Περιθώρια αλλαγής ηγεσίας “εν πλω” δεν υπάρχει, σε μία τέτοια περίπτωση το ΠΑΣΟΚ θα γινόταν το συντομότερο πολιτικό ανέκδοτο, πέραν του ότι όσες φορές και να τον οδηγήσουν τον Ανδρουλάκη σε εσωκομματικές κάλπες οι διαφωνούντες μάλλον θα τους ξανακερδίσει. Είναι καταδικασμένοι να περιμένουν το βράδυ των εκλογών και αν τα πράγματα εξελιχθούν αρνητικά, όπως φαίνεται από τις δημοσκοπήσεις, να διαπράξουν την ιδανική αυτοχειρία της διάσπασης.

Ο Μητσοτάκης, από την άλλη, βλέπει τα τεκτανόμενα στην Χαριλάου Τρικούπη και τρίβει τα χέρια του. Αφενός επειδή με αυτή την αξιωματική αντιπολίτευση το δίλημμα περί σταθερότητας ή ακυβερνησίας αποκτά ακόμα μεγαλύτερη υπόσταση, αφετέρου επειδή, εφόσον χρειαστεί, ίσως βρει τον κατάλληλο κυβερνητικό εταίρο, ακόμα κι αν πρόκειται για τμήμα του σπαρασσόμενου ΠΑΣΟΚ. Το σενάριο ισχύει ίσως περισσότερο στην περίπτωση που το κόμμα Τσίπρα αναδειχθεί δεύτερο στις κάλπες, αφού θα μπει σφήνα στην μετεκλογική εξίσωση και η αναβίωση του “αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου” σε νέα βερσιόν.

Τα σημάδια αυτά είναι πολύ αρνητικά για αρκετούς λόγους:

• Πρώτος, γιατί η επόμενη κυβέρνηση ίσως προκύψει από συνθήκες κρίσης αντιπροσώπευσης και παρασκηνιακών μεθοδεύσεων κορυφής.
• Δεύτερος, ο αντισυστημισμός θα διογκωθεί ακόμα περισσότερο και η επόμενη Βουλή θα μετατραπεί σε πεδίο μεγάλων συγκρούσεων, ενδεχομένως με στοιχεία ακόμα μεγαλύτερης τοξικότητας απ΄ ότι στο παρελθόν. Μόλις συσταθεί το κόμμα Καρυστιανού και μάθουμε τα βασικά του προγράμματός της θα μάθουμε και τον βαθμό κινδύνου.
• Τρίτος, ακόμα και στην περίπτωση που ο Μητσοτάκης κερδίσει την αυτοδυναμία σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, το πιθανότερο είναι να αντανακλά σε οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η τρίτη θητεία του να είναι υπονομευμένη.

Από την άλλη, με τον Τραμπ να έχει ακόμα άνετο χρόνο να ξετυλίξει το γιγαντιαίο αναθεωρητικό του αφήγημα, με την ΕΕ σε απόλυτη παραλυσία, τα μεγάλα μέτωπα, από τη Γροιλανδία και το ουκρανικό έως τη Γάζα, ορθάνοιχτα, και τις έξωθεν πιέσεις που θα ασκηθούν στα ελληνοτουρκικά, οι ελάχιστες συνθήκες συνεννόησης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων μάλλον θα εξανεμιστούν. Δυστοπία…

Εάν νικήσει στις επόμενες εκλογές και εξασφαλίσει την τρίτη “σερί” θητεία διακυβέρνησης θα επιτύχει κάτι που δεν κατόρθωσε κανένας αρχηγός κόμματος μετά την Μεταπολίτευση, κι αυτό είναι προφανώς μία καταγραφή υστεροφημίας που γοητεύει κάθε πολιτικό, ακόμα κι αν δημοσίως δεν το ομολογεί.

Η μακρά και σχεδόν αδιατάρακτη πολιτική ηγεμονία Μητσοτάκη βασίστηκε, αναμφίβολα, σε διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνες που είχαν για μικρότερα χρονικά διαστήματα οι προκάτοχοί του. Άλλες εποχές, άλλοι συσχετισμοί, διαφορετικές “αρχιτεκτονικές” του πολιτικού συστήματος, άλλες κοινωνικές διαστρωματώσεις, άλλα προβλήματα, όμως και άλλοι πολιτικοί αντίπαλοι.

Το τελευταίο ήταν ίσως μέχρι τώρα το ισχυρότερο ατού του Μητσοτάκη και αυτό δεν συνέβη τυχαία. Εκμεταλεύτηκε στο έπαρκο το μομέντουμ της τελευταίας περιόδου της οικονομικής κρίσης και τα τρωτά σημεία της διακυβέρνησης Τσίπρα.

Ως προς το πρώτο, είναι αλήθεια ότι βοήθησε και η συγκυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου, κατά τρόπο που απορρόφησε τους ισχυρότατους κοινωνικούς και πολιτικούς κραδασμούς της χρεοκοπίας 2009-2010 και δημιούργησε σε πολλούς τις εντυπώσεις, αρχικά μιας σχεδόν γενικευμένης (συν)ευθύνης, και μετά, ό,τι το “σημείο μηδέν” της κρίσης δεν ήταν εκεί που ξεκίνησε (και πριν απ΄ αυτό, όταν δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις του κραχ) αλλά το καλοκαίρι του 2015.

Είτε το ομολογούν είτε όχι οι πολιτικοί του αντίπαλοι, ο Μητσοτάκης είχε το καλύτερα επεξεργασμένο και προσαρμοσμένο στους καιρούς και στο κοινό αίσθημα πολιτικό αφήγημα από οποιαδήποτε άλλη περίοδο διακυβέρνησης τις τελευταίες δεκαετίες. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι η επιτυχία Μητσοτάκη μοιάζει κάπως με την επιτυχία του εκσυγχρονιστικού αφηγήματος του αείμνηστου Κώστα Σημίτη που τον κράτησε επί οκτώ χρόνια στην πρωθυπουργία. Μόνο κατ’ αναλογία, φυσικά, δεδομένου ότι οι διαφορές είναι αρκετές.

Ο Μητσοτάκης κατόρθωσε να δημιουργήσει μοντέλο διακυβέρνησης, απεχθές για τους αντιπάλους του, ανεκτό, όμως, και εν τέλει αποδεκτό από σημαντικά τμήματα της κοινωνίας. Κι αυτό σε συνδυασμό με την έλλειψη ισχυρού αντίπαλου δέους συνέδραμε στην πολιτική του μακροημέρευση. Για να είμαστε ειλικρινείς, δεν του έτυχαν όλα αυτά, τα πέτυχε. Ακόμα και η αρχικά επικοινωνιακή και μετά εκλογική διάλυση του πολιτικού υποδείγματος της διακυβέρνησης Τσίπρα ήταν μία καλά οργανωμένη καμπάνια που, βεβαίως, ενισχύθηκε από την απειρία, την ανοργανωσιά, την άγνοια κινδύνου και τα σφάλματα του πολιτικού του αντιπάλου μέχρι το 2023.

Σε 15 περίπου μήνες –εάν δεν συμβεί κάτι που θα ανατρέψει τον σχεδιασμό– ο Μητσοτάκης θα έχει τη δυνατότητα να γράψει το όνομά του στο εγχώριο πολιτικό “Γκίνες”, αυτή τη φορά έχοντας ως ίσως το πιο διεισδυτικό επιχείρημα ότι αυτός και μόνο αυτός μπορεί να εγγυηθεί την σταθερότητα. Κάνουν λάθος όσοι υποτιμούν αυτή την σχετικά ασαφή έννοια που σε μία εποχή χαμηλών προσδοκιών και μεγάλου φόβου (εσωτερικά και διεθνώς) αποκτά χαρακτηριστικά ιερού πολιτικού δισκοπότηρου.

Το 2019 ο Μητσοτάκης κέρδισε τον Τσίπρα επειδή εκπροσώπησε δεξιοτεχνικά την μεγάλη κοινωνική “περιοχή” από την δεξιά έως το κέντρο (κυρίως το δεύτερο), με αιχμή του δόρατος το “αντί-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο”. Το 2023 κυρίαρχησε εντυπωσιακά επειδή διατήρησε σε πλήρη ισχύ τα παραπάνω και πρόσθεσε ένα μεγαλεπήβολο μεταρρυθμιστικό πλαίσιο.

Το 2027 θα επιχειρήσει να υπερβεί τον κακό εαυτό μιας κουρασμένης και προβληματικής, πια, διακυβέρνησης, απέναντι σε μία κατακερματισμένη αντιπολίτευση που δεν μπορεί να προβάλλει συνεκτικά μία εναλλακτική πρόταση. Μία αντιπολίτευση που πιθανότατα θα έχει τρία διαφορετικά πολιτικά πρόσωπα απέναντί του: τον Τσίπρα, τον Ανδρουλάκη, και την Καρυστιανού.

Παρότι μόνο ο πρώτος έχει καθαρά πρωθυπουργικά χαρακτηριστικά, μάλλον θα αλληλοσπαράζονται κι αυτό θα ενισχύει το δίλημμα Μητσοτάκη περί σταθερότητας, αν και από δυσμενέστερη βάση. Το σοβαρό μεονέκτημα θα είναι πώς διαθέτει έναν μόνο στόχο, την αυτοδυναμία, καθώς ο,τιδήποτε άλλο είναι πολύ δύσκολο, αν και όχι -υπό συγκεκριμένες συνθήκες- ανέφικτο.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο προετοιμάζεται και πώς θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε συνθήκες μιας γενικευμένης πολιτικής αναταραχής, όπου η κοινωνία δεν θα υποκύπτει σε ευκαιριακά διλήμματα και δεν θα υπάρχει άλλος δρόμος πλην αυτού της συνεννόησης. Αλλά, ως φαίνεται, μάλλον κανείς δεν είναι έτοιμος για κάτι τέτοιο.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Εν αναμονή των αποφάσεων των αγροτών μετά τα νέα δεδομένα που δημιούργησε το γενικό πλαίσιο κυβερνητικών θέσεων που παρουσίασε χθες ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, ο πρωθυπουργός θα επιμείνει, όπως λένε συνεργάτες του,  στην αντίληψή του για την αναδιάρθρωση της πρωτογενούς παραγωγής με αιχμή την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ και το πέρασμα στην ΑΑΔΕ, κάτι που θεωρεί κομβικό σημείο για τον εκσυγχρονισμό ολόκληρου του συστήματος των επιδοτήσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης θα τονίσει ότι θεωρεί τη διαδικασία εξυγίανσης του ΟΠΕΚΕΠΕ με το πέρασμα στην ΑΑΔΕ ως το πρώτο βήμα για να δούμε σοβαρά τη μεταρρύθμιση του πρωτογενούς τομέα.

Συνάντηση με τον πρωθυπουργό εάν οι αγρότες ανταποκριθούν στην κυβερνητική πρόσκληση διαλόγου, δεν είναι εύκολο να υπάρξει πριν την Παρασκευή, καθώς ο κ. Μητσοτάκης θα βρίσκεται από αύριο στις Βρυξέλλες για την Σύνοδο ΕΕ- Δυτικών Βαλκανίων την Τετάρτη και στη συνέχεια για το διήμερο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οι εργασίες του οποίου θα ξεκινήσουν την Πέμπτη.

• Στόχος πάντως παραμένει ως το τέλος της εβδομάδας να δημιουργηθούν προϋποθέσεις διαλόγου και αποκλιμάκωσης και να αποφευχθεί σκηνικό εορτών με ενεργά μπλόκα και δυσκολίες στην μετακίνηση των πολιτών προς τουριστικούς προορισμούς.

Το μήνυμα που εξακολουθεί να εκπέμπει το Μέγαρο Μαξίμου είναι ωστόσο πως ο διάλογος δεν μπορεί να διεξάγεται με όρους τελεσιγράφων.

“Η λογική δεν είναι «ή μου ικανοποιείς 30 αιτήματα ή δεν προσέρχομαι στον διάλογο». Δεν είναι αυτός ο τρόπος να λύσεις κανένα πρόβλημα”, λένε χαρακτηριστικά συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη. Παράλληλα επισημαίνουν ότι βούληση του πρωθυπουργού είναι να συζητηθούν ουσιαστικά όλα τα ζητήματα που απασχολούν τον αγροτικό κόσμο.

 Το πλαίσιο που ετέθη από τον κ. Τσιάρα δείχνει ότι η κυβέρνηση συζητά πέντε παρεμβάσεις:

• στο κόστος παραγωγής, μέσα από ρυθμίσεις που μειώνουν άμεσα τις επιβαρύνσεις και ενισχύουν τη ρευστότητα των παραγωγών,
• στην ενέργεια, με τη διασφάλιση σταθερής και πιο χαμηλής τιμής για το αγροτικό ρεύμα,
• στα καύσιμα, και ειδικότερα στο ζήτημα του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία 
• στον ΕΛΓΑ, με άμεσες αλλαγές στον κανονισμό, ώστε οι αποζημιώσεις να καλύπτουν το 100% της ασφαλιζόμενης ζημίας 
• στην ενίσχυση των κλάδων που πιέζονται περισσότερο, όπως η κτηνοτροφία και συγκεκριμένες καλλιέργειες. Η νέα ενίσχυση θα προκύψει από την  αξιοποίηση αδιάθετων ποσών της βασικής ενίσχυσης της ΚΑΠ και προκειμένου να ενισχύσουν την επιχειρηματολογία τους, κυβερνητικά στελέχη τονίζουν ότι τα ποσά αυτά είναι αποτέλεσμα της εξυγίανσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και των στοχευμένων διασταυρωτικών ελέγχων της ΑΑΔΕ.  

Η πιο ουσιαστική διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο είναι πως η κυβέρνηση για πρώτη φορά έβαλε στο τραπέζι και το ζήτημα του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία.

Απομένει πάντως να συγκεκριμενοποιηθούν από πλευράς της και άλλα ζητήματα όπως το εάν η χαμηλότερη κλειδωμένη τιμή ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να φθάσει τα 7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, όπως ζητούν οι αγρότες. Κυβερνητικά στελέχη αφήνουν σαφώς να εννοηθεί ότι μία τέτοια τιμή μπορεί να βρίσκεται και κάτω από το κόστος παραγωγής.

Ο γενικός χαρακτήρας των κυβερνητικών θέσεων είναι πάντως αυτός που δημιουργεί ακόμη επιφυλακτικότητα όπως έδειξαν οι πρώτες αντιδράσεις των αγροτών, οι οποίοι ζητούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Σε κάθε περίπτωση πάντως στην κυβέρνηση θεωρούν ως μαξιμαλιστικά αιτήματα όπως ο διπλασιασμός συντάξεων και οι εγγυημένες τιμές. Για τις τελευταίες μάλιστα λένε ότι δεν μπορούν να ικανοποιηθούν βάσει ευρωπαϊκών κανόνων, εξηγώντας μάλιστα πως το γεγονός ότι δεν μπορεί ένα κράτος να προβεί σε ρυθμίσεις που θα οδηγήσουν σε εγγυημένες τιμές, είναι και ο λόγος που δίνονται οι αγροτικές επιδοτήσεις.

Όσο και εάν, λόγω επικαιρότητας το αγροτικό έχει σε σημαντικό βαθμό κυριαρχήσει και στην συζήτηση επί του προϋπολογισμού, ο κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει σήμερα να αναδείξει τις προοπτικές της οικονομίας και θα παρουσιάσει τον νέο προϋπολογισμό ως έναν οδικό χάρτη ο οποίος συνδέει το 2025 με το 2027, στην προοπτική του 2030, όπως λένε χαρακτηριστικά συνεργάτες του.

Αναμένεται να παρουσιάσει μήνα-μήνα τα μέτρα που θα υλοποιούνται στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2026 και τα οποία στηρίζονται στην ενίσχυση της μεσαίας τάξης, των νέους και των οικογενειών.

Θα ανακοινώσει επίσης νέες πρωτοβουλίες για το στεγαστικό, με επίκεντρο την αύξηση της προσφοράς προς ενοικίαση κατοικιών που θα ανακαινιστούν με πολύ υψηλό ποσοστό επιδότησης.

Αναμένεται εξάλλου να σχολιάσει και την τρέχουσα πολιτική κατάσταση, ενταγμένη πάντα μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον αστάθειας, στο πλαίσιο του οποίου η πολιτική σταθερότητα συνιστά συγκριτικό πλεονέκτημα για την χώρα μας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης θα  επιμείνει ότι το πρόγραμμα της κυβέρνησης της ΝΔ είναι η μόνη εγγύηση για το μέλλον που θα εξασφαλίσει τη σταθερότητα και την προοπτική της χώρας στα επόμενα χρόνια και θα υποστηρίξει  πως η αντιπολίτευση αδυνατεί να παίξει το ρόλο της, περιοριζόμενη σε καταστροφολογία και χωρίς καμία θετική πρόταση.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Όμως, με τις συμφωνίες για το αμερικανό LNG και την προοπτική εξορύξεων στο Ιόνιο, ο δημοσκοπικός δείκτης της κυβέρνησης κινήθηκε προς τα πάνω, και η εικόνα του πρωθυπουργού ενισχύθηκε. Σε μία κοινωνία που ταλαιπωρείται με την ακρίβεια και προβληματίζεται για την διαφθορά στις κρατικές δομές (ΟΠΕΚΕΠΕ), ακούγεται ίσως παράλογο να μπαίνουν στην εξίσωση τα ενεργειακά. Λες και, αίφνης, οι πολίτες σπεύδουν να αγοράσουν κελεμπίες για να προσποιηθούν τους σεϊχηδες του “μαύρου χρυσού”.

Μάλλον, όμως, άλλη είναι η ανάγνωση. Δημοσκοπικά -και όχι μόνο- ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνωρίζεται ως ένας ικανός πολιτικός “deal maker”, βγάζοντας από το μανίκι του χαρτιά που ενισχύουν το διεθνές προφίλ της χώρας σε μία εποχή που τα πάντα γύρω μας είναι ευάλωτα και ταραγμένα. Αυτό του το πιστώνουν και στην αντιπολίτευση. Βλέπουν, δηλαδή, πώς με ευκολία αλλάζει την δυσμενή για την κυβέρνηση εσωτερική ατζέντα, και σε περιόδους αστάθειας εκπέμπει ήχους σταθερότητας.

Είτε ως λογικό συνακόλουθο, είτε με την επικοινωνιακή ώθηση του καλά οργανωμένου επικοινωνιακού επιτελείου της κυβέρνησης, η προσλαμβάνουσα για τους πολίτες καταλήγει θετική. Δεν αναμένουν, φυσικά, ότι θα ρέουν οι κάνουλες φυσικό αέριο και θα παρασύρουν στο ναδίρ τις τιμές στα βενζινάδικα, στα ράφια των σούπερ μάρκετ, και στα ενοίκια. Αυτά είναι το μείζον πρόβλημα και θα παραμείνει, ακόμα και θα κρίνει τελικά το εκλογικό αποτέλεσμα, όμως, από την άλλη η διαφορά ειδικού πολιτικού βάρους του ίδιου του πρωθυπουργού με κάθε έναν από τους σημερινούς αντιπάλους του είναι χαώδης.

Γι αυτό και παίζει το χαρτί της σταθερότητας. Δηλώνει μεν ότι αναγνωρίζει τις αβελτηρίες, τις …διαχρονικές στρεβλώσεις, ακόμα και τις αποτυχίες του, την ίδια ώρα που βάζει δεξιοτεχνικά τον εαυτό του σε μία μεγάλη εικόνα προσδοκιών, με ενέργεια, Τραμπ, διεθνή αποδοχή για την θετική πορεία της οικονομίας, και πλεονάσματα που θα γίνονται παροχές. Κι έτσι, ακόμα και οι όμορφες εξαγγελίες της αντιπολίτευσης, όμορφα καίγονται.

Αρκεί αυτό για να του εξασφαλίσει την αυτοδυναμία; Φυσικά, όχι. Πριν το πολιτικό σύστημα κόψει το νήμα της τελικής ευθείας για τις εκλογές πολλά θα έχουν αλλάξει. Κατ’ αρχάς το ίδιο.

Άλλη η πολιτική γεωγραφία σήμερα, άλλη σε έξι μήνες. Κι όσο μεγάλο κι αν είναι το χρονικό διάστημα μέχρι τις κάλπες, ώστε να κάνει “διορθώσεις” ο δημοσκοπικός δείκτης, όπως λέει η κυβέρνηση, άλλο τόσο μεγάλο και πυκνό θα είναι για νέα πολιτικά “ατυχήματα”, αποκαλύψεις, λάθη, αλλά και αναδιάταξη δυναμεων στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Θα κριθεί, αφενός από το αν η κουρασμένη κυβέρνηση αντέξει, αφετέρου από το πώς η αντιπολίτευση θα κατορθώσει να προτάξει, μαζί με σχέδιο, και εικόνα μιας ηγεσίας μεγαλύτερου ύψους και ειδικού βάρους από τη σημερινή.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν θέματα που αφορούν στην περαιτέρω εμβάθυνση της Στρατηγικής Αμυντικής Σχέσης Ελλάδας – Ισραήλ και συνεργασίας για την ασφάλεια και σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Επισκέπτομαι τη Δευτέρα 7/8/2023, το Ισραήλ, όπου θα συναντηθώ με τον ομόλογό μου Yoav Galant.

Θα συζητήσουμε θέματα περαιτέρω εμβάθυνσης της Στρατηγικής Αμυντικής Σχέσης Ελλάδας – Ισραήλ και για τη συνεργασία για την ασφάλεια & σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Στη… pic.twitter.com/5gxvVQ4TIi

— Nikos Dendias (@NikosDendias) August 6, 2023

Στη συνέχεια ο κ. Δένδιας θα μεταβεί στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, όπου θα συναντηθεί με τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλο Γ΄.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Πρώτον, αξιοποιεί την αναβάθμιση της θέσης -από σταθερή σε θετική- της ελληνικής οικονομίας από την Standard&Poors για να ταυτίσει την κατάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας σε μετεκλογικό χρόνο με την πολιτική σταθερότητα. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει σχεδόν προεξοφλήσει τον στόχο αυτό αρκετές φορές, σχεδόν από την αρχή της τετραετίας, χωρίς, όμως, επιτυχία, δεν έχει σημασία. Πόσοι το θυμούνται άλλωστε;

Η σκέψη που προσπαθεί να μεταδώσει τηλεπαθητικά στους ψηφοφόρους είναι απλή: αφού η επενδυτική βαθμίδα είναι το “άπαν”, κι αφού η κατάκτησή της προϋποθέτει (από τους οίκους αξιολόγησης) την απουσία “πολιτικού κινδύνου”, το δίλημμα της αυτοδυναμίας ταυτίζεται με την σταθερότητα.

Δεύτερον, πάνω στον στόχο της κατάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας οικοδομείται και η κινδυνολογία περί “κυβέρνησης των ηττημένων”. Αφενός γιατί, κατά τον πρωθυπουργό, συνιστά “πολιτική τερατογέννεση”, οπότε θα είναι ασταθής, αφετέρου επειδή, σύμφωνα με το καλά δουλεμένο επικοινωνιακό αφήγημα, θα έχει ως υπουργό Οικονομικών τον…Γιάνη Βαρουφάκη του “επάρατου” 2015.

Το γεγονός ότι ο τελευταίος έχει καταστήσει σαφές σε όλους τους τόνους πως δεν πρόκειται να μπει σε καμία κυβέρνηση μετεκλογικών συνεννοήσεων είναι μόνο η αλήθεια που δεν μπορεί να χαλάσει μια… ωραία ιστορία. Ούτε, φυσικά, το γεγονός πως ο Αλέξης Τσίπρας διαψεύδει σε όλους τους τόνους ένα τέτοιο σενάριο.

Είναι, ωστόσο, αλήθεια πως οι πολιτικοί αντίπαλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη κάνουν ότι μπορούν να ενισχύσουν την άποψη περί αυτοδυναμίας. Οι Γιάννης Δραγασάκης και Ευκλείδης Τσακαλώτος προκάλεσαν σύγχυση παρά τις διορθωτικές δηλώσεις τους, ο δε εκπρόσωπος του Μερα25 εμφανίστηκε από το πουθενά για να πει ότι θα μπορούσαν να κλείσουν οι τράπεζες. Επιπλέον, ο βασικός εταίρος μιας τέτοιας κυβέρνησης Νίκος Ανδρουλάκης συνεχίζει τον διμέτωπο λεπτών ισορροπιών, καίγοντας εσχάτως γέφυρες με τον ΣΥΡΙΖΑ εξαιτίας της υπόθεσης Γεωργούλη. Αναμφίβολα, η εικόνα δεν είναι ελκυστική για τους συντηρητικούς κεντρώους…

Η (μακρο)οικονομία των επενδύσεων -αυτές που ο Κώστας Σημίτης αποκάλεσε κερδοσκοπικού τύπου και αφελληνισμού επιχειρήσεων-, η διεθνής εικόνα του Κογκρέσου και των αμυντικών συνεργασιών, αλλά όχι της κατάρρευσης του κράτους δικαίου και των υποκλοπών, και ο κίνδυνος για μια κυβερνητική βαβέλ των αντιπάλων του, είναι το προνομιακό γήπεδο για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Απευθυνόμενος σε συγκεκριμένα εκλογικά ακροατήρια προς το κέντρο και τα δεξιά του, είναι πιθανό τα παραπάνω επιχειρήματα να αποδειχθούν επαρκή για να μειώσουν την πτώση των ποσοστών της Ν.Δ, ιδιαίτερα μετά την τραγωδία των Τεμπών, κυρίως, όμως, για την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια που αποτελούν τα μείζονα για τους πολίτες.

Είναι, από την άλλη, ένα φαινομενικά συγκροτημένο αφήγημα που μένει να διαπιστώσουμε εάν μπορεί, και σε ποιό βαθμό, την βαθιά δυσαρέσκεια της μεγάλης μερίδας των πολιτών. Το επόμενο κύμα των δημοσκοπήσεων ίσως τον επιβεβαιώσει. Συνηθίζεται άλλωστε. Η εκλογική αριθμητική της πρώτης κάλπης θα κρίνει πολλά. Διότι εάν ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατορθώσει να πλησιάσει το ποσοστό του 2019 και η Ν.Δ κινηθεί σε σημαντική απόσταση από την προβολή ποσοστού αυτοδυναμίας τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν. Εάν χάσει την πρωτιά, ανατρέπονται. Και ας κρατήσουμε μικρό καλάθι και για το νεοφυές ακροδεξιό μόρφωμα “ΕΑΝ” που ως φαίνεται θα αντικαταστήσει το προς αποκλεισμό κόμμα Κασιδιάρη. Εάν, η Βουλή που θα προκύψει από τις κάλπες είναι επτακομματική, τότε η αυτοδυναμία θα κάνει φτερά. Και τα σενάρια μετακινήσεων βουλευτών μάλλον καίγονται μετά την κίνηση του Κυριάκου Βελόπουλου να αποπέμψει έμμεσα τους “ύποπτους” βουλευτές του.

Όσο για το ΠΑΣΟΚ, οι μυλόπετρες μεταξύ πρώτης και δεύτερης κάλπης θα αποδειχθούν εξοντωτικές. Γενικώς, όμως, όποια κι αν είναι η κυβέρνηση που θα προκύψει τελικά -ας ελπίσουμε να μην χρειαστεί και τρίτη εκλογική αναμέτρηση Αυγουστιάτικα-, η σταθερότητα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη, τα δε μεγάλα οικονομικά, κοινωνικά, και εθνικά ζητούμενα της επόμενης διετίας θα είναι τόσο σοβαρά που κανείς δεν μπορεί να οραματίζεται “τετραετίες”…

«Η κυβέρνηση πρέπει να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις για την τραγωδία των Τεμπών», δήλωσε ο υπεύθυνος στρατηγικής επικοινωνίας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Νάσος Ηλιόπουλος, μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό «Real FM 97.8».

«Είμαστε σε μια περίοδο που οι πολίτες θα μας κρίνουν όλους πολύ αυστηρά, το πολιτικό σύστημα, τη Δικαιοσύνη που τα προηγούμενα χρόνια έβγαζε με ευκολία παράνομες και καταχρηστικές τις απεργίες των σιδηροδρομικών, τους ανθρώπους της ενημέρωσης για το χώρο που έδιναν στο παρελθόν στα ζητήματα ασφάλειας των μεταφορών», σημείωσε.

«Σε όλες τις υποθέσεις η κυβέρνηση Μητσοτάκη ακολουθεί τη γραμμή της συγκάλυψης. Ο κ. Μητσοτάκης είναι ο άνθρωπος που ακούει τους πάντες και δεν γνωρίζει τίποτα. Δεν γνώριζε για τους θανάτους εκτός ΜΕΘ, δεν γνώριζε για το Χειμάρα και τον Παπαθανάση, δεν γνώριζε για την κατάσταση στα τρένα», ανέφερε ο Νάσος Ηλιόπουλος.

«Η κυβέρνηση πρέπει, επίσης, να δώσει απαντήσεις και για τις παρακολουθήσεις. Ο πρωθυπουργός της χώρας δεν γνώριζε ότι η ΕΥΠ παρακολουθούσε για δύο χρόνια την ηγεσία του στρατού. Αυτή η υπόθεση δεν έχει κλείσει. Και κάνει κακό στην εικόνα της χώρας στο εξωτερικό, όταν στους New York Times δημοσιεύεται άρθρο για την παρακολούθηση της Άρτεμις Σίφορντ επί δύο χρόνια από την ΕΥΠ, Αμερικανίδας υπηκόου που βρισκόταν στην Ελλάδα και ήταν συνεργάτιδα της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι θα πάμε σε εκλογές και ακόμα δεν θα έχει εξηγήσει για ποιο λόγο τέθηκε υπό παρακολούθηση εκλεγμένος ευρωβουλευτής και υποψήφιος, τότε, αρχηγός του τρίτου κόμματος», υπογράμμισε.

«Η τεράστια πλειοψηφία των πολιτών κατανοεί ότι πιθανότατα το επόμενο κυβερνητικό σχήμα θα είναι ένα σχήμα συνεργασίας. Η αλαζονική στάση του κ. Μητσοτάκη ότι θα κάνουμε συνεχώς εκλογές μέχρι να βγει αυτοδύναμος ο ίδιος, έχει καταρρεύσει», είπε χαρακτηριστικά.

«Με αυτήν την έννοια, η ψήφος στο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία είναι ψήφος στη σταθερότητα. Εμείς επιμένουμε ότι η κάλπη της απλής αναλογικής μπορεί να δώσει προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας», τόνισε ο Νάσος Ηλιόπουλος.

«Ακριβώς για αυτό το λόγο πρέπει να συζητήσουμε για το πρόγραμμα. Η επόμενη κυβέρνηση της χώρας πρέπει να είναι μια κυβέρνηση που θα επαναφέρει την πλήρη και αποκλειστική απασχόληση των γιατρών στο ΕΣΥ, γιατί αυτό σημαίνει δημόσιο σύστημα υγείας. Θα επαναφέρει το πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας για όλους, έτσι ώστε να μην ισχύει ο “νόμος” Πάτση για τους πολίτες και ο “νόμος” Παπαθανάση για τα κυβερνητικά στελέχη του κ. Μητσοτάκη. Θα επαναφέρει τις συλλογικές συμβάσεις και την επιθεώρηση εργασίας, έτσι ώστε να έχουμε κανόνες στην αγορά εργασίας και να μη ζούμε τη ζούγκλα που υπάρχει τώρα», δήλωσε.

«Υπάρχει βέβαια και το ζήτημα της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας. Πρόσφατη έρευνα των εργαζομένων καταναλωτών της ΓΣΕΕ έδειξε ότι το 87,8% των πολιτών μείωσε τη θέρμανση, το 55,6% μείωσε την αγορά τροφίμων, το 83% απορρίπτει τις επιλογές των market pass που δίνει η κυβέρνηση», ανέφερε. «Χρειαζόμαστε μια κυβέρνηση που θα πάρει άμεσα μέτρα για την αισχροκέρδεια, όπως το πλαφόν στο ρεύμα, η μείωση του ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα, η μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα. Μια κυβέρνηση που θα επαναφέρει τη 13η σύνταξη και θα δώσει τα αναδρομικά στους συνταξιούχους», υπογράμμισε ο Νάσος Ηλιόπουλος.

«Επομένως, στη βάση αυτών των συγκεκριμένων προγραμματικών σημείων, επιμένουμε ότι μπορεί να υπάρχει ένα πλαίσιο συζήτησης και συνεργασίας προοδευτικών δυνάμεων. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του πρωθυπουργού, παραμένουμε σταθεροί στη θέση μας ότι ο πρωθυπουργός πρέπει να αντλεί τη νομιμοποίησή του από την ψήφο των πολιτών και όχι από άλλου τύπου διαδικασίες», κατέληξε.

Ξεκινώντας, όμως, από το νόημα της σημερινής επετείου είπε πως «είναι μια μεγάλη ημέρα για την πατρίδα μας, διπλή γιορτή. Και, αν κάτι πρέπει να κρατήσουμε από την πορεία 202 χρόνων είναι ότι η Ελλάδα έχει πετύχει όποτε έχει μείνει ενωμένη. Έχει χάσει όποτε έχει διχασθεί», ήταν το εισαγωγικό σχόλιο του υπουργού Επικρατείας. Και, συμπλήρωσε, «είναι μια διαρκής μάχη μεταξύ προόδου και και οπισθοδρόμησης, αυτό που συμβαίνει στη χώρα μας, με νικητή πάντα, τελικώς, έστω και με δυσκολίες, την πρόοδο. Γι’ αυτό δεν πρέπει να χάνουμε την πίστη μας παρά τα δυστυχή γεγονότα το τελευταίο διάστημα».

Στο αμιγώς πολιτικό πεδίο, «όλοι οι πολίτες γνωρίζουμε ότι ζούμε σε πολύ ταραγμένους καιρούς. Έχουμε ζήσει τα τελευταία τέσσερα χρόνια πρωτοφανείς ιστορικές κρίσεις, από τις οποίες η Ελλάδα, χάρη στη μονοκομματική, αυτοδύναμη, με διευρυμένες όμως συνεργασίες, κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, κατάφερε και βγήκε σχεδόν αλώβητη. Και μάλιστα με διπλάσιους ρυθμούς ανάπτυξης από την υπόλοιπη Ευρώπη, με αυξήσεις στο εισόδημα των πιο χαμηλόμισθων και συνολικά όλων των πολιτών. Με τη μεγαλύτερη πτώση της ανεργίας και τη μεγαλύτερη πτώση του δημοσίου χρέους στην Ευρώπη. Αυτά είναι κάποια από τα επιτεύγματα που δεν πρέπει να αγνοούμε ούτε να τα παραγνωρίζουμε», ζήτησε ο Α. Σκέρτσος.

Στη συνέχεια, με αφορμή και τη σχετική τοποθέτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Νίκου Ανδρουλάκη για την επόμενη ημέρα των εκλογών, «πηγαίνοντας προς τις κάλπες, οι πολίτες θα πρέπει να κρίνουν και να συγκρίνουν προτάσεις διακυβέρνησης και όχι προτάσεις ακυβερνησίας. Αυτό που ελέχθη από τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ είναι μία πρόταση ακυβερνησίας, εξόχως προβληματική και επικίνδυνη. Η οποία, πέραν όλων των άλλων, είναι προσβλητική προς την ψήφο των πολιτών. Είναι ένα φύλλο συκής για μια μετέπειτα στροφή και συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τον ΣΥΡΙΖΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά και προσέθεσε:

«Πρέπει να το γνωρίζουν οι πολίτες για να γνωρίζουν τελικά πού θα ρίξουν την ψήφο τους. Είναι προσβολή προς τη δημοκρατία αυτό που λέει ο κ. Ανδρουλάκης. Γιατί μας λέει ότι οι εκλεγμένοι αρχηγοί των κομμάτων που διεκδικούν την ψήφο των πολιτών για να κυβερνήσουν τη χώρα, δεν είναι ικανοί -και βάζει και τον εαυτό του μέσα σε αυτήν την κατηγορία- να κάνουν αυτό για το οποίο έχουν ψηφισθεί. Υπάρχουν κάποιοι άλλοι… ικανότεροι, που δεν τους γνωρίζουμε και οι οποίοι θα προκύψουν μέσα από κάποιες σκοτεινές, μη δημοκρατικές διεργασίες, να έλθουν να αναλάβουν». Και η προσέγγιση αυτή, συμπερασματικώς, «δεν μπορεί να αποτελεί θέση ενός κόμματος που διεκδικεί να είναι κυβερνητικός εταίρος».

Ο Ά. Σκέρτσος επανέλαβε δε, πως η ΝΔ έχει αποκλείσει τη συνεργασία με την Ελληνική Λύση, με την ταυτόχρονη επισήμανση ότι «οι συνεργασίες πρέπει να έχουν ειλικρινές, ευκρινές προγραμματικό περιεχόμενο. Όλοι θέλουμε η Ελλάδα να προοδεύει, όλοι θέλουμε η Ελλάδα να ευημερεί, όλοι θέλουμε καλύτερο κράτος, καλύτερη παιδεία και υγεία. Το ζήτημα είναι με ποιες ιδέες, πολιτικές και με ποιους ανθρώπους θα το πετύχουμε αυτό. Σε όλες τις προσπάθειες που έχει κάνει η κυβέρνηση τα τελευταία 3,5 χρόνια με νόμους για καλύτερο κράτος, και το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν βρεθεί απέναντι και έχουν καταψηφίσει».

Σύμφωνα με την προσέγγιση του υπουργού Επικρατείας, στο κύμα απανωτών κρίσεων που «έρχονται και “κουμπώνουν” η μία με την άλλη, χρειαζόμαστε μια κυβέρνηση συνεκτική, με αποφασιστικό πρωθυπουργό που θα λαμβάνει τις αποφάσεις στο χρόνο που πρέπει, άμεσα δηλαδή. Με τη μέγιστη δυνατή συνοχή και στην κοινοβουλευτική ομάδα για να μην οδηγηθούμε σε περιπέτειες».

Στο σημείο αυτό της συνέντευξης έφερε, μάλιστα, και παραδείγματα: «Φαντασθείτε έναν πρωθυπουργό, ο οποίος θα πρέπει να συνομιλεί, να συνδιαλέγεται και να διαπραγματεύεται με άλλους αρχηγούς κομμάτων για το αν θα πάμε να θωρακίσουμε τα σύνορά μας στον Έβρο και τους πολίτες που ζουν εκεί, από την υβριδική τουρκική απειλή. Σε κάτι αυτονόητο, την αναδιάρθρωση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και Ελευσίνας, το ΠΑΣΟΚ καταψήφισε. Για κάτι που είναι φιλεργατικό. Άρα, με ποιο περιεχόμενο μιλάμε για συνεργασίες;», διερωτήθηκε ακόμη υπενθυμίζοντας ότι «ο πρωθυπουργός έχει απευθύνει πρόσκληση και σε προσωπικότητες από άλλους πολιτικούς χώρους, που έχουν ανταποκριθεί».

Εξ άλλου, συνέχισε, «παράγων αστάθειας είναι κυβερνήσεις συνεργασίας χωρίς προγραμματικό περιεχόμενο [που] αλληθωρίζουν (το ένα κόμμα) προς τα αριστερά (και το άλλο) προς τα δεξιά χωρίς να λαμβάνουν αποφάσεις. Πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη σε ποια χώρα ζούμε, ποια είναι η κουλτούρα συνεργασιών. Δυστυχώς δεν είμαστε μια χώρα που φημίζεται για το συνεργατικό της πνεύμα. Θα ήθελα και εγώ να ήμασταν μια άλλη κοινωνία», σημείωσε και τόνισε ακολούθως: «Αυτή η αυτοδύναμη κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ακριβώς επειδή έχει την πολιτική συνοχή, κατάφερε να φέρει διπλάσιους ρυθμούς ανάπτυξης από την υπόλοιπη Ευρώπη των πολυκομματικών κυβερνήσεων συνεργασίας, ακριβώς γιατί πρόκειται για κυβερνήσεις, στο εσωτερικό των οποίων απαιτείται πάρα πολλή δουλειά για να ληφθούν οι σωστές αποφάσεις, και δεν λαμβάνονται πάντοτε σωστές αποφάσεις».

Με δυο λόγια, «η χώρα χρειάζεται να κάνει άλματα προς τα μπρος και όχι προς τα πίσω. Αυτή τη στιγμή έχουμε έναν ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος δεν έχει ανανεώσει σε τίποτε ούτε την ηγετική του ομάδα ούτε τις ιδέες ούτε το ύφος του. Είναι μια πρόταση που καταψηφίσθηκε το 2019 και επανέρχεται ίδια και απαράλλακτη το 2023». Ερωτηθείς δε, αν το Μέγαρο Μαξίμου εξετάζει το σενάριο τρίτης κάλπης, χαρακτήρισε «άκαιρη» τη συζήτηση αυτή.

Με αφορμή, επίσης το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αυτό που προκύπτει είναι ότι «χρειαζόμαστε περισσότερο επιτελικό κράτος. Όχι με την έννοια των προσώπων που το στελεχώνουν, αλλά με την έννοια του προγραμματισμού, της στοχοθεσίας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας […] Η μάχη με το βαθύ αναχρονιστικό κράτος είναι μια διαρκής και άνιση μάχη που ξεκινάει προφανώς από την κορυφή αλλά για να γίνει αισθητή και ορατή σε κάθε πολίτη, πρέπει να φθάσει μέχρι τη βάση. Αυτό που είδαμε στα Τέμπη, είναι αντιστάσεις που βρίσκονται σε διάφορες εκφάνσεις του Δημοσίου», δήλωσε.

«Αποτύχαμε στα Τέμπη, αναλαμβάνουμε πλήρως την ευθύνη για αυτό. Γνωρίζουμε τι δεν πήγε καλά, είναι δύο τα θέματα: Η καθυστέρηση στην υλοποίηση του έργου και ταυτόχρονα ότι δεν ξεριζώσαμε την κακή εργασιακή κουλτούρα», με την οποία, όμως, η παρούσα κυβέρνηση είναι απέναντι, προσέθεσε. Στο σημείο αυτό, ο υπουργός Επικρατείας έκανε ιστορική αναδρομή, θέλοντας να καταδείξει ότι «η Νέα Δημοκρατία έχει αποδείξει διαχρονικά και τώρα ότι είναι η μόνη που μπορεί να τα βάλει με το τέρας του βαθέος κράτους». Ολυμπιακή, ΟΤΕ, λιμάνι του Πειραιά, ΔΕΗ, είναι τα παραδείγματα που επικαλέσθηκε για τις «τέσσερις από τις πέντε πιο προβληματικές ΔΕΚΟ, τις οποίες αυτή η παράταξη έχει αλλάξει». Πέμπτη είναι ο ΟΣΕ, στον οποίον η κυβέρνηση δεν πρόλαβε να εισαγάγει τις αλλαγές που επιδιώκει, όπως είπε. «Αυτή είναι η πολιτική παράταξη που έχει δώσει μάχες κατά του αναχρονισμού […] χρειάζεται χρόνος για να υπάρξουν αποτελέσματα. Δεν πρέπει να δημιουργούμε υπερβολικές προσδοκίες για την αλλαγή του κράτους», διευκρίνισε συγχρόνως.

Εστιάζοντας, στη συνέχεια, στην τρέχουσα περίοδο, τόνισε πως «η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι αυτή που έχει δημιουργήσει το ψηφιακό άλμα και για τις επιχειρήσεις και για τους πολίτες. Είναι αυτή η κυβέρνηση που έχει δημιουργήσει τον νέο ΕΦΚΑ. Που, από 1,5 έως 2 χρόνια στην απονομή συντάξεων, πλέον είμαστε μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που απονέμουν τις κύριες συντάξεις σε 60 ημέρες. Και πλέον, εντός του 2023, και οι επικουρικές συντάξεις επίσης θα απονέμονται εντός 60 ημερών. Είναι μια άνιση, δύσκολη μάχη, αλλά εμείς έχουμε πάρει μια πολύ καθαρή θέση πού θέλουμε να πάμε το ελληνικό Δημόσιο και τι υπηρεσίες πρέπει να προσφέρει στους πολίτες».

Κληθείς, τέλος, να σχολιάσει το δημοσίευμα της εφημερίδας «Documento» για δάνειο του αναπληρωτή υπουργού Ανάπτυξης Νίκου Παπαθανάση, ο υπουργός Επικρατείας απάντησε πως «έχει τοποθετηθεί ο κ. Παπαθανάσης, πρόκειται για ένα παλιό επιχειρηματικό δάνειο, στο οποίο έχει γίνει ρύθμιση. Όσο θα πλησιάζουμε προς τις εκλογές, η προεκλογική μάχη δυστυχώς θα έχει και τέτοιες επιθέσεις, που έχουν πολλά ψέματα. Ειπώθηκε από την εφημερίδα και υιοθετήθηκε από το ΣΥΡΙΖΑ ότι υπάρχουν χρέη του κ. Παπαθανάση προς το Δημόσιο, δεν ισχύει αυτό. Υπάρχει μια ρύθμιση που έχει γίνει μεταξύ του ιδίου και της τράπεζας», ανέφερε εν κατακλείδι παραπέμποντας και στην απάντηση του αν. υπουργού.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στο γράφημα φαίνεται πως αντιλαμβάνονται οι ψηφοφόροι μερικά “δομικά” χαρακτηριστικά που αποτελούν αθροιστικά το διακύβευμα διακυβέρνησης στις επόμενες εκλογές και μπαίνουν στο μικροσκόπιο των εκλογικών επιτελείων.

Προκύπτει ότι:

Η Ν.Δ είναι πολύ ισχυρή ως προς το ότι: στηρίζει την ανώτερη τάξη (κατά 65,7% έναντι 9,5% της αξιωματικής αντιπολίτευσης), μπορεί να προσφέρει σταθερότητα, θεωρείται η καλύτερη επιλογή/εναλλακτική διακυβέρνησης την δεδομένη χρονική στιγμή και μπορεί να προσφέρει αξιοπρέπεια.

Τα αντίστοιχα ποσοστά, βεβαίως, βαίνουν μειούμενα, ωστόσο σε αυτούς τους τομείς υπερτερεί κατά πολύ του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Πρόκειται, όμως, για κάποια γενικής φύσεως χαρακτηριστικά που συγκροτούν μεν τάση, αυτή, όμως, θεωρητικά αφορά μικρότερα εκλογικά ακροατήρια, τουλάχιστον ως προς την επιρροή στην ανώτερη τάξη. Ταυτίζεται, σε μεγάλο βαθμό, δηλαδή, το κυβερνών κόμμα με εκείνους τους πολίτες που είναι πιο εύποροι και ανθεκτικότεροι στην οικονομική κρίση.

Συμπέρασμα: Στις λέξεις κλειδιά Σταθερότητα, Καλύτερη Επιλογή και Αξιοπρέπεια, η Ν.Δ προηγείται από 6 έως 8 μονάδες του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ, από την άλλη υπερτερεί: με 29,6% έναντι 27,6% στην εκπροσώπηση της μεσαίας τάξης και στο ότι θεωρείται πως στηρίζει την κατώτερη τάξη-με διαφορά περίπου δέκα μονάδες.

Στις λέξεις κλειδιά Ελπίδα, Ειλικρίνεια και (γενικά) Δικαιοσύνη, η διαφορά υπέρ της Ν.Δ μειώνεται στις 2-3 μονάδες. Ενώ, στην εκπροσώπηση του Κοινωνικά Δίκαιου και της Κατώτερης Τάξης η διαφορά υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κυμαίνεται από τις δύο έως περίπου τις δέκα μονάδες.

Γενικά, γίνεται αντιληπτό πως στην ατζέντα των πιο ουσιαστικών θεμάτων μεγάλης κοινωνικής απήχησης αλλά και στα ακροατήρια που θα κρίνουν το εκλογικό αποτέλεσμα, η διαφορά Ν.Δ-ΣΥΡΙΖΑ είναι αρκετά μικρότερη από αυτή στην Πρόθεση Ψήφου, σε κάποιους τομείς μεγάλης σημασίας, δε, υπάρχει μικρό προβάδισμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.