Ανδρέας Μαραθιάς

Ωστόσο η τραγική επέτειος από το δυστύχημα των Τεμπών αποτέλεσε πεδίο αντιπαράθεσης με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη να αναφέρεται στη διαδικασία που θα ακολουθηθεί για την εξέταση των αιτημάτων εκταφής και τοξικολογικών ελέγχων που υπέβαλαν συγγενείς θυμάτων του δυστυχήματος στα Τέμπη, εκφράζοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη του στην αρμόδια ιατροδικαστική υπηρεσία που έχει αναλάβει την υπόθεση, απαντώντας έτσι και στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης.

Η Εισαγγελία Λάρισας, ανέφερε, έδωσε αρχικά εντολή στις αρμόδιες αστυνομικές αρχές να προχωρήσουν σε πλήρεις βιοχημικές και τοξικολογικές εξετάσεις και παράλληλα ζητήθηκε να επικοινωνήσουν με όλους τους συγγενείς των θυμάτων, προκειμένου να δηλώσουν αν επιθυμούν να πραγματοποιηθούν εκταφές. Να σημειωθεί ότι από τους 57 συγγενείς, οι 48 δήλωσαν ότι δεν επιθυμούν τη διαδικασία, ενώ από τους εννιά που αρχικά την είχαν ζητήσει, τέσσερις οικογένειες στη συνέχεια απέσυραν το αίτημά τους.

Κατά τον υπουργό Δικαιοσύνης, το επόμενο στάδιο προβλέπει ότι οι δικαστικές αρχές θα ορίσουν ιατροδικαστές-πραγματογνώμονες, οι οποίοι, σε συνεργασία με τους συγγενείς, θα καθορίσουν ποιες εξετάσεις πρέπει να διενεργηθούν. Στη συνέχεια θα απευθυνθούν σε ελληνικά εργαστήρια -πανεπιστημιακά, κρατικά ή άλλα- ώστε να διαπιστωθεί ποιες από τις εξετάσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν στη χώρα. Αν προκύψει ότι ορισμένες δεν είναι εφικτό να γίνουν στην Ελλάδα, τότε θα ζητηθεί η συνδρομή πιστοποιημένων εργαστηρίων του εξωτερικού. 

“Κανείς δεν εμποδίζεται. Όλα θα γίνουν όπως προβλέπει η νομοθεσία”, επισήμανε και απαντώντας στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτη Φάμελλο, ο οποίος είχε ζητήσει πολιτική δέσμευση ότι θα ικανοποιηθεί κάθε αίτημα των συγγενών αλλά και την πολιτική άποψη του κ. Φλωρίδη, ο υπουργός επισήμανε ότι η διαδικασία οφείλει να εξελίσσεται με σεβασμό στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, καθώς δεν λειτουργεί βάσει πολιτικών δηλώσεων, αλλά σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

“Τα “πεπραγμένα” της Κυβέρνησης με τις πλατφόρμες και την παραβίαση των προσωπικών δεδομένων, όπως συνέβη με τη διαρροή των προσωπικών δεδομένων των αποδήμων που αξιοποιήθηκαν για προεκλογικούς λόγους από υποψήφια Ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, το “email-gate” , είναι γνωστά και αποδεικνύουν τη διαφθορά στην οποία η Κυβέρνηση βυθίζει τη χώρα” τόνισε η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ Ευαγγελία Λιακούλη, όσον αφορά το νομοσχέδιο, επισημαίνοντας ότι στα επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, η χώρα βυθίζεται ολοένα και περισσότερο σε μια βαθιά θεσμική κρίση, όπου η διαφθορά, η αδιαφάνεια και η ατιμωρησία τείνουν να γίνουν κανονικότητα.

“Η Κυβέρνηση σταθερά και συνειδητά υπονομεύει τους θεσμούς, ερμηνεύει α λα καρτ και κατά το δοκούν ακόμα και το Σύνταγμα και κατά τα άλλα εμφανίζεται να μιλά για αναθεώρηση του Συντάγματος και του άρθρου 86 για την ευθύνη των Υπουργών, πίσω από το οποίο “κρύβονται” όλοι οι Υπουργοί της για να αποφύγουν τις ποινικές τους ευθύνες” σημείωσε μιλώντας στην Ολομέλεια και αφού άσκησε δριμεία κριτική στην Κυβέρνηση για την εκτεταμένη διαφθορά και τα σκάνδαλα επί σκανδάλων υπογράμμισε ότι “εν μέσω αυτής της δυσώδους κατάστασης το κυβερνών κόμμα θα όφειλε να παρουσιάσει πολιτικές για την πάταξη της διαφθοράς κι όχι απλά μητρώα για εξαγωγή στατιστικών διαφθοράς, μια επιλογή που συνιστά τουλάχιστον πρόκληση με δεδομένα τα σκάνδαλα στα οποία η Κυβέρνηση εμπλέκεται.”.

Αναφορικά με τις νέες τροποποιήσεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας με το νομοσχέδιο,ανέφερε ότι “η Κυβέρνηση αναθεωρεί διαρκώς τον εαυτό της, ούτε δύο μήνες από την έναρξη του νέου Κώδικα και πάλι φέρνει τροποποιήσεις. Ο νομικός κόσμος είναι σε απόγνωση, οι δικαστικοί υπάλληλοι καταγγέλλουν τις δύσκολες συνθήκες στα Δικαστήρια και η Κυβέρνηση θεωρεί ότι “κυνηγώντας” τα πινάκια και τα στατιστικά θα εκσυγχρονίσει τη Δικαιοσύνη, ενώ στην πραγματικότητα την οδηγεί στην απορρύθμιση” και καταλήγοντας κάλεσε την Κυβέρνηση να αποσύρει το νομοσχέδιο, σημειώνοντας ότι “καταπολέμηση της διαφθοράς σημαίνει πολιτικές και ανάληψη ευθύνης και σοβαρό θεσμικό πλαίσιο σημαίνει ασφάλεια δικαίου, ισότιμη πρόσβαση όλων στη Δικαιοσύνη και δη των πιο ευάλωτων- όλα αυτά που το νομοσχέδιο αποτυγχάνει να υπηρετήσει”.

“Είστε η κυβέρνηση της διαφθοράς και τώρα θέλετε να μας πείσετε ότι θα καταπολεμήσετε τη διαφθορά. Είναι σαν να λέμε να “βάζεις τον λύκο να φυλάει τα πρόβατα”.

Όποια πέτρα κι αν σηκώσεις σε αυτή τη χώρα, ένα σκάνδαλο της Νέας Δημοκρατίας θα βρεις από κάτω. Αυτή είναι η κυβέρνηση.” τόνισε από την πλευρά του ο Σωκράτης Φάμελλος και πρόσθεσε  “Τώρα φέρνουν ένα μητρώο για την καταπολέμηση της διαφθοράς γιατί τους πιέζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και το κάνουν στο πόδι, κυριολεκτικά. Δεν συμβουλεύτηκαν ούτε την πλέον αρμόδια Αρχή, την Αρχή για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να φέρνετε διατάξεις οι οποίες χρειάζονται διορθώσεις, αφού έρχονται σε σύγκρουση με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.”.

“Αν πραγματικά σας ενδιέφερε να πατάξουμε τη διαφθορά στη χώρα, είπε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, το καλύτερο που έχετε να κάνετε, κ. Φλωρίδη, είναι να παραιτηθείτε εσείς και όλη η κυβέρνηση, γιατί είναι η μόνη λύση για να υπάρχει πάταξη της διαφθοράς στην Ελλάδα. Μόνο με αλλαγή πολιτικής και αλλαγή κυβέρνησης μπορεί να παταχθεί και η διαφθορά και η διαπλοκή. Χρειάζονται άλλες πολιτικές και φυσικά και μία ηθική συγκρότηση η οποία δεν υπάρχει στην κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη.”.

“Το δίκιο θα νικήσει και όλες οι διατάξεις του νομοσχεδίου θα καταργηθούν” δήλωσε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου αναφερόμενη ειδικά σε ρυθμίσεις του νομοσχεδίου που αφορουν διαθήκες, δικηγόρους και συμβολαιογράφους καθώς διακρίνει σκοπιμότητες. “Τι μαγαζάκι έχετε στήσει στο Υπουργείο Δικαιοσύνης με τους ιατροδικαστές;” διερωτήθηκε με αφορμή το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών.

“Κανένας κίνδυνος δεν υπάρχει για τα προσωπικά δεδομένα. Οι διατάξεις του σχεδίου νόμου είναι απολύτως σαφείς. Ισχύει απολύτως ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, ο οποίος, ως ειδικό νομοθέτημα, κατισχύει ακόμη και αντίθετων διατάξεων που αφορούν στην επεξεργασία και προστασία των προσωπικών δεδομένων”, ανέφερε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας σχολιάζοντας τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης και ότι με βάση το νομοσχέδιο δεν καταχωρούνται καθόλου στοιχεία που αφορούν διαδίκους, εγκαλουμένους, κατηγορουμένους ή κατά οποιονδήποτε τρόπο ελεγχόμενους από τις αρχές.

Με το νομοσχέδιο θεσπίζεται Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο Παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, γίνονται παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονοµίας, τροποποιείται ο Κώδικας Οργανισµού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, μεταβάλλονται διατάξεις που αφορούν στη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τροποποιούνται διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και του Σωφρονιστικού Κώδικα.

Και προσέθεσε ο κ. Φλωρίδης ότι «αντί το πολιτικό σύστημα να δει τα προβλήματά του, τα μεταφέρει στην Δικαιοσύνη και προσπαθεί να απαξιώσει και να υποτάξει την Δικαιοσύνη».

Δεν παρέλειψε ο υπουργός Δικαιοσύνης να τονίσει ότι «όταν οι πολιτικοί συλλήβδην απαξιώνουν την Δικαιοσύνη, αυτό επιφέρει καίριο πλήγμα στην Δημοκρατία και ας αφήσουμε την Δικαιοσύνη ανεπηρέαστη να κάνει την δουλεία της, όπως το κάνει τόσα χρόνια».

Παράλληλα, ο υπουργός Δικαιοσύνης απαντώντας σε σχετική αναφορά του προέδρου της Ένωσης Ευάγγελου Μπακέλα, αποδέχθηκε ότι δεν είναι καλή η αναλογία μεταξύ του αριθμού των εισαγγελέων και του πληθυσμού, σε αντίθεση με αυτή (αναλογία) των δικαστών που είναι θετική και όπως επισήμανε «δεν το πήραμε είδηση αμέσως» προσθέτωντας ότι θα αποδεχθεί τις προτάσεις της Ένωσης και ότι θα υπάρξει λύση.

«Εγκαθιστούμε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης όπου όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα παίρνουν τα ανεπίσημα πρακτικά μέσα σε 24 ώρες και τα επίσημα σε 3 μέρες. Επίσης με σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα δίνεται και βοήθεια σε μεταφράσεις στα ποινικά και αστικά δικαστήρια και αυτό είναι που γίνεται για πρώτη φορά ίσως παγκοσμίως», τόνισε ο κ. Φλωρίδης ο οποίος ανακοίνωσε επίσης πως από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα εφαρμόζεται ο ψηφιακός φάκελος για τις κτηματολογικές διαφορές.

Αναφερόμενος στην υπόθεση των Τεμπών ο υπουργός Δικαιοσύνης επανέλαβε πως «μερικοί ήθελαν να μην ξεκινήσει αυτή η δίκη», λέγοντας μεταξύ άλλων: «Εμφανίστηκε ότι υπήρχε συγκαλυπτόμενο έγκλημα από την κυβέρνηση με τη μεταφορά δήθεν παράνομου φορτίου, όλη αυτή ήταν μια απάτη από έξω…. Αυτό ήταν συνωμοσία κανονικά απέναντι στη χώρα. Και επιχειρήθηκε να εμφανιστεί ότι η Δικαιοσύνη βάζει πλάτη.

Ο ελληνικός λαός όμως το κατάλαβε, αλλά έχουν μείνει τα απόνερα. Έγινε ένας τεράστιος αγώνας για να μην κλείσει η δικογραφία και να μην ξεκινήσει η δίκη. Αυτή η διαρκής πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας μέσα από την ποινική εξέλιξη δημιουργούσε φόβο σε αυτούς τους συνωμότες ότι όλα θα βγουν στο φως με τη δημόσια διαδικασία.

«Τη στιγμή που ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης καλούν σε διάλογο τους αγρότες, ο υπουργός Δικαιοσύνης τους αποκαλεί «γκάνγκστερ» και προσπαθεί να δυσφημίσει τον αγώνα και τα δίκαια αιτήματα τους ταυτίζοντας τους με μεμονωμένα φαινόμενα βίας», αναφέρει ο κ. Τσουκαλάς και συνεχίζει:

«Η κυβέρνηση χωρίς σχέδιο και ανίκανη να δώσει πραγματικές λύσεις, επενδύει στην πεπατημένη του κοινωνικού αυτοματισμού και τον κοινωνικό διχασμό μπας και γλιτώσει από τις πολιτικές της ευθύνες. Οδηγούν τον αγροτικό κόσμο σε χρεοκοπία χωρίς να κάνουν ούτε το αυτονόητο: Να αναστείλουν μέχρι τις οριστικές πληρωμές, τις υποχρεώσεις των αγροτών σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers .

Και επειδή τις τελευταίες ημέρες η κυβερνητική «καραμέλα» είναι ότι αξιωματική αντιπολίτευση λαϊκίζει όταν βρίσκεται στο πλευρό των αγροτών, συνομιλεί μαζί τους και τους παρουσιάζει το εναλλακτικό σχέδιο για την ανάταξη του πρωτογενούς τομέα, θα τους συστήναμε να μην κρίνουν εξ ιδίων τα αλλότρια.

Ας φρεσκάρουμε τη μνήμη τους:

Κυριάκος Μητσοτάκης, Βουλή, 18.01.2017: «Για τί είστε υπερήφανοι; Ότι πληρώσατε τους αγρότες; Ότι πληρώσατε τις ενισχύσεις; Ότι δώσατε 3,7 δισ. απ’ τα οποία παραπάνω από το 1 δισ. είναι αυτά που δεν είχατε δώσει το 2015; Αυτό σας έλειπε. Να μην καταβάλλετε και τους πόρους που προέρχονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό (…) Αντί να προλαμβάνετε επικίνδυνες ζωονόσους που καταστρέφουν το ζωικό κεφάλαιο, τρέχετε ασθμαίνοντας πίσω από το πρόβλημα, όταν αυτό έχει μετατραπεί σε επιδημία».

Ό,τι υποσχέθηκε ο κ. Μητσοτάκης στον αγροτικό κόσμο, αποδείχτηκε «φούσκα». Πόσο περήφανος είναι που διαχειριστικά, έχει ανάλογες επιδόσεις με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ;»

Καινοτόμες αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, 80 χρόνια μετά από την πρώτη εφαρμογή του, περιλαμβάνονται στο νέο νομοσχέδιο που επεξεργάστηκε ειδική επιτροπή υπό την προεδρία του κ. Γεωργιάδη.

    Αναλυτικότερα, αυξάνεται το ποσοστό του επιζώντος συζύγου στο 33% όταν κληρονομεί και υπάρχει μόνον ένα παιδί. Αντίθετα, όταν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα, τότε ο επιζών σύζυγος κληρονομεί το 25% και τα παιδιά το υπόλοιπο. Όμως, εάν δεν υπάρχουν παιδιά, ο επιζών σύζυγος θα κληρονομεί πριν από τους γονείς (αν υπάρχουν του ανθρώπου που έφυγε από τη ζωή), από πρώτα ξαδέλφια ή άλλους συγγενείς που έχουν κληρονομικό δικαίωμα.

   Ακόμη, προβλέπονται δύο είδη κληρονομικών συμβάσεων. Μία κατά την οποία ο διαθέτης (πολίτης που αφήνει την κληρονομιά του) κάνει τη σύμβαση, ενώ ζει και αφήνει την κληρονομιά του μετά θάνατον. Γι΄ αυτό μέχρι να φύγει από τη ζωή μπορεί να διαχειρίζεται ο ίδιος τα περιουσιακά του στοιχεία.

    Και δεύτερο, η σύμβαση με την οποία ένας που έχει κληρονομικό δικαίωμα παραιτείται από την κληρονομιά εν ζωή για διάφορους λόγους. Δηλώνει δηλαδή ότι δεν επιθυμεί να κληρονομήσει κάτι που δικαιούται.

    Παράλληλα, τα ίδια δικαιώματα επιζώντος συζύγου έχουν και εκείνοι που έχουν κάνει σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης. Επίσης, ειδική διάταξη υπάρχει και δίνει πλήρες κληρονομικό δικαίωμα στον επιζώντα σύντροφο (όταν δεν υπάρχει σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης), όταν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς που έχουν κληρονομικό δικαίωμα και η περιουσία του θανόντος θα πάει στο δημόσιο. Τότε η κληρονομιά πάει στον επιζώντα σύντροφο, εφόσον ζούσαν μαζί τουλάχιστον τρία χρόνια. Για να πάρει σε αυτή την περίπτωση την κληρονομία οφείλει να κάνει αίτηση μέσα σε τέσσερις μήνες από τον θάνατο του διαθέτη.

   Ακόμη, μπορεί ο σύντροφος ενός ανθρώπου που φεύγει από τη ζωή να χρησιμοποιεί την κοινή τους κατοικία για ένα χρόνο, ενώ αν έχουν μαζί παιδιά τότε μπορεί στο κοινό σπίτι να μείνει η οικογένεια για μεγάλο διάστημα.

    Παρά τα όσα περί αντιθέτου δημοσιοποιήθηκαν, διατηρούνται οι ιδιόγραφες. Οι διαθήκες αυτές για να ισχύσουν θα πρέπει να ελεγχθούν για τη γνησιότητά τους με μάρτυρες και πραγματογνώμονες, όταν προσκομίζονται σε συμβολαιογράφο από συγγενείς που δεν είναι παιδιά η σύζυγοι. Το ίδιο θα γίνεται και όταν προσκομίζονται στο συμβολαιογράφο από παιδιά η επιζώντα σύζυγο αν έχει περάσει ένας χρόνος από τον θάνατο του διαθέτη. Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα να μπορεί να συντάσσει διαθήκη πρόσωπο που έχει συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας του. Κάτι τέτοιο ως σήμερα δεν μπορούσε να γίνει.

   Τα άτομα με προβλήματα αναπηρίας θα μπορούν με τη βοήθεια της τεχνολογίας (φωνητική υποστήριξη κλπ) να συντάσσουν διαθήκη, ενώ πλέον θα δεν επιτρέπεται η διαθήκη σε άτομα που νοσηλεύονται σε νοσοκομείο, οίκους ευγηρίας, ιδρύματα περίθαλψης κλπ, προς άτομα που υπηρετούν ή έχουν άμεση σχέση με την διοίκηση αυτών των ιδρυμάτων ή παρέχουν υπηρεσίες σε αυτά (εργαζόμενοι).

    Την ίδια στιγμή, αλλάζει το κληρονομικό δίκαιο στο θέμα της αποποίησης κληρονομιάς. Στο μέλλον ο κληρονόμος δεν θα επιβαρύνεται οικονομικά με τη δική του περιουσία για τα χρέη της περιουσίας που κληρονομεί. Αυτό θα συμβάλλει καθοριστικά στον περιορισμό των αποποιήσεων κληρονομιών που συμβαίνει σήμερα κατά κόρον και θα αξιοποιούνται περιουσίες και επιχειρήσεις που απαξιώνονται.

    Ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Φλωρίδης επισήμανε ότι «αυτό το έργο το οποίο παρελήφθη από εμάς θεωρούμε ότι ξεφεύγει από τα όρια του χαρακτηρισμού του ως σημαντικού. Είναι πραγματικά ένα άρτιο επιστημονικό επίτευγμα το οποίο πιστεύουμε ότι θα υπηρετήσει την ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία για τις επόμενες αρκετές δεκαετίες».

   Επίσης, ο κ. Φλωρίδης, ανέφερε: «Το γεγονός ότι το κληρονομικό δίκαιο σε αυτά τα 80 χρόνια δεν αναθεωρήθηκε σχεδόν καθόλου, δείχνει το πόσο αναγκαίο ήταν να γίνει αυτό που παρουσιάζουμε σήμερα.

   Το 1930 ο Ελευθέριος Βενιζέλος συνέστησε την νομοπαρασκευαστική επιτροπή για τη σύνταξη του Αστικού Κώδικα, σημαντικό κεφάλαιο του οποίου είναι το κληρονομικό δίκαιο. Ο Αστικός Κώδικας τέθηκε σε ισχύ το 1946.

   Ογδόντα χρόνια μετά, προχωράμε στην αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου με ένα πλέγμα διατάξεων που το εκσυγχρονίζουν και το προσαρμόζουν στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.

   Στο υπουργείο Δικαιοσύνης είμαστε ευτυχείς που ο ομότιμος καθηγητής και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Απόστολος Γεωργιάδης αποδέχθηκε την πρόταση μας και ανέλαβε πρόεδρος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, η οποία, αποτελούμενη από σημαντικούς ακαδημαϊκούς και δικαστικούς λειτουργούς, καθηγητές των νομικών σχολών της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, κατήρτισε και μας παρέδωσε ένα άρτιο επιστημονικό πόνημα.

   Το εξαιρετικό αποτέλεσμα αυτής της εργασίας προγραμματίζουμε να γίνει νόμος του κράτους το πρώτο τρίμηνο του 2026.

   Αυτό το έργο το οποίο παρελήφθη από εμάς, θεωρούμε ότι ξεφεύγει από τα όρια του χαρακτηρισμού του ως σημαντικού. Είναι πραγματικά ένα άρτιο επιστημονικό επίτευγμα το οποίο πιστεύουμε ότι θα υπηρετήσει την ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία για τις επόμενες αρκετές δεκαετίες.

   Το γεγονός ότι το κληρονομικό δίκαιο σε αυτά τα 80 χρόνια δεν αναθεωρήθηκε σχεδόν καθόλου δείχνει το πόσο αναγκαίο ήταν να γίνει αυτό που παρουσιάζουμε σήμερα. Ελπίζουμε ότι ο διάλογος που θα ακολουθήσει στη συνέχεια τις επόμενες μέρες θα μπορέσει όχι απλώς να ωφελήσει αλλά να πλουτίσει αυτή την δουλειά η οποία έχει γίνει.

   Ειλικρινά οι ευχαριστίες είναι το λιγότερο που μπορώ να πως στον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής, ελπίζω ότι αυτό το έργο θα βρει τη θέση που του αξίζει».

   Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης κ. Μπούγας αναφέρθηκε στο περιεχόμενο των νέων διατάξεων, σημειώνοντας ότι «το ο δίκαιο οφείλει να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες», και τόνισε ότι το νέο κληρονομικό δίκαιο» διαδραματίζει σημαντική επιρροή σε κοινωνικές σχέσεις και στην οικονομική ζωή».

   Συγκεκριμένα, ο κ. Μπούγας, ανέφερε: «Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στη διεύρυνση της ελευθερίας του διαθέτη, στη διασφάλιση της πραγματικής του βούλησης, στην ενίσχυση της ασφάλειας των συναλλαγών και στην αξιοποίηση της περιουσίας προς όφελος της οικονομίας.

    Θα αναφέρω επιγραμματικά 4 βασικούς άξονες.

    1. Η Προσαρμογή της κληρονομικής διαδοχής στις σύγχρονες μορφές οικογένειας

    Η σημερινή οικογενειακή πραγματικότητα δεν περιορίζεται στους στενούς συγγενικούς δεσμούς. Νέες μορφές συμβίωσης και οικογένειας δημιουργούν ουσιαστικές προσωπικές σχέσεις που το δίκαιο οφείλει να αναγνωρίσει. Η μεταρρύθμιση διευρύνει την προστασία σε πρόσωπα που, παρότι δεν είναι συγγενείς με την παραδοσιακή έννοια, αποτελούν μέρος της οικογενειακής ζωής του διαθέτη.

    Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται ο σεβασμός στη βούλησή του και αντιμετωπίζονται οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες.

    2. Ο εξορθολογισμός του θεσμού της νόμιμης μοίρας και της μετατροπής της σε ενοχική αξίωση. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται ο κατακερματισμός παραγωγικών ή επιχειρηματικών μονάδων και διευκολύνεται η ορθολογική μεταβίβαση της περιουσίας.

    3. Η κάμψη της απόλυτης απαγόρευσης των κληρονομικών συμβάσεων

    Η ισχύουσα απόλυτη απαγόρευση σύναψης κληρονομικών συμβάσεων δημιουργεί σημαντικές πρακτικές δυσχέρειες, ιδίως όταν η κληρονομία περιλαμβάνει οικογενειακές επιχειρήσεις ή παραγωγικά ακίνητα.

    Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κληρονομούμενος έχει εύλογο συμφέρον να διασφαλίσει ότι η επιχείρηση ή το ακίνητο θα περιέλθει στο πρόσωπο που διαθέτει τις αναγκαίες γνώσεις, την εμπειρία ή το πραγματικό ενδιαφέρον για τη συνέχιση και περαιτέρω ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας.

    Για πρώτη φορά στην ελληνική έννομη τάξη θα επιτρέπεται η κατάρτιση κληρονομικών συμβάσεων.

    Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει την ορθολογική και έγκαιρη οργάνωση των μεταθανάτιων περιουσιακών σχέσεων, συμβάλλοντας στην αποφυγή οικογενειακών προστριβών, στον περιορισμό του κατακερματισμού περιουσιακών μονάδων και στη μείωση των δικαστικών αντιδικιών.

    4. Ο Διαχωρισμός της κληρονομικής περιουσίας από την ατομική περιουσία του κληρονόμου

    – Η μεταρρύθμιση με τη μεγαλύτερη επίδραση στην οικονομία

    Μέχρι σήμερα, ο κληρονόμος έφερε απεριόριστη ευθύνη για τα χρέη του κληρονομουμένου. Η αβεβαιότητα αυτή είχε ως αποτέλεσμα ατέρμονες αποποιήσεις κληρονομίας, ακόμη και περιουσιών με σημαντική οικονομική αξία. Με το νέο πλαίσιο, θεσπίζεται ο απόλυτος διαχωρισμός: τα χρέη εξοφλούνται αποκλειστικά από την κληρονομία και δεν επιβαρύνουν την ατομική περιουσία του κληρονόμου.

    Η αλλαγή αυτή έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες:

   * Μείωση αποποιήσεων και επανένταξη μεγάλου όγκου περιουσίας στην οικονομική δραστηριότητα.

   * Ενίσχυση της ρευστότητας του κληρονόμου και της εμπορευσιμότητας των ακινήτων, καθώς οι επενδυτές και οι αγοραστές λειτουργούν πλέον σε περιβάλλον μεγαλύτερης ασφάλειας.

   * Στήριξη οικογενειακών επιχειρήσεων που δεν κινδυνεύουν πια από άγνωστα χρέη· οι κληρονόμοι μπορούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους, διατηρώντας θέσεις εργασίας

   * Αύξηση της παραγωγικότητας και σταθερότητα της αγοράς, μέσω της ενεργοποίησης αδρανών περιουσιών.

   * Ενίσχυση των δημόσιων εσόδων από μεταβιβάσεις και επενδύσεις.

    Το νέο κληρονομικό δίκαιο αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση με ισχυρό κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, ενισχύοντας τη σταθερότητα, την παραγωγικότητα και τη συνολική οικονομική ανάπτυξη της χώρας».

Κεντρικός άξονας των αλλαγών είναι η προστασία των κληρονόμων από υπέρογκα χρέη, η εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο και νέες προβλέψεις για συμβιούντες χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.

Ο κ. Φλωρίδης τόνισε ότι με τη νέα ρύθμιση τα χρέη της κληρονομιάς βαραίνουν μόνο μέχρι την αξία της περιουσίας, σημειώνοντας πως «δεν επιβαρύνεται ποτέ ο κληρονόμος με τη δική του περιουσία».

Όπως εξήγησε, διαγράφεται κάθε οφειλή που υπερβαίνει το ύψος της κληρονομιάς, «λύνοντας οριστικά τα τεράστια προβλήματα που δημιουργήθηκαν σε χιλιάδες οικογένειες από λανθασμένες εκτιμήσεις ή καθυστερημένες αποποιήσεις».

Οι κληρονομικές συμβάσεις για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο

Ο Υπουργός διευκρίνισε ότι πλέον ο διαθέτης μπορεί εν ζωή να συμφωνήσει με τους κληρονόμους του τον τρόπο κατανομής της περιουσίας, με συμβολαιογραφική πράξη που «δεν μπορεί να ανακληθεί». Η διαδικασία, όπως υπογράμμισε, «αποτρέπει τις μεταθανάτιες συγκρούσεις, σώζει επιχειρήσεις και οδηγεί σε ομαλή διαδοχή».

Παράλληλα, θεσμοθετείται η δυνατότητα εν ζωή οικονομικής ενίσχυσης ενός παιδιού με αντάλλαγμα παραίτηση από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα. Σύμφωνα με τον κ. Φλωρίδη, αυτό θα συμβαίνει «ώστε να μην παίρνει κάποιος χρήματα τώρα και μετά διεκδικεί κι άλλα όταν επέλθει ο θάνατος».

Αλλαγές στη νόμιμη μοίρα και στη διανομή περιουσίας

Ο Υπουργός εξήγησε ότι τροποποιείται ο κανόνας κατανομής μεταξύ επιζώντος συζύγου και παιδιών. Όταν υπάρχει ένα παιδί, ο σύζυγος θα λαμβάνει το 1/3 αντί του 1/4, λόγω αυξημένων αναγκών. Σε περίπτωση περισσοτέρων παιδιών, διατηρείται η αναλογία 1/4 – 3/4.

Στη νόμιμη μοίρα, οι νέες ρυθμίσεις επιτρέπουν σε ιδρύματα ή επιχειρήσεις που έχουν λάβει περιουσία μέσω διαθήκης να αποζημιώνουν τους δικαιούχους της νόμιμης μοίρας χωρίς να μπλοκάρεται η λειτουργία τους, με δυνατότητα πώλησης περιουσιακών στοιχείων, εφόσον δεν υπάρχουν διαθέσιμα χρήματα.

Προστασία ανύπαντρων συντρόφων και κατάχρησης διαθηκών

Ο κ. Φλωρίδης ανακοίνωσε ειδική πρόβλεψη για συμβιούντες χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, οι οποίοι πλέον θα μπορούν να διαμένουν στην κοινή κατοικία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά τον θάνατο του συντρόφου, ώστε να μη βρεθούν «στο δρόμο την επόμενη μέρα».

Παράλληλα, απαγορεύεται η μεταβίβαση περιουσιών μέσω διαθήκης σε πρόσωπα που διοικούν ή εργάζονται σε δομές φροντίδας, ενώ σε περιπτώσεις παροχής φροντίδας κατ’ οίκον μπορεί να υπάρξει εξαίρεση «υπό προϋποθέσεις».

Για τις ιδιόχειρες διαθήκες, ο Υπουργός τόνισε πως δεν καταργούνται, αλλά πλέον «θα πρέπει να κηρύσσονται κύριες από δικαστήριο» και, όταν υπάρχουν αμφιβολίες, θα διατάσσεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη. Επιπλέον, αποκλείεται η εμφάνιση αμφιλεγόμενων «διαθηκών από το πουθενά» σε περιπτώσεις θανάτων χωρίς κληρονόμους· η περιουσία θα περιέρχεται στο Δημόσιο, εκτός αν προηγείται ο συμβιών σύντροφος.

Αλλαγές στους χρόνους απονομής δικαιοσύνης

Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι ήδη καταγράφεται θεαματική μείωση των καθυστερήσεων, με τη συγχώνευση Πρωτοδικείων και Ειρηνοδικείων: «Από τα τέσσερα χρόνια έκδοσης απόφασης στην Αθήνα, πήγαμε στον ενάμιση χρόνο». Στην υπόλοιπη χώρα, οι χρόνοι έχουν πέσει κάτω από τις 280 ημέρες. Όπως είπε, «πιάσαμε τον στόχο του 2027 ήδη από το 2025».

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη δημοσίευση διαθηκών, όπου «οι 400 ημέρες έγιναν 7» χάρη στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα των συμβολαιογράφων.

Σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης στην Αττική ο προσδιορισμός των υποθέσεων θα γίνεται μέσα σε 6 μήνες, ενώ παράλληλα στην περιφερειακή έδρα του Περιστερίου θα μεταφερθεί και η έδρα του πρώην Ειρηνοδικείου Αχαρνών (πέρα από του Δήμο Ιλίου), έτσι θα υπάρχει πλέον «μια πάρα πολύ μεγάλη δικαστική περιφέρεια στην οποία υπηρετούν εκατοντάδες δικηγόροι και οι 500.000 περίπου πολίτες της περιοχής θα έχουν πρόσβαση σε ένα κανονικό Πρωτοδικείο και όχι σε Ειρηνοδικεία».

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο κ. Φλωρίδης, «στην Αττική για να πάρεις προσδιορισμό στις αστικές υποθέσεις έπρεπε να περιμένεις τέσσερα χρόνια και τώρα μέσα στην επόμενη χρονιά θα εκκαθαριστούν περίπου 15.000 υποθέσεις που εκκρεμούν στο Πρωτοδικείο της Αθήνας από το προηγούμενο διάστημα».

Αναλυτικότερα, ο κ. Φλωρίδης, αρχικά ανέφερε, ότι «όταν ψηφίζαμε αυτό το νομοσχέδιο που είναι πια νόμος του κράτους για την ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας για την κατάργηση Ειρηνοδικείων και ειρηνοδικών αντιμετωπίσαμε τις πολύ δικαιολογημένες επιφυλάξεις πολλών συντελεστών της Δικαιοσύνης για το αν στην Αττική ιδιαίτερα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η υλοποίηση του νέου δικαστικού χάρτη σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ή μέχρι την 16η Σεπτεμβρίου του 2026 όταν θα αρχίσει η πλήρης εφαρμογή στην Αττική γιατί στην υπόλοιπη Ελλάδα έχει ξεκινήσει» και προσέθεσε:

«Οι επιφυλάξεις ήταν αν θα μπορούσαμε να έχουνε αντίστοιχες κτιριακές υποδομές για να μπορούν να στεγάσουν τα καταργούμενα Ειρηνοδικεία στις περιφερειακές έδρες του Πρωτοδικείου και εάν η ψηφιοποίηση του τομέα της Δικαιοσύνης θα προχωρούσε με τέτοιους ρυθμούς ώστε και αν είχαμε τις εγκαταστάσεις να μπορέσουν τα κτίρια αυτά να είναι λειτουργικά».

Η πρώτη απάντηση είναι σήμερα τόνισε ο κ. Φλωρίδης, επισημαίνοντας:

«Οι συνθήκες που στεγαζόταν το πρώην Ειρηνοδικείο Περιστερίου δυστυχώς ήταν οι χειρότερες δυνατές. Σήμερα βρισκόμαστε σε ένα χώρο ο οποίος δεν υποκαθιστά ή δεν αντικαθιστά το Ειρηνοδικείο. Είναι η κανονική έδρα του Πρωτοδικείου στην οποία θα δικάζονται δωδεκαπλάσιες υποθέσεις απ΄ ότι στο Ειρηνοδικείο.

Τι σημαίνει αυτό. Σημαίνει ότι τα Ειρηνοδικεία δίκαζαν υποθέσεις μέχρι 20.000 ευρώ και οι περιφερειακές έδρες του Πρωτοδικείου θα διαβάζουν υποθέσεις μέχρι 240.000 ευρώ.

Που σημαίνει ότι στη ευρύτερη περιοχή στην περιφερική έδρα του Περιστεριού εντάσσεται και ο Δήμος του Ιλίου και πολύ σύντομα, πριν την εφαρμογή – λειτουργία του δικαστικού χάρτη στην Αττική θα ψηφιστεί η μεταφορά της έδρας του πρώην Ειρηνοδικείου των Αχαρνών στο Περιστέρι.

Άρα λοιπόν έχουμε μια πάρα πολύ μεγάλη δικαστική περιφέρεια στην οποία υπηρετούν εκατοντάδες δικηγόροι και οι 500.000 περίπου πολίτες της παροχής θα έχουν πρόσβαση σε ένα κανονικό Πρωτοδικείο και όχι σε Ειρηνοδικεία.

Επομένως είμαστε σε μία πάρα πολύ καλή στιγμή. Είναι σημαντικά τα στοιχεία που ανέφερε ο πρόεδρος ο κύριος Λίνος. Πως εξελίσσεται η εφαρμογή του δικαστικού χαρτί στην Αττική παρότι δεν έχει ολοκληρωθεί η πλήρης εκκίνηση της εφαρμογής του χάρτη δηλαδή τα στοιχεία από το 86% να φτάσει στο 111 είναι συγκλονιστικά».

Προσδιορισμοί

«Στην Αττική για να πάρεις προσδιορισμό στις αστικές υποθέσεις έπρεπε να περιμένεις τέσσερα χρόνια και τώρα μέσα στην επόμενη χρονιά θα εκκαθαριστούν περίπου 15.000 υποθέσεις που εκκρεμούν στο Πρωτοδικείο της Αθήνας από το προηγούμενο διάστημα», επισήμανε ο υπουργός Δικαιοσύνης, και προσέθεσε:

«Έτσι ώστε με την εφαρμογή του χάρτη στην Αττική να μπορούν οι υποθέσεις να προσδιορίζονται εντός έξι μηνών όπως προβλέπει ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, ο οποίος θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1 Ιανουαρίου 2026.

Αυτές οι μεταβολές είναι θεματικές γιατί στην Αττική μαζί με την ανακατανομή που κάνουμε με την ενίσχυση του Πρωτοδικείου Πειραιά στην οποία μεταφέρεται η παραλιακή ζώνη της Αττικής νομίζω ότι θα έχουμε αποτελέσματα τα οποία κανείς δεν μπορούσε να διανοηθεί.

Εάν όμως δεν κάναμε αυτή την μεγάλη μεταρρύθμιση του δικαστικού χαρτί και της ενοποίησης του πρώτου βαθμού που εκκρεμούσε από το 1912 από τον πρώτο νόμο του Ελευθερίου Βενιζέλου τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί.

Αν δει κανείς τα αποτελέσματα των μεγάλων Πρωτοδικείων της χώρας, ας πούμε του Πρωτοδικείου της Θεσσαλονίκης από το ποσοστό 86% αριθμό εκκαθάρισης ετησίως ήδη κοντεύουμε το 150%.

Κάτι που σημαίνει δηλαδή ότι έρχονται 100 υποθέσεις και εξέρχονται 150. Αυτό σε πραγματικούς χρόνους σημαίνει ότι σε ένα οκτάμηνο τελειώνουν όλα εκεί που περιμέναμε 4-5 χρόνια.

Ο στόχος λοιπόν που θέσαμε είναι από τις 1.550 περίπου μέρες που ήταν ο χρόνος για να έχουμε τελεσίδικη απόφαση να πάμε στις 750 ημέρες δηλαδή να πιάσουμε το μέσο όρο έκδοσης τελεσίδικων αποφάσεων που είναι οι χώρες του συμβουλίου της Ευρώπης».

Κλείνοντας, απευθυνόμενος στο Κυριάκο Μητσοτάκη, ο υπουργός Δικαιοσύνης, ανέφερε: «Θα είναι εφικτός κύριε Πρωθυπουργέ όταν κλείσει αυτή η τετραετία και θα ξεκινήσει η τρίτη τετραετία».

Συγκεκριμένα, ο κ. Φλωρίδης ανέφερε:

«Ο ελληνικός λαός είχε την ευκαιρία αυτές τις μέρες να διαπιστώσει, ελπίζω με πολύ καθαρό τρόπο, ότι η Δικαιοσύνη δεν ενεργεί με όρους reality show.

Ότι η Δικαιοσύνη δεν απονέμεται, και δεν εκφράζεται με όρους που τίθενται στην πλατεία Συντάγματος, αλλά η Δικαιοσύνη εκφράζεται με βάση τον όρκο που έδωσαν οι Έλληνες δικαστές στο Σύνταγμα της Ελλάδος.

Και βεβαίως η Δικαιοσύνη δεν λειτουργεί με βάση τους πολιτικούς και τους τηλεοπτικούς χρόνους. Ενεργεί με βάση την πίστη στο Σύνταγμα και το θεσμικό οικοδόμημα της Χώρας, γι’ αυτό και, όπως όλοι διαπίστωσαν, η Δικαιοσύνη δεν εκβιάζεται.

Και βεβαίως με την ενσυναίσθηση που επιβάλλεται να έχουν, και έχουν οι Έλληνες δικαστές, μπορεί να δίνει απαντήσεις σε όλα τα ζητήματα, τα οποία τίθενται ενώπιόν της. Αυτά ελπίζω να έγιναν κατανοητά.

Και βεβαίως αποδείχθηκε για μια ακόμα φορά ότι η Ελληνική Δικαιοσύνη δεν ποδηγετείται από κανέναν, για όσους έχουν μπερδευτεί».

Στην τοποθέτησή του επισήμανε ότι «βρισκόμαστε ξανά μπροστά σε μια οργανωμένη προσπάθεια απαξίωσης της Δικαιοσύνης», κάτι που, όπως είπε, πλήττει συνολικά τον θεσμό. Αναφερόμενος σε σχόλια περί κυβερνητικής παρέμβασης με ένα «νεύμα» στη Δικαιοσύνη, απάντησε με έμφαση πως τέτοιες εκφράσεις προσβάλλουν το κύρος και την ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών. «Είναι σαν να παρουσιάζονται οι δικαστές ως μαριονέτες, ενώ στην πραγματικότητα υπηρετούν με ευθύνη και αξιοπρέπεια τον θεσμό», σημείωσε.

Υπογράμμισε ότι οι διαδικασίες της Δικαιοσύνης είναι απολύτως θεσμοθετημένες και διαφανείς, διαψεύδοντας ισχυρισμούς περί απορρίψεων αιτημάτων που ακόμη εξετάζονται. Οπως διευκρίνισε, οι καθυστερήσεις που ενίοτε παρατηρούνται οφείλονται στη φύση του έργου της Δικαιοσύνης: «Δεν λειτουργεί με συνθήματα, αλλά με τεκμηρίωση και επάρκεια».

Ο κ. Φλωρίδης τόνισε ότι η πολιτική υπονόμευση του θεσμού δημιουργεί εσφαλμένες εντυπώσεις στην κοινωνία. «Οταν οι ίδιες οι πολιτικές δυνάμεις αμφισβητούν τη Δικαιοσύνη, ο λαός δεν θα μπει στη διαδικασία αναλύσεων· απλώς θα πιστέψει ότι κάτι κακό υπάρχει εκεί», ανέφερε, ξεκαθαρίζοντας ότι η θέση της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη: η Δικαιοσύνη πρέπει να παραμένει απολύτως ανεξάρτητη.

Στην αρχή της ομιλίας του στάθηκε στις μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, τονίζοντας ότι «ο ασάλευτος χρόνος της ελληνικής Δικαιοσύνης μπορεί να αλλάξει». Αναφέρθηκε στα πρώτα αποτελέσματα του Δικαστικού Χάρτη, ο οποίος, όπως είπε, ξεπέρασε καθυστερήσεις που κρατούσαν πάνω από έναν αιώνα, ενώ προανήγγειλε σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, αναφέρθηκε και στις τροποποιήσεις των ποινικών κωδίκων που «επανατοποθετούν ζητήματα ασφάλειας και εγκληματικότητας, με σεβασμό στα δικαιώματα των θυμάτων».

Το συνέδριο συνδιοργανώνεται από τους ανώτατους δικαστικούς θεσμούς της χώρας – το Συμβούλιο της Επικρατείας, τον Αρειο Πάγο και την Εισαγγελία του, το Ελεγκτικό Συνέδριο – σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), τον Σύνδεσμο Δικηγορικών Εταιρειών Ελλάδας (ΣΔΕΕ) και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Η διαμάχη επικεντρώθηκε στη διάταξη που προβλέπει την υπό προϋποθέσεις απαγόρευση πρόσβασης κατηγορουμένων στη δικογραφία, όταν τίθεται σε κίνδυνο η ζωή τρίτου προσώπου ή όταν πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Ο υπουργός Δικαιοσύνης ανακοίνωσε ότι θα υπάρξει νομοτεχνική βελτίωση, ώστε η απαγόρευση να αποφασίζεται αποκλειστικά από εισαγγελικούς λειτουργούς και να προβλέπεται δικαίωμα προσφυγής του κατηγορουμένου στο Δικαστικό Συμβούλιο.

Η ανακοίνωση του υπουργού προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Δημήτρη Μάντζου από το ΠΑΣΟΚ, ο οποίος ζήτησε ευθέως την απόσυρση της διάταξης, λέγοντας ότι «αυτή η διάταξη δεν διορθώνεται, αποσύρεται». Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Χρήστος Γιαννούλης από τον ΣΥΡΙΖΑ, που επέμεινε ότι η ρύθμιση αυτή δεν εφαρμόστηκε ποτέ επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Η αντιπαράθεση έλαβε προσωπικό χαρακτήρα, με τον Γιώργο Φλωρίδη να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ για «λατρεία προς τους δολοφόνους στο πλαίσιο ενός ατελείωτου δικαιωματισμού».

«Η διάταξη ψηφίστηκε τον Ιανουάριο του 2014 και την είχε φέρει η κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ με αντιπρόεδρο της κυβέρνησης τότε τον κ. Ε Βενιζέλο. Αυτά τα λέω για να τα ακούσει το ΠΑΣΟΚ» είπε αρχικά ο κ. Φλωρίδης ενώ πρόσθεσε πως βουλευτές της Χαριλάου Τρικούπη που σήμερα καταγγέλλουν τη διάταξη, το 2014 τόνιζαν την αναγκαιότητά της. «Είστε σε διχασμό; Θέλετε να διαγράψετε την ιστορία σας; Τι είστε; Πρέπει να τύχει της στήριξης όλων μας» έλεγε ο Κουκουλόπουλος.

«Έχουμε έναν νόμο τον οποίο ψήφισε η κυβέρνηση που συμμετείχατε και τον επαναφέρουμε πολύ βελτιωμένο και εσείς σήμερα τι μας λέτε; Σας έπιασε ο καημός σήμερα και μιλάτε γι αυτό;» είπε.

Απευθυνόμενος δε, στον ΣΥΡΙΖΑ αναρωτήθηκε «από το 2015 μέχρι τις εκλογές του 2019 γιατί επί 4μισι χρόνια δεν αγγίξατε αυτή τη διάταξη; Η διάταξη ίσχυσε και στα 4μισι χρόνια μέχρι την τελευταία ώρα. Την τελευταία μέρα που φύγατε με αυτό τον άθλιο ποινικό κώδικα την παραλείψατε».

Απαντώντας ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος σημείωσε «Δεν μπορώ να δεχθώ την κριτική του υπουργού ότι οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ διαγράφουν την ιστορία του κόμματος. Εσείς κ. Φλωρίδη υπηρετείτε μια κυβέρνηση δεξιά. Ποιοι διαγράφουν την ιστορία; Το 2014 υπήρξε μια νομοθέτηση που δεν εφαρμόστηκε ποτέ άρα δεν αποτελεί θέσφατο. Σωστά δεν υπήρξε αντίστοιχη ρύθμιση το 2019 και σε αυτό συμφωνείτε και εσείς και το κόμμα σας».

Οι τοποθετήσεις της αντιπολίτευσης προκάλεσε σφοδρότερη αντίδραση από τον κ. Φλωρίδη. «Η λατρεία σας προς τους δολοφόνους και τους εγκληματίες δεν πρέπει να αναγνωρίσετε κάποια στιγμή ότι συναντά τα όρια των δικαιωμάτων κάποιων άλλων; Δηλαδή αυτός ο ατελείωτος δικαιωματισμός σας, σας θυμίζω ότι τον αρχιδολοφόνο Κουφοντίνα εσείς φροντίσατε να τον πάτε στις αγροτικές φυλακές. Η λατρεία σταματά εκεί που ξεκινούν οι ζωές τον άλλων» συνέχισε ο υπουργός ενώ συμπλήρωσε «Η διάταξη που φέρνουμε προβλέπει ότι δεν επιτρέπεται πρόσβαση σε ανακριτικό υλικό όταν κινδυνεύουν ζωές των άλλων από τρομοκράτες δολοφόνους, από εμπόρους ναρκωτικών σκληρούς, από εγκληματικές οργανώσεις και εκεί οι άνθρωποι που έχουν καταθέσει ως μάρτυρες αν μαθευτούν κινδυνεύει η ζωή τους. Αυτούς θέλει να προστατεύσει η διάταξη αυτή. Κυβερνήσατε 4μισι χρόνια που γιατί δεν την αλλάξατε;» είπε ο υπουργός προς τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Χρήστος Γιαννούλης απάντησε με σφοδρότητα, χαρακτηρίζοντας τον υπουργό «πολιτικά αχρείο».«Για ακόμη μία φορά ο αχρείος υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης επιχείρησε με ψέματα να συκοφαντήσει τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και την Αριστερά στο σύνολο της. Ενοχλήθηκε ο συμπλεγματικός απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κύριος Φλωρίδης γιατί θέσαμε  θέμα συνταγματικότητας της διάταξης που απαγορεύει την πρόσβαση του κατηγορουμένου σε τμήμα της δικογραφίας και επιδόθηκε στις γνωστές του πολιτικές αθλιότητες. Ο Γιώργος Φλωρίδης δεν δικαιούται να κουνάει το δάχτυλο στην Αριστερά, όταν αυτός και η κυβέρνηση του είναι βουτηγμένοι στα σκάνδαλα και στη διαφθορά», ανέφερε χαρακτηριστίκα.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης αντέτεινε ότι η ίδια διάταξη είχε ψηφιστεί τον Ιανουάριο του 2015 επί κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου και παρέμεινε σε ισχύ και κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με πολύ λιγότερες εγγυήσεις. Η παρατήρηση αυτή, όπως τόνισε, ενισχύεται και από την Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής.

Ένσταση αντισυνταγματικότητας από τον ΣΥΡΙΖΑ

Για το επίμαχο άρθρο 18, σύμφωνα με το οποίο απαγορεύεται στον κατηγορούμενο η πρόσβαση σε τμήμα της δικογραφίας, ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ, «με το συγκεκριμένο άρθρο εισάγεται ένα αδιανόητο καθεστώς με το οποίο απαγορεύεται στον κατηγορούμενο η πρόσβαση σε τμήμα της δικογραφίας. Η απαγόρευση αυτή αποτελεί casus belli για την επιστημονική κοινότητα. Πρόκειται για μια αντισυνταγματική διάταξη που προσβάλλει το δικαίωμα ακρόασης του κατηγορουμένου και το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ. Η διάταξη στηρίζεται υποτίθεται στην Ευρωπαϊκή Οδηγία 2012/13 (άρθρο 7). Μόνο που, η οδηγία αυτή έχει ακριβώς αντίθετο σκοπό, δηλαδή τη διασφάλιση του δικαιώματος ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, εφόσον σε κάποιες χώρες προβλεπόταν τέτοιος αποκλεισμός. Όμοιο με την προτεινόμενη διάταξη περιεχόμενο είχε η διάταξη του άρ. 101 παρ. 3 του παλαιού Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, η οποία εισήχθη με το ν. 4236/2014, άρ. 12 και καταργήθηκε με τον νέο ΚΠΔ (2019) καθώς, προφανώς, κρίθηκε ως αχρείαστη και ασύμβατη με το συναφές υπερκείμενο νομικό πλαίσιο. Η διάταξη αυτή είχε καταστεί ούτως ή άλλως ανενεργή και δεν εφαρμόστηκε ποτέ επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Για τη διάταξη αυτή είχαν εκφραστεί επικριτικά σημαντικοί ποινικολόγοι – καθηγητές ποινικού δικαίου των νομικών σχολών».