Αλλά και αντίστροφα, με το ίδιο αποτέλεσμα. Η πάνδημη επιτυχία της ταινίας του Γιάννη Σμαραγδή για τον Καποδίστρια σαν να κάλεσε στο προσκήνιο τους κριτικούς κινηματογράφου για να αποδοκιμάσουν το μεγάλο κοινό που δεν έλαβε υπόψιν την κακή βαθμολογία τους για την ταινία. Ίχνος χαράς για μια ταινία που γέμισε τις κινηματογραφικές αίθουσες κι ας μην προορίζεται για τον Χρυσό Λέοντα, ίχνος ικανοποίησης για ένα προϊόν της έβδομης τέχνης που έχει εμπορική επιτυχία. Είναι σαν να κακιώνουμε με την εμπορική επιτυχία των αστυνομικών του Πέτρου Μάρκαρη στο εξωτερικό, επειδή ο συγγραφέας μάλλον δεν προορίζεται για το Νομπέλ Λογοτεχνίας.

Στον αντίποδα των σημερινών πολιτικών

Την ταινία για τον Καποδίστρια πρόσεξαν και οι Ελβετοί, καθώς πριν από λίγες μέρες ολοκληρώθηκαν 250 χρόνια από τη γέννηση του Έλληνα αριστοκράτη και πρώτου κυβερνήτη της ανεξάρτητης Ελλάδας. Να τι διαβάζουμε στην ελβετική εφημερίδα Neue Zürcher Zeitung: «Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή παρουσιάζει τη ζωή του Καποδίστρια σαν βίο αγίου. Δεν σκηνοθετεί τον ήρωα μόνο σαν αντίποδα των πολιτικών του αντιπάλων τότε, αλλά και των πολιτικών στη σημερινή Ελλάδα.

Η ταινία αυτή ωστόσο δεν επιχειρεί να διερευνήσει την τραγική διάσταση που είχε η δράση του Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα. Παρά το ότι ήταν προικισμένος με ταλέντα, ηθικά υπεράνω πάσης υποψίας, ανιδιοτελής και εμφορούμενος από τις καλύτερες των προθέσεων, απέτυχε λόγω των πολιτικών δεδομένων που είχαν διαμορφωθεί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία. Οι αρχές του δεν του επέτρεψαν να προσαρμοστεί με ρεαλισμό στα δεδομένα αυτά.»

Διαφορετική πολιτική ιδιοσυγκρασία

Οι Ελβετοί οφείλουν χάριτες στον Καποδίστρια επειδή κατ’ εντολήν του τσάρου Αλέξανδρου ανέλαβε το 1813 διπλωματική δράση στην Ελβετία που απειλούνταν με εμφύλιο μετά τους ναπολεοντείους πολέμους και άρα θα καταντούσε εστία κρίσης στο μαλακό υπογάστριο των βορείων αυτοκρατοριών της Ευρώπης. Και ο Καποδίστριας κατάφερε τους Ελβετούς να συνάψουν το καταστατικό της νέας συνομοσπονδίας τους και να διασφαλίσουν λίγο αργότερα στο Συνέδριο της Βιέννης τη ρήτρα ουδετερότητας.

Ο Καποδίστριας όμως ήταν οπαδός της πεφωτισμένης δεσποτείας και πίστευε ότι οι συμπατριώτες του είχαν κατ’ αρχή ανάγκη να καλλιεργηθούν πνευματικά και να αποκτήσουν μια σύγχρονη πολιτική κουλτούρα. Έτσι δεν μπόρεσε να συνεννοηθεί με τους μουστακαλήδες κοτζαμπάσηδες, τους οποίους θεωρούσε ούτως ή άλλως μάλλον Τούρκους χριστιανικής πίστεως. Εκ των υστέρων μπορεί να πει κανείς ότι η εκλογή του από την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας για να αναλάβει τις τύχες της Ελλάδας ήταν επιπόλαιη, στηρίχθηκε στη φήμη του ως διπλωμάτη αλλά δεν λάμβανε υπόψιν την πολιτική του ιδιοσυγκρασία. Και όντως ο Καποδίστριας δεν κατάφερε να εξοικειωθεί με τα πολιτικά δεδομένα μιας επαρχίας της οθωμανικής αυτοκρατορίας που μόλις αφυπνιζόταν και τελικά όπως ξέρουμε δολοφονήθηκε από τις σφαίρες των Μαυρομιχαλαίων.

Πηγή: DW

Όπως ανέφερε, ζήτησε την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος του είπε ότι υπάρχει σχετική πρόταση, καθώς ο Καποδίστριας «έζησε και θυσιάστηκε σαν Άγιος».

«Θέλουν να καταργήσουν την παιδεία, την ιστορία, τη θρησκεία, αλλά ο λαός αποδεικνύει ότι δεν είναι υποχείριο. Αν χρειαστεί, θα ξαναβγεί από τον λήθαργο. Δεν είμαστε καμωμένοι για τα μικρά», δήλωσε σε άλλο σημείο της συνέντευξης.

Ο Γιάννης Σμαραγδής μίλησε επίσης για τις δυσκολίες χρηματοδότησης της ταινίας. «Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου χρηματοδοτεί όσα έργα αφορούν τη woke agenda. Όποια ταινία μιλά για πατρίδα, κόβεται», είπε συγκεκριμένα.

Όπως περιέγραψε, το σενάριο δεν χρηματοδοτήθηκε από το ΕΚΚ, ενώ κατήγγειλε ότι χαράχτηκε συγκεκριμένη “γραμμή” επιλογών: έργα woke agenda χρηματοδοτούνται, έργα που εξυψώνουν τον Έλληνα απορρίπτονται.

Αναφέρθηκε επίσης στη στάση της Πολιτείας, σημειώνοντας πως η συμβολή της κυβέρνησης ήταν μηδενική, ενώ περιέγραψε και την περίπτωση της Περιφέρειας Αττικής, όπου –παρά την εξαγγελία χρηματοδότησης 1.200.000 ευρώ– δεν υπήρξε ποτέ υπογραφή, ούτε επί Άδωνη Γεωργιάδη ούτε επί Νίκου Παπαθανάση.

Αντίθετα, υπογράμμισε ότι η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στήριξε την ταινία από την αρχή, ήταν παρούσα στην πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη και είδε τις έντονες αντιδράσεις του κοινού που έκλαιγε στο τέλος της προβολής.

«Ο λαός δεν είναι ηλίθιος. Απαντά με ρεκόρ εισιτηρίων απέναντι σε μια χούφτα ανθρώπων που πολέμησαν και πολεμούν την ταινία. Ο ελληνικός λαός δεν είναι βλάκας. Δεν έχουμε αλλοιωθεί, παρά την κακή στιγμή του σήμερα».

Παράλληλα, εξέφρασε την απορία του: «Πέντε μέρες παίζεται η ταινία. Δεν θα έπρεπε κάποιο πολιτικό πρόσωπο να τη δει;» Αποκάλυψε μάλιστα ότι δύο πολιτικοί την παρακολούθησαν κρυφά. «Δεν κάλεσα κανέναν πολιτικό στην πρεμιέρα. Όποιος θέλει, να πληρώσει εισιτήριο. Στην πρεμιέρα καλείς ανθρώπους με τους οποίους νιώθεις συγγένεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας, ο Γιάννης Σμαραγδής υπογράμμισε: «Αν δεν καταλάβουμε ότι η Ελλάδα έχει μπει σε λάθος ποτάμι, δεν θα συνέλθει ποτέ. Ο Καποδίστριας είναι η ευκαιρία να συναντήσουμε τον ανώτερο εαυτό μας. Αφού γεννήθηκε ένας Καποδίστριας χθες, θα γεννηθεί και ένας αντίστοιχος στο μέλλον».

Ο κ. Σμαραγδής, μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN, περιέγραψε τις στιγμές που έζησε με τον σπουδαίο καλλιτέχνη αλλά και για τις αιτίες που «ανάγκασαν» τον Βαγγέλη Παπαθανασίου να φύγει από την Ελλάδα και να εγκατασταθεί στη Γαλλία.UnmuteRemaining Time -0:00 Fullscreen

«Τα τσογλάνια της πιάτσας, όπως έλεγε ο Τσαρούχης, τον κατηγόρησαν αδίκως και ανήθικα» είπε ο Γιάννης Σμαραγδής, αποκαλύπτοντας ότι ο σπουδαίος συνθέτης δεν πληρώθηκε ποτέ για ό,τι έκανε στην Ελλάδα, όπως δεν πληρώθηκε και για τις δικές τους συνεργασίες στις ταινίες που επένδυσε με τη μουσική του.

Ο κ. Σμαραγδής αποκάλυψε την πικρία που ένιωσε ο Βαγγέλης Παπαθανασίου, αλλά μίλησε και για τον χαρακτήρα του, λέγοντας ότι ήταν ένας πολύ γλυκός άνθρωπος που στήριξε οικονομικά οικογένειες, κάλυπτε τα έξοδα χειρουργείων ανθρώπων που δεν μπορούσαν να αντεπεξέλθουν, αλλά και σπουδών πολλών παιδιών.