκης τονίζει κατηγορηματικά: «Υπάρχει όφελος. Κερδίζουμε 800 εκατομμύρια τον χρόνο από το 2029 και μετά. Γιατί τα κερδίζουμε; Γιατί ήταν πανάκριβο το πρώτο μνημόνιο. Ήταν πολύ ακριβά τα επιτόκια του πρώτου μνημονίου».

«Το πολιτικό μήνυμα για μένα» συμπληρώνει ο κύριος Πιερρακάκης, είναι «το πολιτικό μήνυμα μιας γενιάς: ότι δεν θα περάσει το χρέος στην επόμενη».

Ενώ υπογραμμίζει «και ένα άυλο όφελος: ο συμβολισμός στις αγορές. Δεν είναι λίγο. Στις αγορές, αυτή τη στιγμή, πάρτε το δεκαετές ελληνικό ομόλογο, το δεκαετές ιταλικό, το δεκαετές γαλλικό. Πάμε πολύ καλύτερα κάθε χρόνο. Και αυτό, μπορεί ο κόσμος που μας βλέπει να μην το εισπράττει απευθείας και να λέει «τι ρόλο παίζει για μένα το δεκαετές ομόλογο να είναι χαμηλά;». Παίζει. Διότι αν η οικονομία τα πηγαίνει καλά, έχουμε περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες δουλειές, καλύτερα αμειβόμενες δουλειές. Όλα αυτά αθροίζονται. Αυτό είναι το όφελος», τονίζει ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Συνταγματική αναθεώρηση και ηγεσία της Δικαιοσύνης

Στην ανάρτησή του ο κ. Πιερρακάκης αναφέρεται και στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Σε ερώτηση για το αν μπορεί «η ίδια η Δικαιοσύνη να επιλέγει τους ταγούς της» ο κ.Πιερρακάκης τονίζει πως έχει πολύ ισχυρές επιφυλάξεις γι’ αυτό.

«Εγώ, προσωπικά, θα σας έλεγα ότι ένα μεικτό σύστημα είναι το πιο ορθολογικό, με βάση και το τι έχω δει να συμβαίνει συνολικότερα στις άλλες χώρες της Ευρώπης» λειτουργεί ένα μεικτό σύστημα όπου και η ίδια η Δικαιοσύνη ενεργεί -ενδεχομένως με μια προεπιλογή προσώπων- αλλά και το πολιτικό σύστημα παρεμβαίνει.

Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα της Τράπεζας της Ελλάδος και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας την υψηλή θεσμική σημασία και το αναβαθμισμένο επίπεδο διαλόγου, που προωθεί το ΤΜΕΔΕ στο κρίσιμο πεδίο της βιώσιμης ανάπτυξης.

«Με καλέσατε να μιλήσω για την ελληνική οικονομία. Είναι κεκτημένο τα τελευταία χρόνια, έχουμε πετύχει έναν μεγάλο οικονομικό μετασχηματισμό. 10 χρόνια πριν η Ελλάδα ήταν έτοιμη να βγει από το ευρώ. Σήμερα έχουμε μία από τις καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις της Ευρώπης, έχουμε ένα χρέος που αποκλιμακώνεται με μεγάλη ταχύτητα, έως το τέλος της 10ετίας θα είμαστε κάτω από το 120%», είπε αρχικά ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

«Ο στόχος είναι σύντομα να μην είμαστε η πιο υπερχρεωμένη χώρα, είναι ένας εφικτός στόχος. Η Ελλάδα παράγει πρωτογενή πλεονάσματα, έχουμε ρυθμό ανάπτυξης μεγαλύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η πρόβλεψη του προϋπολογισμού είναι 2,4%, έχουμε πετύχει μια μεγάλη δημοσιονομική εξισορρόπηση. Παράλληλα έχουμε πετύχει και μια μεγάλη ψηφιακή αλλαγή.

Είμαστε σε μια μεγάλη μεταρρυθμιστική πορεία, που έχει δημιουργήσει αυτόν τον ενάρετο κύκλο. Θα το έβαζα σαν ένα τρίγωνο, δημοσιονομική εξυγίανση, ένα τραπεζικό σύστημα το οποίο επίσης εξυγιαίνεται, και τρίτον μεταρρυθμίσεις πάνω από 100 έχουν γίνει τα τελευταία έξι χρόνια. Στην πραγματικότητα αυτή είναι η πηγή της ανάπτυξης για να κρατήσεις μια χώρα όρθια».

«Θυμάμαι τα προ κρίσης δημοσιεύματα. Βασικές μελέτες εκείνης της εποχής έλεγαν ότι έχουμε μια οικονομία πολύ εξωστρεφή. Συντελείται και εκεί αλλαγή. Οι επενδύσεις προς ΑΕΠ, το 2019 ήταν στο 11% σήμερα είναι στο 17,7% σύμφωνα με την πρόβλεψη της επόμενης χρονιάς, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος όμως είναι 21%.

Εξαγωγές προς ΑΕΠ ήμασταν στο 20% πριν από την κρίση τώρα είμαστε στο 42% αλλά και εκεί ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι γύρω στο 50%. Εκεί είναι που θεμελιώνεται και ο στόχος, να φέρουμε όλο και περισσότερες επενδύσεις. Έχει γεννηθεί μια συζήτηση μετά το ταμείο ανάκαμψης τι; Το ΤΑΑ έχει παίξει έναν καταλυτικό ρόλο για να χρηματοδοτήσουμε όλα εκείνα τα έργα στην Ελλάδα και δεν είχαμε τα κονδύλια».

«Καταφέραμε να υπερκαλύψουμε τη σφαίρα του αναγκαίου, μπήκαμε και σε αυτήν του επιθυμητού και αυτή τη στιγμή που το ΤΑΑ ολοκληρώνεται τίθεται το ερώτημα πώς θα έχουμε αναπτυξιακό καταλύτη. Τα χρήματα δεν υπάρχουν τα χρήματα γεννιούνται, τα γεννάς μέσα από την πολιτική σου, τα γεννάς μέσα από την ανάπτυξη, μέσα από το να κάνεις σωστές στρατηγικές, να έχουν πολλαπλασιαστές. Κονδύλια θα έρθουν στη χώρα, τα έργα του ΤΑΑ έχουν την ιδιαιτερότητα πώς δεν ήρθαν στην οικονομία χωρίς να έχουν διαρκή επίδραση. Το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα όλων αυτών των έργων θα είναι πολύ πιο μεγάλο και διαρκές από το χρονοδιάγραμμα του 2026-2027. Αλλά εδώ επίσης να πω ότι παίζει μεγάλο ρόλο το τι κάνει η κάθε κυβέρνηση. Τα μέτρα της ΔΕΘ, π.χ μεταρρύθμιση φορολογικού συστήματος. Με το που περάσαμε αυτό το μέτρο η πρόβλεψη για την ανάπτυξη πήγε στο 2,4%».

Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, η Ελλάδα (Baa3 stable) συγκαταλέγεται σε αυτές τις ελάχιστες εξαιρέσεις, καθώς προβλέπεται να μειώσει το χρέος της πάνω από 4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2026. Η Moody’s αποδίδει αυτή τη βελτίωση στη «συνετή δημοσιονομική πολιτική» της χώρας, που έχει ως βασικό στόχο τη συρρίκνωση του χρέους.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και χώρες όπως η Κύπρος (A3 stable) και η Ιρλανδία. Όπως σημειώνει ο οίκος, και οι δύο έχουν προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις την τελευταία δεκαετία, διατηρώντας τη φθίνουσα πορεία του χρέους τους – έστω με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Σε γενικό επίπεδο, η Moody’s υπογραμμίζει ότι η πλειονότητα των χωρών θα εμφανίσει το 2026 σχεδόν αμετάβλητα πρωτογενή αποτελέσματα, με το δημόσιο χρέος να παραμένει κοντά στα υψηλά επίπεδα μετά την πανδημία. Μέσα σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, η Ελλάδα ξεχωρίζει ως μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη μείωση χρέους στην περίοδο 2025–2026.

Σε βάρος του 58χρονου εκκρεμούσαν εντάλματα σύλληψης που είχαν εκδοθεί από την Ανακρίτρια του 23ου Τακτικού Ανακριτικού Τμήματος και το 15ο Τακτικό Ανακριτικό Τμήμα της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών.

Οι κατηγορίες αφορούν φοροδιαφυγή με τη μορφή μη απόδοσης ΦΠΑ, όπου το ποσό του φόρου που δεν αποδόθηκε υπερβαίνει σε ετήσια βάση το όριο των 100.000 ευρώ σε ορισμένες περιπτώσεις και των 50.000 ευρώ σε άλλες, κατ’ εξακολούθηση.

Συγκεκριμένα, ο επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης εταιρείας χονδρικού εμπορίου τροφίμων φέρεται να απέκρυψε φορολογητέα εισοδήματα ύψους 1.341.000 ευρώ κατά την περίοδο 2018-2020. Παράλληλα, κατά την περίοδο 2017-2020 δεν απέδωσε ΦΠΑ συνολικού ύψους 375.000 ευρώ.

Το όνομα του γνωστού σεφ περιλαμβάνεται στις ετήσιες λίστες των μεγαλοοφειλετών του Δημοσίου, με τις συνολικές οφειλές του να φτάνουν τα 2,5 εκατομμύρια ευρώ.

Το πρωί της επόμενης ημέρας μετά τη σύλληψή του, οδηγήθηκε στην Εισαγγελία Αθηνών και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στις φυλακές, όπου και θα παραμείνει μέχρι τη διεκπεραίωση των νομικών διαδικασιών.

Η νέα αυτή κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική της κυβέρνησης για επιθετική μείωση του δημοσίου χρέους, αξιοποιώντας την καλή πορεία των εσόδων και τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα.

Στόχος είναι έως το 2031 να έχει εξοφληθεί πλήρως το σύνολο των ακριβών διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου, δέκα χρόνια πριν από την κανονική τους λήξη.

Η αποπληρωμή αφορά τα δάνεια του μηχανισμού GLF (Greek Loan Facility), που είχε συνάψει το Ελληνικό Δημόσιο με τις χώρες της Ευρωζώνης το 2010, συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ. Από αυτά, η χώρα έχει ήδη πληρώσει 21,3 δισ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 31,6 δισ. ευρώ θα αποπληρωθεί σταδιακά έως το 2031. Ουσιαστικά, λοιπόν, η Ελλάδα κλείνει τον κύκλο του πρώτου μνημονίου δέκα χρόνια νωρίτερα, με το κόστος των συγκεκριμένων δανείων να ξεπερνά πλέον το 3%, έναντι μέσου κόστους 1,73% για το σύνολο του χρέους. Η αποπληρωμή τους μειώνει το ρίσκο επιτοκίου, εξοικονομεί τόκους και βελτιώνει το προφίλ του ελληνικού χρέους.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2026, το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ, για πρώτη φορά μετά το 2010, και συγκεκριμένα στο 137,6% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 145,4% φέτος. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση που έχει σημειωθεί ποτέ μέσα σε μία πενταετία. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί και το τέλος μιας εποχής, καθώς για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια η Ελλάδα παύει να είναι η πιο χρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά από την έκθεση του ΔΝΤ, το χρέος των κρατών αναμένεται να φτάσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029. Δυστυχώς, το ποσοστό αυτό θυμίζει οικονομικές περιόδους βαρβαρότητας, όπως την οικονομική κατάσταση των κρατών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου οι υποδομές τους καταστράφηκαν και τα οικονομικά τους ήταν σε διάλυση.

Η έκθεση του ΔΝΤ αποκαλύπτει μια γκρίζα ή και μαύρη εικόνα, για την ιλιγγιώδη αυξητική τάση του δημόσιου χρέους, ιδιαίτερα μετά την πανδημία του κορονοϊού. Τότε οι κυβερνήσεις έκαναν παρεμβάσεις, προκειμένου να προστατεύσουν πολίτες κι επιχειρήσεις.

Στην ετήσια έκθεση για το Fiscal Monitor, το ΔΝΤ υποστήριξε πως το χρέος μεγάλωσε πολύ πιο γρήγορα από το αναμενόμενο με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναλαμβάνουν δράση για την προστασία των πολιτών και τη διάσωση επιχειρήσεων.

Το ΔΝΤ καλεί τις κυβερνήσεις να πάρουν μέτρα σε τομείς που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυξη, όπως είναι η υποδομή και η εκπαίδευση, προκειμένου να στηρίξουν την παγκόσμια οικονομία και να καταστήσουν το χρέος πιο βιώσιμο.

Σύμφωνα με όσα λέγονται στην έκθεση, το 100% της αναλογίας του χρέους προς ΑΕΠ θα είναι το υψηλότερο ποσοστό από τη χρονιά του 1948, όταν οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου είχαν καταστραφεί από έξι χρόνια πολέμου και υπέγραφαν δαπάνες για την ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων χωρών τους.

Στο κόκκινο πλέον και η Μεγάλη Βρετανία ως μία από τις χώρες της Ομάδας των 20 (G20) που θα δει το χρέος της να ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια ενώ μαζί της στο κάδρο φιγουράρουν Γαλλία, Ιαπωνία, Καναδάς, ΗΠΑ, ακόμη και η Κίνα, που θεωρητικά τουλάχιστον λόγω παραγωγής και σπάνιων γαιών έχει πάρει κεφάλι.

Κατά το ΔΝΤ, η πολιτική αντίσταση σε αύξηση των φόρων παραμένει ένας ισχυρός παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη διότι αυξάνεται ο σκεπτικισμός των ψηφοφόρων.

«Οι αυξανόμενες δαπάνες για την άμυνα, τις φυσικές καταστροφές, τις ανατρεπτικές τεχνολογίες, τη δημογραφία και την ανάπτυξη προστίθενται στις δημόσιες δαπάνες», υποστηρίζει στην έκθεσή του το ΔΝΤ. «Όλες αυτές οι πιέσεις έρχονται σε αντιπαράθεση με αυστηρές πολιτικές κόκκινες γραμμές κατά των αυξήσεων φόρων και μειωμένη δημόσια συνείδηση για τα δημοσιονομικά όρια».

Σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι τυχαίο, πως τις προηγούμενες μέρες ανέβηκε πάλι ο χρυσός, όπως συμβαίνει κάθε φορά σε διεθνείς αναταράξεις.

Οι αρμόδιοι του ΔΝΤ υποστηρίζουν πως οι αναδυόμενες οικονομίες ενδέχεται να δυσκολευτούν να διαχειριστούν τα χρέη τους, ακόμη και με πολύ χαμηλότερους δείκτες χρέους σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες χώρες.

Το ΔΝΤ προβλέπει πως στη Μεγάλη Βρετανία το συνολικό δημόσιο χρέος θα φτάσει το 105,9% του ΑΕΠ το 2029, προτού μειωθεί ελαφρώς το 2030, σε 105,4%. Βεβαίως, η υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς υποστήριξε πως το Ηνωμένο Βασίλειο πλέον στοχεύει σε μια διαφορετική μέτρηση του χρέους.

Κατά τον αναπληρωτή διευθυντή του ΔΝΤ για τις αγορές νομισμάτων και κεφαλαίων, Αθανάσιο Βαμβακίδη, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε «επίκεντρο» για τους επενδυτές της αγοράς ομολόγων.

Το ΔΝΤ προβλέπει πρωτογενή πλεονάσματα της Ελλάδας και σταθερή μείωση του δημόσιου χρέους της έως το 2030. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,2% του ΑΕΠ το 2025 και στο 2,3% το 2026. Σε ό, τι αφορά στους τόκους για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, το ισοζύγιο εσόδων-δαπανών αναμένεται να είναι ισοσκελισμένο (μηδενικό) εφέτος και να έχει έλλειμμα 0,8% το 2026, παρότι υπήρξε εσχάτως μείωση στις εξαγωγές.

Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος το ΔΝΤ εκτιμά πως θα μειωθεί από 154,8% του ΑΕΠ πέρυσι, στο 146,7% φέτος και στο 141,9% το 2026 και θεωρεί πως θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 130,2% το 2030.

Τα δημόσια έσοδα εκτιμά πως θα αυξηθούν από 49,3% του ΑΕΠ πέρυσι στο 49,8% φέτος ανεβαίνοντας στο 50% το 2026, για να υποχωρήσουν στη συνέχεια στο 46,8% το 2030.

Οι δημόσιες δαπάνες από 48% του ΑΕΠ το 2024 προβλέπεται να αυξηθούν στο 49,8% εφέτος και περαιτέρω στο 50,8% το 2026, για να μειωθούν στο 48,2% το 2030.

ΔΝΤ: “Θα σπάσει τα ρεκόρ το παγκόσμιο χρέος”

Για ρεκόρ του παγκόσμιου χρέους προειδοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, καθώς αναμένεται να αγγίξει το 100% του ΑΕΠ μέχρι το 2029, καλώντας τις κυβερνήσεις να επενδύσουν σε ανάπτυξη και βιωσιμότητα, θυμίζοντας μεταπολεμικό τοπίο. Το ΔΝΤ προειδοποίησε πως 55 χώρες βρίσκονται ήδη σε κατάσταση δημοσιονομικής δυσχέρειας ή σε υψηλό κίνδυνο, παρότι το χρέος τους παραμένει κάτω από το 60% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά από την έκθεση του ΔΝΤ, το χρέος των κρατών αναμένεται να φτάσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029, ποσοστό που θυμίζει την οικονομική κατάσταση των κρατών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου οι υποδομές τους καταστράφηκαν και τα οικονομικά τους ήταν σε διάλυση.

Η έκθεση του ΔΝΤ αποκαλύπτει μια γκρίζα ή και μαύρη εικόνα, για την ιλιγγιώδη αυξητική τάση του δημόσιου χρέους, ιδιαίτερα μετά την πανδημία του κορονοϊού. Τότε οι κυβερνήσεις έκαναν παρεμβάσεις, προκειμένου να προστατεύσουν πολίτες κι επιχειρήσεις.

Στην ετήσια έκθεση για το Fiscal Monitor, το ΔΝΤ υποστήριξε πως το χρέος μεγάλωσε πολύ πιο γρήγορα από το αναμενόμενο με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναλαμβάνουν δράση για την προστασία των πολιτών και τη διάσωση επιχειρήσεων.

Το ΔΝΤ καλεί τις κυβερνήσεις να πάρουν μέτρα σε τομείς που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυξη, όπως είναι η υποδομή και η εκπαίδευση, προκειμένου να στηρίξουν την παγκόσμια οικονομία και να καταστήσουν το χρέος πιο βιώσιμο.

Σύμφωνα με όσα λέγονται στην έκθεση, το 100% της αναλογίας του χρέους προς ΑΕΠ θα είναι το υψηλότερο ποσοστό από το 1948, όταν οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου είχαν καταστραφεί από έξι χρόνια πολέμου και τις δαπάνες για την ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων χωρών τους.

Στο κόκκινο πλέον και η Μεγάλη Βρετανία ως μία από τις χώρες της Ομάδας των 20 (G20) που θα δει το χρέος της να ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια ενώ μαζί της στο κάδρο φιγουράρουν Γαλλία, Ιαπωνία, Καναδάς, ΗΠΑ, ακόμη και η Κίνα.

Κατά το ΔΝΤ, η πολιτική αντίσταση σε αύξηση των φόρων παραμένει ισχυρή, ενώ οι ψηφοφόροι παραμένουν σκεπτικοί.

«Οι αυξανόμενες δαπάνες για την άμυνα, τις φυσικές καταστροφές, τις ανατρεπτικές τεχνολογίες, τη δημογραφία και την ανάπτυξη προστίθενται στις δημόσιες δαπάνες», υποστηρίζει στην έκθεσή του το ΔΝΤ. «Όλες αυτές οι πιέσεις έρχονται σε αντιπαράθεση με αυστηρές πολιτικές κόκκινες γραμμές κατά των αυξήσεων φόρων και μειωμένη δημόσια συνείδηση για τα δημοσιονομικά όρια».

Σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι τυχαίο, πως τις προηγούμενες μέρες ανέβηκε πάλι ο χρυσός, όπως συμβαίνει κάθε φορά σε διεθνείς αναταράξεις.

Οι αρμόδιοι του ΔΝΤ υποστηρίζουν πως οι αναδυόμενες οικονομίες ενδέχεται να δυσκολευτούν να διαχειριστούν τα χρέη τους, ακόμη και με πολύ χαμηλότερους δείκτες χρέους σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες χώρες.

Το ΔΝΤ προβλέπει πως στη Μεγάλη Βρετανία το συνολικό δημόσιο χρέος θα φτάσει το 105,9% του ΑΕΠ το 2029, προτού μειωθεί ελαφρώς το 2030, σε 105,4%. Βεβαίως, η υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς υποστήριξε πως το Ηνωμένο Βασίλειο πλέον στοχεύει σε μια διαφορετική μέτρηση του χρέους.

Κατά τον αναπληρωτή διευθυντή του ΔΝΤ για τις αγορές νομισμάτων και κεφαλαίων, Αθανάσιο Βαμβακίδη, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε «επίκεντρο» για τους επενδυτές της αγοράς ομολόγων.

«Σαφώς οι αγορές ανησυχούν για την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, και έχουμε δει περισσότερη αστάθεια σε αυτή τη χώρα σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες», δήλωσε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια των ετήσιων συναντήσεων του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον.

Το ΔΝΤ προβλέπει πρωτογενή πλεονάσματα της Ελλάδας και σταθερή μείωση του δημόσιου χρέους της έως το 2030. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,2% του ΑΕΠ το 2025 και στο 2,3% το 2026. Σε ό, τι αφορά στους τόκους για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, το ισοζύγιο εσόδων-δαπανών αναμένεται να είναι ισοσκελισμένο (μηδενικό) εφέτος και να έχει έλλειμμα 0,8% το 2026, παρότι υπήρξε εσχάτως μείωση στις εξαγωγές.

Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος το ΔΝΤ εκτιμά πως θα μειωθεί από 154,8% του ΑΕΠ πέρυσι, στο 146,7% φέτος και στο 141,9% το 2026 και θεωρεί πως θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 130,2% το 2030.

Τα δημόσια έσοδα εκτιμά πως θα αυξηθούν από 49,3% του ΑΕΠ πέρυσι στο 49,8% φέτος ανεβαίνοντας στο 50% το 2026, για να υποχωρήσουν στη συνέχεια στο 46,8% το 2030.

Οι δημόσιες δαπάνες από 48% του ΑΕΠ το 2024 προβλέπεται να αυξηθούν στο 49,8% εφέτος και περαιτέρω στο 50,8% το 2026, για να μειωθούν στο 48,2% το 2030.

ΔΝΤ: “Θα σπάσει τα ρεκόρ το παγκόσμιο χρέος”

Για ρεκόρ του παγκόσμιου χρέους προειδοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, καθώς αναμένεται να αγγίξει το 100% του ΑΕΠ μέχρι το 2029, καλώντας τις κυβερνήσεις να επενδύσουν σε ανάπτυξη και βιωσιμότητα, θυμίζοντας μεταπολεμικό τοπίο. Το ΔΝΤ προειδοποίησε πως 55 χώρες βρίσκονται ήδη σε κατάσταση δημοσιονομικής δυσχέρειας ή σε υψηλό κίνδυνο, παρότι το χρέος τους παραμένει κάτω από το 60% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά από την έκθεση του ΔΝΤ, το χρέος των κρατών αναμένεται να φτάσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029, ποσοστό που θυμίζει την οικονομική κατάσταση των κρατών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου οι υποδομές τους καταστράφηκαν και τα οικονομικά τους ήταν σε διάλυση.

Η έκθεση του ΔΝΤ αποκαλύπτει μια γκρίζα ή και μαύρη εικόνα, για την ιλιγγιώδη αυξητική τάση του δημόσιου χρέους, ιδιαίτερα μετά την πανδημία του κορονοϊού. Τότε οι κυβερνήσεις έκαναν παρεμβάσεις, προκειμένου να προστατεύσουν πολίτες κι επιχειρήσεις.

Στην ετήσια έκθεση για το Fiscal Monitor, το ΔΝΤ υποστήριξε πως το χρέος μεγάλωσε πολύ πιο γρήγορα από το αναμενόμενο με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναλαμβάνουν δράση για την προστασία των πολιτών και τη διάσωση επιχειρήσεων.

Το ΔΝΤ καλεί τις κυβερνήσεις να πάρουν μέτρα σε τομείς που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυξη, όπως είναι η υποδομή και η εκπαίδευση, προκειμένου να στηρίξουν την παγκόσμια οικονομία και να καταστήσουν το χρέος πιο βιώσιμο.

Σύμφωνα με όσα λέγονται στην έκθεση, το 100% της αναλογίας του χρέους προς ΑΕΠ θα είναι το υψηλότερο ποσοστό από το 1948, όταν οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου είχαν καταστραφεί από έξι χρόνια πολέμου και τις δαπάνες για την ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων χωρών τους.

Στο κόκκινο πλέον και η Μεγάλη Βρετανία ως μία από τις χώρες της Ομάδας των 20 (G20) που θα δει το χρέος της να ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια ενώ μαζί της στο κάδρο φιγουράρουν Γαλλία, Ιαπωνία, Καναδάς, ΗΠΑ, ακόμη και η Κίνα.

Κατά το ΔΝΤ, η πολιτική αντίσταση σε αύξηση των φόρων παραμένει ισχυρή, ενώ οι ψηφοφόροι παραμένουν σκεπτικοί.

«Οι αυξανόμενες δαπάνες για την άμυνα, τις φυσικές καταστροφές, τις ανατρεπτικές τεχνολογίες, τη δημογραφία και την ανάπτυξη προστίθενται στις δημόσιες δαπάνες», υποστηρίζει στην έκθεσή του το ΔΝΤ. «Όλες αυτές οι πιέσεις έρχονται σε αντιπαράθεση με αυστηρές πολιτικές κόκκινες γραμμές κατά των αυξήσεων φόρων και μειωμένη δημόσια συνείδηση για τα δημοσιονομικά όρια».

Σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι τυχαίο, πως τις προηγούμενες μέρες ανέβηκε πάλι ο χρυσός, όπως συμβαίνει κάθε φορά σε διεθνείς αναταράξεις.

Οι αρμόδιοι του ΔΝΤ υποστηρίζουν πως οι αναδυόμενες οικονομίες ενδέχεται να δυσκολευτούν να διαχειριστούν τα χρέη τους, ακόμη και με πολύ χαμηλότερους δείκτες χρέους σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες χώρες.

Το ΔΝΤ προβλέπει πως στη Μεγάλη Βρετανία το συνολικό δημόσιο χρέος θα φτάσει το 105,9% του ΑΕΠ το 2029, προτού μειωθεί ελαφρώς το 2030, σε 105,4%. Βεβαίως, η υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς υποστήριξε πως το Ηνωμένο Βασίλειο πλέον στοχεύει σε μια διαφορετική μέτρηση του χρέους.

Κατά τον αναπληρωτή διευθυντή του ΔΝΤ για τις αγορές νομισμάτων και κεφαλαίων, Αθανάσιο Βαμβακίδη, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε «επίκεντρο» για τους επενδυτές της αγοράς ομολόγων.

«Σαφώς οι αγορές ανησυχούν για την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, και έχουμε δει περισσότερη αστάθεια σε αυτή τη χώρα σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες», δήλωσε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια των ετήσιων συναντήσεων του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον.

Το ΔΝΤ προβλέπει πρωτογενή πλεονάσματα της Ελλάδας και σταθερή μείωση του δημόσιου χρέους της έως το 2030. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,2% του ΑΕΠ το 2025 και στο 2,3% το 2026. Σε ό, τι αφορά στους τόκους για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, το ισοζύγιο εσόδων-δαπανών αναμένεται να είναι ισοσκελισμένο (μηδενικό) εφέτος και να έχει έλλειμμα 0,8% το 2026, παρότι υπήρξε εσχάτως μείωση στις εξαγωγές.

Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος το ΔΝΤ εκτιμά πως θα μειωθεί από 154,8% του ΑΕΠ πέρυσι, στο 146,7% φέτος και στο 141,9% το 2026 και θεωρεί πως θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 130,2% το 2030.

Τα δημόσια έσοδα εκτιμά πως θα αυξηθούν από 49,3% του ΑΕΠ πέρυσι στο 49,8% φέτος ανεβαίνοντας στο 50% το 2026, για να υποχωρήσουν στη συνέχεια στο 46,8% το 2030.

Οι δημόσιες δαπάνες από 48% του ΑΕΠ το 2024 προβλέπεται να αυξηθούν στο 49,8% εφέτος και περαιτέρω στο 50,8% το 2026, για να μειωθούν στο 48,2% το 2030.

Εξέλιξη, η οποία οφείλεται εν πολλοίς και στο γεγονός ότι τον Δεκέμβριο εφέτος αναμένεται να υλοποιηθεί νέα πρόωρη αποπληρωμή των ευρωπαϊκών δανείων του GLF, τα οποία έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο, με την αναλογική αποπληρωμή δανείων που λήγουν κατά τα έτη 2033- 2041, συνολικού ύψους 5,29 δισ. ευρώ.

Έχουν προηγηθεί οι αποπληρωμές δανείων ύψους 7,935 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2024, άλλων 5,29 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2023 και 2,645 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2022. Πρόκειται για δάνεια του πρώτου μνημονίου, τα οποία συνιστούν το μεγαλύτερο βάρος στο χαρτοφυλάκιο του χρέους.

Τώρα, κύριος στόχος είναι η αποπληρωμή των εν λόγω διμερών δανείων μία δεκαετία νωρίτερα από την τελική ημερομηνία λήξης τους, ήτοι το αργότερο έως το 2031, ούτως ώστε το δημόσιο χρέος να μειωθεί τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιζητεί να αξιοποιήσει την τρέχουσα δημοσιονομική σταθερότητα και τις ευνοϊκές συνθήκες στις αγορές. Και να στείλει σήμα ότι η χώρα δεν επιδιώκει απλώς να καλύψει τις υποχρεώσεις της, αλλά να ανακτήσει πλήρη αυτονομία και αξιοπιστία, δημιουργώντας προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος δανεισμού στο μέλλον.

Όπως αναφέρουν αξιωματούχοι του υπουργείου, η πρόωρη αποπληρωμή έχει πολλαπλά οφέλη:

• Μείωση του κόστους των τόκων και περιορισμό της δαπάνης εξυπηρέτησης του χρέους.
• Ενίσχυση της αξιοπιστίας, καθώς οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης θα λάβουν το μήνυμα ότι η χώρα διαχειρίζεται ενεργητικά το χρέος της και όχι απλώς μέσω επιμηκύνσεων.
• Περιορισμός κινδύνων αναχρηματοδότησης και μείωση της έκθεσης σε πιθανές μελλοντικές αναταράξεις διεθνώς.
• Δημιουργία δημοσιονομικού χώρου, λόγω της μείωσης των δαπανών για τόκους.

Με βάση το σχέδιο του υπουργείου, η προοπτική είναι να υποχωρήσει το δημόσιο χρέος κάτω από το 100% του ΑΕΠ έως το 2035. Με τις προβλέψεις του ΔΝΤ να συγκλίνουν ότι το 2030 η Ελλάδα θα έχει χρέος στο 125% του ΑΕΠ– χαμηλότερο ποσοστό από την Ιταλία- γεγονός το οποίο, όπως επισημαίνουν οι παράγοντες του υπουργείου, αποτυπώνει την πρόοδο στην εξυγίανση των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Υπουργός συναντήθηκε με τον Γενικό Διευθυντή του ΟΔΔΗΧ, Δημήτρη Τσάκωνα και στελέχη του Οργανισμού και συζήτησαν μεταξύ άλλων για την πορεία του δημοσίου χρέους.

Αμέσως μετά τη συνάντηση, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Tο υπέρογκο δημόσιο χρέος το οποίο υπονόμευσε την εθνική μας κυριαρχία και την κοινωνική συνοχή, πλέον, αποκλιμακώνεται ραγδαία. Αυτή είναι μια κατάκτηση μιας ολόκληρης γενιάς. Με την πλήρη αποπληρωμή των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με την πρόωρη αποπληρωμή του πρώτου ακριβού μνημονίου, με τέτοιου τύπου ενέργειες, πλέον απονευρώνουμε, απομειώνουμε έναν κίνδυνο ο οποίος υπήρχε. Και ποιος ήταν αυτός; Από το 2032 και μετά να πιεστεί η χώρα ως προς την αποπληρωμή του χρέους λόγω αυξημένου κόστους εξυπηρέτησης.

 Ο κίνδυνος αυτός δεν υπάρχει πια. Και εμείς, ως κυβέρνηση, είμαστε σε θέση να ισχυριστούμε ότι δεν θα κάνουμε αυτό το οποίο συνέβη κατά το παρελθόν. Ποιο; Να περάσουμε το κόστος, να περάσουμε τον λογαριασμό στους επόμενους, στην επόμενη γενιά.

 Η χώρα, αυτή τη στιγμή, όπως ανέφερα αποκλιμακώνει το χρέος της και το 2029 δεν θα είναι η πιο χρεωμένη χώρα στην Ευρώπη. Και αυτή είναι μια κατάκτηση συνολικά του ελληνικού λαού μετά από πολλά χρόνια δυσκολιών. Και είναι μια κατάκτηση πάνω στην οποία πρέπει και μπορούμε να χτίσουμε.

 Το να μειώνει κανείς το χρέος του σημαίνει περισσότερη ελευθερία για τον τόπο, σημαίνει περισσότερες οικονομικές ευκαιρίες για τη χώρα. Σημαίνει να έχεις λιγότερα βάρη για το μέλλον και να μπορείς να αναπτύσσεσαι καλύτερα. Σημαίνει να έχεις μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα μάτια των αγορών. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική κατάκτηση και αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον ΟΔΔΗΧ, στα στελέχη του, στο Γενικό του Διευθυντή, τον κύριο Τσάκωνα».

Η άνοδος των δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και η αντίδραση των εμπορικών εταίρων με αντίμετρα έχουν ενισχύσει τη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας αβεβαιότητα σε επενδυτές και επιχειρήσεις. Η επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης, σε συνδυασμό με τα αυξημένα επίπεδα δημόσιου χρέους και τις διαρκείς απαιτήσεις για ενίσχυση δαπανών – ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας και της ενεργειακής μετάβασης – δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τη χάραξη οικονομικής πολιτικής.

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες το 2025, ξεπερνώντας το 95% του παγκόσμιου ΑΕΠ —ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από το αντίστοιχο για το 2024— και να προσεγγίσει το 100% μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Οι προβλέψεις βασίζονται στις τιμές της περιόδου Φεβρουαρίου-Απριλίου 2025 και ενδέχεται να επιδεινωθούν περαιτέρω λόγω των μεταβαλλόμενων οικονομικών συνθηκών.

Η έκθεση Δημοσιονομικό Παρατηρητήριο (Fiscal Monitor) του ΔΝΤ εκτιμά ότι σε ένα ιδιαίτερα αρνητικό σενάριο, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος θα μπορούσε να φτάσει το 117% του ΑΕΠ μέχρι το 2027 —το υψηλότερο ποσοστό από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι κίνδυνοι αυτοί ενισχύονται περαιτέρω λόγω της αβεβαιότητας στην παγκόσμια οικονομία, της αύξησης των αμυντικών δαπανών και της ανάγκης για κοινωνική στήριξη σε χώρες που πλήττονται από εμπορικούς κραδασμούς.

Η αυστηροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών στις ΗΠΑ προκαλεί επιπτώσεις σε αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού και μειώνοντας τα περιθώρια για δημόσιες επενδύσεις και κοινωνικές δαπάνες, ενώ ταυτόχρονα η μείωση της ξένης βοήθειας περιπλέκει την κατάσταση για τις φτωχότερες χώρες.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι χώρες καλούνται σύμφωνα με το ΔΝΤ να βάλουν «τάξη στα του οίκου τους». Η υιοθέτηση συνετών πολιτικών στο πλαίσιο στιβαρών δημοσιονομικών πλαισίων αποτελεί βασική προτεραιότητα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Κατά το Ταμείο, οι κυβερνήσεις πρέπει να εστιάσουν στη σταδιακή μείωση του χρέους, στη δημιουργία αποθεμάτων ασφαλείας και στην κάλυψη επειγουσών αναγκών, προσαρμόζοντας την προσέγγισή τους με βάση τις ιδιαίτερες συνθήκες και δυνατότητες κάθε χώρας. Για όσες διαθέτουν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, απαιτούνται αξιόπιστα σχέδια προσαρμογής και χρήση αυτόματων σταθεροποιητών, όπως τα επιδόματα ανεργίας. Για χώρες με μεγαλύτερη ευελιξία, επισημαίνεται η ανάγκη για συνετή αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων στο πλαίσιο μεσοπρόθεσμου σχεδιασμού.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι ανεπτυγμένες οικονομίες καλούνται να αντιμετωπίσουν τις δημογραφικές προκλήσεις με επανιεράρχηση δαπανών, μεταρρυθμίσεις σε συνταξιοδοτικά και συστήματα υγείας και διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, η ενίσχυση του φορολογικού συστήματος είναι κρίσιμη λόγω των χαμηλών εσόδων, ενώ για τις χώρες χαμηλού εισοδήματος, συνεχίζεται η ανάγκη για δημοσιονομική προσαρμογή και αναδιάρθρωση χρέους.