Σύμφωνα με το κρατικό κανάλι της Τουρκίας TRT, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας χαρακτηρίζει τις δραστηριότητες της Ελλάδας για έρευνες υδρογονανθράκων στο νότιο τμήμα της Κρήτης, σε συνεργασία με διεθνείς εταιρείες, ως αντίθετες με το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, και ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες των λιβυκών αρχών σε αυτό το θέμα.

Όπως ισχυρίζονται πηγές του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από πηγές του υπουργείου, αξιολογήθηκε η συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας και της εταιρείας Chevron και οι δραστηριότητες στην περιοχή, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι παρακολουθεί στενά τις «μονομερείς δραστηριότητες της Ελλάδας στα πεδία υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης».

Τουρκικό ΥΠΑΜ: Παράνομες οι έρευνες νότια της Κρήτης

Σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας οι μονομερείς δραστηριότητες της Ελλάδας σε συνεργασία με διεθνείς εταιρείες στα κοιτάσματα υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, αν και δεν επηρεάζουν άμεσα τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της χώρας μας, συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.

Αναφέρουν δε ότι η Τουρκία είναι αντίθετη «σε αυτή την παράνομη δραστηριότητα που επιχειρείται να λάβει χώρα κατά παράβαση του Μνημονίου Συνεννόησης του 2019 μεταξύ της Λιβύης και της χώρας μας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες αρμοδιότητας και των θαλάσσιων ζωνών αρμοδιότητας που η Λιβύη κοινοποίησε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 27 Μαΐου 2025. Συνεχίζουμε να παρέχουμε την απαραίτητη υποστήριξη στις αρχές της Λιβύης για να αναλάβουν πρωτοβουλίες κατά των μονομερών και παράνομων δραστηριοτήτων της Ελλάδας».

Νωρίτερα από την τηλεόραση του OPEN, ο Αδωνις Γεωργιάδης είχε σχολιάσει αναφορικά με το τουρκολιβυκό Μνημόνιο τα εξής:

“Είναι ευχάριστο; Είναι πάρα πολύ δυσάρεστο. Δυστυχώς, για πάρα πολλά χρόνια, όχι μόνο επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά και νωρίτερα, η Ελλάδα δεν μπορούσε να κλείσει συμφωνία με τη Λιβύη και δεν είχαμε ανακηρύξει ΑΟΖ εκεί για διάφορους λόγους. Δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες γιατί δεν έγινε η συμφωνία εκεί. Δεν έγινε. Κάποια στιγμή, λοιπόν, από ολιγωρία, εμείς δεν είχαμε κάνει συμφωνία, δεν κατάλαβε τότε το υπουργείο Εξωτερικών και βγήκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Στην πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη. Εκείνη την εποχή έγινε. Δεν ξέρω τι έγινε. Ήταν ευθύνη του υπουργείου Εξωτερικών, όχι του υπουργείου Ανάπτυξης. Το ΥΠΕΞ έπρεπε να το εμποδίσει, και δεν το εμπόδισε. Πάμε παρακάτω”.

Απέφυγε μάλιστα να κατονομάσει τον τότε υπουργό Εξωτερικών, που ήταν ο Νίκος Δένδιας, ενώ η δήλωσή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη δημοσιοποίηση χάρτη από λιβυκή εταιρεία πετρελαίου.

Η δήλωση Γεωργιάδη ήταν η εξής: «Πάμε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Καταρχάς, είναι ευχάριστο; Πάρα πολύ δυσάρεστο. Δυστυχώς, για πάρα πολλά χρόνια, όχι μόνο επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη, τα προηγούμενα χρόνια η Ελλάδα δεν μπόρεσε να κλείσει συμφωνία με τη Λιβύη και δεν είχαμε ανακηρύξει ΑΟΖ εκεί, για διάφορους λόγους. Δεν θέλω να πω τώρα γιατί δεν έγινε αυτή η συμφωνία, δεν έγινε. Κάποια στιγμή λοιπόν, από ολιγωρία, εμείς δεν είχαμε κάνει συμφωνία, δεν κατάλαβε τότε το υπουργείο Εξωτερικών και βγαίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Στην πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη».

Η θέση του Παρισιού για αυτό το «μνημόνιο κατανόησης» είναι ότι «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να έχει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη», όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή του το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών.

Όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Τσαβούσογλου με ανάρτησή του στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter, ένα από τα αντικείμενα της επίσκεψης ήταν και η υπογραφγή συμφωνίας με τη Λιβυή για τους υδρογονάνθρακες.

“Υπογράψαμε δύο μνημόνια συνεργασίας και ελπίζουμε ότι εντός της ημέρας θα υπογράψουμε συμφωνία και για το φυσικό αέριο”, δήλωσε από τη Λιβύη, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, τονίζοντας επίσης ότι “όλες οι χώρες της Μεσογείου θα πρέπει να έχουν το ίδιο όφελος”. 

Μεταξύ των εκπροσώπων του τουρκικού κράτους ήταν επίσης ο υπουργός Ενέργειας της χώρας, αλλά και ο υπουργός Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ. Η τουρκική αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης εθνικής ενότητας της Λιβύης, Αμπντουλχαμίντ Ντμπέιμπα.

Κατά την επίσκεψη συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων οι διμερείς σχέσεις και τα θέματα συνεργασίας, ενώ δόθηκαν και λεπτομέρειες σχετικά με το πλαίσιο της στρατιωτικής συνεργασίας για την ασφάλεια που υπεγράφη με τη Λιβύη το 2019.

Σχολιάζοντας το ζήτημα, διπλωματικές πηγές από την Αθήνα τόνισαν ότι το ζήτημα της φερόμενης ως κυοφορούμενης συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για την εκμετάλλευση των λιβυκών ενεργειακών πηγών από την Τουρκία, παρακολουθείται στενά.

Το ελικόπτερο του Χουλουσί Ακάρ προσνηώθηκε σήμερα, Σάββατο, στη φρεγάτα TCG Gallipoli, ένα 24ωρο μετά την αιφνιδιαστική «απόβαση» υψηλόβαθμης τουρκικής αντιπροσωπείας στη Λιβύη κατ’ εντολή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Η Τουρκία θα συνεχίσει να βρίσκεται δίπλα στους Λίβυους αδελφούς της» δήλωσε ο Ακάρ για να συμπληρώσει: «Η Τουρκία δεν είναι ξένη δύναμη στη Λιβύη. Η Τουρκία συνεχίζει να αγωνίζεται για την αυτονομία της Λιβύης».

Στη Λιβύη είχε βρεθεί την Παρασκευή αιφνιδίως ανώτατη τουρκική αντιπροσωπεία αποτελούμενη από τον Χουλουσί Ακάρ, τον υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, τον υπουργό Εσωτερικών Σουλεΐμάν Σοϊλού, τον εκπρόσωπο του Τούρκου προέδρου, Ιμπραχίμ Καλίν, και τον διοικητή των υπηρεσιών πληροφοριών Χακάν Φιντάν.

Ουδείς από τη λιβυκή κυβέρνηση είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την αιφνιδιαστική επίσκεψη, σύμφωνα με αραβόφωνα μέσα ενημέρωσης.

Λίβυος αξιωματούχος δήλωσε στο δίκτυο Al-Arabiya πως ούτε το Προεδρικό Συμβούλιο, ούτε η κυβέρνηση εθνικής ενότητας της Λιβύης, είχαν ενημερωθεί για την επίσκεψη της τουρκικής αντιπροσωπείας από την τουρκική πρεσβεία στην Τρίπολη.

Κανένας Λίβυος αξιωματούχος δεν υποδέχθηκε την αντιπροσωπεία κατά την άφιξή της στη Λιβύη, και ο Χουλουσί Ακάρ συνάντησε μόνον Λίβυους και Τούρκους στρατιωτικούς.

Η ίδια πηγή χαρακτήρισε την αιφνιδιαστική επίσκεψη ως «αισχρή κίνηση, πολύ μακριά από τις διπλωματικές και φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών», επισημαίνοντας ότι ήταν ενήμεροι μόνο οι Τούρκοι στρατιωτικοί.

Η Λιβύη είχε ζητήσει εκ νέου χθες, Παρασκευή, διά της υπουργού Εξωτερικών Νάιλα Μοχάμεντ ελ-Μανγκούς την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων από το έδαφος της χώρας.

Το αίτημα είχε διατυπωθεί και «on camera» κατά την επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στην Τρίπολη τον Μάιο.

Απέναντι στις ισχυρές πιέσεις προς απόσυρση από τη Λιβύη, η Τουρκία έχει επιχειρησει να «διαχωρίσει» τους ξένους μαχητές και μισθοφόρους που βρίσκονται στο λιβυκό έδαφος από τη «νόμιμη», όπως την χαρακτηρίζει, δική της στρατιωτική παρουσία.

Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι διατηρεί συμφωνία με το προηγούμενο καθεστώς της Τρίπολης, βάσει της οποίας «τουρκικές δυνάμεις βρίσκονται εκεί νόμιμα για την εκπαίδευση και παροχής υποστήριξης στον λιβυκό στρατό», πάνω στο οποίο επιχειρεί να «πατήσει» και για το ζήτημα του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου.

Πηγές: CNN, Daily Sabah

Πιο αναλυτικά, ο Χουλουσί Ακάρ στην ομιλία του προς τους άνδρες των Ειδικών Δυνάμεων της Τουρκίας υποστήριξε πως:

«Με τη Λιβύη έχουμε συμφωνίες και μνημόνια τα οποία έχουμε υπογράψει. Όπως η συμφωνία καθορισμού θαλάσσιων περιοχών ευθύνης και η άλλη συμφωνία για συνεργασία άμυνας και ασφάλειας.

Κάποιες χώρες και κυρίως η Ελλάδα κάνουν προκλητικές ενέργειες, προς την κυβέρνηση της Λιβύης, εναντίον αυτών των συμφωνιών.

Όμως στην επίσκεψη μας που κάναμε την περασμένη εβδομάδα συνομιλήσαμε με τους Λίβυους φίλους και αδελφούς μας, συμφωνήσαμε σε όλα και μας δήλωσαν πως δεν θα προκληθεί κάποιο πρόβλημα».

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας τόνισε πως «για κάποιους λόγους υπήρξε κάποια στασιμότητα στις σχέσεις μας με την Αίγυπτο, όμως θεωρώ ότι αυτό θα ξεπεραστεί γρήγορα. Η αδελφοσύνη μας και η φιλία μας με την Αίγυπτο θα επανέλθει σε ανώτατο επίπεδο, το πιστεύω από καρδιάς. Κι αυτό είναι προς όφελος και της Τουρκίας και της Λιβύης αλλά και της Αιγύπτου και θα το δούμε αυτό, είναι αναγκαίο».

“Φταίνε οι Έλληνες”

Ο κ. Ακάρ υποστήριξε πως η Ελλάδα εξακολουθεί να μην κάνει ενέργειες υπέρ του διαλόγου και ισχυρίστηκε πως «δυστυχώς οι Έλληνες γείτονες μας συνεχίζουν οποιαδήποτε πρόκληση και προβοκατόρικη ενέργεια και αυξάνουν την ένταση, και νομίζουν πως θα κερδίσουν κάτι πως θα έχουν κάποιο όφελος. Λάθος. Λάθος. Η Ελλάδα πρέπει να καταλάβει πως έτσι δεν μπορεί να φτάσει κάπου.

Eμείς όταν δίνουμε αγώνα στο βόρειο Ιράκ ή στη Συρία, από την άλλη συνεχίζουμε τον αγώνα μας στο Αιγαίο, στη Μεσόγειο και στην Κύπρο για να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα μας, όπως και αυτά των Τουρκοκυπρίων αδελφών μας».

Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας ανέφερε για το Κυπριακό πως «αυτό που πρέπει να γίνει στην Κύπρο είναι να βρεθεί η φόρμουλα της ειρηνικής συνύπαρξης δυο κυρίαρχων ανεξάρτητων κρατών».