Σε αυτό το πλαίσιο, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου μιλά για τα νέα εργαλεία πολιτικής που σχεδιάζει το Υπουργείο, από τα κίνητρα μετεγκατάστασης σε δημογραφικά ευάλωτες περιοχές και τις παρεμβάσεις για προσιτή στέγη έως τις πολιτικές στήριξης της οικογένειας και της κοινωνικής ένταξης.

Μιλά επίσης για το ευρύτερο έργο της στο πλαίσιο των χιλιάδων αιτημάτων για υιοθεσία και προγραμμάτων, όπως τις «νταντάδες της γειτονιάς».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

– Κυρία υπουργέ, ποιες είναι οι βασικές καινοτομίες της νέας φάσης του Προγράμματος Μετεγκατάστασης που θα περιλαμβάνονται στο επόμενο νομοσχέδιο του υπουργείου σας και πώς η αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης στα 10.000 ευρώ αναμένεται να επηρεάσει την απόφαση των πολιτών για εγκατάσταση σε δημογραφικά ευάλωτες περιοχές;

Η νέα φάση του Προγράμματος Μετεγκατάστασης προβλέπει ενιαία οικονομική ενίσχυση ύψους 10.000 ευρώ για όλους τους δικαιούχους, διαμορφώνοντας ένα σαφές και προβλέψιμο πλαίσιο στήριξης στο πρώτο, κρίσιμο διάστημα της εγκατάστασης. Το 50% της ενίσχυσης καταβάλλεται ως προκαταβολή, ώστε να καλύπτονται άμεσα βασικά έξοδα μετεγκατάστασης και προσαρμογής. Η ενίσχυση αυτή δεν λειτουργεί ως κίνητρο καθαυτό, αλλά ως πρακτικό δίχτυ ασφαλείας που διευκολύνει τη μετάβαση, χωρίς να υποκαθιστά την εργασία ή το εισόδημα.

Η ένταξη της Κοζάνης και των Γρεβενών στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης στοχεύει σε μια πρόσκαιρη πληθυσμιακή ενίσχυση, αλλά στη δημιουργία συνθηκών παραμονής και επανεγκατάστασης για ανθρώπους που μπορούν να ενταχθούν ουσιαστικά στην τοπική οικονομία και κοινωνία

Παράλληλα, το πρόγραμμα διευρύνεται σε περισσότερες κατηγορίες δικαιούχων, μεταξύ των οποίων Έλληνες του εξωτερικού, απόφοιτοι πανεπιστημίων και ένστολοι, ώστε να συμβάλει στην ενίσχυση των τοπικών πληθυσμών.

Η φιλοσοφία του προγράμματος δεν είναι η επιδότηση της μετακίνησης καθαυτής, αλλά η ενθάρρυνση μιας συνειδητής απόφασης μόνιμης εγκατάστασης, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες απασχόλησης και τις υφιστάμενες υποδομές.

– Ας δούμε ένα παράδειγμα. Με δεδομένο ότι η Δυτική Μακεδονία αποτελεί μια δημογραφικά ευάλωτη Περιφέρεια της χώρας λόγω της απολιγνιτοποίησης, με ποιους τρόπους η ένταξη των νομών Κοζάνης και Γρεβενών στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης μπορεί να συμβάλει στην ανάσχεση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης; Γιατί τα χρήματα θα τελειώσουν σύντομα και εάν οι κάτοικοι αυτής της περιοχής δεν έχουν εργασία θα φύγουν.

Η Δυτική Μακεδονία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα περιοχής όπου η δημογραφική συρρίκνωση συνδέεται άμεσα με μια βαθιά παραγωγική μετάβαση. Γι’ αυτό και το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης δεν αντιμετωπίζεται ως αυτόνομο μέτρο, αλλά ως συμπληρωματικό εργαλείο στο ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών δίκαιης μετάβασης, απασχόλησης και τοπικής ανάπτυξης που ήδη υλοποιούνται.

Η διεύρυνση των δικαιούχων αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή αντίληψης για την περιφέρεια. Δεν αφορά μόνο όσους έμειναν, αλλά και όσους μπορούν να επιστρέψουν

Η ένταξη της Κοζάνης και των Γρεβενών στο πρόγραμμα δεν στοχεύει σε μια πρόσκαιρη πληθυσμιακή ενίσχυση, αλλά στη δημιουργία συνθηκών παραμονής και επανεγκατάστασης για ανθρώπους που μπορούν να ενταχθούν ουσιαστικά στην τοπική οικονομία και κοινωνία.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να μετακινηθεί κάποιος, αλλά να έχει λόγο για να μείνει. Σε αυτό το πλαίσιο, η οικονομική ενίσχυση λειτουργεί υποστηρικτικά στο πρώτο στάδιο, ενώ η πραγματική βιωσιμότητα εξαρτάται από τη σύνδεση κατοικίας, εργασίας και υποδομών.

– Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να αξιοποιήσει τη διεύρυνση των δικαιούχων του Προγράμματος Μετεγκατάστασης σε κατηγορίες όπως οι Έλληνες του εξωτερικού, οι τηλεργαζόμενοι και οι απόφοιτοι πανεπιστημίων, προκειμένου να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή στην επαρχία;

Η διεύρυνση των δικαιούχων αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή αντίληψης για την περιφέρεια. Δεν αφορά μόνο όσους έμειναν, αλλά και όσους μπορούν να επιστρέψουν ή να επιλέξουν συνειδητά έναν διαφορετικό τρόπο ζωής εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.

Οι Έλληνες του εξωτερικού φέρνουν εμπειρία και δεξιότητες, οι απόφοιτοι πανεπιστημίων ανανεώνουν το ανθρώπινο κεφάλαιο, ενώ οι ένστολοι συμβάλλουν στη σταθερότητα και τη λειτουργικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Ο ανασχεδιασμός του ΤΕΒΑ προς ένα σύστημα προπληρωμένης κάρτας ενισχύει πρώτα απ’ όλα την αξιοπρέπεια των δικαιούχων

Το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης λειτουργεί έτσι ως εργαλείο κοινωνικής συνοχής, όχι με όρους επιδότησης, αλλά ως γέφυρα ανάμεσα στις δημογραφικές ανάγκες της περιφέρειας και τις σύγχρονες μορφές εργασίας και ζωής.

-Σχετικά με το πρόγραμμα ΤΕΒΑ και τις πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας, ποια είναι η στρατηγική του Υπουργείου για τη διασφάλιση της κοινωνικής ένταξης των πλέον ευάλωτων ομάδων, όπως οι Ρομά και οι άστεγοι;

Η πολιτική του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για το ΤΕΒΑ και συνολικά για την καταπολέμηση της φτώχειας στηρίζεται σε μια βασική αρχή: η υλική στήριξη έχει νόημα μόνο όταν λειτουργεί ως γέφυρα προς την κοινωνική ένταξη και όχι ως μηχανισμός παθητικής ανακούφισης.

Ο ανασχεδιασμός του ΤΕΒΑ προς ένα σύστημα προπληρωμένης κάρτας ενισχύει πρώτα απ’ όλα την αξιοπρέπεια των δικαιούχων. Οι ωφελούμενοι, συμπεριλαμβανομένων ομάδων όπως οι Ρομά και οι άστεγοι, αποκτούν τη δυνατότητα να καλύπτουν βασικές ανάγκες χωρίς στιγματισμό, χωρίς ουρές και χωρίς προκαθορισμένα «πακέτα» αγαθών, επιλέγοντας οι ίδιοι τι χρειάζονται και πότε.

Για τα άτομα με αναπηρία, η πολιτική στέγης συνδέεται άμεσα με την αυτονομία και την ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή

Η επιλογή ενός ενιαίου, αυτοματοποιημένου συστήματος μειώνει τις καθυστερήσεις και τις ανισότητες και επιτρέπει στην Πολιτεία να κατευθύνει περισσότερους πόρους απευθείας στους ανθρώπους που τους έχουν ανάγκη. Έτσι, το ΤΕΒΑ εξελίσσεται από πρόγραμμα διανομής βοήθειας σε εργαλείο κοινωνικής συνοχής, που στηρίζει τους πιο ευάλωτους προκειμένου να κάνουν το επόμενο βήμα προς την κοινωνική ένταξη.

 –Στο πλαίσιο της Στεγαστικής Πολιτικής και του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Δημογραφικό, ποια συγκεκριμένα μέτρα προωθούνται για την εξασφάλιση προσιτής στέγης, ειδικά για τις νέες οικογένειες και τα άτομα με αναπηρία;

Η προσέγγιση του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας βασίζεται σε έναν συνδυασμό μέτρων που παρεμβαίνουν τόσο στη ζήτηση όσο και στην προσφορά κατοικίας, με σαφή προτεραιότητα στις νέες οικογένειες και στα άτομα με αναπηρία.

Για τις νέες οικογένειες, βασικός πυλώνας είναι τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», που διευκολύνουν την απόκτηση πρώτης κατοικίας με χαμηλότοκη χρηματοδότηση και μηνιαία δόση χαμηλότερη από το ενοίκιο.

Παράλληλα, προγράμματα όπως το«Ανακαινίζω – Νοικιάζω» αυξάνουν το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα και συμβάλλουν στη συγκράτηση των ενοικίων, ενώ η κοινωνική αντιπαροχή και η αξιοποίηση δημόσιας γης δημιουργούν για πρώτη φορά νέο απόθεμα κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.

Η ουσιαστική «γέφυρα» για να καλυφθεί το χάσμα ανάμεσα στις αιτήσεις και στα παιδιά είναι η σωστή ενημέρωση και η άρση στερεοτύπων γύρω από την αναδοχή, ιδίως όταν πρόκειται για μεγαλύτερα παιδιά ή παιδιά με αναπηρία

Για τα άτομα με αναπηρία, η πολιτική στέγης συνδέεται άμεσα με την αυτονομία και την ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Προβλέπονται στοχευμένες παρεμβάσεις για προσβάσιμες κατοικίες, ενισχύσεις για ανακαίνιση και προσαρμογή υφιστάμενων σπιτιών, καθώς και προτεραιοποίηση σε σχήματα κοινωνικής στέγασης.

Κοινός παρονομαστής όλων των παρεμβάσεων είναι ότι η στέγη αντιμετωπίζεται ως θεμέλιο δημογραφικής και κοινωνικής πολιτικής. Στόχος είναι να μπορούν οι νέοι άνθρωποι να σχεδιάσουν τη ζωή τους και οι συμπολίτες μας με αναπηρία να ζουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια, σε κατοικίες προσιτές, κατάλληλες και ενταγμένες στις τοπικές κοινότητες.

 -Πώς θα γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των χιλιάδων αιτήσεων για υιοθεσία και του περιορισμένου αριθμού διαθέσιμων παιδιών;

Η συντριπτική πλειονότητα των παιδιών που σήμερα φιλοξενούνται σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας δεν είναι νομικά διαθέσιμα για υιοθεσία, αλλά για αναδοχή. Πρόκειται για παιδιά που έχουν βιολογικούς γονείς ή συγγενικό περιβάλλον και για τα οποία η Δικαιοσύνη ερευνά την καταλληλότητά τους να ασκούν τη γονική μέριμνα.

Γι’ αυτό και η Πολιτεία έχει αναδείξει την αναδοχή ως βασικό εργαλείο αποϊδρυματοποίησης, με μετρήσιμα αποτελέσματα. Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των παιδιών που διαβιούν σε δομές παιδικής προστασίας έχει μειωθεί σχεδόν στο μισό, ενώ περισσότερα από 1.800 παιδιά έχουν ήδη βρει οικογενειακό περιβάλλον μέσω αναδοχής και τεκνοθεσίας.

Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ολοκληρώνει τις τελευταίες θεσμικές διαδικασίες για την καθολική εφαρμογή του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς»

Η ουσιαστική «γέφυρα» για να καλυφθεί το χάσμα ανάμεσα στις αιτήσεις και στα παιδιά είναι η σωστή ενημέρωση και η άρση στερεοτύπων γύρω από την αναδοχή, ιδίως όταν πρόκειται για μεγαλύτερα παιδιά ή παιδιά με αναπηρία. Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν οι Σχολές Γονέων, οι κοινότητες νέων ζευγαριών και οι ενορίες, ώστε περισσότερες οικογένειες να γνωρίσουν τι πραγματικά σημαίνει αναδοχή και να ανοίξουν το σπίτι τους σε παιδιά που το έχουν ανάγκη.

-Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να αντιμετωπίσει την έλλειψη επιμελητών στο πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς»;

Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ολοκληρώνει τις τελευταίες θεσμικές διαδικασίες για την καθολική εφαρμογή του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς». Ήδη έχει υπογραφεί η προγραμματική σύμβαση μεταξύ των φορέων υλοποίησης και άμεσα ακολουθεί η έκδοση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης, ώστε το πρόγραμμα να ενεργοποιηθεί πανελλαδικά με ενιαίο και σαφές πλαίσιο.

Η καθολική φάση του προγράμματος στηρίζεται στην εμπειρία του πιλοτικού σκέλους και δίνει έμφαση στην αύξηση των επιμελητών, στην ασφαλή φύλαξη βρεφών και νηπίων ηλικίας 2 έως 18 μηνών και στη διευκόλυνση των εργαζόμενων γονέων.

Στόχος είναι ένα λειτουργικό και αξιόπιστο σύστημα φροντίδας που να υποστηρίζει έμπρακτα τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, ιδίως για τις νέες οικογένειες.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος, που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, ανήλθε στα 330 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Με απόφαση του κ. Χατζηδάκη, προστέθηκαν ακόμη 62 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τη διετία 2021-2022, λόγω των έκτακτων αναγκών, που προκλήθηκαν, εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και για μην υπάρξει «κενό» μέχρι την έναρξη του νέου προγράμματος για την προγραμματική περίοδο 2021-2027, που προβλέπει άλλα 400 εκατ. ευρώ για δράσεις αντιμετώπισης της υλικής στέρησης.

Σενάριο για εκλογές στις 2 Οκτωβρίου- Διαρροή από πηγές του Μαξίμου;

Κατά τη συνάντηση που έγινε, ο κ. Χατζηδάκης, η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Δόμνα Μιχαηλίδου και ο Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, Γιώργος Σταμάτης, ενημερώθηκαν από τον Δήμαρχο Αμαρουσίου, Θεόδωρο Αμπατζόγλου, για τις συνέργειες που αναπτύσσονται μεταξύ των δράσεων του ΤΕΒΑ και αυτών του Κοινωνικού Παντοπωλείου του Δήμου. Σημειώνεται, ότι από τη συγκεκριμένη δομή, (που εξυπηρετεί τους ωφελούμενους των Δήμων Αμαρουσίου, Λυκόβρυσης-Πεύκης, Μεταμόρφωσης, Παπάγου-Χολαργού, Πεντέλης και Φιλοθέης-Ψυχικού), έχουν διανεμηθεί από την αρχή του προγράμματος περισσότεροι από 361 τόνοι τροφίμων και πάνω από 68.000 τεμάχια βασικών ειδών σε 36.500 νοικοκυριά που αντιστοιχούν σε 66.170 ωφελούμενους.

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας για τους Απόρους έχει καλύψει τα τελευταία έξι χρόνια 400.000 συμπολίτες μας και συνεχίζουμε, καθώς το έχουμε εντάξει στο καινούργιο ΕΣΠΑ με άλλα 400 εκατ. ευρώ, για να συνεχιστεί αυτή η ενίσχυση με την ίδια και ακόμα μεγαλύτερη ένταση. Όλα αυτά είναι κοινωνική πολιτική στην πράξη. Θέλω να συγχαρώ τον κ. Αμπατζόγλου για την ουσιαστική δουλειά που γίνεται εδώ και σε άλλους πέντε δήμους της περιοχής, υπό τον συντονισμό του Δήμου Αμαρουσίου για το ΤΕΒΑ. Χιλιάδες συμπολίτες μας έχουν ανάγκη ουσιαστικής στήριξης για την καθημερινότητά τους και είναι ευθύνη τόσο της Πολιτείας, όσο και της τοπικής αυτοδιοίκησης, να κάνουν το καλύτερο γι’ αυτούς».

Η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Δόμνα Μιχαηλίδου, σημείωσε: «Απέναντι στη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό δεν μένουμε αδρανείς. Η κοινωνική πολιτική δεν είναι μόνο τα επιδόματα. Είναι και οι υπηρεσίες, αλλά και η υλική βοήθεια. Και σε αυτό είμαστε όλοι μαζί. Κεντρική Πολιτεία, αλλά και Δήμοι, με στοχευμένα μέτρα και πρωτοβουλίες, στηρίζουμε έμπρακτα όλους τους συμπολίτες μας, ειδικά όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Δεν αφήνουμε κανέναν πίσω».
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, Γιώργος Σταμάτης, υπογράμμισε: «Το ΤΕΒΑ είναι το δίχτυ της συνοδευτικής προστασίας για τους ακραία ευάλωτους. Δεν είναι μόνο η επισιτιστική βοήθεια, αλλά και οι συνοδευτικές υπηρεσίες που προσφέρονται σε όλους τους συνανθρώπους μας που έχουν ανάγκη. Οι ωφελούμενοι του ΤΕΒΑ, οι ωφελούμενοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, είναι οι συνάνθρωποι μας που πρέπει να στηριχτούν όσο περισσότερο γίνεται και να διασυνδεθούν με την εργασία, γιατί μόνο τότε θα αρθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και θα έχουμε πραγματική ένταξη αυτών των ανθρώπων στην κοινωνία».

Ο Δήμαρχος Αμαρουσίου, Θεόδωρος Αμπατζόγλου, τόνισε: «Στον Δήμο Αμαρουσίου γίνεται κοινωνική πολιτική στην πράξη. Δίνεται καθημερινά η μάχη κατά του κοινωνικού αποκλεισμού και της ακραίας φτώχειας. Εμείς στο μέτρο των δυνάμεών μας βοηθάμε σαν επικεφαλής δήμος για τον Βόρειο Τομέα, έτσι ώστε χιλιάδες συμπολίτες μας που πληρούν τις προϋποθέσεις να μπορούν να λάβουν είδη πρώτης ανάγκης. Περιμένουμε το νέο πρόγραμμα, ώστε να δώσουμε το καλύτερο που μπορούμε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους».

Χρήσιμες πληροφορίες για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Άπορους (ΤΕΒΑ)
Όπως επισημαίνεται σε ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, το ΤΕΒΑ, μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Επισιτιστικής και Βασικής Υλικής Συνδρομής, που συγχρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, στοχεύει στην καταπολέμηση της ακραίας φτώχειας και την προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των ευάλωτων ομάδων, υποστηρίζοντας δράσεις διανομής τροφίμων και λοιπών βασικών ειδών πρώτης ανάγκης και παρέχοντας υπηρεσίες κοινωνικής ενσωμάτωσης, μέσα από ένα οργανωμένο σύστημα διανομών σε όλη τη χώρα, που αριθμεί 600 σημεία, υπό τον συντονισμό των Δήμων και των Περιφερειών.
Οι αριθμοί-«κλειδιά» του ΤΕΒΑ
– Ο συνολικός προϋπολογισμός για την περίοδο 2014-2020 ανερχόταν στα 330 εκατ. ευρώ, στα οποία προστέθηκαν ακόμη 62 εκατ. ευρώ για τη διετία 2021-2022, λόγω των έκτακτων αναγκών, που προκλήθηκαν εξαιτίας της πανδημίας.
– Στο νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 και, υπό τη Διαχειριστική Αρχή του ΟΠΕΚΑ, οι δράσεις του ΤΕΒΑ θα συνεχιστούν εντασσόμενες στο τομεακό Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027» και στην Ειδική Προτεραιότητα «Επισιτιστική Βοήθεια και Αντιμετώπιση της υλικής στέρησης», με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ.
– Από την έναρξη του προγράμματος μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 1.331 διανομές.
– Πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο 25 διανομές κάθε μήνα σε όλη την Ελλάδα, ακόμα και το καλοκαίρι. Η υλοποίηση του προγράμματος δεν διαταράχθηκε κατά την περίοδο του κορονοϊού και συνεχίστηκε με κατ’ οίκον παραδόσεις.
– Έχουν μοιραστεί σχεδόν 66 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων (κρέατα, γαλακτομικά, λαχανικά φρούτα) και 23 εκατομμύρια τόνοι βασικών υλικών αγαθών (είδη οικιακής καθαριότητας, προσωπικής υγιεινής, βρεφικά είδη, κ.ά.) με ειδική μέριμνα, μεταξύ άλλων, για αστέγους, παιδιά και ηλικιωμένους.
– Στο πλαίσιο της προσπάθειας της βέλτιστης αξιοποίησης των πόρων του ΤΕΒΑ, τα αδιανέμητα αποθέματα προωθούνται σε συσσίτια που, έως σήμερα, έχουν «αποδώσει» 14 εκατομμύρια ζεστά γεύματα.
– Πάνω από 210.000 εκ των ωφελουμένων του ΤΕΒΑ κάνουν χρήση και των δράσεων κοινωνικής ενσωμάτωσης που συνοδεύουν τα προγράμματα διανομής βασικών αγαθών. Προσφέρονται, μεταξύ άλλων, υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξης, συμβουλευτική, υπηρεσίες κοινωνικοποίησης, (μέσω δραστηριοτήτων δημιουργικής απασχόλησης), κ.ά..