Η Σελήνη θα βρεθεί στο πλησιέστερο σημείο της τροχιάς της γύρω από τη Γη, γνωστό ως περίγειο, με αποτέλεσμα να φαίνεται μεγαλύτερη και πιο φωτεινή από κάθε άλλη φορά φέτος. Το αποψινό φεγγάρι αναμένεται να είναι το λαμπρότερο του 2025, χαρίζοντας ένα θέαμα που δύσκολα θα περάσει απαρατήρητο, ακόμη και μέσα από τα φώτα των πόλεων.

Γιατί ονομάζεται «Φεγγάρι της Συγκομιδής»

Σύμφωνα με το Old Farmer’s Almanac, ο όρος «Harvest Moon» αναφέρεται στην πανσέληνο που βρίσκεται πιο κοντά στη φθινοπωρινή ισημερία, η οποία φέτος συνέπεσε στις 22 Σεπτεμβρίου.

Η ονομασία έχει τις ρίζες της στη λαϊκή αγροτική παράδοση: το έντονο φως της πανσελήνου εκείνης της περιόδου βοηθούσε τους αγρότες να συνεχίσουν τη συγκομιδή των καρπών και μετά τη δύση του ήλιου, εξ ου και το όνομα.

Αν και συνήθως εμφανίζεται τον Σεπτέμβριο, το σεληνιακό ημερολόγιο του 2025 τοποθετεί τη φετινή πανσέληνο της Συγκομιδής στις αρχές Οκτωβρίου — κάνοντας τη νύχτα αυτή ακόμη πιο ξεχωριστή.

Τι είναι η υπερπανσέληνος

Η Σελήνη δεν κινείται σε τέλεια κυκλική τροχιά, αλλά σε ελλειπτική, πράγμα που σημαίνει ότι άλλοτε πλησιάζει και άλλοτε απομακρύνεται από τη Γη. Όταν η πανσέληνος συμπίπτει με το περίγειο – το κοντινότερο σημείο της τροχιάς της – τότε έχουμε το φαινόμενο της υπερπανσέληνου (supermoon).

Ο όρος καθιερώθηκε το 1979 από τον αστρολόγο Ρίτσαρντ Νόλε, για να περιγράψει τις πανσελήνους που φαίνονται έως και 14% μεγαλύτερες και 30% πιο φωτεινές από τις συνηθισμένες.

Παρότι δεν υπάρχει ένας ενιαίος επιστημονικός ορισμός, η πλειονότητα των αστρονόμων θεωρεί υπερπανσέληνο κάθε πανσέληνο που βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη από 360.000 χιλιόμετρα από το κέντρο της Γης. Σύμφωνα με αυτό το κριτήριο, η Σελήνη της Συγκομιδής του Οκτωβρίου πλησιάζει οριακά αυτό το όριο — αρκετά ώστε να θεωρείται και επισήμως «υπερ-φεγγάρι».

Ένα φως που ενώνει ουρανό και γη

Απόψε, είτε την παρακολουθήσει κανείς από τα παράλια του Αιγαίου είτε από ένα μπαλκόνι στην πόλη, η υπερπανσέληνος του Οκτωβρίου θα προσφέρει μια σπάνια στιγμή αρμονίας ανάμεσα στη φύση και τον ουρανό.

Το Φεγγάρι της Συγκομιδής δεν είναι απλώς ένα αστρονομικό φαινόμενο. Είναι μια υπενθύμιση της κυκλικής ροής της ζωής, της γης που δίνει καρπούς και του φωτός που επιστρέφει ξανά, λίγο πριν αρχίσει ο χειμώνας.

Οι αρχαιολογικοί χώροι ήταν ανοιχτοί το βράδυ της Τρίτης, ενώ όσοι βρέθηκαν στον προαύλιο χώρο του μουσείου Ακρόπολης, είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν μία ξεχωριστή μουσικοχορευτική εκδήλωση.

Δείτε τις εντυπωσιακές εικόνες:

Είχαν προηγηθεί οι υπερπανσέληνοι της 27ης Απριλίου και της 26ης Μαΐου. Για μια ακόμη το φεγγάρι θα βρίσκεται πιο κοντά στη Γη και η πανσέληνος θα φαίνεται μεγαλύτερη από ό,τι συνήθως.

Η συγκεκριμένη πανσέληνος ήταν παραδοσιακά γνωστή και ως «Φεγγάρι της Φράουλας» στους Ινδιάνους της Αμερικής, επειδή πέφτει σε μια εποχή που μαζεύονται οι ώριμες πια φράουλες.

Εξώδικο Παρασκευόπουλου στον Ρωμανό για τα Πετράλωνα – Αποσύρθηκε άρον άρον tweet και δημοσίευμα

Καθώς η ελλειπτική τροχιά του φεγγαριού γύρω από τη Γη αυξομειώνει την απόσταση μεταξύ των σωμάτων, υπερ-πανσέληνος συμβαίνει όταν η πανσέληνος συμπίπτει χρονικά με μια πολύ κοντινή προσέγγιση της Σελήνης. Η απόσταση Γης-Σελήνης κυμαίνεται από 406.712 χιλιόμετρα (απόγειο) μέχρι 356.445 χιλιόμετρα (περίγειο). Όταν η πανσέληνος συμβαίνει κοντά στο περίγειο, τότε θεωρείται ότι υπάρχει υπερ-Σελήνη, σούπερ-Σελήνη ή υπερ-πανσέληνος, όροι που δεν είναι αστρονομικοί. Ο όρος, σύμφωνα με την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), εφευρέθηκε από τον αστρολόγο Richard Nolleτο 1979.

Μια πανσέληνος στο περίγειο, καθώς είναι πιο κοντά σε μας, φαίνεται έως 14% μεγαλύτερη και 30% φωτεινότερη σε σχέση με μια πανσέληνο στο απόγειο. Επίσης μια υπερ-πανσέληνος είναι περίπου 7% μεγαλύτερη και 15% φωτεινότερη σε σχέση με μια μέση πανσέληνο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η συγκεκριμένη πανσέληνος ήταν γνωστή στους αυτόχθονες της Αμερικής ως «Ροζ Φεγγάρι», επειδή σηματοδοτούσε την εμφάνιση ενός φυτού με ροζ λουλούδια, ενός από τα πρώτα της άνοιξης. Η Σελήνη θα φαίνεται ελαφρώς μεγαλύτερη και φωτεινότερη από τη συνηθισμένη, αλλά σίγουρα δεν θα έχει… ροζ χρώμα.

Χαμός στα social media με τα μαλλιά του Μπραντ Πιτ στα Όσκαρ

Καθώς η ελλειπτική τροχιά του φεγγαριού γύρω από τη Γη αυξομειώνει την απόσταση μεταξύ των σωμάτων, υπερ-πανσέληνος συμβαίνει όταν η πανσέληνος συμπίπτει χρονικά με μία πολύ κοντινή προσέγγιση της Σελήνης. Η απόσταση Γης-Σελήνης κυμαίνεται από 406.712 χιλιόμετρα (απόγειο) μέχρι 356.445 χιλιόμετρα (περίγειο).

Την Τρίτη 27 Απριλίου, το απόγευμα, η Σελήνη θα φθάσει σε απόσταση έως 357.379 χιλιομέτρων από τη Γη. 

Η συγκεκριμένη πανσέληνος ήταν γνωστή στους αυτόχθονες της Αμερικής ως «Ροζ Φεγγάρι», επειδή σηματοδοτούσε την εμφάνιση ενός φυτού με ροζ λουλούδια, ενός από τα πρώτα της άνοιξης. Η Σελήνη θα φαίνεται ελαφρώς μεγαλύτερη και φωτεινότερη από τη συνηθισμένη, αλλά σίγουρα δεν θα έχει… ροζ χρώμα.

Καθώς η ελλειπτική τροχιά του φεγγαριού γύρω από τη Γη αυξομειώνει την απόσταση μεταξύ των σωμάτων, υπερ-πανσέληνος συμβαίνει όταν η πανσέληνος συμπίπτει χρονικά με μία πολύ κοντινή προσέγγιση της Σελήνης. Η απόσταση Γης-Σελήνης κυμαίνεται από 406.712 χιλιόμετρα (απόγειο) μέχρι 356.445 χιλιόμετρα (περίγειο).

Την Τρίτη 27 Απριλίου, το απόγευμα, η Σελήνη θα φθάσει σε απόσταση έως 357.379 χιλιομέτρων από τη Γη. 

Η πανσέληνος του Μαρτίου ήταν γνωστή στους Ινδιάνους της Αμερικής ως «πανσέληνος των σκουληκιών», επειδή αυτή την εποχή το έδαφος μαλακώνει από τις βροχές και αρχίζουν να βγαίνουν τα σκουλήκια στην επιφάνεια. Η Σελήνη ακολουθεί μια ελλειπτική τροχιά και η απόσταση της από τον πλανήτη μας δεν είναι σταθερή. Η μέση απόσταση Γης-Σελήνης είναι περίπου 384.400 χιλιόμετρα, αλλά αυξάνεται κατά 5% περίπου στο απόγειο και μειώνεται κατά 5% στο περίγειο. Ο όρος Υπερ-Σελήνη ή σούπερ-Σελήνη δεν είναι επιστημονικός, αλλά μάλλον δημιουργήθηκε από αστρολόγους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ