Ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ θα συναντηθούν με την ιρανική αντιπροσωπεία, της οποίας ηγείται ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, στη Γενεύη, αύριο Πέμπτη.

Οι δύο χώρες επανέλαβαν τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, την ώρα που οι ΗΠΑ αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή ενόψει πιθανών πληγμάτων εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το Ιράν έχει απειλήσει να πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή εάν δεχθεί επίθεση.

Τη 19η Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως δίνει στην Τεχεράνη διορία 10-15 ημερών για να συνάψει μια συμφωνία.

«Σε σχέση με τις συνομιλίες, βλέπουμε μια καλή προοπτική, αύριο στη συνάντηση που ο δρ. Αραγτσί θα έχει στη Γενεύη… Έχουμε προσπαθήσει, υπό την καθοδήγηση του ανώτατου ηγέτη, να διαχειριστούμε αυτήν τη διαδικασία προκειμένου να εξέλθουμε από την κατάσταση “όχι πόλεμος, όχι ειρήνη”», επισήμανε ο Πεζεσκιάν, σε δηλώσεις που μετέδωσαν κρατικά ΜΜΕ.

Χθες, ο Ιρανός ΥΠΕΞ είπε πως μια συμφωνία με τις ΗΠΑ «είναι πολύ κοντά, όμως μονάχα εφόσον δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία».

Ερωτηθείς από δημοσιογράφους για τις τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχε χθες με αρχηγούς κρατών της περιοχής και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αναφορικά με την κατάσταση στην περιοχή και αν θα συνεχιστούν αυτές οι  επικοινωνίες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε καταφατικά. «Από κει και πέρα», πρόσθεσε, «ενόψει και της Συνόδου των G7 που θα γίνει στον Καναδά, ζήτησα από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο οποίος θα εκπροσωπήσει την ΕΕ μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως το θέμα απασχολήσει αυτή τη σημαντική Σύνοδο, ενώ την ίδια στιγμή – θέλω να το πω και δημόσια – εξέφρασα και μια δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η ΕΕ άργησε να αντιδράσει». 

Και εξήγησε: «Είδαμε μια κοινή δήλωση που βγήκε χθες μετά το τηλεφώνημα με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υπήρχαν ένα-δύο κράτη που διαφωνούσαν με το λεκτικό, ενώ την ίδια στιγμή ζητήσαμε μέσω του Υπουργού Εξωτερικών να γίνει και έκτακτο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων». Δεν είναι δυνατόν η ΕΕ να διεκδικεί γεωπολιτικό ρόλο, να βλέπουμε όλες αυτές τις εξελίξεις και να μην υπάρχει τουλάχιστον, είναι το ελάχιστο, σύγκληση του Συμβουλίου των Υπουργών Εξωτερικών. Άρα, έχουμε ζητήσει από την ΕΕ μέσω του Υπουργού Εξωτερικών και θεωρώ ότι θα πραγματοποιηθεί Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, τόνισε ο Κύπριος Πρόεδρος.

Επίσης υπογράμμισε ότι θα συζητήσει και το θέμα με τον Πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι, ο οποίος έρχεται σήμερα στην Κύπρο.

Σε ερώτηση αν στο μέτρο του δυνατού, η Κύπρος ασκεί πιέσεις προς χώρες, όπως η Βρετανία, για να μην εμπλακούν σε αυτή τη σύγκρουση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε: «δεν είναι θέμα να ασκήσουμε πιέσεις ή να κάνουμε προτροπές στον οποιονδήποτε. Έχουμε ένα ρόλο στην περιοχή. Τι χαρακτηρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία; Την Κυπριακή Δημοκρατία τη χαρακτηρίζει το γεγονός ότι μιλά με όλες τις χώρες της περιοχής. Από κει και πέρα όσο αφορά τις Βρετανικές Βάσεις, οι Βρετανοί τοποθετήθηκαν δημόσια, όχι μια φορά, ότι δεν έχουν χρησιμοποιηθεί οι Βρετανικές Βάσεις».

“Ο Ιρανός δικτάτορας κρατάει τους Ιρανούς πολίτες ομήρους, φέρνοντας στο προσκήνιο μία πραγματικότητα, στην οποία, οι ίδιοι και κυρίως οι κάτοικοι της Τεχεράνης θα πληρώσουν βαρύ τίμημα για τη ζημιά που προκαλούν με θρασύτητα στους πολίτες του Ισραήλ. Αν ο Χαμενεΐ εξακολουθήσει την εκτόξευση πυραύλων κατά κατοικημένων περιοχών του Ισραήλ, τότε, η Τεχεράνη θα καεί”, ανέφερε σε μία δήλωσή του ο Κατς.

Η ιρανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και η αμερικανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον απεσταλμένο του προέδρου Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, «επιστρέφουν στις αντίστοιχες πρωτεύουσές τους για διαβουλεύσεις», δήλωσε απεσταλμένος της κρατικής τηλεόρασης από την πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ.

Νωρίτερα σήμερα, το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε ότι η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη να παρατείνει τις συνομιλίες «εάν χρειαστεί».

Των διαπραγματεύσεων σε τεχνικό επίπεδο, οι οποίες θα διεξαχθούν παράλληλα, αναμένεται να ηγηθεί ο Μάικλ Άντον, ο διευθυντής πολιτικού σχεδιασμού του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η συνάντηση σε τεχνικό επίπεδο ανάμεσα σε ειδικούς προβλέπεται να διεξαχθεί πριν από αυτή των υψηλόβαθμων αξιωματούχων των δύο πλευρών.

Μετά τον δεύτερο γύρο των διαπραγματεύσεων που είχαν στη Ρώμη το περασμένο σαββατοκύριακο, και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες.

Εξάλλου η σύνοδος της 19ης Απριλίου χαρακτηρίστηκε «καλή» και από τις δύο πλευρές. «Για να προοδεύσουν οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει η άλλη πλευρά να δείξει καλή θέληση, σοβαρότητα και ρεαλισμό», δήλωσε χθες, Παρασκευή, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαήλ Μπαγαΐ.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να έχουν συνομιλίες κεκλεισμένων των θυρών στη Μουσκάτ.

Οι συζητήσεις θα είναι οι πρώτες σε τέτοιο επίπεδο μεταξύ των δύο χωρών από την αποχώρηση των ΗΠΑ το 2018, κατά την πρώτη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, από τη συμφωνία που συνήφθη το 2015 μεταξύ του Ιράν και των μεγάλων δυνάμεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης με αντάλλαγμα της άρση κυρώσεων.

Η διάρκεια και η μορφή τους παραμένουν αβέβαιες: ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι πρόκειται για άμεσες διαπραγματεύσεις «στο ίδιο δωμάτιο» και το Ιράν μιλά για συζητήσεις με τη μεσολάβηση του Ομάν.

Ο Αραγτσί είχε συνομιλίες μετά την άφιξή του στη Μουσκάτ με αξιωματούχους του Ομάν, σύμφωνα με το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο του Ιράν. Συνοδεύεται από τους υφυπουργούς του, που είναι αρμόδιοι για πολιτικές και νομικές υποθέσεις.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει μια πολιτική «μέγιστης πίεσης» προς το Ιράν και επέβαλε νέες κυρώσεις με στόχο το πυρηνικό του πρόγραμμα και τον πετρελαϊκό του τομέα.

Προκάλεσε έκπληξη ανακοινώνοντας τη Δευτέρα τη διεξαγωγή των συνομιλιών αυτών, ύστερα από εβδομάδες πολεμικής ρητορικής μεταξύ των δύο χωρών, που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις εδώ και 45 χρόνια.

«Η άρση κυρώσεων προϋποθέτει διαπραγματεύσεις, αλλά όχι στο πλαίσιο μιας πολιτικής “μέγιστης πίεσης”, γιατί σε αυτή την περίπτωση δεν θα ήταν μια διαπραγμάτευση αλλά περισσότερο μια μορφή συνθηκολόγησης», τόνισε σε ανακοίνωση ο Αραγτσί.

Χθες, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δήλωσε ότι η εμπειρία έχει αποδείξει ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ «δεν είναι έξυπνες, σοφές ή έντιμες». «Η διαπραγμάτευση με την Αμερική δεν είναι ούτε έξυπνη, ούτε σοφή, ούτε έντιμη. Δεν θα λύσει κανένα από τα προβλήματά μας. Ο λόγος; Η εμπειρία!», δήλωσε ο Χαμενεΐ.

Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι θα ήθελε να έχει μια πυρηνική ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη, η τήρηση της οποίας να μπορεί να εξακριβωθεί τονίζοντας ωστόσο ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν μπορεί να διαθέτει πυρηνικά όπλα»,

Το 2018, στη διάρκεια της προηγούμενης θητείας του στην προεδρία των ΗΠΑ, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, που είχε συναφθεί με τις μεγάλες δυνάμεις, και επέβαλε εκ νέου κυρώσεις που γονάτισαν την οικονομία της χώρας.

Τα σκληρά μέτρα οδήγησαν την Τεχεράνη να παραβιάσει τους πυρηνικούς περιορισμούς της συμφωνίας.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την Πέμπτη νέες αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις, που βάζουν στο στόχαστρο τις πωλήσεις ιρανικού αργού πετρελαίου στην Κίνα.

«Το Ιράν δεν θέλει να διαπραγματευτεί με μια χώρα που υπογράφει ταυτόχρονα νέες κυρώσεις», τόνισε σήμερα ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας.

«Αυτές οι επιθέσεις αποτελούν ξεκάθαρη παραβίαση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και έγκλημα κατά του ηρωικού λαού της Υεμένης, ο οποίος δεν φείδεται προσπαθειών για να υποστηρίξει τον καταπιεσμένο λαό της Παλαιστίνης απέναντι στην κατοχή και τη γενοκτονία», τόνισε εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς, που βρίσκεται σε πόλεμο εναντίον του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, καταδίκασε επίσης τα ισραηλινά πλήγματα κατά των Χούθι.

«Η Χαμάς καταδικάζει τη βάναυση τρομοκρατική επίθεση που πραγματοποιείται από τον σιωνιστικό εχθρό εναντίον των αδελφών μας στην Υεμένη, στοχεύοντας τοποθεσίες αμάχων, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου Σαναά και του λιμανιού Χοντέιντα», κατήγγειλε η Χαμάς σε ανακοίνωσή της.

«Αυτή η επίθεση είναι μια επέκταση της ανομίας και της τρομοκρατίας που επιδεικνύει η (ισραηλινή) κυβέρνηση κατοχής εναντίον του παλαιστινιακού λαού και άλλων λαών στην περιοχή», πρόσθεσε το παλαιστινιακό κίνημα.

“Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να μεταφέρουμε το πολιτικό και οικονομικό κέντρο της χώρας πιο κοντά στα νότια ύδατα”, είχε δηλώσει ο Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε έργα υποδομής στις 7 Σεπτεμβρίου. Σημείωνε δε ότι η συνέχιση της σημερινής τάσης ανάπτυξης στην Τεχεράνη δεν είναι βιώσιμη, ιδίως δεδομένης της λειψυδρίας της πόλης.

Ο πρόεδρος υπογράμμισε την αναποτελεσματικότητα της μεταφοράς πρώτων υλών από το νότο στο κέντρο για επεξεργασία, μόνο και μόνο για να σταλούν τα τελικά προϊόντα πίσω στο νότο για εξαγωγή. “Αυτό εξαντλεί σοβαρά την ανταγωνιστική μας δύναμη”, δήλωσε ο Πεζεσκιάν. Ο Ιρανός πρόεδρος σημείωσε ότι εάν το θέμα αυτό δεν παραμείνει στο επίκεντρο της προσοχής, θα προκύψουν περιβαλλοντικά και άλλα προβλήματα στο μέλλον.

Ο Πεζεσκιάν πρόσθεσε ότι το Ιράν επιδιώκει να επωφεληθεί από τις δυνατότητες των γειτονικών χωρών.

Η ιρανική κυβέρνηση αποδίδει μεγάλη σημασία στην ενίσχυση των οικονομικών δεσμών με τις γειτονικές χώρες. Αυτό συμβαίνει διότι μπορεί να βοηθήσει τη χώρα να επιτύχει οικονομική ανάπτυξη και να μειώσει τις επιπτώσεις των κυρώσεων.

Το Ιράν διέψευσε σήμερα «κατηγορηματικά» ότι ο πρεσβευτής του στα Ηνωμένα Έθνη συναντήθηκε με τον Αμερικανό επιχειρηματία Έλον Μασκ στη Νέα Υόρκη και εξέφρασε την «έκπληξή» του για την κάλυψη της υπόθεσης από τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, όπως μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, ο Εσμαΐλ Μπαγκάι, «ενώ διέψευσε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν σε ορισμένα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης για μία συνάντηση ανάμεσα στον Έλον Μασκ και τον μόνιμο αντιπρόσωπο του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη, εξέφρασε έκπληξη για την ευρεία κάλυψή της από τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης», ανέφερε το IRNA.

Οι New York Times ανέφεραν προχθές, Πέμπτη, ότι ο Μασκ, που είναι σύμβουλος του εκλεγμένου προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συναντήθηκε με τον Ιρανό πρεσβευτή στα Ηνωμένα Έθνη τη Δευτέρα «προκειμένου να κατευνάσει τις εντάσεις» ανάμεσα στην Τεχεράνη και τη χώρα του.

Η αμερικανική εφημερίδα, που επικαλείται δύο ιρανικές πηγές οι οποίες δεν κατονομάζονται, διευκρινίζει πως η συνάντηση ανάμεσα στον Έλον Μασκ και τον Ιρανό διπλωμάτη, τον Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν, άλλοτε στενοί σύμμαχοι, διέκοψαν τις διπλωματικές τους σχέσεις το 1980, λίγο μετά την Ισλαμική Επανάσταση που ανέτρεψε τη δυναστεία των Παχλαβί την οποία υποστήριζε η Ουάσινγκτον.

Στη διάρκεια της πρώτης θητείας του (2017-2021), ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν θιασώτης μιας πολιτικής “μέγιστης πίεσης” απέναντι στο Ιράν και επανέφερε βαριές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης, τις οποίες διατήρησε η κυβέρνηση Μπάιντεν.

“Κρυφή συνάντηση”, “νέα διπλωματική οδός” ή “προδοσία”: οι ιρανικές εφημερίδες –που κυκλοφόρησαν πριν από τη διάψευση της Τεχεράνης– ήταν διχασμένες σήμερα στο θέμα της συνάντησης και καλούσαν να μην υπερβάλλεται η σημασία της.

«Για επιχειρησιακούς λόγους, η αεροπορική εταιρεία Lufthansa έχει ήδη αποφασίσει να αναστείλει τις πτήσεις προς την Τεχεράνη έως τις 26 Οκτωβρίου», αναφέρει η ανακοίνωση του Lufthansa Group, στην οποία επισημαίνεται πως ο αεροπορικός όμιλος θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα αξιολογήσει εκ νέου την κατάσταση τις επόμενες ημέρες.

Εν τω μεταξύ, η Ιορδανία ανέστειλε τις πτήσεις των αερομεταφορέων της προς τη Βηρυτό μέχρι νεωτέρας, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ρυθμιστικής Επιτροπής Πολιτικής Αεροπορίας του βασιλείου.