Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με την ονομαστική ψηφοφορία που είχε ζητήσει το ΚΚΕ.

Στην καταληκτική της ομιλία η Νίκη Κεραμέως μίλησε για μια «ιστορική συμφωνία» που δεν ανήκει σε έναν πολιτικό χώρο, ενώ απάντησε στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης που ζητούσε την απόσυρση του νομοσχεδίου.

Στη σκιά της υπόθεσης Παναγόπουλου, η υπουργός Εργασίας καταλόγισε στα κόμματα «αμηχανία αντιπολίτευσης». Όπως ανέφερε, «οι κατηγορίες είναι ενώπιον της δικαιοσύνης. Ισχύει τεκμήριο αθωότητας. Δεν είναι η εθνική κοινωνική συμφωνία με τα φυσικά πρόσωπα, αλλά είναι με τους θεσμούς».

Όπως επισήμανε η κ. Κεραμέως, οσον αφορα στο διοικητικό συμβούλιο της ΓΣΕΕ που εκπροσωπούνται όλες οι παρατάξεις, υπήρξε ομόφωνη απόφαση εκτόςτου ΚΚΕ. «Το ΠΑΣΟΚ ψήφισε ναι, στη Βουλή όχι. Ο ΣΥΡΙΖΑ ναι, στη Βουλή, όχι. Το ΠΑΣΟΚ λέει ψηφίζει όχι επί της αρχής αλλά ψηφίζει ναι στα βασικά άρθρα. Πώς γίνεται αυτό; άρθρο 95 του Κανονισμού της Βουλής. Τι λέει; Ότι επί της αρχής είναι για τον σκοπό και το περιεχόμενο. πως γίνεται ένα κόμμα να ψηφίζει όχι στο σκοπό και στο περιεχόμενο. Και ναι στα βασικά άρθρα;  Σηκώνω τα χέρια ψηλά» όπως είπε.

Η υπουργός Εργασίας εκτίμησε ότι ξεκινά μια «νέα εποχή για τις συλλογικές συμβάσεις», καθώς περισσότεροι εργαζόμενοι καλύπτονται με πολλά οφέλη.

Όπως τόνισε, «ποτέ στο παρελθόν συμφωνία κυβέρνησης με όλους τους εταίρους και μάλιστα τέτοιου εύρους. Τελικά μπορούμε να βρίσκουμε κοινό έδαφος. Κάθε λέξη της συμφωνίας και του νομοσχεδίου αποτελεί κείμενο συμφωνίας κυβέρνησης και όλων των εκπροσώπων των εταίρων. Δεν είναι άλλο ένα νομοσχέδιο της κυβέρνησης. Είναι της κυβέρνησης και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων. «Καταψηφίζουμε, ναι. Γιατί διαφωνούμε με την πολιτική της κυβέρνησης στα εργασιακά. Τρία βήματα πίσω, ένα μπροστά», υποστήριξε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος με το κόμμα του να καταψήφιζει επί της αρχής, αλλά να υπερψηφίζει όσες διατάξεις θεωρεί πως βρίσκονται στη σωστή κατεύθυνση.

Αλήθεια πρώτη: Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία είναι ιστορική

Όπως δήλωσε η κα Κεραμέως, η συμφωνία αυτή είναι ιστορική «γιατί ποτέ στο παρελθόν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία Κυβέρνησης με όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και δη τέτοιου εύρους. Δείχνει πόσα μπορούν να επιτευχθούν μέσα από τον διάλογο και ότι μπορούμε τελικά να βρίσκουμε κοινό έδαφος ακόμη και σε ζητήματα που παραδοσιακά προκαλούσαν σφοδρές αντιπαραθέσεις. Κάθε λέξη της Συμφωνίας αυτής, αλλά και κάθε λέξη του νομοσχέδιου που έχετε ενώπιον σας, αποτελεί κείμενο συμφωνίας Κυβέρνησης, και όλων των εκπροσώπων εργαζομένων και εργοδοτών. Άρα το νομοσχέδιο αυτό έχει μία ιδιαιτερότητα: Δεν είναι άλλο ένα νομοσχέδιο της Κυβέρνησης. Είναι νομοσχέδιο της Κυβέρνησης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων. Είναι επίσης ιστορική η συμφωνία αυτή γιατί στην ουσία της σηματοδοτεί την αφετηρία μιας νέας εποχής για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας στην Ελλάδα, καταργώντας μάλιστα εναπομείνασες μνημονιακές ρυθμίσεις. Στη βάση της Συμφωνίας, θα μπορούν να καλύπτονται από Συλλογικές Συμβάσεις πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι, με πολλά και πολύ σημαντικά οφέλη για εκείνους και για τις επιχειρήσεις».

Μάλιστα, η κα Κεραμέως ανέγνωσε απόσπασμα από τα πρακτικά της Επιτροπής Αξιολόγησης Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία «το παρόν σχέδιο νόμου αποτελεί τη σημαντικότερη παρέμβαση στο εργατικό δίκαιο από το 2012».

Αλήθεια δεύτερη: Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία συνάπτεται σε μία περίοδο με πολύ θετικές προοπτικές για την αγορά εργασίας

Όπως εξήγησε η Υπουργός, η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία συνάπτεται σε μία περίοδο με πολύ θετικές προοπτικές για την αγορά εργασίας.

«Η ανεργία υποχώρησε από το 18% σχεδόν στο 7,5%.  Είναι το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην ιστορία της Ελλάδας στην ανεργία και έχουμε να υπάρξουμε στο 7,5% εδώ και 18 χρόνια. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι 563.000 συμπολίτες μας οι οποίοι δεν δούλευαν το ’19,  σήμερα δουλεύουν. Αυτή είναι η αποτύπωση της μείωσης της ανεργίας στην πράξη» ανέφερε η κα Κεραμέως. Παράλληλα, επεσήμανε ότι «η Ελλάδα είναι πρώτη στην αύξηση ποσοστού απασχόλησης. Αλλά δεν είναι μόνο στην Ευρώπη, η Ελλάδα είναι πρώτη στην αύξηση ποσοστού απασχόλησης και σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ.

• Η πλήρης απασχόληση αυξήθηκε στο 78,5% (από το 69% το 2019).
• Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε στα 1.516 ευρώ (από τα 1.264 ευρώ το 2019). Αύξηση 20%.
• Ο μέσος μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης αυξήθηκε στα 1.362,66 ευρώ (από τα 1.046 το 2019). Αύξηση 30,3%.
• Σχεδόν 2 στους 3 μισθωτούς αμείβονται με μέσο μισθό  πάνω από 1.000 ευρώ. Αύξηση 75% από το 2019.

Όπως εξήγησε η κα Κεραμέως, «το επόμενο διάστημα θα φέρουμε

• Νέο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
• Επέκταση Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας
• Νομοσχέδιο των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης για την ενίσχυση του 2ου πυλώνα ασφάλισης.

Είναι όλα ρόδινα και ιδανικά; Όχι. Αλλά παρουσιάζουν πολύ σημαντική βελτίωση» δήλωσε.

Παρατήρησε μάλιστα ότι σε έναν τομέα υπάρχουν πολύ σημαντικά περιθώρια βελτίωσης, και αυτός είναι το ποσοστό κάλυψης από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.

«Είχαμε δύο δρόμους: «Να νομοθετήσουμε μονομερώς τι θα κάνουμε για να αυξήσουμε το ποσοστό κάλυψης – ο εύκολος δρόμος – ή να επιχειρήσουμε η νομοθέτηση να είναι το αποτέλεσμα συμφωνίας με όλους τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους – ο δύσκολος δρόμος – και αυτόν και επιλέξαμε. Δύσκολος καθότι ποτέ στο παρελθόν δεν είχε συναφθεί τέτοια συμφωνία και η συνεννόηση δεν ήταν πάντα εύκολη. Τώρα λοιπόν ήταν πρόσφορο το έδαφος για την επίτευξη αυτής της ιστορικής εθνικής κοινωνικής συμφωνίας».

Αλήθεια Τρίτη: Η Κοινωνία στηρίζει την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία

Η κα Κεραμέως παρέθεσε σειρά δηλώσεων εκπροσώπων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων με τις οποίες χαιρέτισαν την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, αρχής γενομένης από τις δηλώσεις του Προέδρου της ΓΣΕΒΕΕ και στελέχους της κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, του κ. Καββαθά ο οποίος δήλωσε στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής ότι «Αυτή η κοινωνική συμφωνία είναι αποτέλεσμα ενός ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου που με την εμπειρία τουλάχιστον 25 ετών στο συνδικαλιστικό κίνημα σε τριτοβάθμιο επίπεδο έζησα από μηδενική βάση. Όχι ένα κείμενο που μας ήρθε για να το αξιολογήσουμε και καλά για αν κάνουμε παρατηρήσεις. Είναι κείμενο που φτιάχτηκε από το μηδέν. Και σε αυτό το κείμενο συμφωνήσαμε αμβλύνοντας αντιθέσεις και λειαίνοντας γωνίες. Και μεταξύ των σχέσεων Eθνικών Kοινωνικών Eταίρων και του Υπουργείου. Είναι μια καλή πρακτική και σε αυτή τη χώρα επιτέλους είναι υπόδειγμα αυτή η κοινωνική συμφωνία καλής νομοθέτησης. Είναι το πλαίσιο για να έχουμε κλαδικές συμβάσεις, συνεχίζει ο κύριος Καββαθάς. Για να έχουμε καλύτερες συνθήκες εργασίας για τους εργαζόμενους και στους μισθολογικούς όρους και στους θεσμικούς».

Ανέφερε δε ότι τα σχόλια στη δημόσια διαβούλευση είναι από τα λιγότερα που έχουν υπάρξει ποτέ. «Μόλις 42 σχόλια στη δημόσια διαβούλευση. Αλήθεια; Όλη η κοινωνία είναι κατά αυτού του νομοσχεδίου με μόλις 42 σχόλια στην δημόσια διαβούλευση;» διερωτήθηκε η Υπουργός.

Αλήθεια Τέταρτη: Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκάλεσε την Ελλάδα πηγή έμπνευσης για τον κοινωνικό διάλογο

Όπως επεσήμανε η κα Κεραμέως, «η Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπος Απασχόλησης, η κυρία Ρωξάνα Μιντζάτου, είπε στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών επί λέξει: θέλω πραγματικά να συγχαρώ την Ελλάδα για την ιστορική υπογραφή της κοινωνικής συμφωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους, όχι μόνο για το τι σημαίνει για την ελληνική αγορά εργασίας, για τους εργαζόμενους, για τις επιχειρήσεις, για τη χώρα, για το κλίμα του κοινωνικού διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων στην Ελλάδα αλλά και για την έμπνευση που δίνει για την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου επειδή προέρχεται από μία χώρα που δεν ανήκει στο σκανδιναβικό μοντέλο και που είχε τις δικές της ιστορικές προκλήσεις στο να φέρει τους κοινωνικούς εταίρους στο ίδιο τραπέζι με την Κυβέρνηση. Άρα, λέει η κυρία Αντιπρόεδρος, το μήνυμα που εκπέμπεται δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά ολόκληρη την Ευρώπη».

Αλήθεια Πέμπτη: Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία ωφελεί εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Η Υπουργός ανέφερε ότι η Κοινωνική Συμφωνία σημαίνει αύξηση μισθών για τους εργαζόμενους και για τις επιχειρήσεις σημαίνει σταθερότητα, δυνατότητα επένδυσης στους εργαζομένους με προοπτική, περιβάλλον με ξεκάθαρους κανόνες που διευκολύνει και ενισχύει την ανάπτυξη και την καταπολέμηση του αθέμιτου ανταγωνισμού. Προσέθεσε ότι «Όποιος, λοιπόν, αντίκειται στην εθνική κοινωνική συμφωνία δεν θέλει οι εργαζόμενοι να έχουν αύξηση μισθών και παροχών. Σημαίνει σταθερό προβλέψιμο και αξιοπρεπές εργασιακό περιβάλλον». Στη συνέχεια παρέθεσε επιγραμματικά τους τρεις άξονες του νομοσχεδίου όπου όπως είπε καθιστούν πιο εύκολη την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων, την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας και την επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών.

Αλήθεια έκτη: Οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης έχουν ήδη στηρίξει την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία

Η κα Κεραμέως επεσήμανε ότι όλες οι παρατάξεις των κομμάτων στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΓΣΕΕ για την Κοινωνική Συμφωνία ψήφισαν ΝΑΙ. «Εκπροσωπείται το ΠΑΣΟΚ, εκπροσωπείται ο ΣΥΡΙΖΑ, η Αριστερά. Αλήθεια, τι ψήφισαν αυτές οι παρατάξεις στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΓΣΕΕ; Θα σας απαντήσω. Ψήφισαν ναι. Ξαναλέω, η παράταξη που πρόσκειται στο ΠΑΣΟΚ ψήφισε ναι, η παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε ναι, η παράταξη της Αριστεράς ψήφισε ναι.  Ψήφισαν ναι όλοι στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΓΣΕΕ και διερωτώμαι, άλλο το ΠΑΣΟΚ στη ΓΣΕΕ, άλλο το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή; Άλλος ο ΣΥΡΙΖΑ στη ΓΣΕΕ, άλλος ο ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή; Για να ξέρουμε για το ποια στάση κρατάει ο καθένας και πόση υποκρισία υπάρχει».

Αλήθεια έβδομη: Θέλουμε ή δεν θέλουμε περισσότεροι εργαζόμενοι να καλύπτονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας ;

Η Υπουργός έθεσε ερωτήματα προς την αντιπολίτευση σχετικά με τη στάση τους προς τα άρθρα του νομοσχεδίου, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θέλουμε ή δεν θέλουμε περισσότεροι εργαζόμενοι να καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας; Γιατί αυτό είναι το ερώτημα που ήρθαμε και συζητάμε σήμερα. Θεωρούμε τις συλλογικές συμβάσεις καλό πράγμα; Αν ναι, ψηφίζουμε ναι. Η κοινωνία θέλει πιο εύκολη σύναψη συλλογικών συμβάσεων, άρθρο 3 του νομοσχεδίου. Θα ψηφίσετε ναι; Η κοινωνία θέλει πιο εύκολη επέκταση συλλογικών συμβάσεων, άρθρο 9 του νομοσχεδίου, θα ψηφίσετε ναι; Η κοινωνία θέλει μετενέργεια, ακούστε αυτό, εργαζόμενοι, ζητάτε μετενέργεια χρόνια. Το φέρνει το άρθρο 8 του νομοσχεδίου, θα ψηφίσετε ναι; Θέλουμε ή δεν θέλουμε περισσότερες συλλογικές συμβάσεις εργασίας; Θέλουμε ή δεν θέλουμε περισσότερους εργαζόμενους να προστατεύονται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας;».

Τέλος, απαντώντας στη σκανδαλολογία που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες ημέρες στον δημόσιο διάλογο, τόνισε ότι οι σοβαρές κατηγορίες κατά του κ. Παναγόπουλου βρίσκονται ενώπιον της Δικαιοσύνης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία φέρει την υπογραφή των θεσμικών φορέων και όχι των φυσικών προσώπων.

«Ένα ζήτημα είναι οι σοβαρότατες κατηγορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας για τον κύριο Παναγόπουλο και ένα δεύτερο ζήτημα είναι η θεσμική συνεργασία της πολιτείας με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Και εγώ διερωτώμαι αλήθεια για αυτό λέω για αμηχανία της αντιπολίτευσης, αλήθεια ποιο ζήτημα συζητάμε εδώ ακριβώς; Το ότι οι Υπουργοί της κυβέρνησής μας υπέγραψαν και έκαναν προγράμματα συνεργασίας με τους κοινωνικούς εταίρους και σωστά έκαναν» Και προσέθεσε η Υπουργός: «Αλήθεια ήταν καινούργιο αυτό;  Όχι. Διαχρονικά συνάπτονται τέτοια προγράμματα συνεργασίας με παρότρυνση και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Γιατί; Ποια είναι η θεωρία εδώ; Ότι οι κοινωνικοί εταίροι ξέρουν πολύ καλά την αγορά εργασίας, τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις. Άρα τους θέλουμε συμμέτοχους σε αυτή τη διαδικασία. Και εγώ διερωτώμαι, λοιπόν, ποιο είναι εδώ πέρα το τεράστιο ζήτημα; Ότι έγιναν αυτά τα προγράμματα, που γίνονται διαχρονικά, και επί ΣΥΡΙΖΑ και επί ΠΑΣΟΚ, ότι γίνονται αυτά τα προγράμματα»;

Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνει αυτά τα προγράμματα και υπογράμμισε ότι 15 από αυτά τα προγράμματα εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ και για 7 άλλα αναφέρθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης εθνικών πόρων. Τόνισε δε ότι τα προγράμματα έχουν ελεγχθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο και η μεταφορά τους έχει περάσει από τη Βουλή.

«Στη Βουλή η επίμαχη διάταξη του Υπουργείου Οικονομικών που προέβλεπε την μεταφορά, προγραμμάτων από το ΕΣΠΑ στους εθνικούς πόρους, ψηφίσατε ως εξής: ΣΥΡΙΖΑ παρών, ΠΑΣΟΚ παρών, Νέα Αριστερά παρών. Αλήθεια; Αυτό το σκάνδαλο, και ψηφίζατε παρών; Αν ήταν σκάνδαλο γιατί δεν καταψηφίζατε τότε;» σχολίασε σκωπτικά η κα Κεραμέως.

Ερωτηθείσα για τις συλλογικές συμβάσεις και τι αλλάζει στο μέλλον, η υπουργός Εργασίας δήλωσε στα «Παραπολιτικά 90,1»: «Στη χώρα μας έχει γίνει μια μεγάλη αλλαγή στο εργασιακό περιβάλλον, μεγάλη αύξηση απασχόλησης, συμμόρφωσης, είναι πολύ ελπιδοφόρα στοιχεία, όμως υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτιώσεις στις συλλογικές συμβάσεις, στο πώς προστατεύεται ο εργαζόμενος.

Στην πράξη, αρχές του 2026 θα νομοθετηθεί, τα σχέδια μου είναι για τον Ιανουάριο. Με βάση αυτή τη συμφωνία θα είναι πιο εύκολο να επεκταθεί μια συλλογική σύμβαση εργασίας σε όλους τους εργαζομένους ενός κλάδου. Για παράδειγμα, αυτή τη στιγμή υπάρχει μια συλλογική σύμβαση εργασίας που αφορά τους εργαζόμενους στην επεξεργασία μετάλλου, ας πούμε ότι καλύπτει Χ εργαζόμενους αυτή η σύμβαση, υπάρχει ένας μηχανισμός για να πάει αυτή να επεκταθεί και σε εργαζόμενους που δεν ανήκουν στην ομοσπονδία που υπέγραψε αυτήν τη συλλογική σύμβαση. 

Άρα να πάει να επεκτείνει την προστασίας της σε κάθε εργαζόμενο στο μέταλλο. Αυτή η επέκταση μπορεί να γίνει πολύ πιο εύκολα με αυτή την νέα κοινωνική συμφωνία. Άρα, τι αλλάζει:

-Πιο εύκολα επεκτείνονται οι συλλογικές συμβάσεις και αυτό σημαίνει αυξήσεις μισθών

-Αν λήξει μια συλλογική σύμβαση όλοι οι όροι της εξακολουθούν να ισχύουν. 

Αυτό θα γίνει σε έναν άμεσο ορίζοντα. Ο σχεδιασμός μου είναι να νομοθετηθεί τον επόμενο μήνα. Πιστεύω θα το καταφέρουμε, αυτό είναι το πρόγραμμα».

Όπως τόνισε δεν έχει ξαναγίνει κάτι αντίστοιχο στη χώρα, μια συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και του συνόλου των εθνικών εταίρων για ένα πολύ ευρύ φάσμα ζητημάτων που αφορούν το Εργατικό Δίκαιο, σημειώνοντας ότι “άρα, λοιπόν, αυτή η συμφωνία είναι ιστορική για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι για τον συμβολισμό της, ότι καθίσαμε, συμφωνήσαμε όλοι μαζί. Ο δεύτερος είναι για την ουσία της συμφωνίας, που αυτή η συμφωνία οδηγεί εκ των πραγμάτων σε πιο εύκολη σύναψη και επέκταση συλλογικών συμβάσεων εργασίας, οδηγεί σε πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας συλλογικής σύμβασης εργασίας”.

Αναφέρθηκε στα τέσσερα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για τους συνταξιούχους αυτό το διάστημα σημειώνοντας ότι “το πρώτο έγινε ήδη πράξη, τα 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες κ.ο.κ., Θα είναι πάγια αυτή η ενίσχυση, κάθε Νοέμβριο, κάθε χρόνο. Δεύτερον, θα πληρωθούν πριν τα Χριστούγεννα οι συντάξεις του Ιανουαρίου, οι οποίες θα είναι αυξημένες κατά 2,4%, είναι η φετινή αύξηση. Επίσης, όσοι διατηρούν προσωπική διαφορά, από 01/01/2026 θα μειωθεί κατά 50% και από το 2027 έχουμε πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς. Πάγιο αίτημα των συνταξιούχων εδώ και πολλά χρόνια. Τέταρτο μέτρο, η φορολογική μεταρρύθμιση, δηλαδή οι μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές, οι οποίοι μπαίνουν σε ισχύ από τον Ιανουάριο, ωφελούν και τους συνταξιούχους. ‘Αρα, και οι συνταξιούχοι θα δουν περισσότερα χρήματα στο τέλος του μήνα. Τέσσερα πολύ καλά νέα για τους συνταξιούχους”.

Για την ψηφιοποίηση των χειρόγραφων καρτελών ενσήμων του e-ΕΦΚΑ η κ. Κεραμέως σημείωσε ότι πρόκειται για ένα από μεγαλύτερα έργα το οποίο γίνεται για πρώτη φορά και αναμένεται να επιταχύνει περαιτέρω τον χρόνο απονομής των συντάξεων.

Σχετικά με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας υπογράμμισε ότι παρά την επιφυλακτικότητα που υπήρξε αρχικά, η εφαρμογή της οδηγεί σε τεράστια αύξηση στις δηλωθείσες υπερωρίες. “Το 2024, είχαν δηλωθεί 2,9 εκατομμύρια υπερωρίες. Φέτος, το 2025, χωρίς να έχει κλείσει η χρονιά, είμαστε στα 5 εκατομμύρια δηλωθείσες υπερωρίες” είπε.

Η κ. Κεραμέως αναφέρθηκε επίσης στην σημαντική αύξηση της απασχόλησης σημειώνοντας ότι η ανεργία έχει μειωθεί πλέον στο 8% από 18% το 2019 γεγονός που συνεπάγεται πάνω από 500.000 νέες θέσεις εργασίας.

Για τα εργατικά ατυχήματα που καταγράφονται τον τελευταίο καιρό, η υπουργός τόνισε ότι “κάθε εργατικό ατύχημα μας απασχολεί προφανώς και κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μην υπάρχει ούτε ένα” και στη συνέχεια παρέπεμψε στα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τα οποία η χώρα μας καταλαμβάνει μία από τις καλύτερες θέσεις σε σχέση με τα εργατικά ατυχήματα αναλογικά με τον ενεργό πληθυσμό της χώρας, αλλά και στο πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, το οποίο περιλαμβάνει σειρά διατάξεων για την ενίσχυση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία.

Σε ό,τι έχει να κάνει με το Rebrain Greece η κ. Κεραμέως επεσήμανε ότι βασικός στόχος του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι να κάνει τη σύζευξη μεταξύ Ελλήνων που εργάζονται στο εξωτερικό και επιθυμούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα και επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας και αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat έχουν επιστρέψει στην χώρα μας από το 2010 μέχρι το 2023, 420.000 συμπατριώτες μας δήλωσε.

Ερωτηθείσα για τις κινητοποιήσεις των αγροτών η κ. Κεραμέως επεσήμανε ότι γίνεται απολύτως κατανοητό το δικαίωμα στη διαμαρτυρία και την διεκδίκηση, ωστόσο αυτό δεν μπορεί να αποβαίνει σε βάρος των πολλών. “Δεν μπορεί να είναι εις βάρος της ελεύθερης κυκλοφορίας στη χώρα”, είπε και πρόσθεσε ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και το αρμόδιο υπουργείο έχουν ήδη δώσει οδικό χάρτη και έχουν ήδη αρχίσει οι πληρωμές σε όσους δεν είναι υπό έλεγχο για τις πράξεις τους.

Τέλος, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ για την Κοινωνική Συμφωνία και για την συγκυρία της υπογραφής της η υπουργός επεσήμανε ότι “δεν φτάσαμε εδώ από την μία μέρα στην άλλη” και η υπογραφή έγινε τώρα γιατί ήταν πρόσφορο το έδαφος, αφού είχαν προηγηθεί διάφορες πρωτοβουλίες.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης συζητήθηκε το χρονοδιάγραμμα για τη νομοθέτηση του νέου πλαισίου που προκύπτει από την Κοινωνική Συμφωνία, ενώ τονίστηκε η σημασία του ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου με συναινετικό πνεύμα, χάρη στον οποίο επετεύχθη η συμφωνία για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Επισημάνθηκε ότι ο συνδυασμός οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής προϋποθέτει την αμοιβαία επωφελή συνεργασία ανάμεσα σε εργαζόμενους και εργοδότες. Υπογραμμίστηκε παράλληλα η σημασία της νέας Κοινωνικής Συμφωνίας αφενός για τη βελτίωση των αποδοχών των εργαζόμενων και αφετέρου για την κατοχύρωση ενός σταθερού και υγιούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι η στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος αποτελεί έναν από τους πάγιους και κύριους στόχους της κυβέρνησης, και υπηρετείται τόσο από τη διεύρυνση των συλλογικών συμβάσεων όσο και από τη φορολογική μεταρρύθμιση που εξαγγέλθηκε στη ΔΕΘ, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή τον Ιανουάριο.

Κατά την έναρξη της συνάντησης έγιναν οι ακόλουθες δηλώσεις:

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, θα ήθελα να ξεκινήσω εκφράζοντας πραγματικά και την προσωπική μου πολύ μεγάλη ικανοποίηση γι’ αυτή την ευρεία συμφωνία την οποία υπογράψαμε η κυβέρνηση και όλοι οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι και νομίζω ότι ουσιαστικά αυτή η πρωτοβουλία σας σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για τις συλλογικές συμβάσεις στην πατρίδα μας.

Γνωρίζουμε στατιστικά -και το είχαμε συζητήσει πολλές φορές- πόσο πίσω ήμασταν στο ποσοστό των εργαζόμενων οι οποίοι καλύπτονται από τις συλλογικές συμβάσεις. Γνωρίζουμε επίσης και την ευρωπαϊκή υποχρέωση να φτάσουμε σε ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό έως το 2030.

Και, πράγματι, αυτή η πρωτοβουλία πιστεύω ότι αιφνιδίασε ευχάριστα και τους εργαζόμενους και τους εργοδότες αλλά και ολόκληρη την κοινωνία, διότι αποδείξατε ότι, με πολύ μεγάλη ωριμότητα και σε συνεννόηση με το αρμόδιο Υπουργείο, μπορείτε να συνεννοηθείτε και να καταλήξετε σε μία λύση που πιστεύω ότι είναι αμοιβαία ωφέλιμη, τόσο για τις επιχειρήσεις τις οποίες εκπροσωπείτε όσο και για τους εργαζόμενους.

Και νομίζω ότι και σε ευρωπαϊκό επίπεδο -νομίζω ότι μπορεί να το πιστοποιήσει και η κα Υπουργός- αυτή η πρωτοβουλία ήταν, θα έλεγα, μία κίνηση την οποία την πρόσεξαν στις Βρυξέλλες, σε μία εποχή όπου γενικά επικρατεί περισσότερο η τοξικότητα και η ένταση. Το γεγονός ότι οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να κάθονται στο τραπέζι και να συμφωνούν, με τις όποιες απαραίτητες αμοιβαίες υποχωρήσεις, σε ένα πλαίσιο το οποίο τελικά είναι καλό για όλους, θεωρώ ότι είναι μία εξαιρετικά θετική εξέλιξη.

Και νομίζω ότι, από εδώ και στο εξής, αυτό το οποίο απαιτείται είναι να μπορούμε να επενδύσουμε πάνω σε αυτή την υπευθυνότητα και την εμπιστοσύνη την οποία δείξατε και να μην ξεχνάμε ότι η όποια κοινή πρόοδος μπορούμε να πετύχουμε στηρίζεται ταυτόχρονα τόσο στην ενίσχυση των εργαζόμενων όσο και στην ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων.

Και πιστεύω ότι αυτή τη χρυσή τομή, την οποία πάντα ψάχνουμε, έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό, με τη συμφωνία την οποία υπογράψατε, να την πετύχουμε.

Οπότε και πάλι, εκ μέρους μου θερμά συγχαρητήρια και εις ανώτερα. Και πολύ σύντομα η κα Υπουργός θα προσδιορίσει και τα επόμενα βήματα, γιατί θέλουμε πολύ σύντομα αυτά τα οποία συμφωνήσατε να τα νομοθετήσουμε, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατό.

Νίκη Κεραμέως: Ευχαριστώ πολύ, κ. Πρόεδρε. Θα ήθελα με τη σειρά μου να ευχαριστήσω πάρα πολύ τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Και θα ήθελα να τους ευχαριστήσω πρώτα απ΄ όλα για την ποιότητα του διαλόγου, για τη διάθεση να βρουν κοινό έδαφος ακόμα και σε πεδία που μέχρι πρότινος, θα έλεγα, αποτελούσαν πεδίο σφοδρών αντιπαραθέσεων, για τη διάθεσή τους να διερευνήσουν ευκαιρίες συνεννόησης και συμβιβασμού, συμβάλλοντας έτσι όλοι μαζί σε μία λύση που υπηρετεί το συλλογικό συμφέρον.

Να τους ευχαριστήσω, κ. Πρόεδρε, για την ουσία της συμφωνίας στην οποία καταλήξαμε, με οφέλη για όλους, και εργαζόμενους και επιχειρήσεις: με μεγαλύτερη προστασία των εργαζομένων, με πιο σταθερό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις και με ξεκάθαρους κανόνες εργασίας για όλους. Και να τους ευχαριστήσω και για τη διακριτικότητα με την οποία χειρίστηκαν την πολύμηνη αυτή διαπραγμάτευση.

Θα έλεγα, κ. Πρόεδρε, ότι το αίσθημα που βγαίνει μετά από αυτή την πολύμηνη διαδρομή είναι ότι τελικά είναι πολλά περισσότερα αυτά που μας ενώνουν από αυτά που μας χωρίζουν.

Και θα ήθελα να ευχαριστήσω πάρα πολύ και εσάς για την υποστήριξή σας σε όλο αυτό το εγχείρημα από την πρώτη στιγμή, όταν τότε φάνταζε πολύ μακρινός ο στόχος αυτής της συμφωνίας.

Σχετικά με τα επόμενα βήματα, δύο είναι τα βασικά επόμενα βήματα. Το πρώτο είναι, εντός του μηνός Δεκεμβρίου θα διαμορφωθεί ο οδικός χάρτης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, όπως ακριβώς είναι και η επιταγή μας. Θα περιέχει την κοινωνική συμφωνία στην οποία καταλήξαμε από κοινού -θα σας σταλεί για σχόλια- και εν συνεχεία έχουμε ήδη ξεκινήσει να διαμορφώνουμε τις διατάξεις που θα πάνε προς τη Βουλή, προς νομοθέτηση, και οι οποίες διατάξεις θα ενσωματώνουν ακριβώς την κοινωνική συμφωνία στην οποία καταλήξαμε όλοι μαζί.

Άρα, δύο τα βήματα: οδικός χάρτης πρώτα, διατάξεις προς διαβούλευση και εν συνεχεία προς νομοθέτηση στις αρχές του 2026. Ευχαριστώ πολύ, κ. Πρόεδρε.

Γιάννης Παναγόπουλος (Πρόεδρος ΓΣΕΕ): Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ καταρχήν για την πρόσκληση. Αυτό που πετύχαμε καταρχήν αναδεικνύει την ανάγκη του κοινωνικού διαλόγου που είχε διαρραγεί ιδίως στα μνημονιακά χρόνια και με δυσκολία περπατούσε όλα τα τελευταία χρόνια που είμαστε σε μια κανονικότητα. Αποδείξαμε ότι μπορούμε να συζητούμε δημοκρατικά και υπεύθυνα, να φέρνουμε αποτελέσματα και νομίζω πετύχαμε μια εξαιρετική συμφωνία.

Σας ευχαριστώ, επίσης, γιατί ξέρω ότι συμβάλατε στο τέλος και από την κυβέρνηση να επικυρωθεί αυτή η συμφωνία. Άλλωστε, έχουμε συζητήσει επανειλημμένα τόσα χρόνια γι’ αυτά τα ζητήματα.

Για εμένα τα επόμενα βήματα, προφανώς, είναι να παρακολουθήσουμε τη νομοθέτηση, αλλά κυρίως να σταθούμε στο ύψος των απαιτήσεων οι κοινωνικοί εταίροι και να συμβάλλουμε ώστε να υπογραφούν συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Ώστε με το κύρος που πλέον μας δίνει και η ίδια η συμφωνία στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, να επεκτείνουμε τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, να μειώσουμε αυτούς που καλύπτονται από τον κατώτερο μισθό, δηλαδή από τον εθνικό μισθό, τον κατώτατο νομοθετημένο, και να φτιάξουμε κλαδικούς μισθούς που θα σπρώξουν και τον μέσο μισθό προς τα πάνω.

Θα κριθούμε, δηλαδή, όλοι από την υπευθυνότητά μας, και η κυβέρνηση να διευκολύνει με τις τεχνικές παρεμβάσεις της ώστε να έχουμε ευρύτερες συμφωνίες στους κλάδους που θα είναι καλό και για την οικονομία και για τη δημοκρατία.

Για το ζήτημα που αναδεικνύεται την εποχή του λαϊκισμού, της τοξικότητας, όλων αυτών των καταστάσεων που επικρατούν, και οι συμβάσεις και οι συμφωνίες και οι συναινέσεις αναδεικνύουν την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Εγώ σας ευχαριστώ.

Σπύρος Θεοδωρόπουλος (Πρόεδρος ΣΕΒ): Ευχαριστούμε πολύ, κ. Πρόεδρε, και για την πρόσκληση σήμερα και για το γεγονός, όμως, ότι όταν ξεκίνησε αυτός ο κοινωνικός διάλογος, και εσείς και η κα Υπουργός μάς είπατε ότι είστε έτοιμοι να νομοθετήσετε οτιδήποτε οι κοινωνικοί εταίροι θα συμφωνούσαμε, πράγμα το οποίο μας έδωσε και μία επιπλέον ώθηση.

Επίσης, είναι βαθύ πιστεύω και των υπολοίπων εργοδοτικών φορέων, αλλά και του ΣΕΒ, ότι πρόοδο στην οικονομία χωρίς και ευχαριστημένες επιχειρήσεις αλλά και ευχαριστημένους εργαζόμενους, πραγματική πρόοδο, δεν μπορούμε να πετύχουμε. Έτσι, λοιπόν, αυτά ήταν τα κίνητρα τα οποία μας ώθησαν να το κάνουμε αυτό.

Επίσης, θα ήθελα, όμως, να συμπληρώσω ότι σαν κοινωνικοί εταίροι έχουμε θέσει και νέους στόχους για να πάμε παρακάτω. Ο πρώτος στόχος τον οποίον έχουμε θέσει είναι η σωστή λειτουργία του ΕΛΕΚ (Εθνικός Λογαριασμός Επαγγελματικής Κατάρτισης), η οποία θα μας επιτρέψει να βοηθήσουμε στην μετεκπαίδευση ανθρώπων που τόσο ανάγκη έχει αυτή τη στιγμή η χώρα μας.

Πιστεύουμε ότι πολύ σύντομα θα είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε προγράμματα τα οποία και στις επιχειρήσεις θα δώσουν χρήματα αλλά και πολλούς εργαζόμενους θα μπορέσουμε να μετεκπαιδεύσουμε και να επανεντάξουμε. Ιδιαίτερα αυτούς που είναι σε μεγάλες ηλικίες, όταν χάνουν τη δουλειά τους να μπορούν να επανεντάσσονται στον χώρο της εργασίας. Λέγοντας αυτά, να ευχαριστήσω και εγώ από την πλευρά μου.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μια σύντομη παρατήρηση. Καταρχάς, να πω ότι έχω μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους κοινωνικούς εταίρους και στις επιχειρήσεις να μπορούν να συνδιαμορφώνουν τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να μπορούν να επανεκπαιδεύουν ή να μετεκπαιδεύουν εργαζόμενους, ανάλογα με τις πραγματικές τους απαιτήσεις, σε μια αγορά εργασίας η οποία αλλάζει.

Γιώργος Καββαθάς (Πρόεδρος ΓΣΕΒΕΕ): Ευχαριστώ, κ. Πρόεδρε. Καταρχάς, να σας ευχαριστήσουμε για την πρόσκληση να είμαστε σήμερα εδώ μαζί σας. Να τονίσω ότι αυτή η συμφωνία είναι αποτέλεσμα ενός ουσιαστικού διαλόγου και να ευχαριστήσω και την κα Κεραμέως, η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, την επτάμηνη προσπάθεια. Το αποτέλεσμα είναι θετικό και για τις επιχειρήσεις αλλά και για τους εργαζόμενους.

Θα συμφωνήσω και με τον Πρόεδρο του ΣΕΒ, ότι φτωχός εργαζόμενος για μας στη ΓΣΕΒΕΕ σημαίνει φτωχή οικονομία. Άρα, η βελτίωση του μισθολογικού είναι καθοριστική για τη διανομή της ανάπτυξης της οικονομίας της χώρας και το μέρισμα που αναλογεί και στους εργαζόμενους.

Από την άλλη πλευρά, περιμένουμε την αποτύπωση αυτής της συμφωνίας, κα Υπουργέ, σε νομοθετικά κείμενα και πιστεύω ότι μπορούμε να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο τις σχέσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, με κοινό στόχο πρώτα η Ελλάδα, πρώτα η ελληνική οικονομία και μετά οι επιχειρήσεις που εκπροσωπούμε τουλάχιστον εμείς οι εργοδότες.

Από την άλλη πλευρά, κ. Πρόεδρε, για εμάς παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της επαναφοράς της εθνικής συλλογικής σύμβασης εργασίας και του καθορισμού του κατώτατου μισθού στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Είναι ένα κενό που υπάρχει και δεν συζητείται, αντικείμενο, βέβαια, συζήτησης αυτή τη στιγμή.

Και βέβαια, μια και ο κ. Θεοδωρόπουλος άνοιξε το θέμα της κατάρτισης μέσω του ΕΛΕΚ και των αναγκών που έχουμε για κατάρτιση και δεξιότητες, να τονίσω ότι αυτό που πρέπει να δείτε ως κυβέρνηση είναι ότι εδώ και δέκα χρόνια, παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις που έχουμε, η κατάρτιση για τους αυτοαπασχολούμενους και τους μικρούς εργοδότες δεν είναι επιλέξιμη από τα προγράμματα τόσο της ΔΥΠΑ, ούτε από τα προγράμματα του ΕΣΠΑ.

Και αυτό είναι ένα κενό, γιατί αν θέλουμε πραγματικά να πάμε όλοι μαζί την επόμενη μέρα, πρέπει να αποκτήσουμε όλοι τις αντίστοιχες δεξιότητες. Με αυτές τις σκέψεις, σας ευχαριστώ πάρα πολύ, κ. Πρόεδρε.

Σταύρος Καφούνης (Πρόεδρος ΕΣΕΕ): Ευχαριστώ κι εγώ με τη σειρά μου, κ. Πρόεδρε, για την πρόσκλησή σας, όπως και την Υπουργό για την εξαιρετική συνεργασία που είχαμε όλο αυτό το διάστημα.

Προφανώς, προσυπογράφω ό,τι είπαν οι συνάδελφοι που προηγήθηκαν. Θα ήθελα να σημειώσω ότι η συμφωνία αυτή ευθύνης που επετεύχθη μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, για την ΕΣΕΕ, που εκπροσωπεί εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία ελπίζουμε ότι θα στηρίξουμε ένα new deal μεταξύ εργαζομένων, επιχειρήσεων και πολιτείας, το οποίο θα βελτιώσει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, θα δημιουργήσει νέες καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας και τελικά υψηλότερους μισθούς για όλους τους Έλληνες, γιατί για το εμπόριο αυτό είναι η κινητήριος δύναμη.

Με αυτά θέλω να σας ευχαριστήσω και να πω ότι προσβλέπουμε σε ακόμα καλύτερη συνεργασία για το μέλλον. Ευχαριστώ πάρα πολύ.

Γιάννης Παράσχης (Πρόεδρος ΣΕΤΕ): Κύριε Πρόεδρε, κα Υπουργέ, σας ευχαριστούμε πολύ. Πολύ σύντομα να προσθέσω ότι για τον τομέα του τουρισμού η ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα, το οποίο οι κλαδικές ενώσεις το χειρίστηκαν με εξαιρετική ωριμότητα, ακόμα και στα δύσκολα χρόνια των μνημονίων. Να θυμίσω ότι και η ΠΟΞ με την ΠΟΕΤ υπέγραφαν όλα αυτά τα χρόνια κλαδικές συμβάσεις, οι οποίες τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, επεκτείνονται.

Προφανώς, η συμφωνία αυτή η οποία είναι προϊόν ώριμου κοινωνικού διαλόγου θα εμβαθύνει και θα διευρύνει τις δυνατότητες και τις καλές πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί στον κλάδο, διότι ένας κλάδος όπως ο τουρισμός που είναι ιδιαίτερης έντασης εργασίας, ζει από τις καλές εργασιακές σχέσεις. Σας ευχαριστούμε πολύ και πάλι.

Λουκία Σαράντη (Πρόεδρος ΣΒΕ): Και από εμένα, ευχαριστούμε πολύ για την πρόσκληση. Είναι πάρα πολύ σημαντική η συμφωνία που υπογράψαμε. Ήταν προϊόν πολύ συστηματικής προσπάθειας από την πλευρά της Υπουργού αλλά και όλων των κοινωνικών εταίρων. Έτσι έχουμε σκοπό να συνεχίσουμε. Είμαστε στη διάθεσή σας για οτιδήποτε άλλο από εδώ και πέρα.

Το ΕΛΕΚ είναι πάρα πολύ σημαντικό, η εκπαίδευση, όπως το είπατε, απασχολεί πάρα πολύ τη βιομηχανία και είμαστε έτοιμοι σε αυτό να συνεργαστούμε.

Από την πλευρά του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος, αυτό που ήθελα να σας πω, ότι είναι πεποίθησή μας ότι ανάμεσα σε εργοδότες και εργαζόμενους πρέπει να υπάρχει μια συστηματική αλληλεπίδραση και η καλή συνεργασία είναι η βάση μιας πραγματικής ευημερίας.

Η αύξηση της παραγωγικότητας είναι προς όφελος όλων και βεβαίως οδηγεί σε καλύτερους μισθούς, σε καλύτερο βιοτικό επίπεδο. Βεβαίως αυτό που θέλουμε όλοι είναι να έχουμε μια Ελλάδα πιο παραγωγική, και πιο ανταγωνιστική θα μου επιτρέψετε.

Σε αυτή την προσπάθεια η ελληνική βιομηχανία θα σταθεί πάλι στο ύψος της. Έχει αποδείξει ότι μπορεί να παίζει αποφασιστικό ρόλο βοηθώντας και την οικονομία αλλά και την κοινωνία μας. Σας ευχαριστούμε πολύ.

Αρχικά, αναφέρθηκε στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας: «Τον Δεκέμβριο, οφείλω να αναφέρω όπως και όλα τα Κράτη – μέλη στην ευρωπαϊκή επιτροπή, τι κάνει η χώρα μας για να αυξήσει το ποσοστό κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις εργασίας γιατί αντικειμενικά η χώρα μας έχει πάρα πολλά περιθώρια βελτίωσης στον τομέα αυτό.

Είχαμε δύο δρόμους, ο ένας δρόμος ήταν να πάμε μονομερώς να πούμε, η ελληνική κυβέρνηση θα κάνει ένα, δύο κλπ και ο άλλος δρόμος -πολύ πιο δύσκολος, με πολύ χαμηλά ποσοστά πιθανής ευδοκίμησης θα έλεγα-, ήταν να επιχειρήσουμε κάτι που δεν είχε ξαναγίνει ποτέ και αυτό ήταν να καθίσουμε να συζητήσουμε και να συμφωνήσουμε η Κυβέρνηση και όλοι οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι, δηλαδή εκπρόσωποι εργαζομένων και εργοδοτών. Προσπαθήσαμε να ακολουθήσουμε τον δεύτερο δρόμο, έχοντας κατά νου ότι είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο.

Αυτή η συμφωνία, η οποία εν τέλει επετεύχθη, για μένα, έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά. Το πρώτο, είναι ιστορική, γιατί είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας που επιτυγχάνεται μία συμφωνία κυβέρνησης και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων σε ένα τόσο ευρύ πεδίο ζητημάτων του εργατικού δικαίου.

Ο δεύτερος λόγος, τον οποίον αυτή η συμφωνία είναι ιστορική, είναι για το περιεχόμενό της, ότι δηλαδή μέσω αυτής της συμφωνίας οδηγούμαστε σε περισσότερες συλλογικές συμβάσεις εργασίας, σε πιο εύκολη επέκταση της συλλογικής σύμβασης εργασίας. Άρα αυτή η ομπρέλα προστασίας, επεκτείνεται και καλύπτει, προστατεύει περισσότερους εργαζόμενους. Αυτό προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στον εργαζόμενο, πιο σταθερό περιβάλλον στις επιχειρήσεις και πιο ξεκάθαρους κανόνες εργασίας για όλους στην αγορά εργασίας», είπε η Νίκη Κεραμέως μιλώντας στην ΕΡΤ.

«Όποιος αντιτίθεται σε αυτήν τη συμφωνία, επί της ουσίας αντιτίθεται στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Γιατί η συμφωνία δεν είναι απλά ένα νομοσχέδιο της κυβέρνησης, είναι μία συμφωνία όλων. Άρα, όποιος ασκεί κριτική σ’ αυτήν ασκεί κριτική και σε όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Δεύτερον, καμία κύρωση. Η Ελλάδα, όπως και όλα τα κράτη μέλη, οφείλουν να δώσουν απλά έναν οδικό χάρτη για το πώς θα επιχειρήσουν. Δεν υπάρχει απολύτως καμία κύρωση, τουναντίον, υπάρχει για πρώτη φορά μία συμφωνία που υπερβαίνει κόμματα και χρώματα. Ας ξεχάσουμε λίγο τις κομματικές γραμμές, ας σκεφτούμε λίγο εθνικά. Για μένα αυτή η διαδικασία ήταν πάρα πάρα πολύ δύσκολη» απάντησε για την αντιπολίτευση που υποστηρίζει ότι η έσπευσε να κλείσει τη συμφωνία προκειμένου να μην υπάρξουν κυρώσεις.

Και συνέχισε εξηγώντας τα επόμενα βήματα: «Εντός Δεκεμβρίου θα ετοιμάσουμε τον οδικό χάρτη, ο οποίος θα υποβληθεί και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το τι θα κάνει η χώρα μας. Άρα θα έχει το περιεχόμενο της Κοινωνικής Συμφωνίας. (…) Δεύτερο βήμα, η νομοθέτηση της κοινωνικής συμφωνίας, αρχές του χρόνου, δηλαδή του 2026».

Συνταξιοδοτικό

Όσον αφορά το μείζον θέμα της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού και του ασφαλιστικού εξήγησε: «Η αλήθεια είναι ότι η χώρα μας έχει κάνει πολλά βήματα μπροστά στο κομμάτι του ασφαλιστικού. 

Πρώτα από όλα, τα δύσκολα μνημονιακά χρόνια πάρθηκαν πολύ δύσκολες αποφάσεις που ενίσχυσαν προφανώς τη βιωσιμότητα ασφαλιστικού συστήματος. 

Δεύτερον, η χώρα τα τελευταία πέντε χρόνια ανακτά τρομερό έδαφος, πολύ απλά γιατί δουλεύουν σχεδόν 600.000 περισσότεροι Έλληνες από ό,τι δούλευαν. Αυτό συνεισφέρει πάρα πολύ στη βιωσιμότητα ασφαλιστικού συστήματος. Σκεφτείτε ότι είχαμε μια ανεργία στο 18%. Σήμερα, η ανεργία αυτή είναι στο 8%, είναι στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 17 ετών. (…) 600 σχεδόν χιλιάδες άνθρωποι δεν δούλευαν, τώρα δουλεύουν και πληρώνουν εισφορές. Άρα ενισχύουν τα ασφαλιστικά μας ταμεία.

Σημείο τρίτο, η ψηφιακή κάρτα έχει ένα θεαματικό αποτέλεσμα στο να καταπολεμήσει αδήλωτη εργασία. Έχουν αυξηθεί τρομακτικά πάρα πάρα πολύ οι εισφορές στον ΕΦΚΑ, επειδή ακριβώς δηλώνεται η εργασία και υπάρχει πολύ μεγαλύτερη συμμόρφωση. 

Τέταρτο σημείο, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι. Σας θυμίζω ότι με το παλιότερο καθεστώς, όταν κάποιος ήταν συνταξιούχος ήθελε να εργάζεται, είχε παρακράτηση της σύνταξής του κατά 60%. Το 60% αυτό με πρωτοβουλία και του Γιάννη Βρούτση και του Αδώνιδος Γεωργιάδη, μειώθηκε αρχικά στο 30% και πλέον καταργήθηκε πλήρως η παρακράτηση. Δηλαδή σήμερα ένας συνταξιούχος που επιθυμεί να εργάζεται θα παίρνει στο ακέραιο τη σύνταξή του και ταυτόχρονα μπορεί να εργάζεται αποδίδοντας ένα 10% αυτού που κερδίζει στον ΕΦΚΑ. Αυτό έχει οδηγήσει σε μία πολύ μεγαλύτερη συμμόρφωση με την ασφαλιστική νομοθεσία. Δηλώνεται η εργασία, αυξάνονται οι αποδοχές».

Τα 4 πολύ καλά νέα για τους συνταξιούχους

«Ο βασικός στόχος της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η διεύρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος. Είτε μιλάμε για εργαζόμενους, μισθωτούς, δημοσίους υπάλληλους, ελεύθερους επαγγελματίες είτε μιλάμε για συνταξιούχους.

Σε ό,τι αφορά τους συνταξιούχους, πρέπει να σας πω ότι αυτές τις εβδομάδες και μέχρι τις αρχές του χρόνου έχουμε 4 πολύ καλά νέα για συνταξιούχους. Το πρώτο ήδη έγινε τα 250 ευρώ, τα οποία καταβλήθηκαν μάλιστα μια εβδομάδα νωρίτερα από ό,τι είχαμε πει σε χαμηλοσυνταξιούχους.

Το δεύτερο είναι η πληρωμή των συντάξεων του Ιανουαρίου, η οποία θα μπει πριν τα Χριστούγεννα και η οποία θα έχει μια αύξηση της τάξης του 2,4%. (…) Έχουμε υπερβεί το 13,6% στις αυξήσεις και τώρα προστίθεται κι ένα 2,4% αύξηση.

Τρίτο σημείο, η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, η οποία μειώνεται στο 50% από τις αρχές του χρόνου το 2026 και καταργείται πλήρως από τις αρχές του 2027. Αυτό συνεπάγεται στην πράξη ότι από τις συντάξεις του Ιανουαρίου που θα πληρωθούν τον Δεκέμβριο θα υπάρχουν αυξήσεις για όλους που παίρνουν προσωπική διαφορά.

Και το τέταρτο σημείο είναι ότι τίθεται σε εφαρμογή η μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση με τις σημαντικές μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές, αυτή η μεταρρύθμιση είναι οριζόντια, ωφελεί όλους. Δεν ωφελεί μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες, αλλά ωφελεί και τους συνταξιούχους» τόνισε μεταξύ άλλων η υπουργός Εργασίας για τη διεύρυνση του εισοδήματος.

Πρόκειται για κλαδικές συμβάσεις που βρίσκονται σε ισχύ, όμως οι όροι τους ισχύουν μόνο για τους μισθωτούς των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο οικείο σωματείο και όχι για όλους.

Τι αλλάζει με την επέκταση των ΣΕΕ

Η επέκταση μιας ΣΣΕ μετά τη νομοθέτηση της στις αρχές του 2026 θα σημάνει την καθολική εφαρμογή των μισθολογικών και μη όρων για όλους τους μισθωτούς του εκάστοτε κλάδου.

Για παράδειγμα ένας εργαζόμενος με σχέση εξαρτημένης εργασίας, που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό θα πρέπει μετά την επέκταση της ΣΣΕ του κλάδου να παίρνει πλέον τον μισθό που προβλέπει η κλαδική σύμβαση.

Και επειδή οι κλαδικοί μισθοί είναι πάντα υψηλότεροι από τον κατώτατο, αυτό μεταφράζεται σε αυξήσεις για δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Οι κλάδοι που ευνοούνται

Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, οι εργαζόμενοι που ανήκουν σε κλάδους όπως οι επιχειρήσεις πετρελαίου, οι ιατρικοί επισκέπτες, οι ηλεκτρολόγοι, αλλά και εργαζόμενοι στον τουρισμό και τη ναυτιλία αναμένεται να είναι μεταξύ των «τυχερών» που θα δουν αυξήσεις μισθών μετά τη νομοθέτηση της επέκτασης των ΣΣΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, συνολικά 15 κλάδοι έχουν κλαδικές συμβάσεις σε ισχύ όπως των Επιχειρήσεων Πετρελαίου και Υγραερίων όλης της χώρας η οποία λήγει στις 31/3/2026, Τραπεζών – ΟΤΟΕ, Υπαλληλικού Προσωπικού των εργαζομένων στα γραφεία ταξιδίων και τουρισμού όλης της χώρας και άλλοι.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς της Κοινωνικής Συμφωνίας είναι πως βάζει «τέλος» στις μνημονιακές ρυθμίσεις και πλέον διασφαλίζει τους όρους των συμβάσεων ακόμα και με τη λήξη της ΣΣΕ.

Μάλιστα, διατηρούνται στο ακέραιο τα δικαιώματα των εργαζομένων μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας και όλοι οι όροι μίας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζόμενους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται:

• Παράταση για τρεις (3) μήνες στις ΣΣΕ
• Μετά το τρίμηνο, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια)
• Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012 (Ν. 4046/2012, ΠΥΣ 6/2012)
• Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώτος της πλήρους μετενέργειας
• Προστασία των νεοπροσλαμβανόμενων
• Καλύπτονται από την ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της

Και απαντά: «Σε μια χώρα όπου η λέξη “συμβιβασμός” έχει διαχρονικά αρνητικό χαρακτήρα, καθώς έχει συνδεθεί ιστορικά για λάθος λόγους με την υποχώρηση και την άνευ όρων συνθηκολόγηση, η τριμερής συμφωνία που επετεύχθη αυτή την εβδομάδα μεταξύ εργαζομένων – όπως εκπροσωπούνται από τη ΓΣΕΕ, εργοδοτών – όπως εκπροσωπούνται από τους 5 βασικούς εργοδοτικούς φορείς της χώρας και Πολιτείας – δια του αρμόδιου Υπουργείου Εργασίας – είναι ιστορικού χαρακτήρα.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η συμφωνία αυτή είναι μια εικόνα από ένα μέλλον που μας δίνει την ελπίδα ότι μπορούμε να προχωρούμε όλοι μαζί μπροστά, χωρίς στείρες αντιπαραθέσεις ή μάχες χαρακωμάτων, και να αναζητούμε λύσεις στην αγορά εργασίας – αλλά και σε κάθε πεδίο πολιτικής – από τις οποίες μπορούν να κερδίσουν όλοι αντί για λίγους ή κάποιους».

Εξάλλου προσθέτει, «οι πολιτικές “τριγωνοποίησης” που εφαρμόζουμε στην αγορά εργασίας από το 2019 έως σήμερα έχουν ακριβώς αυτόν τον χαρακτήρα. Και γι’ αυτό είναι πετυχημένες καθώς έχουν οδηγήσει στη μεγάλη μείωση της ανεργίας κατά 10 μονάδες, στον περιορισμό της αδήλωτης και υποαμειβόμενης εργασίας αλλά και στην αύξηση των επιχειρήσεων και της απασχόλησης.

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η ανεξάρτητη αρχή της επιθεώρησης εργασίας, οι σταθερές αυξήσεις σε μισθούς και παροχές που σχετίζονται με την εργασία αντί για την ανεργία, η αναδιοργάνωση του πρώην ΟΑΕΔ και των σχολών μαθητείας, η μείωση των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους, οι πολιτικές ενίσχυσης της απασχόλησης νέων, γυναικών, συνταξιούχων και ατόμων με αναπηρία, απλώνουν για πρώτη φορά ένα δίχτυ νομιμότητας και προστασίας πάνω από την ελληνική αγορά εργασίας οδηγώντας την σε μια νέα κανονικότητα».

Όμως, όπως επισημαίνει ακολούθως ο κ. Σκέρτσος, «όλα αυτά έγιναν από μια φιλελεύθερη κυβέρνηση που αναγνωρίζει ισότιμα τη σημασία τόσο της προστασίας των εργαζόμενων όσο και την θεσμική και οικονομική ενδυνάμωση των επιχειρήσεων που επενδύουν και δημιουργούν νέες καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Το κλειδί συνεπώς βρίσκεται στην εξισορρόπηση και την αναζήτηση λύσεων και πολιτικών που δουλεύουν για όλους. Αυτό επιβεβαιώνει και η προχθεσινή κοινωνική συμφωνία εργαζόμενων και εργοδοτών με στόχο να αυξηθεί το μερίδιο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στην χώρα μας, όπως αυτό αποτελεί κανονικότητα και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν την υποχρέωση και φέρουν την ευθύνη να αποδείξουν στην πράξη ότι και αυτοί έχουν διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος που οδήγησαν στην διπλή κρίση χρέους και ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Ώστε αυτά να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά στο μέλλον».

Ενώ τονίζει ότι «η συμφωνία αυτή επιβεβαιώνει την απαρέγκλιτη δέσμευση αυτής της κυβέρνησης και αυτού του Πρωθυπουργού να εργαστούμε για μια πιο ευρωπαϊκή Ελλάδα, όπου ο διάλογος και οι συναινέσεις θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση».

«Εργαζόμενοι και εργοδότες απέδειξαν ότι μπορούν. Οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις μπορούν να ακολουθήσουν το παράδειγμα που δίνει η κοινωνία και η κυβέρνηση;», διερωτάται κλείνοντας.

Όπως ανέφερε αρχικά η υπουργός σε δηλώσεις της στον ΣΚΑΪ: «Τα τελευταία χρόνια έχει επέλθει μια μεγάλη αλλαγή στην αγορά εργασίας. Έχουμε μεγάλη μείωση της ανεργίας, έχουμε μια πολύ μεγάλη τόνωση της απασχόλησης, οι περισσότεροι συμπολίτες μας δουλεύουν, μισό εκατ. περισσότεροι από το 2019.

Έχουμε μια μεγαλύτερη συμμόρφωση με την εργασιακή και ασφαλιστική νομοθεσία. Άρα τα μεγέθη και τα στοιχεία αγοράς είναι τα καλύτερα από εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Όμως, υπήρχε ένα στοιχείο στο οποίο έχουμε πάρα πολύ σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Και αναφέρομαι στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Μπορεί να επεκταθεί πολύ η προστασία που παρέχεται σε εργαζομένους από συλλογικές συμβάσεις».

Και σημείωσε πως: «Τον Δεκέμβριο, πρέπει το υπουργείο Εργασίας να εκδώσει έναν οδικό χάρτη, σε συμμόρφωση με μια ευρωπαϊκή οδηγία για να αυξηθεί το ποσοστό κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις. Υπήρχαν δύο δρόμοι. Ο εύκολος ήταν να πάμε στη Βουλή να νομοθετήσουμε ως κυβέρνηση και να πούμε η κυβέρνηση θα κάνει «1,2,3».

Ο πιο δύσκολος δρόμος, που δεν είχε επιτευχθεί ποτέ στο παρελθόν, είναι να πάμε να επιδιώξουμε μια εθνική κοινωνική συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων. Αυτό ξεκίνησε τον Μάιο, σε τεχνικό επίπεδο και εν συνεχεία ξεκινήσαμε να συναντιόμαστε σε επίπεδο ηγεσίας με τους κοινωνικούς εταίρους».

Η κ. Κεραμέως τόνισε πως είναι πολύ σημαντικό πως υπάρχει εθνική συνεννόηση, ενώ συνέχισε λέγοντας πως η συμφωνία διασφαλίζει ότι θα συνάπτονται πιο εύκολα και θα επεκτείνονται οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, ενώ παράλληλα οι συμβάσεις στον τουρισμό, στους τραπεζοϋπαλλήλους, στο μέταλλο, προβλέπουν μισθούς που είναι υψηλότατοι από τον κατώτατο. 

«Το δεύτερο μέτρο που προβλέπεται είναι πως όταν λήγουν οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, πλέον ο εργαζόμενος θα προστατεύεται μέχρι να συναφθεί η καινούρια σύμβαση», επισήμανε. 

Τρίτο απτό της συμφωνίας είναι πως «εάν υπάρχει διαφωνία μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, πηγαίνουμε στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ). Πλέον, γίνονται δύο ρυθμίσεις σχετικά με την ταχύτερη επίλυση των διαφορών». 

«Η ουσία είναι πως περισσότεροι εργαζόμενοι προστατεύονται από τις συλλογικές συμβάσεις», τόνισε η κ. Κεραμέως. 

Για τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης η υπουργός ανέφερε πως «όποια κριτική ασκείται πλέον ασκείται στους κοινωνικούς εταίρους. Δεν είναι μια μονομερής πράξη της κυβέρνησης, είναι μια συλλογική προσπάθεια κυβέρνησης και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων». 

Όπως εξήγησε on camera, ο τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο Περιστύλιο της Βουλής, «αφού δεν επαναφέρουν την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση, δεν δίνουν προοπτική και ενίσχυση στην επεκτασιμότητα, αλλά ούτε φέρνουν τη μετενέργεια στην προμνημονιακή περίοδο και δεν αναδεικνύουν τον ρόλο της Διαιτησίας και του ΟΜΕΔ”.

«Αν θέλατε να ανακουφίσετε τον λαό, θα είχατε, επίσης, προχωρήσει στην πραγματική επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας ώστε να ανέβουν και οι μισθοί και όχι αυτή την “μούφα” που ανακοίνωσε χθες η Νίκη Κεραμέως», τόνισε ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας μιλώντας στη Βουλή.

Μάλιστα δήλωσε την στήριξή του στους αγρότες λέγοντας ότι «δικαιολογημένα οι βιοπαλαιστές αγρότες, οι κτηνοτρόφοι ξεκίνησαν να βγάζουν τα τρακτέρ στους δρόμους και την ερχόμενη Κυριακή στήνουν τα πρώτα μπλόκα. Κλιμακώνουν τον αγώνα και διεκδικούν το αυτονόητο: Να παράγουν για να ζήσουν στον τόπο τους, να έχουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα».

«Ο αγώνας τους είναι δίκαιος και πρέπει να στηριχτεί αποφασιστικά από όλο τον ελληνικό λαό, κόντρα σε όποιον προσπαθήσει να σπείρει τη διχόνοια πάλι και τον γνωστό “κοινωνικό αυτοματισμό”», τόνισε ο γεν. γραμματέας του ΚΚΕ.

Αναφερόμενος στα εργασιακά ο Δ. Κουτσούμπας επιτέθηκε στο ΠΑΣΟΚ σημειώνοντας ότι η υπουργός Εργασίας «είχε δίπλα της τους βιομηχάνους και για ντεκόρ αυτήν την θλιβερή, ξεπουλημένη ΠΑΣΟΚική ηγεσία της ΓΣΕΕ μαζί με άλλους γνωστούς ΠΑΣΟΚους».

«Είναι πρόκληση να βγαίνει και το ΠΑΣΟΚ, που είναι συνένοχο στο έγκλημα αυτό, το οποίο έχει συντελεστεί κατά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και να χαιρετίζει την κυβέρνηση της ΝΔ λέγοντας “καλώς τηνε κι ας άργησε”!», είπε ο Δ. Κουτσούμπας και συνέχισε: «κύριοι, του ΠΑΣΟΚ, είστε πραγματικά το μεγαλύτερο πλυντήριο αυτής της κυβέρνησης και αυτής της υπουργού, που πριν λίγες εβδομάδες μάλιστα νομοθετούσε τη 13ωρη εργασία – σκλαβιά, χρησιμοποιώντας πάλι ως άλλοθι δικούς σας συνδικαλιστές!».